علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ۸۷ ساله شد

عراقچی گفت: «در مذاکرات از سمت آمریکا، پیام‌های متناقض و متضادی می‌شنویم. اینکه منظور چه هست و چه اهدافی را در بر می‌گیرد، مربوط به خودشان است. از نظر ما، آنچه که پشت میز مذاکره بیان می‌شود، ملاک نظر و تعیین‌کننده است.»

او درباره محل دور بعدی مذاکرات و چگونگی میزبانی آن گفت: «رم میزبان مذاکرات نیست، بلکه محل مذاکرات است؛ میزبان مذاکرات جمهوری اسلامی و آمریکا، همچنان دولت عمان است.»

عراقچی با اشاره به ارائه نامه خامنه‌ای به پوتین گفت رییس‌جمهوری روسیه این نامه را به محض دریافت خواند.

وزیر خارجه جمهوری اسلامی گفت در دیدار با پوتین «بحث مفصلی» درباره همکاری‌های دوجانبه و منطقه‌ای داشت و از جمله با او درباره مذاکرات «غیرمستقیم» جمهوری اسلامی و آمریکا و همچنین مذاکرات بین روسیه و آمریکا گفت‌وگو کرد.

عراقچی گفت چین، روسیه و همه کشورهایی که روابط دور و نزدیکی با جمهوری اسلامی دارند، اعلام آمادگی کرده‌اند که به پیشرفت روند مذاکره کمک کنند.

ساتو پنج‌شنبه ۲۸ فروردین، در پستی که در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرد، یادآور شد که در آخرین گزارش خود به شورای حقوق بشر سازمان ملل نیز درباره وضعیت زندان اوین هشدار داده بود.

او اکنون بار دیگر نسبت به گزارش‌هایی مبنی بر ناآرامی و شرایط بی‌ثبات این زندان پس از انتقال زندانیان هشدار داد و گفت که این وضعیت، محیطی خطرناک ایجاد کرده است.

هم‌زمان مولوی عبدالحمید، امام جمعه اهل سنت زاهدان در همایش دانش‌آموختگی مکتب «ام‌المومنین حفصه» با انتقاد شدید از افزایش اعدام‌ها درایران به‌ویژه طی هفته‌های اخیر، این اعدام‌ها را «مغایر با شریعت و قوانین بین‌المللی» دانست و بر لزوم «اصلاح» قوانین جزایی کشور در این زمینه تاکید کرد.

از دیگر سو، گلرخ ایرایی، زندانی سیاسی، در نامه‌ای از زندان اوین، در واکنش به انتقال حمید حسین‌نژاد حیدرانلو برای اجرای حکم اعدام، نسبت به «سر شدن» جامعه در برابر اخبار مربوط به اعدام هشدار داد.

او با انتقاد از واکنش‌ها نسبت به اخبار صدور، تایید و اجرای احکام اعدام در ایران، نوشت: «ما مخالفان اعدام که در فضایی آزاد، در خانه یا پشت میزهای کارمان از پشت گوشی‌هایی با سکیوریتیِ بالا هستیم و همه جوانب را رصد می‌کنیم مبادا شناسایی بشویم.»

پیش‌تر منابع حقوق بشری گزارش دادند این زندانی سیاسی محکوم به اعدام، از بند سیاسی زندان مرکزی ارومیه به قرنطینه این زندان منتقل شده است. انتقال این زندانی در کنار تایید حکم او در دیوان عالی کشور باعث افزایش نگرانی‌ها درباره خطر اعدام قریب‌الوقوع او شده است.

گزارشگر ویژه سازمان ملل با اشاره به تبعات گسترده اعدام، تصریح کرد که تاثیر آن فراتر از قربانیان مستقیم است و خانواده‌ها را ویران می‌کند، دیگر زندانیان را دچار آسیب‌های روانی می‌کند، بر کارکنان زندان تاثیر می‌گذارد و موجی از اندوه و اضطراب را در جامعه به راه می‌اندازد. او این تاثیرات را «غیرقابل اندازه‌گیری» توصیف کرد.

ساتو در پایان با اشاره به نگرانی‌های مستمر نسبت به استفاده جمهوری اسلامی از مجازات اعدام، گفت: «این موارد بار دیگر لزوم نظارت و پاسخ‌گویی را برجسته می‌کند. من این وضعیت را از نزدیک پیگیری خواهم کرد. جامعه جهانی نباید در برابر این وقایع سکوت کند.»

پنج زندانی سیاسی در خطر اعدام

در همین حال هشدار داده شده است که ممکن است جمعی از زندانیان سیاسی محبوس در زندان اوین به زندان قزل‌حصار منتقل شوند.

در میان آن‌ها پنج زندانی سیاسی به نام‌های بابک علیپور، وحید بنی‌عامرین، پویا قبادی، محمد تقوی و علی‌اکبر دانشورکار که به اتهام «هواداری از سازمان مجاهدین خلق ایران» به اعدام محکوم شده‌اند، حضور دارند.

اطلاعات رسیده به ایران‌اینترنشنال حاکی است که این پنج زندانی سیاسی برای انتقال به زندان قزلحصار تحت فشار قرار گرفته‌اند اما همچنان در زندان اوین به‌سر می‌برند.

یک منبع نزدیک به خانواده این زندانیان سیاسی در گفت‌وگو با ایران‌اینترننشال گفت: «ماموران قصد داشتند این پنج زندانی سیاسی محکوم به اعدام را از زندان اوین به زندان قزلحصار منتقل کنند اما با توجه به اعتراضات صورت گرفته از سوی سایر زندانیان، انتقال آن‌ها متوقف شد.»

این منبع آگاه با بیان این‌که این زندانیان همچنان در خطر انتقال به زندان قزلحصار هستند، از مردم و سازمان‌های حقوق بشری خواست نسبت به این موضوع اعتراض کنند و جلوی انتقال آن‌ها را بگیرند: «هشدار می‌دهیم در صورتی آن‌ها را به قزلحصار منتقل کنند، خطر اجرای حکم اعدامشان بیشتر می‌شود.»

ایمان افشاری، رییس شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران، دهم آذر ماه ۱۴۰۳ علیپور، بنی‌عامریان، قبادی، منتظر، دانشورکار و تقوی را به اتهام «بغی از طریق عضویت در گروه‌های مخالف نظام» به اعدام محکوم کرد.

دوبرابر شدن اعدام‌ها در ماه‌های اخیر

جمهوری اسلامی در سه ماه نخست سال ۲۰۲۵، دست‌کم ۲۳۰ زندانی را در زندان‌های سراسر ایران به دار آویخت. این آمار در مقایسه با سه ماه نخست سال گذشته میلادی که ۱۱۰ نفر اعدام شده بودند، بیش از دو برابر شده است.

سازمان حقوق بشر ایران ۱۶ فروردین ماه، گزارش داد در سه ماه نخست سال ۲۰۲۵، دست‌کم ۲۳۰ نفر، شامل ۲۲۲ مرد و هشت زن، در زندان‌های ایران اعدام شدند.

طبق این گزارش، ۱۱۳ نفر از این افراد به اتهام «قتل»، ۱۰۶ نفر بابت اتهامات مرتبط با «مواد مخدر»، سه نفر به اتهام «محاربه» و هشت نفر به اتهام «تجاوز به عنف» اعدام شدند.

بر اساس گزارش سالانه عفو بین‌الملل، ایران با دست‌کم ۹۷۲ مورد اعدام ثبت‌شده در سال ۲۰۲۴ میلادی، بیش از ۶۴ درصد کل اعدام‌های ثبت‌شده جهان در سال گذشته میلادی را به خود اختصاص داده است.

گزارش تازه عفو بین‌الملل نشان می‌دهد شمار اعدام‌های ثبت‌شده در جهان در سال ۲۰۲۴ به بالاترین سطح خود از سال ۲۰۱۵ تاکنون رسیده است و ایران با اجرای دست‌کم ۹۷۲ اعدام، بار دیگر در صدر «این جدول تاریک» ایستاده است.

بر اساس گزارش «احکام اعدام و اجرای آن‌ها در سال ۲۰۲۴»، که عفو بین‌الملل بامداد سه‌شنبه ۱۹ فروردین منتشر کرد، در این سال دست‌کم ۱۵۱۸ نفر در ۱۵ کشور اعدام شده‌اند؛ آماری که نسبت به سال پیش از آن ۳۲ درصد افزایش یافته است.

او افزود: «من هرگز چنین چیزی را نمی‌پذیرفتم. به همین دلیل هم آن توافق را لغو کردم. دلیل اول هم این بود که مدت آن بسیار کوتاه بود. وقتی پای کشورها در میان است، نباید توافق‌های کوتاه‌مدت ببندید. این کشورها عمر طولانی دارند.»

ترامپ بار دیگر از خروج از برجام دفاع کرد و گفت: «اقدام بسیار درستی بود، چون به ما اجازه هیچ کاری نمی‌داد. همان‌طور که می‌دانید آن توافق چطور بود، توافقی فاجعه‌بار. یکی از بسیاری از توافق‌های بدی که آمریکا بسته بود.»

رییس‌جمهور آمریکا بار دیگر گفت که «من واقعا دوست دارم ایران شکوفا شود. فکر می‌کنم این کار را به‌راحتی می‌تواند انجام دهد. یا اینکه مسیر دیگری را انتخاب کند که در آن صورت، آن مسیر برایشان بسیار بد خواهد بود، واقعا بد.»

امیرعلی حاجی‌زاده گفت که اسرائیل پس از حمله به کنسولگری جمهوری اسلامی در سوریه، از طریق ترکیه و مصر پیام عدم حمله را به تهران داده بود.

این مقام نظامی جمهوری اسلامی افزود:‌ «این عملیات نشان داد که ایران در دفاع از منافع خود تردید نمی‌کند و پاسخ هر تجاوزی را قاطعانه خواهد داد.»

روزنامه جروزالم‌پست به تازگی گزارش داده که اسرائیل در پی نگرانی از احتمال شکل‌گیری توافقی ضعیف بین آمریکا و تهران، سناریوهایی از جمله کشتن امیرعلی حاجی‌زاده به دلیل نقش او در شلیک صدها موشک به اسرائیل را دارد.

این طرح را عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی و تیم او در جریان مذاکرات مسقط در ۲۳ فروردین ماه به صورت مکتوب به استیون ویتکاف، نماینده ویژه دونالد ترامپ در امور خاورمیانه ارائه کرده‌اند.

در این طرح، تهران پیشنهاد کرده در مرحله اول، در صورت دسترسی جمهوری اسلامی به منابع مالی مسدود شده و اجازه فروش نفت، برای مدتی سطح غنی‌سازی خود را به ۳/۶۷ درصد کاهش دهد.

منابع ایران‌اینترنشنال گفتند جمهوری اسلامی پیشنهاد کرده که در گام دوم اگر ایالات متحده تروئیکای اروپایی (بریتانیا، آلمان و فرانسه) را متقاعد کند که از فعال‌سازی مکانیسم بازگشت تحریم‌های سازمان ملل (مکانیسم ماشه) صرف‌نظر کند و بخشی از تحریم‌های آمریکا علیه ایران لغو شود، تهران غنی‌سازی در سطح بالا را کاملا متوقف می‌کند و‌ بازرسی‌های آژانس به حالت عادی باز خواهد گشت.

در این گام، جمهوری اسلامی متعهد می‌شود پروتکل الحاقی را نیز اجرا کند.

در بسته پیشنهادی عراقچی به ویتکاف آمده است که در گام سوم و پایانی، در صورت تصویب توافق‌نامه جامع هسته‌ای در کنگره آمریکا و‌ لغو همه تحریم‌های اولیه (تحریم‌های مصوب کنگره) و تحریم‌های ثانویه، جمهوری اسلامی با انتقال اورانیوم غنی‌شده خود با خلوص بالا به کشور ثالث موافقت می‌کند.

بیشتر بخوانید: پیشنهاد آمریکا برای انتقال اورانیوم غنی‌شده ایران به کشوری دیگر

ایران‌اینترنشنال اطلاع یافته است که ویتکاف از پیشنهادهای مطرح شده از سوی طرف ایرانی استقبال کرده و این موضوع، در ابتدا تعجب هیئت جمهوری اسلامی را در مسقط به دنبال داشته است.

اظهارات علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، مبنی بر این‌که قدم‌های اول مذاکره «خوب» برداشته شده در همین چارچوب بوده است.

«نیاز به خرید زمان»

یک منبع دیپلماتیک دیگر به ایران‌اینترنشنال گفت که جمهوری اسلامی با این پیشنهاد سه مرحله‌ای «در حال وقت‌کشی است تا توان پدافند هوایی‌اش را - که به‌طور کامل در اواخر اکتبر از سوی اسرائیل نابود شد - بازسازی کند و همچنین توانایی تولید موشک‌های زمین‌به‌زمین خود را - که در نتیجه همان حمله اسرائیل آسیب دید - بازیابد.

این منبع افزود: «یکی از دلایل تمایل رهبر جمهوری اسلامی برای دادن اجازه ازسرگیری مذاکرات، نیاز به خرید زمان بیشتر است؛ چون او می‌داند حکومت ایران در حال حاضر توان دفاع از خود را در برابر یک حمله هوایی دیگر ندارد.»

در همین زمینه: خامنه‌ای تسلیم مذاکره مستقیم با ترامپ شد

بنا بر گزارش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، جمهوری اسلامی در ماه‌های اخیر میزان اورانیوم غنی‌شده تا ۶۰ درصد خود را به‌شدت افزایش داده است؛ سطحی که تنها یک گام فنی تا غنی‌سازی نظامی و تولید بمب اتم فاصله دارد.

آژانس اسفند ۱۴۰۳ در تازه‌ترین گزارش خود هشدار داد جمهوری اسلامی در سه ماه گذشته به‌طور قابل‌ توجهی ذخایر اورانیوم با غنای بالای خود را افزایش داده است و در صورت ادامه این روند، ذخایر اورانیوم ایران می‌تواند به‌طور نظری برای ساخت شش بمب هسته‌ای کافی باشد.

طبق یک گزارش آژانس ذخایر اورانیوم ۶۰ درصدی جمهوری اسلامی در قالب اورانیوم هگزافلوراید (UF6) ۹۲.۵ کیلوگرم افزایش یافته و به حدود ۲۷۵ کیلوگرم رسیده است.

در همین زمینه: ایران غنی‌سازی اورانیوم را ۳ تا ۴ برابر می‌کند

روزنامه گاردین ۲۶ فروردین در گزارشی نوشت که انتظار می‌رود جمهوری اسلامی با «پیشنهاد آمریکا» در دور اول مذاکرات،‌ مبنی بر انتقال ذخایر اورانیوم غنی‌شده خود به کشوری ثالث مانند روسیه، مخالفت کند.

گاردین افزود این موضوع یکی از موانع اصلی در مسیر توافق جدید هسته‌ای تلقی می‌شود.

در همین زمینه: مکانیسم ماشه؛ چگونه تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران بازمی‌گردند؟