روزنامه آرمان ملی: گزارش گروسی از مذاکرات با تهران میتواند تعیین کننده باشد
روزنامه آرمان ملی در سرمقاله پنجشنبه ۲۸ فروردین خود با اشاره به حضور رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در تهران و گفتوگوهای مقامات جمهوری اسلامی با او، بر نقش کلیدی گروسی در آینده ایران هستهای تاکید کرد.
در سرمقاله این روزنامه آماده است: «اگر گروسی با نوعی خوشبینی و رضایت از روند گفتوگوهای آژانس با ایران به شورای حکام گزارش بدهد، قطعا این گزارش میتواند تاثیر مثبتی در روند مذاکرات هستهای ایران و آمریکا و حصول توافق در این زمینه داشته باشد اما اگر گروسی مثل اجلاسهای قبلیشان بخواهد با ابهام و تردید نسبت به برنامه هستهای صلحآمیز ایران و تردیدهایی که درباره برخی از سایتهای هستهای مطرح شده، گزارش دهد، میتواند زمینهای برای دولتهای اروپایی باشد که فضا و شرایط را برای فعال کردن اسنپبک فراهم کند.»
روزنامه آرمان ملی با اشاره به اینکه موعد قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل در مهر ماه سال ۱۴۰۴ به پایان میرسد، نوشت: «قطعا دولتهای اروپایی از این فرصت بازگشت تحریمها نخواهند گذشت چرا که آن را ابزاری برای فشار به جمهوری اسلامی ایران میدانند.»
طبق سندی که خبرگزاری رویترز مشاهده کرده، برنامههایی در جریان است تا شرکت آمریکایی «گلاوپرودوکت» که از سوی کرملین مصادره و تحت کنترل دولت قرار گرفته، برای تامین غذای ارتش روسیه مورد استفاده قرار گیرد. اقدامی که ممکن است روابط رو به گرم شدن مسکو و واشینگتن را با تهدید مواجه کند.
در حالیکه ایالات متحده و کرملین در حال مذاکره برای توقف جنگ در اوکراین هستند، شرکت تولیدکننده کنسرو «گلاوپرودوکت» که در ماه اکتبر بهعنوان تنها شرکت آمریکایی بهطور رسمی تحت کنترل دولت روسیه درآمده، اکنون به نقطه تنش میان دو کشور تبدیل شده است.
مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، اعلام کرد نحوه برخورد با این شرکت، بخشی از روند برای بازتعریف روابط واشینگتن و مسکو خواهد بود.
طبق نامهای که مدیریت جدید گلاوپرودوکت به دادستان کل روسیه ارسال کرده و رویترز آن را مشاهده کرده است، مصادره این شرکت با هدف «تضمین تولید باثبات»، از جمله برای تامین غذای گارد ملی و وزارت دفاع روسیه صورت گرفته است.
گلاوپرودوکت اکنون تحت مدیریت «آژانس فدرال مدیریت داراییهای دولتی روسیه» موسوم به روسایموشچستوو قرار دارد و لئونید اسمیرنوف، مالک پیشین آن، ساکن لسآنجلس بوده است.
وزارت صنعت و تجارت روسیه و آژانس روسایموشچستوو به درخواست رویترز برای اظهارنظر درباره برنامههای دولت در مورد این شرکت و مدیریت جدید آن پاسخ ندادهاند.
دادستانی روسیه اسمیرنوف و شرکتهای وابسته به او را به انتقال حدود ۱.۳۸ میلیارد روبل (معادل ۱۷ میلیون دلار) از روسیه به خارج، در فاصله سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴ متهم کرده است؛ موضوعی که روزنامه آربیسی، در ماه مارس گزارش داد.
در تاریخ ۱۲ مارس، دادگاهی در مسکو با درخواست دفتر دادستان کل، داراییهای گلاوپرودوکت را توقیف کرد. قرار است جلسه رسیدگی به این موضوع جمعه ۱۸ آوریل برگزار شود.
اسمیرنوف اتهامات وارده را رد کرده و آن را «یورش به سبک روسی» برای تصاحب غیرقانونی شرکتش توصیف کرده است.
دفتر دادستان کل هنوز به درخواست برای اظهار نظر پاسخ نداده است.
از زمان آغاز جنگ در اوکراین، حدود ۱۲ شرکت اروپایی هم با فرمان ریاستجمهوری روسیه، شاهد مصادره شرکتهای تابعه خود در این کشور بودهاند؛ از جمله شرکت آبجوسازی «کارلسبرگ» دانمارک و شرکت خدمات انرژی «فورتوم» فنلاند.
کرملین همچنین هشدار داده که ممکن است شرکتهای بیشتری مشمول مصادره شوند.
در حالیکه انتظار میرفت تهاجم به اوکراین عملیاتی سریع باشد، این جنگ اکنون وارد چهارمین سال شده و منجر به افزایش هزینههای نظامی روسیه و تلاش برای کنترل گستردهتر بر داراییهای استراتژیک شده است.
در سال ۲۰۲۲، روسیه برای تامین مایحتاج نظامی، از جمله مواد غذایی، با کمبودهای گسترده روبهرو شد.
چه کسانی از این مصادره سود میبرند؟
نامهای که رویترز مشاهده کرده، اطلاعاتی درباره ذینفعان احتمالی این مصادره ارائه میدهد.
بر اساس این سند، آژانس روسایموشچستوو مدیرعامل جدید گلاوپرودوکت را به درخواست شرکت صنایع غذایی دروژبا نارودوف، منصوب کرده است.
بر اساس بیانیهای در سال ۲۰۱۸، شرکت دروژبا نارودوف تنها تامینکننده گارد ملی روسیه در سالهای ۲۰۱۹ و ۲۰۲۰ بوده است.
منبعی مطلع اعلام کرد که گلاوپرودوکت تا پیش از این، هرگز تامینکننده ارتش روسیه نبوده است.
بر پایه تحقیقی که در سال ۲۰۱۸ از سوی بنیاد مبارزه با فساد وابسته به الکسی ناوالنی، چهره مخالف کشتهشده روسیه منتشر شد، دیمیتری مدودف، رییسجمهوری وقت روسیه، در سال ۲۰۱۷ با اختصاص انحصاری تامین غذای گارد ملی به شرکت دروژبا نارودوف موافقت کرده بود.
اطلاعات مربوط به مالکیت شرکت دروژبا نارودوف اکنون طبقهبندی شده است اما روزنامه روسی کامرسانت در سال ۲۰۲۲، با استناد به دادههای موجود در آن زمان از سامانه ثبت شرکتهای روسیه (EGRUL) گزارش داد که نهادهایی مرتبط با هلدینگ کشاورزی «آگروکمپلکس بهنام ن. ا. تاچف»، مالکیت دروژبا نارودوف را در اختیار گرفتهاند.
رویترز نتوانسته این اطلاعات را بهصورت مستقل تایید کند چون اکنون طبقهبندی شدهاند. با این حال، دامنه ایمیل agrocomplex.ru که به وسیله هر دو نهاد استفاده میشود، در وبسایتها و اسناد ثبت تجاری روسیه (Spark) به ثبت رسیده است.
شرکت دروژبا نارودوف و هلدینگ آگروکمپلکس به درخواستهای رویترز برای اظهارنظر پاسخ ندادهاند.
طبق اسناد حسابرسی مستقل این شرکت در سال ۲۰۲۵ که از سوی رویترز رویت شده، مالک نهایی این هلدینگ الکساندر تاچف است.
تاچف که در سال ۲۰۱۴ بهدلیل حمایت از الحاق کریمه به روسیه تحت تحریم اتحادیه اروپا قرار گرفت، در سال بعد بهعنوان وزیر کشاورزی روسیه منصوب شد و اکنون ریاست هیاتمدیره هلدینگ آگروکمپلکس را برعهده دارد.
عباس گلرو، رییس کمیته روابط خارجی مجلس شورای اسلامی، به خبرگزاری ایسنا گفت مهمترین خواسته طرف ایرانی، «جدیت طرف آمریکایی در مذاکرات» است.
گلرو با اشاره به «بدعهدیهای گذشته آمریکا در خروج از برجام»، «اراده سیاسی و جدیت» را شرط اساسی در هر مذاکرهای دانست و افزود: «به نظر میرسد که شروع مذاکرات، شروع خوبی بوده و اصول مبنایی مورد تفاهم قرار گرفته است.»
این نماینده مجلس با اشاره به فضای رسانهای پیرامون مذاکرات، اظهارات آمریکاییها را «ضد و نقیض و آسیبزننده» توصیف کرد و خواستار تذکر به طرف آمریکایی شد.
دو روز مانده به آغاز دور دوم مذاکرات ایران و آمریکا در شهر رم، پایتخت ایتالیا، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی راهی مسکو شد تا آخرین رایزنیها را قبل از دیدار با استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ، با طرف روس انجام دهد.
هفته گذشته و پیش از برگزاری دور اول این مذاکرات در مسقط، پایتخت عمان، ویتکاف در سفری غیر منتظره راهی مسکو شد و با مقامات ارشد این کشور از جمله ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه دیدار و گفتوگو کرد.
هر چند رسانههای روسیه و غرب تاکید کردند محور این مذاکرات، صلح در اوکراین و تسهیل آزادی اسرای جنگی بوده اما به نظر میرسد ملاقاتهای طرفین گفتوگو پیش از انجام هر دور از مذاکرات با پوتین، به رسمی نانوشته تبدیل شده است.
تکاپوی اروپاییها
واشینگتن پست، چهارشنبه در گزارشی اعلام کرد مارک روبیو، وزیر خارجه آمریکا قرار است پنجشنبه در پاریس با ژان-نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه، درباره پرونده هستهای ایران گفتوگو کند.
در همین حال، آنتونیو تایانی، وزیر خارجه ایتالیا در گفتوگو با خبرگزاری آنسا اعلام کرد: «ایتالیا صرفا میخواهد پل صلح باشد و هیچ جاهطلبی خاصی ندارد.»
گروسی به مذاکرات اضافه شد
عراقچی، چهارشنبه با رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در تهران دیدار کرد. بر اساس آخرین گزارشها قرار است گروسی در مذاکرات روز شنبه حضور داشته باشد.
او پس از این دیدار گفت: «در شرایطی که بازیگران متعددی در پی برهم زدن مذاکرات جاری هستند، به مدیری نیاز داریم که مدیرکل صلح باشد.»
گروسی چهارشنبه و ساعاتی قبل از ورود به تهران، در مصاحبه با روزنامه فرانسوی لوموند هشدار داد که ایران «فاصله چندانی با ساخت بمب هستهای ندارد».
گروسی گفت: «این ماجرا مانند یک پازل است: ایران تمام قطعات را دارد و شاید روزی بتواند آنها را کنار هم بگذارد. هنوز راه زیادی مانده اما باید اعتراف کنیم که فاصله زیادی ندارند.»
به گفته گروسی اینکه تهران به جامعه جهانی بگوید سلاح هستهای ندارد، کافی نیست: «ما باید بتوانیم آن را راستیآزمایی کنیم.»
در آستانه برگزاری دور دوم مذاکرات هستهای ایران و آمریکا، فضای دیپلماتیک میان دو کشور بار دیگر پرتنش و حساس شده است.
منابع دیپلماتیک، رسانههای بینالمللی و مقامهای رسمی از تحرکات جدیدی خبر دادهاند که میتواند بر آینده گفتوگوها تاثیر مستقیم بگذارد.
به گزارش صدا و سیمای جمهوری اسلامی، دور دوم گفتوگوهای هستهای ایران و آمریکا، شنبه ۳۰ فروردین در رم برگزار خواهد شد.
همانند دور اول، این گفتوگوها بهصورت غیرمستقیم و با میزبانی وزارت خارجه عمان انجام میشود.
به گزارش خبرگزاری رویترز، یک منبع دیپلماتیک اعلام کرده که رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، برای حضور در مذاکرات رم دعوت شده است.
گروسی که چهارشنبه وارد تهران شد، پیش از این سفر هشدار داد: «هر توافقی میان ایران و آمریکا بدون حضور آژانس، صرفا یک تکه کاغذ است. تنها آژانس میتواند سیستمهای معتبر نظارتی ارائه کند.»
او پس از دیدار با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی در تهران گفت: «همکاری با آژانس برای ارائه تضمینهای معتبر درباره ماهیت صلحآمیز برنامه هستهای ایران، بهویژه در زمانی که دیپلماسی بیش از هر زمان دیگری مورد نیاز است، حیاتیست.»
اصل غنیسازی قابل مذاکره نیست
عراقچی در واکنش به اظهارات مقامات آمریکایی مبنی بر ضرورت برچیدن کامل برنامه هستهای ایران گفت: «اصل غنیسازی قابل مذاکره نیست.»
او همچنین درباره سفر پیش روی خود به روسیه تاکید کرد که هدف این سفر انتقال پیام مکتوب علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، به ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه است.
مخالفت ویتکاف با هرگونه توافق ناقص
استیون ویتکاف، نماینده ویژه دونالد ترامپ در امور خاورمیانه، در اظهاراتی که بازتاب زیادی در رسانههای ایران داشت، گفت: «ایران باید برنامه غنیسازی و تسلیحات هستهای خود را متوقف و حذف کند.»
این موضع با واکنش تند مقامهای ایرانی و رسانههای وابسته به حکومت مواجه شد.
همزمان به نوشته وبسایت اکسیوس، اعضای تیم امنیت ملی ترامپ درباره بهترین راه جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای اختلاف نظر دارند و در حالیکه برخی خواستار ادامه مسیر دیپلماتیکاند، برخی دیگر معتقدند در صورت شکست گفتوگوها، احتمال جنگ جدی است.
سناریوی اسرائیلی: حذف فرمانده هوافضای سپاه
روزنامه جروزالم پست، چهارشنبه نوشت که در صورت امضای یک توافق هستهای ضعیف میان ایران و آمریکا، یکی از سناریوهای اسرائیل، ترور امیرعلی حاجیزاده، فرمانده هوافضای سپاه پاسداران خواهد بود.
به گزارش نشریه نیوزویک، تحلیلگران با توجه به مواضع سختگیرانه تهران و واشینگتن هشدار دادهاند که پاسخ قاطع ایران، نشانه افزایش تنشهایی است که احتمال شکست مذاکرات را بالا میبرد.
اکنون نگاهها به رم دوخته شده؛ جایی که نتیجه دور دوم مذاکرات هستهای ممکن است آینده روابط ایران و آمریکا و حتی ثبات خاورمیانه را رقم بزند.
