خانه تاریخی باقرخان، از مبارزان جنبش مشروطه در خطر تخریب قرار گرفته است

این روزنامه هم‌زمان اعلام کرد که به دلیل «انجام تغییرات گسترده فنی و زیرساختی» تا ۴۸ ساعت منتشر نخواهد شد.

شرق در گزارشی که روز یکشنبه منتشر کرده بود، با استناد به «ادعاهای برخی منابع» از برگزاری نشستی محرمانه با حضور رهبر جمهوری اسلامی خبر داد. طبق این گزارش، جلسه‌ای خصوصی صبح روز جمعه با حضور محمدباقر قالیباف و حمیدرضا حاجی‌بابایی برگزار شده که در آن، موضوع مذاکرات مستقیم با ایالات متحده مورد تأیید قرار گرفته است. همچنین در این جلسه، سه چهره سیاسی شامل علی لاریجانی، محمد فروزنده و محمدجواد ظریف به‌عنوان گزینه‌های پیشنهادی برای پیشبرد این مأموریت معرفی شده‌اند.

شرق در ادامه و در قالب یک پیام عذرخواهی، درباره این گزارش نوشت: «در بخشی از این مطلب به یک گزاره غیررسمی و مبتنی بر شایعات اشاره شده بود، مبنی بر اینکه دکتر ظریف ممکن است یکی از اعضای هیئت مذاکره‌کننده مستقیم با ایالات متحده باشد.»

این روزنامه در ادامه پیام خود افزود: «اذعان داریم که استفاده از چنین عبارتی، بدون استناد به منابع رسمی و معتبر، حتی در چارچوب تحلیل و با هدف رد آن، موجب برداشت‌های نادرست از نیت اصلی گزارش شده و زمینه‌ساز تفسیرهای غلط و حتی سوءاستفاده برخی رسانه‌ها و جریان‌ها قرار گرفته است.»

او افزود: «قوه قضاییه در پرونده چای دبش بدون هیچ نگاه سیاسی و ملاحظه‌ای ورود و احکام لازم را صادر کرده و این قابل تحسین است.»

این نماینده مجلس با بیان اینکه «قوه قضاییه با کسی شوخی ندارد» اشاره کرد هرکس «به اندازه تخلف خود» در پرونده چای دبش جریمه شده است.

جواد ساداتی‌نژاد، وزیر پیشین کشاورزی و رضا فاطمی امين، وزیر پیشین صنعت، معدن و تجارت (صمت)، در دولت ابراهیم رئیسی، در این پرونده مجرم شناخته شدند.

رسانه‌ها در ایران آذر ۱۴۰۲ از وقوع تخلفی گسترده در زمینه واردات چای خبر دادند. روزنامه شرق در آن زمان گزارش داد شرکت چای دبش تنها برای واردات و بسته‌بندی چای، حدود ۳.۴ میلیارد دلار دریافت کرده است.

بر اساس این گزارش که سه‌شنبه منتشر شد، ترامپ هیچ تضمینی به نتانیاهو نداده که ایالات متحده مطالبات اسرائیل را در خصوص شرایط یک توافق قابل‌قبول برای جلوگیری از دستیابی ایران به تسلیحات هسته‌ای در این مذاکرات لحاظ کند.

ترامپ همچنین هیچ تعهدی درباره اقدامات احتمالی آمریکا در صورت شکست مذاکرات یا نقض توافق از سمت تهران، به نتانیاهو ارائه نکرده است.

کانال ۱۲ اسرائیل به نقل از منابع خود گزارش داده تنها چند ساعت پیش از دیدار نتانیاهو با ترامپ، در کاخ سفید، دولت آمریکا به او اطلاع داده که واشینگتن وارد گفت‌وگوهای مستقیم هسته‌ای با ایران شده است.

بر اساس این گزارش، سفر غافلگیرکننده نتانیاهو به واشنگتن پس از آن انجام شد که مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، به تیم نتانیاهو اطلاع داد که او باید «در اسرع وقت» به ایالات متحده پرواز کند.

محافل نزدیک به نتانیاهو فکر می‌کردند دلیل اصلی این دعوت ناگهانی، موضوع تعرفه‌های گمرکی بوده و بر همین اساس نیز نتانیاهو را برای دیدار با ترامپ آماده کرده بودند.

نتانیاهو که در آن زمان در بوداپست بود، یک‌شنبه پس از بیان سخنانی در فرودگاه اعلام کرد که به آمریکا می‌رود و گفت: «من نخستین رهبر جهانی خواهم بود که در خصوص تعرفه‌ها با رییس‌جمهور ترامپ حضوری دیدار می‌کنم. این نشان‌دهنده رابطه ویژه شخصی و ارتباط خاص میان ایالات متحده و اسرائیل است، که در این زمان بسیار حیاتی است.»

به نوشته کانال ۱۲، نتانیاهو روز دوشنبه، زمانی که در اقامتگاه رسمی بلر هاوس با استیو ویتکاف، فرستاده آمریکا در امور خاورمیانه، دیدار کرد، متوجه شد که دلیل اصلی دعوت سریع او، موضوع مذاکرات هسته‌ای ایالات متحده با ایران است.

ویتکاف در این دیدار به نتانیاهو اطلاع داد که آمریکا قصد دارد از روز شنبه وارد مذاکرات با جمهوری اسلامی شود و نمی‌خواسته این تصمیم بدون اطلاع به اسرائیل طوری پیش برود که نخست‌وزیر اسرائیل مقابل یک عمل انجام‌شده قرار گیرد.

بنا بر گزارش شبکه ۱۲ اسرائیل، زمانی که نتانیاهو و تیمش پس از دیدار با ویتکاف، با ترامپ و تیم او در کاخ سفید دیدار کردند، ترامپ جلسه را با این پرسش آغاز کرد: «نظرت درباره ایران چیست؟»

بر اساس گزارش، نتانیاهو موضع خود را درباره تنها توافق قابل‌قبول با ایران تکرار کرد، یعنی توافقی بر مبنای مدل لیبی، که طی آن تاسیسات هسته‌ای ایران به‌طور کامل نابود شود. او همچنین درباره ضرورت اقدام نظامی در صورت لزوم صحبت کرد.

ترامپ نیز در مقابل توضیح داد که از شنبه، که نخستین دیدار انجام می‌شود یک بازه ۶۰ روزه برای این مذاکرات تعیین شده است و گفت که ویتکاف با پیشرفت روند مذاکرات، اسرائیل را در جریان امور قرار خواهد داد.

با این حال، طبق گزارش شبکه ۱۲، ترامپ هیچ تعهدی درخصوص برآورده‌ساختن خواسته‌های اسرائیل درباره شرایط توافق ارائه نکرد، و درباره اقدامات آمریکا، از جمله گزینه نظامی، در صورت شکست مذاکرات یا نقض توافق از سوی ایران، هیچ تضمینی به اسرائیل نداد.

هر اندازه که مقامات جمهوری اسلامی سعی دارند با استفاده از واژگان متناقض و حتی اظهارات خلاف واقع، این تغییر موضع ناگهانی را توضیح دهند، نتیجه‌ای جز افزایش بی‌اعتمادی عمومی و برجسته شدن تناقض‌های آشکار در گفتار و رفتارشان نداشته است.

در ۲۴ ساعت گذشته، شهروندان بسیاری از سراسر کشور با شبکه ایران اینترنشنال تماس گرفته و از زوایای مختلف به تحلیل این عقب‌نشینی پرداخته‌اند. یکی از برجسته‌ترین نکاتی که در پیام‌های مردم دیده می‌شود، یادآوری سخنان اخیر علی خامنه‌ای است که مذاکره با آمریکا را «غیرعاقلانه»، «غیراخلاقی» و «غیرشرافتمندانه» توصیف کرده بود.

اکنون که جمهوری اسلامی ناچار به پذیرش مذاکره با آمریکا شده، بسیاری از شهروندان با لحن انتقادی و تمسخرآمیز، از حکومت می‌پرسند: "پس آن همه شعار درباره شرافت چه شد؟"

آن‌چه بیش از همه جلب توجه می‌کند، سکوت مطلق مقامات رسمی جمهوری اسلامی و رسانه‌های داخلی در برابر این تناقض بزرگ است. هیچ‌یک از مسئولان، از جمله سخنگوی دولت، جرات ورود به این بحث را ندارند، زیرا بیان واقعیت، مستقیما شرافت و اعتبار شخص رهبر جمهوری اسلامی را زیر سؤال می‌برد. رسانه‌های رسمی نیز در فضایی از سانسور و خودسانسوری، ترجیح داده‌اند از کنار این موضوع عبور کنند.

با این حال، این سکوت سنگین مانع از آن نشده که مردم، این موضوع را به روشنی و با صراحت تمام مورد انتقاد قرار دهند. بسیاری از مخاطبان ایران اینترنشنال، با زبانی ساده اما پر از نکات دقیق سیاسی، به تحلیل این رویداد پرداخته‌اند.

آن‌ها این عقب‌نشینی را نشانه‌ای از درماندگی حکومت و ضعف ساختاری آن می‌دانند و تاکید می‌کنند که علی‌رغم تمامی شعارهای تند و تهدیدهای پیشین، سرانجام حکومت مجبور شد برای بقای خود، در برابر فشارهای آمریکا تن به مذاکره بدهد.

پیام‌های شهروندان، فراتر از گلایه‌های سطحی یا ابراز خشم‌های لحظه‌ای، بازتاب‌دهنده تحلیل‌های عمیق اجتماعی و سیاسی هستند. در این پیام‌ها، طنز، طعنه و کنایه به‌شکل طبیعی در کنار تحلیل قرار گرفته و گاه، ساده‌ترین واژه‌ها به‌روشنی از بحران مشروعیت و اعتبار حکومت سخن می‌گویند.

بسیاری از مردم، از خفت و ذلت حکومت و به‌ویژه شخص خامنه‌ای ابراز شادمانی می‌کنند و این احساس عمومی، نه صرفا یک تخلیه احساسی، بلکه نمودی از فروپاشی تدریجی وجهه حکومت در سطح جامعه است.

از دیگر نکات تکرارشونده در واکنش‌ها، این است که مردم به وضوح متوجه شده‌اند که جمهوری اسلامی حتی در اوج عقب‌نشینی و شکست، همچنان در پی توجیه و فرافکنی است. همان‌طور که خامنه‌ای پس از کشته شدن حسن نصرالله توسط اسرائیل حاضر نشد شکست حزب‌الله را بپذیرد و مدعی پیروزی شد، اکنون نیز مقامات جمهوری اسلامی می‌کوشند پذیرش مذاکره با آمریکا را به‌عنوان اقدامی در راستای «منافع ملی» جا بزنند.

یکی از مصادیق بارز این تلاش برای توجیه، مصاحبه کوتاه عباس عراقچی است. او در مصاحبه‌ای با صداو سیما، تلاش می‌کند این چرخش ناگهانی سیاست خارجی را توجیه کند، اما جملاتش مملو از تناقض‌ است.

در بخشی از این مصاحبه، عراقچی می‌گوید مذاکره مستقیم یا غیرمستقیم تفاوتی ندارد، اما در عین حال بر «غیرمستقیم بودن» مذاکره تاکید دارد، گویی از بیان حقیقت فراری است. حتی در سطح واژگان، هنگامی که نام نماینده ویژه ترامپ را می‌برد، ابتدا واژه «تشریف می‌آورد» را استفاده می‌کند و بلافاصله، متوجه بار سنگین استفاده از این عبارت در جمهوری اسلامی می‌شود و آن را به «می‌آید» تغییر می‌دهد.

یکی دیگر از مواردی که باعث خشم و تمسخر مردم شده، ادعای عراقچی درباره نبود شبهه در مورد برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی است. او می‌گوید: «هیچ‌کس در دنیا در مورد صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای ایران شبهه‌ای ندارد»، در حالی که هم‌اکنون آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در حال تهیه گزارشی درباره ابهامات برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی است. آلمان، فرانسه و بریتانیا نیز به‌صراحت نسبت به عدم شفافیت ایران در این زمینه اعتراض کرده‌اند و در گذشته قطعنامه‌ای علیه ایران به تصویب رسانده‌اند.

در مجموع، افکار عمومی نه‌تنها در برابر عقب‌نشینی جمهوری اسلامی سکوت نکرده، بلکه با دقت و صراحت، در حال نقد آن هستند. پیام‌های مردمی نشان می‌دهند که جامعه به‌شدت نسبت به تناقض‌های آشکار موجود در گفتمان رسمی جمهوری اسلامی حساس است و دیگر حاضر نیست این تناقض‌ها را نادیده بگیرد.

آن‌چه اکنون در فضای عمومی جریان دارد، نوعی «حساب‌کشی اجتماعی» از حکومت است؛ حکومتی که سال‌ها با ادعاهای پوچ و شعارهای توخالی، سیاست خارجی خود را به بن‌بست کشانده و امروز ناچار است، برای حفظ موجودیت خود، در برابر همان دشمنی که روزی او را «شیطان بزرگ» می‌خواند، سر تعظیم فرود آورد.

بر اساس این گزارش، حکم اعدام این پنج زندانی سیاسی سحرگاه سه‌شنبه ۱۹ فروردین، بدون اطلاع قبلی و بدون فراهم شدن امکان ملاقات آخر با خانواده‌هایشان اجرا شد.

در این گزارش آمده: «چهار تن از اعدام‌شدگان از پیروان اهل سنت و مالک‌علی فدایی‌‌نسب تنها متهم شیعه این پرونده بود. با این حال همگی آنان در یک پرونده مشترک و با اتهام بغی به اعدام محکوم شده بودند.»

گفته شده خانواده اعدام‌شدگان همچنان در انتظار تحویل گرفتن پیکر آنان هستند.

عیسی عیدمحمدی، یکی دیگر از متهمان محکوم به اعدام در این پرونده همچنان در بند ۶/۱ زندان وکیل‌اباد مشهد به‌سر می‌برد و در خطر اعدام است.

خانواده‌های این شش زندانی سیاسی، دی ماه ۱۴۰۳ در نامه‌ای سرگشاده خواستار حمایت‌های داخلی و بین‌المللی برای آزادی عزیزانشان شدند.

آن‌ها ضمن طلب استمداد از مردم ایران، از دبیرکل سازمان ملل و کشورهای حامی حقوق بشر درخواست کردند که با اقداماتی فوری، به شرایط سخت زندانیان سیاسی و خانواده‌هایشان پایان دهند.

بازداشت و صدور حکم

این شش نفر همراه با شش نفر دیگر در سال ۱۳۹۴ به دست ماموران وزارت اطلاعات بازداشت و حدود یک سال بعد به زندان وکیل‌آباد مشهد منتقل شده بودند.

پس از آن در سال ۱۳۹۸، دادگاه انقلاب مشهد، مالک‌علی فدایی‌نسب، حمید راست‌بالا، فرهاد شاکری، کبیر سعادت جهانی، محمدعلی آرایش، عیسی عیدمحمدی، عبدالحکیم عظیم گرگیج، عبدالرحمن گرگیج و تاج‌محمد خرمالی، ۹ تن از متهمان این پرونده را به اتهام «بغی از طریق عضویت در گروه سلفی حزب‌الفرقان و جبهه همبستگی ملی اهل‌سنت ایران» به اعدام محکوم کرد.

احکام اعدام حمید راست‌‌بالا، کبیر سعادت جهانی و محمدعلی آرایش، سه تن از متهمان این پرونده، دی‌ ماه ۱۳۹۹ اجرا شده بود.

سه متهم دیگر این پرونده به نام‌های محمدرضا شیخ‌احمدی، عبدالباسط اورسن و مرتضی فکوری نیز به اتهام «بغی از طریق عضویت در گروه سلفی و تکفیری داعش» هر یک به ۱۵ سال حبس تعزیری محکوم شدند.

هرانا بهمن ۱۴۰۲ در گزارشی به نقل از یک منبع مطلع نزدیک به خانواده این زندانیان نوشته بود: «این پرونده با ایرادات اساسی مواجه است و در آن ادله کافی جهت محکوم کردن این شهروندان به اتهامات انتسابی وجود ندارد.»

در این گزارش آمده بود: «استفاده از اسپری فلفل در مقعد یکی از این زندانیان، از نمونه شکنجه‌های اعمال شده بر آنها به شمار می‌آید. شکنجه‌هایی که آثار آن پس از سال‌ها همچنان بر جسم آنان باقی مانده بود.»

در ماه‌های اخیر، افزایش شمار اجرای احکام اعدام و همچنین صدور و تایید احکام اعدام برای زندانیان سیاسی در ایران، با موجی از اعتراضات در داخل و خارج از کشور روبه‌رو شده است.

به گزارش منابع حقوق بشری، در حال حاضر حدود ۶۰ نفر در زندان‌های سراسر ایران با اتهامات سیاسی یا امنیتی زیر حکم اعدام هستند.

بیشتر بخوانید: کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام»: جامعه جهانی رابطه با ایران را به لغو اعدام‌ها مشروط کند