همزمان با هشدار ترامپ به ایران، پنتاگون دومین ناو هواپیمابر را به خاورمیانه فرستاد
برخی رسانهها خبر دادند که وزیر دفاع آمریکا فرمان اعزام دومین ناو هواپیمابر به خاورمیانه را صادر کرده است. این اقدام پس از حملات ایالات متحده به مواضع حوثیها و تهدیدهای دونالد ترامپ علیه جمهوری اسلامی درباره عواقب ادامه حملات این گروه انجام شده است.
خبرگزاری فرانسه جمعه اول فروردین نوشت ناو هواپیمابر کارل وینسون که از اقیانوس آرام به سوی خاورمیانه حرکت کرده، در هفتههای آینده به ناوگان آمریکا در منطقه خواهد پیوست.
این ناو پیش از این در رزمایشهایی مشترک با ژاپن و کره جنوبی در دریای زرد و دریای ژاپن شرکت کرده و قرار بود طی سه هفته آینده به پایگاه خود در سندیگو بازگردد.
پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، همچنین تصمیم گرفته است عملیات ناو هواپیمابر ترومن را در خاورمیانه تمدید کند.
افزایش حضور نظامی ایالات متحده در منطقه، پیامی آشکار برای بازدارندگی جمهوری اسلامی است که حامی اصلی حوثیها محسوب میشود.
ترامپ ۲۹ اسفند در رسانه اجتماعی خود، تروث سوشال، نوشت که اگرچه حمایت نظامی جمهوری اسلامی از حوثیها کاهش یافته است اما تهران همچنان مقادیر زیادی تجهیزات و تدارکات برای این گروه ارسال میکند.
رییسجمهوری آمریکا از جمهوری اسلامی خواسته است فورا ارسال تجهیزات برای حوثیها را متوقف کند.
ترامپ که پیشتر و مکرر به جمهوری اسلامی در این زمینه هشدار داده بود، اضافه کرد: «خسارتهای سنگینی به حوثیها وارد شده است و این روند شدت خواهد گرفت. این نبرد از ابتدا نابرابر بوده و هرگز عادلانه نخواهد بود. آنها بهطور کامل نابود خواهند شد.»
رییسجمهوری آمریکا ۲۵ اسفند در پیامی که به فارسی هم منتشر کرد، هشدار داد از این پس هر حملهای از سوی حوثیهای یمن بهعنوان حملهای با سلاح و هدایت جمهوری اسلامی تلقی خواهد شد.
سه روز بعد، خبرگزاری رویترز به نقل از منابع آگاه خود خبر داد جمهوری اسلامی از حوثیهای یمن خواسته است تنشها را کاهش دهند.
طبق این گزارش، دو مقام ارشد جمهوری اسلامی گفتهاند که ایران پیامی شفاهی به فرستاده حوثیها در تهران منتقل کرده است تا تنشها کاهش یابد.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی نیز از عمان خواسته است تا مشابه این پیام در مسقط، پایتخت این کشور، به نماینده حوثیها منتقل شود.
شماری از رسانهها در ایران به مناسبت روز جهانی آب، در گزارشهایی به کاهش چشمگیر منابع آب زیرزمینی و ذخایر سدها و بحران تنش آبی و خشکسالی پرداختند. وزیر نیرو از بحران آب در استانهای اصفهان، تهران، خراسان رضوی و یزد خبر داد.
عباس علیآبادی شنبه دوم فروردین گفت پنج سال پیاپی خشکسالی باعث کاهش ذخایر آبی کشور شده است.
او تاکید کرد اجرای برنامههای مدیریت مصرف و بازچرخانی آب از اهمیت بالایی برخوردار است که این برنامهها در دستور کار وزارت نیرو قرار دارد.
سازمان ملل متحد از حدود سه دهه قبل، ۲۲ مارس را که امسال برابر با دوم فروردین است، برای افزایش آگاهی درباره مدیریت پایدار منابع آبی و مقابله با بحرانهای مرتبط با آن، به عنوان روز جهانی آب نامگذاری کرده است.
کاهش حجم انباشت برف در یخچالهای ایران
«حفاظت از یخچالهای طبیعی» بهعنوان شعار روز جهانی آب در سال ۲۰۲۵ تعیین و اعلام شده است.
محمد جوانبخت، معاون وزیر نیرو در دولت مسعود پزشکیان، به همین مناسبت گفت در ایران ۹۳ رودخانه دائمی از یخچالهای طبیعی تغذیه میشوند اما از حجم و سطح یخچالهای طبیعی ایران در مناطق کوهستانی البرز و زاگرس مانند علمکوه، دماوند، سبلان، زرد کوه بختیاری و تخت سلیمان کاسته شده است.
او با استناد به آمارها گفت که حجم انباشت برف در یخچالهای ایران در یک دهه اخیر حدود ۳۰ درصد و میزان تولید برف در کشور نیز در طول دهه ۹۰ حدود ۲۰ درصد کاهش یافته است.
برای ایران که در کمربند خشک و نیمهخشک جهان قرار دارد، موضوع آب و مدیریت آن، حتی بدون آثار تغییرات اقلیمی، موضوعی حیاتی و بسیار مهم است.
خبرگزاری ایسنا شنبه دوم فروردین در گزارشی به نقل از رضا شهبازی، مدیر کل دفتر مخاطرات سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی، نوشت که از سال ۱۳۷۷، ایران وارد یک دوره خشکسالی پیوسته شده است و همه ترازهای آبی در حال افت هستند.
برداشت از آبهای زیرزمینی و بحران خشکسالی
عزتالله رئیسی اردکانی، استاد دانشگاه شیراز به ایسنا گفت از سال ۱۳۴۵ چاههای برداشت آب افزایش یافتند و در نتیجه، چاهها و قنوات و آب رودخانهها خشک شدند.
به گفته او، ایران در سالهای خشکسالی بحرانی قرار گرفته است.
بر اساس مطالعات انجام شده، ۱۱ استان اصفهان، خراسان رضوی، خراسان جنوبی، خوزستان، سیستان و بلوچستان، فارس، کرمان، مازندران، هرمزگان، همدان و یزد در معرض بیشترین تنش آبی در ایران قرار دارند.
آمارهای رسمی نشان میدهند حدود ۸۰ درصد منابع آب زیرزمینی کشور مصرف شده و ذخایر سدها در وضعیتی بحرانی قرار دارند.
پیشتر برخی کارشناسان هشدار داده بودند ذخیره هزار ساله آبهای زیرزمینی ایران در سه دهه اخیر مصرف شده است.
هشدارهای چندباره درباره ذخایر سدها
ایسنا دوم فروردین در گزارش دیگری به وضعیت رودخانه زایندهرود اشاره کرد و نوشت در سال آبی جاری، ورودیها به سد آن ۱۹ درصد کمتر از سال گذشته و ۵۳ درصد پایینتر از میانگین بلندمدت بوده که منجر به کاهش شدید حجم ذخایر آب شده است.
پیش از این گزارشهایی درباره احتمال جیرهبندی آب بهویژه در استانهای تهران و اصفهان منتشر شده است.
حمید احسانی، مدیرعامل شرکت آب منطقهای سمنان، دوم فروردین بحران آب را در این استان جدی خواند و گفت نیمی از مخازن سدهای این استان خالی است.
در هفتههای گذشته هشدارها درباره کمآبی، خالی شدن ظرفیت سدها و بحران خشکسالی شدت گرفته است.
عیسی بزرگزاده، سخنگوی صنعت آب، ۲۸ اسفند درباره کاهش چشمگیر حجم آب مخازن و وضعیت بحرانی سدهای کلیدی ایران هشدار داد و گفت حجم مفید مخزن سد کرج به حدود نصف کاهش یافته که بخش زیادی از آن هم حجم مرده و رسوبات است.
به گفته او، سد لار نیز تقریبا خشک شده و سدهای لتیان، طالقان و ماملو با کاهش ۴۶ درصدی بارش نسبت به نرمال و ۲۵ درصدی نسبت به سال گذشته روبهرو هستند.
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت پزشکیان، ۲۷ اسفند گفت بارندگیها در سال گذشته در برخی استانها تا حدود ۷۵ درصد نسبت به سالهای پیش از آن افت داشته است.
رسانههای العربیه و الحدث خبر دادند که احمد الشرع، رییسجمهوری سوریه در دوره انتقالی، بهطور رسمی از ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه خواسته است تا بشار اسد را برای محاکمه به دمشق تحویل دهد.
خبرگزاری رویترز شنبه دوم فروردین به نقل از منابع روسی نوشت که مسکو با تحویل اسد موافقت نمیکند و اساسا چنین درخواستی هم دریافت نکرده است.
پیشتر منابع دیپلماتیک به رویترز گفته بودند الشرع از روسیه خواسته است تا داراییهای منتقلشده از سوی اسد به سوریه بازگردانده شود.
مسکو این درخواست را رد کرده و گفته که اسد پولی در روسیه ندارد.
نشریه فایننشالتایمز اواخر آذر ۱۴۰۳ گزارش داد اسد در سالهای ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ حدود ۲۵۰ میلیون دلار پول نقد را از بانک مرکزی سوریه به مسکو منتقل کرده است.
این پولها در بانک مالی آر.اف.کی روسیه و بانک تی.اس.ام.ار که هر دو تحت تحریم آمریکا هستند، سپردهگذاری شدند.
العربیه خبر داد که موضوع تحویل اسد به حکومت جدید سوریه در جریان سفر هیات روسیه به دمشق در بهمن ماه مطرح شده است.
مقامات حکومت جدید سوریه در عین حال به میخائیل بوگدانوف، معاون وزیر خارجه روسیه، گفتهاند که موضوع بازگرداندن اسد مانع بزرگی برای بازسازی روابط نیست.
رویترز ۱۶ بهمن به نقل از یک مقام دولتی سوریه خبر داده بود بانک مرکزی این کشور محموله جدیدی از پول چاپ شده سوریه (لیر سوریه) را که در روسیه چاپ شده، دریافت کرده است.
حکومت اسد پس از درگیریهای داخلی در سوریه قراردادی چند میلیون دلاری با روسیه برای چاپ پول امضا کرده بود.
ارتش سودان یک روز پس از تصرف کاخ ریاست جمهوری در خارطوم، کنترل بانک مرکزی را نیز در دست گرفت. درگیری ارتش و گروه شبهنظامی «نیروهای پشتیبانی سریع» در پایتخت همچنان ادامه دارد.
خبرگزاری رویترز شنبه دوم فروردین گزارش داد که ارتش سودان کنترل مقر اصلی بانک مرکزی این کشور را به دست گرفته است.
ارتش سودان اول فروردین خبر داد که پس از چهار روز درگیری، کنترل کامل کاخ ریاست جمهوری در مرکز شهر خارطوم را برای اولین بار در دو سال گذشته به دست گرفته است.
در همین حال روز جمعه درگیری در خارطوم ادامه یافت و صدای تیراندازیهای متناوب شنیده شد.
عبدالفتاح البرهان، فرمانده ارتش، گفت که نیروهایش به جنگ ادامه میدهند.
کاخ ریاست جمهوری آخرین موضع «نیروهای پشتیبانی سریع» در خارطوم بود؛ گرچه این گروه همچنان کنترل بخشهایی از پایتخت را در دست دارد.
گروه «نیروهای پشتیبانی سریع» به فرماندهی محمد حمدان دقلو معروف به حمیدتی، از آغاز جنگ دو سال پیش بر سر ادغام شبهنظامیان در نیروهای مسلح، به سرعت کاخ ریاست جمهوری در خارطوم را به همراه بقیه شهر تصرف کرد.
این درگیری به گفته سازمان ملل متحد منجر به بحرانی عظیم و قحطی در سراسر سودان، کشوری با جمعیت ۵۰ میلیون نفری شده است.
طرفهای درگیری به جنایات جنگی متهم شدهاند و از جمله «نیروهای پشتیبانی سریع» به قتل عام مردم و ارتکاب خشونتهای جنسی گسترده و سازمانیافته متهم است.
برخی کشورها از عوامل درگیر در این جنگ داخلی حمایت میکنند. یک منبع ارشد ارتش سودان فروردین ۱۴۰۳ گفته بود یک سال پس از شروع این جنگ، پهپادهای نظامی ساخت ایران به ارتش کمک کردند تا جریان درگیری را به سود خود تغییر دهد.
سودان در سواحل دریای سرخ قرار گرفته است که در میانه بحران و جنگ خاورمیان، مکانی کلیدی برای رقابت دیگر دولتها، از جمله ایران محسوب میشود.
همکاری سودان و جمهوری اسلامی در زمان عمر البشیر، رییسجمهوری سابق این کشور، قوی و مستحکم بود. او پس از آنکه در اواخر حکومت سه دههای خود برای دریافت کمکهای اقتصادی به رقبای ایران در خلیج فارس روی آورد، روابط با تهران را قطع کرد.
از سوی دیگر دولت سودان، امارات متحده عربی را حامی «نیروهای پشتیبانی سریع» دانسته و از این کشور به اتهام «مشارکت در نسلکشی در سودان» به دیوان بینالمللی دادگستری (دادگاه لاهه) شکایت کرده است.
ارتش اسرائیل در واکنش به پرتاب پنج راکت از لبنان به منطقه متولا، مناطقی در جنوب لبنان را با توپخانه گلولهباران کرد. این اولین مورد شلیک راکت از لبنان به سوی اسرائیل از زمان آتشبس میان حزبالله و اسرئیل بود.
صبح شنبه دوم فروردین، پنج راکت به سمت منطقه مرزی متولا پرتاب شد. ارتش اسرائیل خبر داد سه راکت را که از مرز عبور کرده بودند، رهگیری کرده و دو راکت دیگر در خاک لبنان سقوط کردهاند.
ارتش اسرائیل در بیانیهای اعلام کرد در پی شلیک راکت از لبنان در صبح امروز، ایال زمیر، رییس ستاد کل ارتش، یک ارزیابی امنیتی انجام داد: «نیروهای دفاعی اسرائیل (IDF) به این حمله واکنشی شدید نشان خواهند داد. دولت لبنان مسئول رعایت و پایبندی به توافقهای موجود است.»
یسرائیل کاتز،وزیر دفاع اسرائیل نیز گفت که دستور داده به شلیک راکت از سوی لبنان پاسخ داده شود.
او هم تاکید کرد که دولت لبنان مسئولیت هرگونه شلیک راکت از خاک این کشور را بر عهده دارد و گفت حمله به متولا «برابر با زدن بیروت» است: «اجازه نخواهیم داد شلیک به شهرهای شمال دوباره آغاز شود.»
ارتش اسرائیل اعلام کرد شامگاه جمعه یک موشک پرتاب شده از یمن را رهگیری کرده است.
یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثیها، خبر داد که این گروه یک موشک بالستیک به سمت فرودگاه بن گوریون در نزدیکی تلآویو شلیک کرده است.
یحیی سریع گفت که این سومین حمله این گروه به اسرائیل در ۴۸ ساعت گذشته بوده است.
در همین حال جنگندههای آمریکایی شامگاه جمعه اول فروردین سلسله حملات هوایی جدیدی را به مواضع حوثیها در استانهای الحدیده و صعده در غرب و شمال یمن انجام دادند.
همزمان حملات اسرائیل به غزه ادامه دارد.
از سوی دیگر وزیران خارجه آلمان، بریتانیا و فرانسه در بیانیهای اعلام کردند که درگیری بین اسرائیل و فلسطینیها از طریق راههای نظامی قابل حل نیست و آتشبس طولانی مدت تنها راه معتبر برای صلح است.
۲۸ اسفند ۱۴۰۳، دفتر نخستوزیری اسرائیل اعلام کرد این کشور پس از رد پیشنهادهای آمریکا برای تمدید آتشبس از سوی حماس، عملیات نظامی را علیه این گروه در غزه از سر گرفته است.
یک روز بعد نیز کاتز هشدار داد در صورت آزاد نشدن همه گروگانهای اسرائیلی و کنار نرفتن حماس از قدرت، غزه با «نابودی کامل» مواجه خواهد شد.
حماس جمعه اول فروردین اعلام کرد در حال بررسی پیشنهاد آمریکا برای احیای آتشبس در غزه است.
این در حالی است که اسرائیل حملات نظامی خود را تشدید کرده تا این گروه شبهنظامی فلسطینی را برای آزادی گروگانهای باقیمانده تحت فشار قرار دهد.
در پی فوران کوه آتشفشان لِووتوبی لاکیلاکی در اندونزی، ابرهایی از خاکستر تا ارتفاع بیش از هشت کیلومتر به آسمان برخاست و منجر به لغو موقت پروازهای یک شرکت هواپیمایی استرالیایی به بالی شد.
بر اساس بیانیه سازمان زمینشناسی ملی اندونزی، این فوران بزرگ شامگاه پنجشنبه در حالی در استان نوسا تنگارای شرقی رخ داد که این آتشفشان از ۲۳ اسفند ۱۴۰۳ دهها فوران کوچکتر داشت.
سخنگوی آژانس مدیریت بلایای طبیعی اندونزی گفت که یک نفر هنگام عملیات تخلیه آسیب دیده اما جزییاتی درباره میزان و نحوه تخلیه ساکنان در دست نیست.
شرکت هواپیمایی ارزانقیمت جتاستار، زیرمجموعه کانتاس ایرویز، صبح جمعه یکم فروردین پروازهای خود بین استرالیا و جزیره گردشگری بالی را به دلیل خاکسترهای آتشفشانی به مدت چندین ساعت لغو کرد.
سخنگوی فرودگاه بالی توضیح داد که این فرودگاه همچنان کار میکند اما هفت پرواز بینالمللی در صبح جمعه لغو و برخی پروازهای داخلی نیز با تاخیر مواجه شدند.
فوران این آتشفشان در ماه نوامبر سال گذشته باعث کشته شدن دستکم ۹ نفر شد و تخلیه هزاران نفر از ساکنان را به دلیل سرازیر شدن گدازه و سنگهای داغ به سوی روستاهای اطراف در پی داشت.
هنوز مشخص نیست فوران جدید این آتشفشان چه تعداد از ساکنان منطقه را تحت تاثیر قرار داده است اما مقامات اندونزیایی پیشتر و در نوامبر ۲۰۲۴ اعلام کرده بودند قصد دارند ساکنان منطقه را به طور دائم جابهجا کنند.
آژانس زمینشناسی نسبت به خطر سیلابهای گدازهای هشدار داد و اعلام کرد که فورانهای کوچکتری نیز صبح جمعه رخ داده است.
اندونزی با حدود ۱۳۰ آتشفشان فعال در منطقه حلقه آتش اقیانوس آرام قرار دارد؛ ناحیهای که به دلیل فعالیتهای شدید زمینلرزهای و آتشفشانی روی چندین صفحه تکتونیکی شهرت دارد.