هشدار سخنگوی صنعت آب درباره وضعیت بحرانی سدهای کلیدی ایران
عیسی بزرگزاده، سخنگوی صنعت آب، درباره کاهش چشمگیر حجم آب مخازن و وضعیت بحرانی سدهای کلیدی ایران هشدار داد.
عیسی بزرگزاده، سخنگوی صنعت آب، درباره کاهش چشمگیر حجم آب مخازن و وضعیت بحرانی سدهای کلیدی ایران هشدار داد.
بزرگزاده سهشنبه ۲۸ اسفند در مصاحبه با خبرگزاری ایلنا گفت در حال حاضر حجم مفید مخزن سد کرج به حدود نصف کاهش یافته که بخش زیادی از آن هم حجم مرده و رسوبات است.
او افزود سد لار نیز تقریبا خشک شده و سدهای لتیان، طالقان و ماملو «با کاهش ۴۶ درصدی بارش نسبت به نرمال و ۲۵ درصدی نسبت به سال گذشته روبهرو هستند».
در هفتههای گذشته هشدارها درباره کمآبی، خالی شدن ظرفیت سدها و احتمال جیرهبندی آب، بهویژه در استانهای تهران و اصفهان، افزایش یافته است.
سخنگوی صنعت آب در ادامه اظهارت خود هشدار داد در تهران ماهانه ۵۰ میلیون متر مکعب آب منابع سطحی مصرف میشود، اما اکنون مجموع موجودی آب سدهای پنجگانه تهران با حجم مرده و رسوبات تنها به ۶۰ میلیون متر مکعب میرسد و «شرایط به گونهای شده که موتورسوار هم این امکان را دارد که در سدها تردد کند».
به گفته بزرگزاده، موجودی کنونی سد کرج شش درصد و میزان پرشدگی آن در مقایسه با سال قبل منفی ۶۲ درصد است.
شرکت آب و فاضلاب شرق استان تهران پیشتر در ۲۴ اسفند اعلام کرد موجودی آب سد لتیان ۱۲ درصد، سد ماملو ۱۲ درصد، سد لار یک درصد و سد کرج که همیشه پر آب بوده، به هفت درصد رسیده است.
آب استان تهران عمدتا از طریق بارندگی، ذخیره برف در بالادست و منابع زیرزمینی تامین میشود، اما برداشتهای بیرویه از منابع آب زیرزمینی استان در دهههای اخیر باعث شده که سفرههای زیرزمینی تهران سال به سال خالیتر شوند.
کاهش بیش از ۴۰ درصدی بارندگی در استان تهران نسبت به میانگین بلندمدت، امیدها برای جبران این کمبودها را از بین برده است.
بنا بر اعلام سخنگوی صنعت آب، علاوه بر تهران، استانهای هرمزگان، سیستان و بلوچستان، خوزستان، کهگیلویه و بویراحمد و بوشهر نیز با کاهش ۵۰ درصدی بارش مواجه هستند.
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت مسعود پزشکیان، ۲۷ اسفند از کاهش ۳۰ درصدی میانگین بارش سال جاری در سراسر کشور در مقایسه با سالهای گذشته خبر داد و گفت بارندگیها در برخی استانها حدود ۷۵ درصد نسبت به سالهای گذشته افت داشته است.
مهاجرانی افزود: «طبیعی است که این مساله با کمبود ذخایر آب پشت سدها، موضوعی جدی را ایجاد میکند. کمبود آب در کل کشور موضوعی جدی است و باید دربارهاش نگرانی داشته و بکوشیم آن را مدیریت کنیم.»
روزنامه اعتماد ۲۵ اسفند در گزارشی هشدار داد ۱۴۰۴، سال بحران آب و انرژی است و نوشت اگرچه در چند سال گذشته برخی شهرها با کمبود برق، گاز و آب مواجه بودهاند، اما تمام بحرانهایی که تاکنون وجود داشته، در برابر بحرانی که در پیش است، بیشتر شبیه شوخی به نظر میرسد.
پیشتر برخی کارشناسان هشدار داده بودند ذخیره هزار ساله آبهای زیرزمینی ایران در سه دهه اخیر مصرف شده است.
گروه لبدوختگان که پیش از این نیز فعالیتهای سایبری و نظامی جمهوری اسلامی را افشا کرده بود، میگوید که در نتیجه عملیات سایبری این گروه ارتباطات ۵۰ کشتی متعلق به شرکت ملی نفتکش ایران و ۶۶ کشتی متعلق به شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران قطع شده است.
اغلب این کشتیها تحت تحریم وزارت خزانه داری ایالات متحده آمریکا، بریتانیا و اتحادیه اروپا قرار دارند.
بهگفته این گروه، زمان لازم برای بازیابی کامل ارتباطات در این کشتیها از طریق شبکه ارتباطی آنها چندین هفته طول خواهد کشید و در این مدت، تنها راه برقراری رابطه از این کشتیها با جهان خارج، استفاده از روش های ارتباطی محدود است.
گروه لبدوختگان میگوید هدف آنها «کور کردن رژیم فرسوده در اوج حملههای قدرتمند ارتش ایالات متحده آمریکا به مواضع حوثیها بود.»
بهگفته گروه لبدوختگان، دو شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران و شرکت ملی نفتکش ایران، در میان انواع فعالیتهای تروریستی مسئول ارسال مهمات به حوثیهای یمن نیز هستند.
این گروه میگوید که این حمله سایبری را بهمناسبت افتتاح صفحه جدید خود در تلگرام در ششمین سالگرد فعالیت خود انجام داده است تا اندکی از وسعت و عمق همکاری افرادی از داخل حکومت با گروه لبدوختگان را ثابت کند.
گروه لبدوختگان، پیش از این با انتشار برخی تصاویر و اطلاعات، هویت شماری از اعضای سازمان اطلاعات سپاه پاسداران و افراد مشغول در سپاه سایبری را افشا کرده بود.
شبکه ارتباطی کشتیهای متعلق به جمهوری اسلامی و شرکت ملی نفتکش ایران چه ویژگیهایی دارد؟
اطلاعات جامع و دقیقی درباره شبکه ارتباطی کشتیهای متعلق به جمهوری اسلامی و بهویژه ناوگان شرکت ملی نفتکش ایران بهصورت عمومی در دسترس نیست.
با این حال، بر اساس گزارشهای موجود، دادههای پراکنده و تحلیلهای غیرمستقیم، بهطور کلی میتوان گفت که کشتیهای تحت مالکیت جمهوری اسلامی، از جمله ناوگان تجاری شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران (IRISL)، کشتیهای نظامی وابسته به نیروی دریایی سپاه پاسداران و ارتش، و همچنین ناوگان عظیم شرکت ملی نفتکش ایران (NITC)، از سیستمهای ارتباطی متنوعی برای هماهنگی عملیات، انتقال دادهها و ناوبری استفاده میکنند. این شبکهها ترکیبی از فناوریهای ماهوارهای، رادیویی و سیستمهای دیجیتال پیشرفته هستند که برای اهداف تجاری، لجستیکی و نظامی طراحی شدهاند.
ارتباطات ماهوارهای
کشتیهای اقیانوسپیما، چه تجاری و چه نظامی، و بهویژه نفتکشهای غولپیکر شرکت ملی نفتکش ایران که وظیفه انتقال نفت خام ایران به بازارهای جهانی را بر عهده دارند، احتمالا از سیستمهای ارتباطی ماهوارهای مانند VSAT (Very Small Aperture Terminal) بهره میبرند. این فناوری امکان انتقال دادههای صوتی، تصویری و متنی را در آبهای بینالمللی فراهم میکند. گزارشها حاکی از آن است که جمهوری اسلامی برای عملیات حساس، از جمله در کشتیهای نظامی یا نفتکشهایی با ماموریتهای استراتژیک، از ماهوارههای بومی یا همکاری با کشورهایی مانند روسیه و چین استفاده میکند، هرچند جزییات فنی این سیستمها علنی نشده است.
ارتباطات رادیویی
سیستمهای رادیویی سنتی با فرکانسهای VHF و HF همچنان در ناوگان تجاری، نظامی و بهویژه کشتیهای شرکت ملی نفتکش ایران نقش کلیدی دارند. این سیستمها برای ارتباطات نزدیکبرد (کشتی به کشتی یا کشتی به ساحل) و هماهنگی در بنادر به کار میروند. برای مثال، نفتکشهای شرکت ملی نفتکش ایران که در مسیرهایی چون خلیج فارس، دریای مدیترانه و شرق آسیا فعالیت میکنند، از این سیستمها برای ارتباط با بنادر و شناورهای دیگر استفاده میکنند.
شبکههای اختصاصی نظامی و استراتژیک
کشتیهای نظامی تحت کنترل سپاه، مانند شناورهایی که بهعنوان پایگاه جاسوسی در دریای سرخ شناسایی شدهاند، و همچنین برخی نفتکشهای شرکت ملی نفتکش ایران که در ماموریتهای خاص (مثل دور زدن تحریمها) فعالیت میکنند، احتمالا از شبکههای رمزنگاریشده و اختصاصی بهره میبرند. این شبکهها برای انتقال اطلاعات حساس، از جمله دادههای جاسوسی یا دستورات عملیاتی، طراحی شدهاند. به عنوان نمونه، گزارش انبیسی در فوریه ۲۰۲۴ از حمله سایبری آمریکا به یک کشتی جاسوسی جمهوری اسلامی در دریای سرخ خبر داد که نشاندهنده وجود سیستمهای ارتباطی پیشرفته در این شناورها است.
ناوگان شرکت ملی نفتکش ایران
شرکت ملی نفتکش ایران (NITC)، با در اختیار داشتن بیش از ۴۶ فروند نفتکش و ظرفیت حمل بیش از ۱۵.۵ میلیون تن، بزرگترین ناوگان نفتکش خاورمیانه را اداره میکند. این کشتیها که نفت خام ایران را از جزیره خارک به بازارهای صادراتی منتقل میکنند، از سیستمهای ارتباطی پیچیدهای برای ردیابی، مدیریت لجستیک و هماهنگی با بنادر بینالمللی استفاده میکنند. این سیستمها شامل AIS (Automatic Identification System) برای ردیابی موقعیت و ارتباطات ماهوارهای برای هماهنگی با مراکز فرماندهی در خشکی است. با این حال، این کشتیها برای جلوگیری از شناسایی و دور زدن تحریمها اغلب در آبهای بینالمللی ردیابهای خود را خاموش میکنند.
چالشها و آسیبپذیریها
شبکه ارتباطی کشتیهای ایران، از جمله ناوگان شرکت ملی نفتکش ایران، با چالشهایی جدی روبهروست. تحریمهای بینالمللی، بهویژه از سوی آمریکا و اتحادیه اروپا، دسترسی به فناوریهای پیشرفته و خدمات بیمهای را محدود کرده است. همچنین، پس از انفجار پیجرها و بیسیمهای حزبالله در سپتامبر ۲۰۲۴، رویترز در اکتبر ۲۰۲۴ از بازرسی گسترده تجهیزات ارتباطی از سوی سپاه خبر داد که نشاندهنده نگرانی از نفوذ یا آسیبپذیری در این سیستمها است. نفتکشهای شرکت ملی نفتکش ایران نیز بهدلیل نقش حیاتی در صادرات نفت، هدف تهدیدات سایبری و فیزیکی قرار دارند.
عملیات در شرایط تحریم
بر اساس برخی گزارشها، نفتکشهای شرکت ملی نفتکش ایران گاهی در آبهای سرزمینی ایران یا نزدیک مرزهای آبی توقف میکنند تا منتظر مشتریان بمانند. این توقفها به دلیل ریسکهای امنیتی با حرکت آرام همراه است تا از آسیبهای احتمالی جلوگیری شود. این استراتژی اغلب برای دور زدن تحریمها و یافتن خریداران در بازارهای غیررسمی به کار گرفته میشود.
ترامپ دوشنبه ۲۷ اسفند در پیامی در تروث سوشال، شبکه اجتماعی خود، نوشت: «از این لحظه به بعد، هر شلیکی که به دست حوثیها انجام شود، بهعنوان شلیکی از سوی تسلیحات و رهبری ایران در نظر گرفته خواهد شد. ایران مسئول شناخته خواهد شد، پیامدهای آن را متحمل خواهد شد، و این پیامدها جدی خواهند بود.»
او افزود: «هیچکس نباید فریب بخورد! صدها حملهای که توسط حوثیها، این تبهکاران و اوباش شرور مستقر در یمن که مورد نفرت مردم یمن هستند، انجام میشود، همگی از ایران نشات میگیرند و از سوی ایران هدایت میشوند.»
ارتش ایالات متحده ۲۵ اسفند در عملیاتی گسترده دهها موضع متعلق به حوثیها در یمن را هدف قرار داد.
به گفته مقامهای آمریکایی، این رویداد نخستین گام از یک عملیات جدید علیه حوثیها بود که با هدف ارسال پیام هشدارآمیز به این گروه و جمهوری اسلامی انجام گرفت.
مدت کوتاهی پس از آغاز مناقشه حماس و اسرائیل، حوثیها حملات خود را به کشتیهای بینالمللی در دریای سرخ، تنگه بابالمندب و خلیج عدن آغاز کردند و امنیت دریانوردی را در منطقه در طول ماههای گذشته به خطر انداختند. دامنه این حملات حتی به اقیانوس هند نیز کشیده شد.
این گروه مورد حمایت جمهوری اسلامی همچنین بارها کوشیده است خاک اسرائیل را هدف قرار دهد.
حوثیها پس از برقراری آتشبس در غزه، حملات خود به خاک اسرائیل و کشتیهای بینالمللی را متوقف کردند. با این حال، به دنبال اجرا نشدن مرحله دوم توافق آتشبس و ممانعت اسرائیل از ورود کمکهای بشردوستانه به نوار غزه، این گروه اعلام کرد حملات خود را از سر خواهد گرفت.
ترامپ: جمهوری اسلامی هر حرکت حوثیها را به آنها دیکته میکند
رییسجمهوری ایالات متحده در ادامه پیام خود در تروث سوشال، به حوثیها نسبت به هرگونه اقدام تلافیجویانه هشدار داد.
ترامپ نوشت: «هرگونه حمله یا اقدام تلافیجویانه دیگر از سوی حوثیها با قدرتی شدید پاسخ داده خواهد شد، و هیچ تضمینی وجود ندارد که این واکنش در همانجا متوقف شود.»
او با اشاره به حمایت جمهوری اسلامی از حوثیها افزود حکومت ایران میکوشد خود را «قربانی بیگناه تروریستهای سرکش» نشان دهد و وانمود کند که کنترل این گروه از دست تهران خارج شده است.
ترامپ ادامه داد مقامهای جمهوری اسلامی «کنترل [این گروه] را از دست ندادهاند، هر حرکت آنها را دیکته میکنند، به آنها سلاح میدهند، تامین مالی میکنند، تجهیزات نظامی بسیار پیشرفته در اختیارشان میگذارند و حتی بهاصطلاح "اطلاعات" ارائه میدهند.»
حسین سلامی، فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، ۲۶ اسفند اعلام کرد جمهوری اسلامی در سیاستهای گروههای «جبهه مقاومت» نقشی ندارد.
سلامی حوثیهای یمن را یک گروه «مستقل» خواند که «تصمیمات راهبردی و عملیاتی را خودش انتخاب میکند».
جبهه مقاومت عنوانی است که مقامها و رسانههای جمهوری اسلامی برای گروههای مسلح مورد حمایت تهران در منطقه، نظیر حماس، جهاد اسلامی، حزبالله، حشد شعبی و حوثیها استفاده میکنند.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، هم ۲۷ اسفند تاکید کرد تصمیمات حوثیها در «حمایت از مقاومت مشروع مردم فلسطین» بهصورت «مستقل» اتخاذ میشود.
حوثیهای یمن ۲۶ اسفند اعلام کردند در واکنش به عملیات اخیر ارتش ایالات متحده، کشتیهای آمریکایی در منطقه را هدف قرار دادهاند.
ترامپ ۲۵ اسفند نیز هشدار داد اگر جمهوری اسلامی فورا به حمایت از حوثیها خاتمه ندهد، ایالات متحده «این بار مهربان نخواهد بود».