اوکراین از حمله پهپادی به پالایشگاه نفتی مهم در مسکو خبر داد
ستاد کل ارتش اوکراین اعلام کرد شامگاه دوشنبه در بزرگترین حمله پهپادی خود، یک پالایشگاه نفتی استراتژیک را که نقش حیاتی در تامین سوخت شهر مسکو و فرودگاههای آن دارد، هدف قرار داده است.
ستاد کل ارتش اوکراین اعلام کرد شامگاه دوشنبه در بزرگترین حمله پهپادی خود، یک پالایشگاه نفتی استراتژیک را که نقش حیاتی در تامین سوخت شهر مسکو و فرودگاههای آن دارد، هدف قرار داده است.
در نتیجه این حملات، دستکم سه کارگر یک انبار گوشت کشته، ۱۷ نفر مجروح و فرودگاههای مسکو برای مدت کوتاهی تعطیل شدند.
به گفته مقامات روسیه، در مجموع ۳۴۳ پهپاد بر فراز روسیه سرنگون شدند، که از این میان ۹۱ پهپاد بر فراز منطقه مسکو، ۱۲۶ پهپاد در منطقه غربی کورسک، و تعدادی دیگر در نزدیکی نیروگاه هستهای کورسک منهدم شدند.
این حمله در سحرگاه، درست قبل از مذاکرات مقامات آمریکایی و اوکراینی در عربستان سعودی درباره پایان دادن به جنگ سهساله و در حالی که نیروهای روسیه تلاش میکنند هزاران سرباز اوکراینی را در کورسک محاصره کنند، رخ داد.
سرگئی سوبیانین، شهردار مسکو، اعلام کرد این حمله بزرگترین حمله پهپادی اوکراین به این شهر بوده است. مسکو و منطقه اطراف آن بیش از ۲۱ میلیون نفر جمعیت دارند و یکی از بزرگترین مناطق شهری اروپا محسوب میشوند.
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، اظهار داشت که اقدامات پیشگیرانه موجب شده تا مسکو و سایر مناطق روسیه از این حملات محافظت شوند.
وزارت دفاع روسیه هم اعلام کرد که اوکراین زیرساختهای غیرنظامی را مورد حمله قرار داده است، در حالی که ستاد کل نیروهای مسلح اوکراین اعلام کرد که در حمله پهپادی شبانه، تاسیسات نفتی در مناطق مسکو و اوریول را هدف قرار داده است.
همزمان، وزارت شرایط اضطراری روسیه گزارش داد که بقایای یک پهپاد مجهز به کلاهک منفجر نشده در منطقه کاپوتنیا، محل پالایشگاه، کشف و خنثی شده است.
شرکت گازپروم، مالک این پالایشگاه، به درخواست بلومبرگ برای اظهار نظر درباره این حمله پاسخی نداده است.
این حمله در حالی صورت گرفته که مذاکرات میان کییف و واشینگتن درباره احتمال برقراری آتشبس آغاز شده است.
جنگ پهپادها
از زمان حمله روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، هر دو طرف از پهپادها برای هدف قرار دادن شهرها، نیروها، پالایشگاههای نفت و پایگاههای هوایی استفاده کردهاند.
کییف در طول جنگ با حملات گسترده روسیه مواجه بوده و اعلام کرد سهشنبه هدف یک موشک بالستیک و ۱۲۶ پهپاد قرار گرفته است. در مقابل، اوکراین نیز در دو سال گذشته حملات پهپادی مکرری را علیه روسیه انجام داده است.
آندری کارتاپولوف، رییس کمیته دفاعی پارلمان روسیه و معاون سابق وزیر دفاع، پیشنهاد کرد که مسکو باید در واکنش به این حمله، اوکراین را با موشک مافوق صوت اورشنیک هدف قرار دهد.
شرکت میراتورگ، یکی از بزرگترین تولیدکنندگان گوشت روسیه، اعلام کرد دو نفر از کارکنان آن در اثر سقوط لاشه پهپادها کشته شدند. مقامات روسیه اعلام کردند که سومین فرد کشتهشده نیز از کارکنان میراتورگ بوده و در اثر جراحات وارده جان باخته است.
سازمان هواپیمایی روسیه هم اعلام کرد پس از حملات، پروازها در هر چهار فرودگاه مسکو به حالت تعلیق درآمدند، اما مدتی بعد از سر گرفته شدند. برخی از پروازها به شهرهای دیگر منتقل شدند.
در حالی که دونالد ترامپ، رییسجمهور ایالات متحده، گفته است که میخواهد صلح را در اوکراین برقرار کند، جنگ در میدان نبرد شدت گرفته است، با یک حمله بهاری بزرگ روسیه در کورسک و مجموعهای از حملات پهپادی اوکراین به عمق خاک روسیه.
روسیه چترهای الکترونیکی متعددی بر فراز مسکو و تاسیسات کلیدی ایجاد کرده و لایههای دفاعی پیشرفتهای را در اطراف ساختمانهای استراتژیک مستقر کرده است. همچنین، روسیه از سامانههای دفاع هوایی پیچیدهای برای سرنگونی پهپادها قبل از رسیدن به کرملین، در قلب پایتخت، استفاده میکند.
سربازان هر دو طرف ترس عمیقی از پهپادها دارند و هر دو کشور از تصاویر حملات مرگبار آنها در تبلیغات خود استفاده کردهاند. تصاویری از سربازانی که در دستشوییها منفجر میشوند یا از وسایل نقلیه در حال سوختن فرار میکنند، در رسانههای تبلیغاتی هر دو طرف دیده شده است.
پوتین که تلاش کرده مسکو را از جنگ مصون نگه دارد، حملات اوکراین به زیرساختهای غیرنظامی، از جمله نیروگاههای هستهای را «تروریسم» خوانده و وعده داده که به آنها پاسخ خواهد داد.
رییسجمهوری آمریکا سهشنبه ۲۱ اسفند با حدود ۱۰۰ تن از مدیران برجسته شرکتهای آمریکایی در نشست دورهای «میزگرد کسب و کار» در واشینگتن دیدار خواهد کرد.
خبرگزاری رویترز نوشت مدیران عامل شرکتهای اپل، جیپیمورگان چِیس و والمارت در این نشست حضور خواهند داشت.
رییسجمهوری ایالات متحده ۲۰ اسفند نیز با مدیران شرکتهای فنآوری در کاخ سفید دیدار کرده بود.
از زمان بازگشت ترامپ به قدرت، او سیاستهای اقتصادی خود را بر اعمال تعرفهها متمرکز کرده است.
ترامپ تاکید دارد رشد تعرفهها به اصلاح روابط تجاری نابرابر، بازگرداندن مشاغل به کشور و جلوگیری از قاچاق مواد مخدر غیرقانونی از خارج منجر خواهد شد.
با این حال، احتمال افزایش هزینههای کسب و کارها، تشدید تورم، کاهش اعتماد مصرفکنندگان و چشمانداز تحت تاثیر قرار گرفتن رشد اقتصادی آمریکا، به نگرانیها در بازارهای این کشور دامن زده است.
همزمان با ادامه گمانهزنیها درباره احتمال بروز رکود اقتصادی در ایالات متحده، رسانهها ۲۰ اسفند از سقوط شدید بازارهای سهام جهان خبر دادند.
میانگین صنعتی داو جونز، ۲۰ اسفند با افت ۵۱۵ واحدی، معادل ۱.۲ درصد، روبهرو شد؛ در حالی که شاخص اساندپی ۵۰۰ نیز ۱.۴ درصد کاهش یافت.
افت شاخص اساندپی ۵۰۰ در آمریکا، بیشترین کاهش از سپتامبر ۲۰۲۴ تاکنون محسوب میشود.
سخنگوی کاخ سفید: هزاران شغل جدید ایجاد میشود
کوش دسای، سخنگوی کاخ سفید، ۲۰ اسفند نگرانیها را درباره چشمانداز اقتصادی ایالات متحده رد کرد.
دسای گفت: «رهبران صنعت در واکنش به دستور کار اقتصادی "اول آمریکا"ی رییسجمهور ترامپ که شامل اعمال تعرفهها، کاهش مقررات و بهرهبرداری از منابع انرژی آمریکا میشود، تعهداتی به ارزش تریلیونها دلار برای سرمایهگذاری ارائه کردهاند که به ایجاد هزاران شغل جدید منجر خواهد شد.»
تعرفههای جدید دولت ترامپ بر کالاهای وارداتی از مکزیک، کانادا و چین ۱۴ اسفند به اجرا گذاشته شد.
بر اساس این تصمیم، تعرفههای گمرکی بر واردات کالا از مکزیک و کانادا به ۲۵ درصد افزایش یافت. همچنین تعرفهها بر کالاهای چینی دو برابر شد و به ۲۰ درصد رسید.
ترامپ همچنین هشتم اسفند از تصمیم خود برای اعمال تعرفه ۲۵ درصدی بر واردات از اتحادیه اروپا در آیندهای نزدیک خبر داد.
او پیشتر گفته بود هرچند این سیاستها ممکن است در کوتاهمدت با «کمی درد» همراه باشد اما در نهایت مزایای بلندمدتی برای آمریکا به دنبال خواهد داشت.
خبرگزاری رویترز اول اسفند گزارش داد شرکتهای آمریکایی، ۹ و ۱۰ بهمن در نشستی با مقامهای بانک مرکزی این کشور اعلام کردند برای جبران هزینههای ناشی از وضع تعرفهها، افزایش قیمت محصولات خود را در دستور کار قرار خواهند داد.
طبق صورتجلسه این نشست که تنها هشت روز پس از آغاز به کار رسمی ترامپ برگزار شد، شرکتکنندگان نگرانیهای خود را درباره «خطرات فزاینده چشمانداز تورم» مطرح کردند.
در دادههای شرکت سوئیسی نظارت بر کیفیت هوای آیکیوایر (IQAir) که سهشنبه ۲۱ اسفند منتشر شد، به کیفیت هوای ایران در سال گذشته میلادی اشاره نشده است.
در این گزارش آمده که کشورهای ایران، افغانستان و بورکینافاسو به دلیل کمبود دسترسی به دادهها در سال ۲۰۲۴ از فهرست غایب هستند.
یک مقام وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، اواخر دی ماه گزارش داد میزان مرگهای منتسب به آلودگی هوا در ایران در سال گذشته خورشیدی، ۳۰ هزار و ۶۹۲ نفر بوده است.
رتبهبندی کشورها بر اساس آلودهترین و پاکترین هوا
چاد، بنگلادش، پاکستان، جمهوری دموکراتیک کنگو و هند به ترتیب بهعنوان آلودهترین کشورهای جهان در سال ۲۰۲۴ شناخته شدند.
سطح پیام۲.۵ (PM2.5) در این پنج کشور دستکم ۱۰ برابر بیشتر از حد مجاز در سال ۲۰۲۴ بود و سطح این ذرات در چاد حتی تا ۱۸ برابر بیشتر از سطح توصیه شده رسید.
پیام۲.۵ ذرات بسیار ریز و خطرناک معلق در هوا هستند که قطرشان کمتر از ۲.۵ میکرومتر است. این ذرات میتوانند وارد ریهها شوند و به سیستم تنفسی و قلب آسیب برسانند.
سال گذشته میلادی تنها کشورهای استرالیا، نیوزیلند، باهاماس، باربادوس، گرانادا، استونی و ایسلند موفق به رعایت استانداردهای سازمان بهداشت جهانی شدند.
پزشکان میگویند که هیچ سطح ایمنیای برای ذرات پیام۲.۵ وجود ندارد زیرا به اندازهای کوچک هستند که میتوانند وارد جریان خون شده و به اندامهای مختلف بدن آسیب برسانند.
با این حال سازمان بهداشت جهانی توصیه کرده که سطح این ذرات باید زیر پنج میکروگرم در هر مترمکعب باشد و تخمین زده که با رعایت این دستورالعملها، هر سال میلیونها نفر میتوانند جان خود را نجات دهند.
در سال گذشته میلادی، تنها ۱۷ درصد از شهرهای جهان موفق به رعایت این حد نصاب شدند.
هند که در رتبه پنجم آلودگی هوا قرار دارد، شاهد کاهش هفت درصدی در میانگین پیام۲.۵ خود بود و توانست سطح آن را به ۵۰.۶ میکروگرم در مترمکعب برساند اما این کشور با داشتن ۱۲ شهر از فهرست ۲۰ شهر آلوده جهان در سال گذشته میلادی، در صدر قرار گرفت.
نبود ابزارهای سنجش کیفیت هوا در آفریقا و غرب آسیا
بر اساس گزارش آیکیوایر، نظارت بر کیفیت هوا در برخی مناطق آفریقا و غرب آسیا ضعیفتر است؛ جایی که چندین کشور از تحلیلها حذف شدند.
کشورهای فقیر معمولا هوای آلودهتری نسبت به کشورهای غنی دارند اما در آنها اغلب ایستگاههای اندازهگیری برای اطلاعرسانی به شهروندان وجود ندارد.
فاصله قابل توجه دادهها بهویژه در آسیا و آفریقا، باعث شده تصویر جهانی وضعیت آلودگی هوا روشن نباشد. به همین دلیل، بسیاری از کشورهای در حال توسعه برای ردیابی سطح آلودگی هوای خود، به حسگرهای کیفیت هوای نصبشده در ساختمانهای سفارت و کنسولگریهای آمریکا اتکا کردهاند.
با این حال، وزارت خارجه آمریکا اخیرا بهدلیل محدودیتهای بودجهای این طرح را متوقف و پیشینه بیش از ۱۷ سال دادههای جمعآوری شده از کشورهای مختلف، مانند چاد را از سایت رسمی نظارت بر کیفیت هوای دولت به نشانی airnow.gov حذف کرد.
کریستی چستر-شروئدر، مدیر علوم کیفیت هوا در آیکیوایر گفت: «بیشتر کشورها منابع داده دیگری دارند اما این موضوع تاثیر زیادی بر آفریقا خواهد گذاشت.»
چاد از فهرست ارزیابی کیفیت هوای آیکیوایر در سال ۲۰۲۳ حذف شد. با این حال این کشور که از گرد و غبار صحرا و همچنین سوزاندن بیضابطه محصولات کشاورزی رنج میبرد، همچنان بهعنوان آلودهترین کشور جهان در سال ۲۰۲۲ شناخته شد.
میانگین غلظت پیام۲.۵ چاد در سال گذشته میلادی به ۹۱.۸ میکروگرم در مترمکعب رسید که اندکی بیشتر از سال ۲۰۲۲ بود.
هوای آلوده افراد را بهطور فوری نمیکشد و ممکن است بروز آثار کشنده آن دو تا سه دهه طول بکشد اما با وجود این، دومین عامل در ایجاد خطر مرگ پس از فشار خون بالا محسوب میشود.
سازمان بهداشت جهانی میگوید دولتها میتوانند با سیاستهایی مانند تامین مالی پروژههای انرژی تجدیدپذیر و حملونقل عمومی، ساخت زیرساختها برای تشویق به پیادهروی و دوچرخهسواری و ممنوعیت سوزاندن زبالههای کشاورزی، هوای خود را پاکیزه کنند.
در همین زمینه بخوانید: شاخص آلودگی هوا در شماری از شهرهای ایران به عدد بحرانی ۵۰۰ رسید
برگزاری مذاکرات آمریکا و اوکراین در عربستان سعودی در شرایطی است که این کشور پیشتر میزبان مذاکرات آمریکا و روسیه شد.
چرا این مذاکرات انجام میشود؟
ایالات متحده که زمانی متحد اصلی اوکراین بود، سیاست خود را در مورد جنگ در این کشور تغییر داد و با مذاکره با روسیه اعلام کرد که قصد دارد هر چه سریعتر به این جنگ پایان دهد.
پس از مشاجره ترامپ و زلنسکی، آمریکا کمک نظامی و به اشتراک گذاشتن اطلاعات با اوکراین را به قصد فشار بر این کشور برای انجام مذاکرات صلح متوقف کرد.
زلنسکی بدون امضای قراردادی که شامل اعطای دسترسی ایالات متحده به مواد معدنی و خاکهای کمیاب اوکراین بود، کاخ سفید را ترک کرد.
کییف امیدوار بود این توافق ادامه جریان حمایت نظامی ایالات متحده را تضمین کند؛ حمایتی که اوکراین برای نبرد با روسیه، به آن نیاز فوری دارد.
اوکراین که با چالش رویکرد جدید کاخ سفید روبهروست، پس از مشاجره زلنسکی و ترامپ، به روابط «عملگرایانه» میان کییف و واشینگتن امیدوار است.
گفتوگوها کجا انجام میشود؟
وزارت خارجه عربستان سعودی جمعه گذشته در بیانیهای محل برگزاری این مذاکرات را جده، شهری بندری در حاشیه دریای سرخ اعلام کرد.
پیشتر مذاکرات روسیه و آمریکا در ریاض، پایتخت عربستان سعودی برگزار شد و مشخص نیست که چرا برای مذاکرات اوکراین و آمریکا، جده به جای ریاض انتخاب شده است.
اما جده در گذشته نیز میزبان تعاملات دیپلماتیک دیگری بوده و کاخهای سلطنتی را در دل خود جای داده است.
وزارت خارجه عربستان سعودی گفت که این پادشاهی به دنبال «صلح پایدار برای پایان دادن به بحران اوکراین» است.
این وزارتخانه افزود: «پادشاهی [سعودی] طی سه سال گذشته با میزبانی جلسات بسیاری در این زمینه به این تلاشها ادامه داده است.»
چه کسانی در مذاکرات شرکت خواهند کرد؟
زلنسکی دوشنبه ۲۰ اسفند و قبل از برگزاری مذاکرات اوکراین و آمریکا، به عربستان سعودی سفر کرد.
او پیش از این گفته بود: «ما به کار روی گامهای مربوطه با شرکای خود که خواهان صلح هستند ادامه میدهیم. ما صلح را میخواهیم.»
زلنسکی در شبکههای اجتماعی نوشت که تیمی شامل آندری یرماک، رییس دفتر او، آندری سیبیها، وزیر خارجه و رستم عمروف، وزیر دفاع اوکراین، با او به عربستان سعودی سفر کردهاند و در این مذاکرات شرکت خواهند کرد.
خود زلنسکی اما بر سر میز مذاکرات نمینشیند.
بیشتر بخوانید: سفر زلنسکی به عربستان سعودی در آستانه مذاکرات اوکراین و آمریکا
مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، تیم آمریکا را برای مذاکرات صلح اوکراین رهبری خواهد کرد و با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی دیدار خواهد کرد.
وزیر خارجه اوکراین جمعه با همتای آمریکایی خود گفتوگو و آن را یک «تماس سازنده» توصیف کرد.
وزارت خارجه آمریکا درباره این گفتوگو نوشت که روبیو «تاکید کرد رییسجمهور ترامپ مصمم است جنگ را در اسرع وقت پایان دهد و تاکید کرد که همه طرفها باید برای تامین صلح پایدار گام بردارند».
خود ترامپ، یکشنبه هنگام صحبت با خبرنگاران در ایر فورس وان درباره این مذاکرات ابراز خوشبینی کرد و گفت: «من فکر میکنم در نهایت - و شاید نه در آیندهای دور - نتایج بسیار خوبی از عربستان سعودی به دست آورید.»
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، دوشنبه در مورد این مذاکرات گفت: «مهم نیست که ما چه انتظاری داریم. مهم است که ایالات متحده چه انتظاری دارد.»
چرا این مذاکرات در عربستان سعودی برگزار میشود؟
محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی که عملا قدرت را در این کشور در دست دارد، در سالهای اخیر به دیپلماسی تنشزدایی روی آورده است.
او روابط عربستان سعودی با ایران را دوباره برقرار کرد و میزبان زلنسکی در نشست اتحادیه عرب بود و همچنین در مذاکرات بر سر جنگ سودان، بحران سوریه و جنگ در نوار غزه، نقش ایفا کرده است.
ریاض همچنین روابط خود را با روسیه از طریق سازمان اوپک پلاس حفظ کرد و در حالی که کشورهای غربی تحریمهایی را علیه روسیه وضع کردند، روابط خود را با مسکو ادامه داد.
میزبانی از مذاکرات روسیه و ایالات متحده و اکنون میزبانی از مذاکرات آمریکا و اوکراین و احتمالا سفر ترامپ به عربستان سعودی به عنوان اولین سفر خارجی او در این دوره از ریاستجمهوریاش، عربستان سعودی را به عنوان یک کشور تعیینکننده در منطقه و جهان مطرح میکند.
مذاکرات آمریکا و اوکراین برای جنگ در اوکراین چه معنایی دارد؟
ترامپ همچنان بر دستیابی به نوعی توافق صلح برای توقف جنگ اوکراین متمرکز است.
اگر اوکراین و ایالات متحده به تفاهم قابل قبولی برای ترامپ برسند، این میتواند فشار دولت واشینگتن برای مذاکره نهایی صلح را تسریع کند.
با این حال، کشورهای اروپایی که حامی اوکراین هستند همچنان به این روند به دیده تردید مینگرند زیرا آنها از مذاکرات کنار گذاشته شدهاند.
اتحادیه اروپا هفته گذشته ضمن حمایت از اوکراین، موافقت کرد که سیستم دفاعی این اتحادیه را تقویت و صدها میلیارد یورو برای امنیت خود هزینه کند.
بیشتر بخوانید: جنگ اوکراین چطور پایان خواهد یافت؟