کانال ۱۲ اسرائیل: جمهوری اسلامی در حال تشدید تنش‌ها در کرانه باختری است

باستانی با اعلام این خبر گفت پلنگ از شنبه علائم عصبی جدی از خود نشان داد و از خوردن غذا و دارویی که همراه با غذا به آن داده می‌شد امتناع کرد و چهارشنبه ۱۷ بهمن تسلیم بیماری کرونای گربه‌سانان شد.

این دامپزشک با اشاره به تشکیل کمیته دامپزشکی برای درمان این پلنگ پس از تشخیص بیماری گفت: «پلنگ در ۳۰ روز نخست به درمان واکنش مثبتی نشان داد و روند بهبود نسبی مشاهده شد، اما از ۱۳ بهمن شرایطش نامساعد و به‌شدت بحرانی شد.»

پیش از این در هشتم دی‌ ماه، اهالی روستای مغانک در شهرستان دماوند حضور یک پلنگ نر بالغ در محدوده روستا را گزارش کردند.

پس از آن با حضور نیروهای یگان حفاظت محیط زیست، این پلنگ زنده‌گیری و به پارک پردیسان تهران منتقل شد.

بر اساس برآوردها کمتر از ۲۰ قلاده یوزپلنگ آسیایی باقی مانده و این گونه جانوری در لبه پرتگاه انقراض گرفته است.

پیش از این در ۱۵ آذر، حمید ظهرابی، معاون سازمان حفاظت محیط زیست در گفت‌وگو با خبرگزاری ایسنا با استناد به آخرین آمار به دست آمده از شناسایی هفت یوز بالغ و ۱۰ توله‌یوز در کشور خبر داد.

حسن اکبری، معاون پیشین سازمان حفاظت محیط زیست نیز آذر ۱۴۰۲ اعلام کرد که برای نجات یوز از پرتگاه انقراض، بیشتر از چهار تا پنج سال فرصت نیست.

او دلایل این مساله را «ضعیف بودن جمعیت پایه یوز، تعداد محدود خانواده‌ها، محدودیت تعداد یوزهای نر، ضعف ژنتیکی ناشی از درون‌آمیزی و خطرات طبیعی و انسانی از جمله تصادفات جاده‌ای» عنوان کرد.

در فروردین سال جاری نیز مدیرکل محیط زیست مازندران از مرگ یک قلاده پلنگ سه ساله در حاشیه اراضی جنگلی روستای الیرد در محدوده مناطق آزاد تحت حوزه استحفاظی پارک ملی «کیاسر» و کشف لاشه آن خبر داد.

گونه یوز دارای دو زیرگونه آسیایی و آفریقایی اصلی است و وضعیت زیرگونه آسیایی به‌قدری وخیم است که در حال حاضر در کشورهای همسایه ایران به‌طور کلی منقرض شده است.

حیات یوزپلنگ آسیایی در ایران نیز به بخش‌هایی از استان‌های یزد، خراسان جنوبی، کرمان و سمنان محدود شده و در لیست سرخ «اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت» قرار گرفته است.

برای توجه دادن به این شرایط، چهارم دسامبر برابر با ۱۴ آذر به عنوان روز جهانی یوزپلنگ نام‌گذاری شده است.

نگرانی از انقراض یوزپلنگ ایرانی در حالی افزایش یافته که در سال‌های گذشته گروهی از فعالان محیط زیست ایران با اتهام‌های امنیتی زندانی شده‌اند.

ترامپ، سه‌شنبه ۱۶ بهمن‌ماه ۱۴۰۳، مقابل دوربین‌ها حاضر شد و ضمن توصیف نوار غزه به‌عنوان خرابه، گفت ایالات متحده نوار غزه را تصرف خواهد کرد، مسئولیت پاکسازی بمب‌ها و سایر تسلیحات خطرناک باقی‌مانده در این منطقه را بر عهده خواهد گرفت و آن را به‌ لحاظ اقتصادی توسعه خواهد داد.

تصمیمی که به گزارش اکسیوس ۱۵۰ خبرنگار حاضر در نشست، کشورهای عربی، سیاستمداران غربی و آمریکایی و حتی اسرائیلی‌ها را شوکه کرد.

تخمین زده‌ می‌شود حدود دو میلیون نفر در غزه ساکن باشند،.مقامات حماس اعلام کرده‌اند در نتیجه حملات اسرائیل، ۶۰ هزار نفر از ساکنان این باریکه کشته شده‌اند.

در نتیجه درگیری‌های حماس و اسرائیل که پس از حملات هفتم اکتبر حماس به غیرنظامیان در اسرائیل آغاز شد، بسیاری از مناطق شهری غزه عملا از نقشه حذف شدند. مقامات سازمان ملل برآورد کرده‌اند که حدود ۵۰ میلیون تن آوار و خرابه در غزه وجود دارد.

رییس‌جمهوری ایالات متحده شرایط غزه را «جهنم» خواند و تاکید کرد آوارگان غزه در چنین شرایطی می‌خواهند به آنجا بازگردند، چراکه گزینه دیگری پیش روی خود نمی‌بینند. ترامپ می‌گوید ساکنان جدید غزه «مردم جهان» خواهند بود، اشاره‌ای که آب پاکی را روی دست هواداران تشکیل دو کشور مستقل اسرائیل و فلسطین ریخته است.

طرح ترامپ از کجا آمده است؟

اکسیوس در مقاله‌ای گمانه‌زنی‌هایی راجع به منشاء طرح ترامپ منتشر کرده است. به نوشته این پایگاه خبری، یک روز پیش از ارائه این طرح شوکه‌کننده، مورگان اورتگاس، نماینده معاون کاخ سفید در امور خاورمیانه، به گروهی از سفیران کشورهای عربی که برای ابراز مخالفت با اخراج فلسطینی‌ها از غزه به آمریکا رفته بودند، گفت که ترامپ نمی‌خواهد رهبران کشورهای عربی فقط «نه» بگویند، بلکه می‌خواهد راه‌حل‌های خودشان را ارائه دهند.

یک منبع نزدیک به ترامپ گفته است که او حدود دوماه به این طرح فکر کرده و در واقع، این طرح ابتکار خود او بوده است. منبع دیگری گفته است ترامپ این طرح را ارائه کرده است، چراکه به نتیجه رسیده هیچ‌کس ایده جدیدی برای ارائه ندارد.

100%

ردپای داماد ترامپ

جراد کوشنر، همسر ایوانکا دختر ترامپ، در دور اول ریاست جمهوری ترامپ، یکی از مشاوران ارشد سیاست خارجی بود و مسئول تهیه یک طرح صلح برای خاورمیانه شد. او در واقع مبتکر توافق عادی‌سازی روابط اعراب و اسرائیل است. توافقی که به توافق قرن مشهور شد.

کوشنر یک‌سال قبل در بهمن‌ماه ۱۴۰۲، در یک مصاحبه با طارق مسعود، رییس دانشگاه ابتکار خاورمیانه، درباره غزه گفت: «املاک ساحلی غزه می‌تواند بسیار ارزشمند باشد... اگر مردم بر ایجاد معیشت متمرکز شوند.»

در آن گفت‌وگو، کوشنر تاکید کرده بود اگر جای اسرائیلی‌ها بود تمام تلاش خود را می‌کرد تا مردم را از آنجا [غزه] خارج و سپس آن را بازسازی کند.

در آن گفت‌وگو کوشنر تاکید کرد راه حل دیپلماسی برای انتقال ساکنان غزه به مصر وجود دارد.

خلاصه‌ای از این گفت‌وگو حدود ۱۰ ماه قبل در گاردین منتشر شد. اما اکنون با توجه به شباهت زیاد اظهارات کوشنر به طرح ترامپ، اظهارات او نیز بار دیگر در کانون توجه قرار گرفته است.

علاوه بر این، تارا پلمری، روزنامه‌نگار رسانه پوک نیوز، که به انتشار گزارش‌های تحقیقی مشهور است در یک رشته توئیت در شبکه ایکس، به بررسی منشاء این اظهارات پرداخته است.

پلمری ضمن اشاره به مقاله گاردین، به نقل از یک منبع آگاه نوشته است کوشنر در تهیه متن اظهارات جدید ترامپ درباره تصاحب غزه نقش داشته است. این منبع تاکید کرده بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل از ماجرا بی‌اطلاع بوده است.

100%

چرا کشورهای عربی نگرانند؟

اکسیوس به نقل از منابع آگاه خود نوشته است عربستان سعودی که ترامپ سه‌شنبه آن را شریکی کلیدی برای اجرای برنامه‌هایش در منطقه خوانده بود، به‌شدت از اظهارات ترامپ شوکه شده است.

سعودی‌ها همچنین از اظهارات ترامپ در ابتدای دیدارش با نتانیاهو که گفت پادشاهی سعودی، عادی‌سازی روابط با اسرائیل را به ایجاد دولت فلسطینی مشروط نخواهد کرد، ناراحت شدند.

ریاض پس از اظهارات دونالد ترامپ و حدود ساعت چهار صبح در بیانیه‌ای شدیداللحن گفته‌های ترامپ درباره پادشاهی سعودی را تکذیب و با طرح او برای جابه‌جایی فلسطینی‌ها مخالفت کرد.

ترامپ پیش از این از کشورهای عربی همسایه غزه خواسته بود به آوارگان غزه پناه دهند، خواسته‌ای که به‌شدت از سوی کشورهای عمده عربی رد شد.

پس از پیشنهاد ترامپ، مصر و اردن در همسایگی غزه که هر دو از متحدان آمریکا هم هستند، در نشستی که در قاهره، پایتخت مصر، با حضور نمایندگانی از عربستان سعودی، قطر و تشکیلات خودگردان فلسطینی برگزار شد، تصریح کردند با این طرح مخالف هستند.

در بیانیه پایانی این نشست تاکید شد که چنین اقدامی، می‌تواند ثبات منطقه را به خطر بیندازد. کشورهای عربی در مخالفت خود با طرح ترامپ برای اسکان فلسطینیان در خارج از غزه، به سابقه تاریخی پذیرش آوارگان فلسطینی اشاره‌ای نکردند؛ آنها تجربه چندان خوشایندی از چنین طرحی ندارند.

100%

سپتامبر سیاه

پس از درگیری اسرائیل و فلسطینیان در سال ۱۳۴۶ و تصرف کرانه باختری- جایی که اکنون تحت کنترل دولت خودگردان فلسطینی است- اردن شمار زیادی از فلسطینیان را به‌عنوان پناهنده پذیرفت. تا سال ۱۳۴۹، تعداد فلسطینیانی که به اردن رفتند به حدود ۳۰۰ هزار نفر رسید.

در این بین سازمان‌های مسلح فلسطینی در بین پناهندگان ساکن اردت اقدامات نظامی خود را از سر گرفتند. آنها علاوه بر اسرائیل، با یکدیگر نیز تبادل آتش می‌کردند، با افزایش جمعیت پناهندگان در اردن، گروه‌های نظامی فلسطینی این بار علیه حاکمیت اردن دست‌به‌کار شدند. آنها علاوه بر توطئه برای ترور شاه اردن، مناطقی از اردن را عملا به کنترل خود درآورده بودند.

در پی این اقدامات ملک حسین، پادشاه وقت اردن فرمان سرکوب شدید فلسطینیان ساکن در امان، اربد و سایر اردوگاه‌های پناهندگان فلسطینی را صادر کرد. این سرکوب که موجب کشته شدن هزاران نفر شد، در شهریور و مهر‌ماه ۱۳۴۹ رخ داد، به سپتامبر سیاه مشهور شد.

در پی این اقدام شاه اردن، یاسر عرفات و سایر رهبران فلسطینی از اردن به لبنان گریختند. سازمان‌هایی که از اردن به لبنان گریختند، از جمله دلایل جنگ‌های داخلی لبنان بودند که از سال‌ ۱۳۵۴ تا ۱۳۹۶ ادامه داشت.

در مصر، اگرچه دولت با درس گرفتن از تحولات اردن، همواره با سختگیری بالا مانع شکل‌گیری گروه‌های مسلح در بین فلسطینیان می‌شد، اما فلسطینان در سال‌های ۱۳۶۷ تا ۱۳۷۲، اعتراضاتی را در این کشور سامان دادند که بارها از سوی دولت مصر سرکوب شد.

سال ۱۳۸۶ نیز هم‌زمان با تشدید تنش‌ها در غزه، دولت مصر مرز خود با غزه‌ را بست و اجازه ورود پناهندگان فلسطینی به صحرای سینا را نداد.

پیامدهای طرح ترامپ

طرح ترامپ به شکل واضحی متحدان خود از عربستان سعودی گرفته تا اسرائیل را شوکه کرده است.

به‌نظر نمی‌رسد اسرائیلی‌ها از این طرح ناخرسند باشند، اما عربستان سعودی‌ها همان‌طور که اکسیوس نوشته است، در حالی که تا پیش از این گمان می‌رفت به توافق موسوم به پیمان ابراهیم نزدیک شده‌اند، در بیانیه‌ای اظهارات ترامپ را به‌شدت رد کردند.

واشینگتن پست در مطلبی طرح ترامپ را هزینه‌بر، مرگبار و از نظر سیاسی جنجالی ارزیابی کرده و با توجه به مخالفت‌ها، پیش‌بینی کرده این طرح به طور قاطع رد خواهد شد.

از سوی دیگر اکسیوس به سرنوشت گروگان‌های اسرائیلی اشاره کرده که با توافق آتش‌بس، امیدها به آزادی آنها تقویت شده ربود.

این پایگاه خبری نوشته است طرح ترامپ می‌تواند افکار عمومی فلسطینیان را بار دیگر با حماس هم‌سو کند و احتمال توقف روند آزادسازی گروگان‌ها را افزایش دهد.

این بیانیه به امضای هشت تن از زنان زندانی سیاسی رسیده و به بیش از ۱۰۰ سازمان و شبکه فمنیستی بین‌المللی، سازمان‌های بین‌المللی مخالف اعدام و حامی زندانیان ارسال شده‌ و از آن‌ها برای اقداماتی مشترک دعوت به عمل آورده است.

زینب جلالیان، نرگس محمدی، گلرخ ایرایی، مریم سادات یحیوی، حورا نیک بخت، سکینه پروانه، مطهره گونه‌ای و ویدا ربانی، زنان زندانی سیاسی امضاکننده این بیانیه هستند.

آن‌ها در این بیانیه از پخشان عزیزی و وریشه مرادی، دو زن زندانی سیاسی کُرد، به عنوان برخی از کسانی که در حال حاضر در معرض خطر جدی اعدام قرار دارند، نام برده‌اند.

وریشه مرادی ۲۰ آبان با حکم ابوالقاسم صلواتی و پخشان عزیزی دوم مرداد با حکم ایمان افشاری در دادگاه انقلاب تهران با اتهام «بغی» به اعدام محکوم شدند.

تایید حکم اعدام عزیزی و صدور حکم اعدام مرادی در هفته‌ها و ماه‌های گذشته با اعتراضات گسترده داخلی و بین‌المللی همراه شده است.

بیانیه فعالان علیه اعدام از ایران به عنوان یکی از بزرگ‌ترین مجریان اعدام در جهان نام برده و تاکید کرده که تنها در سال ۲۰۲۳ دست‌کم ۸۵۳ نفر از جمله ۲۴ زن و در سال ۲۰۲۴ دست‌کم ۹۳۸ نفر از جمله شش نوجوان و ۲۹ زن اعدام شدند و بسیاری دیگر همچنان در معرض خطر اعدام قرار دارند.

امضاکنندگان این بیانیه با اشاره به این‌که بیش از نیمی از اعدام‌های ثبت‌شده در ایران مربوط به متهمان مواد مخدر بوده است، یادآوری کردند که بیشتر آن‌ها از جوامع به حاشیه رانده شده و آسیب‌پذیر بوده‌اند.

آن‌ها با بیان اینکه اعدام چرخه‌ بی‌عدالتی و نابرابری را تداوم می‌بخشد، در بیانیه خود نوشته‌اند که بسیاری از زنان محکوم به اعدام از قربانیان خشونت شدید خانگی، ازدواج اجباری و کودک‌همسری هستند.

در ماه‌های گذشته، میزان اجرای احکام اعدام و صدور و تایید احکام اعدام برای زندانیان سیاسی در ایران، افزایش چشم‌گیری داشته است.

بر اساس گزارش منابع حقوق بشری، در حال حاضر دست‌کم ۵۵ زندانی در زندان‌های سراسر کشور با اتهامات سیاسی یا امنیتی زیر حکم اعدام هستند.

در بخش پایانی بیانیه فعالان علیه اعدام، پیشنهادهایی از جمله «دعوت از فعالان فمینیست و فعالان ضداعدام ایرانی» و «در مرکز توجه قرار دادن صدای زنان و افراد جامعه ال‌جی‌بی‌تی‌کیو»، به فعالان و سازمان‌های غیرایرانی در راستای همبستگی برای لغو مجازات اعدام در ایران ارائه شده است.

فشار بر مسئولان جمهوری اسلامی برای توقف اجرای حکم اعدام عزیزی و مرادی، حمایت از زنان ایرانی در مبارزاتشان علیه پدرسالاری، خشونت و سرکوب، پیوستن به تجمعات و کارزارهای آنلاین برای لغو اعدام‌ها، وادار کردن مقامات و نمایندگان جمهوری اسلامی به پاسخ‌گویی درباره آمار هشداردهنده اعدام زنان، برخی دیگر از پیشنهادهای ارئه شده از سوی این افراد است.

بیشتر بخوانید: کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» در پنجاه‌وچهارمین هفته به ۳۵ زندان کشور گسترش یافت

ترامپ سه‌شنبه ۱۶ بهمن ضمن توصیف نوار غزه به‌عنوان «منطقه‌ای تخریب‌شده»، گفت فلسطینیان غزه که درگیر جنگ بوده و منطقه‌شان ویران شده، باید به‌طور دائمی در کشورهای همسایه اسکان داده شوند.

او بار دیگر از اردن، مصر و دیگر کشورهای عربی خواست تا فلسطینیان غزه را بپذیرند و گفت ساکنان این نوار ساحلی چاره‌ای جز ترک محل ندارند، منطقه‌ای که پس از حدود ۱۶ ماه جنگ ویرانگر میان اسرائیل و شبه‌نظامیان حماس نیازمند بازسازی است.

عربستان سعودی در همان ساعات ابتدایی شدیدا با پیشنهاد ترامپ مخالفت کرد. ریاض با انتشار بیانیه‌ای تاکید کرد که موضع این کشور درباره تشکیل کشور فلسطینی ثابت و غیرقابل تغییر است و با هر تلاشی برای جابه‌جایی فلسطینی‌ها از سرزمین خودشان مخالف است.

محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی تاکید کرد که موضع این کشور به‌صورت «روشن و صریح» بیان شده و تحت هیچ شرایطی اجازه تفسیر نمی‌دهد.

ملک عبدالله دوم، پادشاه اردن هم در جریان دیدار با محمود عباس بار دیگر ایده ترامپ برای نوار غزه را رد کرد.

از سوی دیگر، وزرای خارجه اردن، مصر، عربستان سعودی، قطر و امارات متحده عربی، به‌همراه حسین الشیخ مشاور رییس‌جمهور فلسطین، با انتشار نامه‌ای اعلام کردند بازسازی در غزه باید از طریق تعامل مستقیم و با مشارکت مردم غزه صورت گیرد. فلسطینی‌ها در سرزمین خود زندگی خواهند کرد و در بازسازی آن سهیم خواهند شد.

سازمان آزادی بخش فلسطین (ساف)، با تاکید بر این که راه‌حل دوکشوری، تضمین‌کننده امنیت، ثبات و صلح در منطقه است، اعلام کرد که تمامی درخواست‌ها برای «آوارگی مردم فلسطین» از سرزمینشان را رد می‌کنیم.

عبداللطیف القانوع، سخنگوی حماس، با «سیاست کوچاندن مردم غزه» نامیدن طرح ترامپ اعلام کرد این سازمان با طرح ترامپ، همانند ارتش اسرائیل مقابله خواهد کرد.

واکنش کشورهای غیرعربی و اروپا

اظهارات ترامپ تنها با واکنش کشورهای عربی مواجه نشده است. در ترکیه، هاکان فیدان وزیر خارجه این کشور گفت «کوچ اجباری» مردم غزه نه برای ترکیه و نه برای کشورهای منطقه قابل قبول نیست.

او تاکید کرد این موضوع بیهوده است و پرداختن به آن ارزشی ندارد.

نعمان کورتولموش، رییس مجلس ترکیه نیز گفت غزه متعلق به فلسطینیان است و تا قیامت بخشی از فلسطین خواهد بود.

خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام ارشد جمهوری اسلامی نوشت که تهران با هرگونه آوارگی ساکنان غزه مخالف است.

وزارت خارجه اندونزی اعلام کرد این کشور قاطعانه هرگونه تلاش برای جابجایی اجباری فلسطینی‌ها یا تغییر ترکیب جمعیتی «سرزمین‌های اشغالی فلسطین» را محکوم می‌کند.

آنالنا بربوک، وزیر خارجه آلمان در شبکه اجتماعی ایکس نوشت غزه، مانند کرانه باختری و قدس شرقی، متعلق به فلسطینیان است.

او تاکید کرد «اخراج فلسطینیان» از غزه غیرقابل قبول و مغایر با قوانین بین‌المللی است و همچنین باعث «رنج و نفرت» جدید خواهد شد.

سخنگوی دولت آلمان نیز در پاسخ به سوالی درباره طرح ترامپ برای غزه گفت: «ما همچنان برای تحقق راه‌حل دوکشوری تلاش می‌کنیم.»

وزارت خارجه فرانسه در واکنش به پیشنهاد ترامپ برای جابه‌جایی ساکنان غزه اعلام کرد این اقدام نقض جدی قوانین بین‌المللی، مانع بزرگ راه‌حل دو کشوری و عامل بی‌ثبات‌کننده برای مصر و اردن است.

دفتر حقوق بشر سازمان ملل در ژنو اعلام کرد هرگونه انتقال اجباری یا اخراج افراد از «سرزمین‌های اشغالی» به‌طور مطلق ممنوع است.

یکی از دستیاران ارشد نتانیاهو به تایمز اسرائیل گفت که اسرائیل از مقیاس پیشنهاد ترامپ شگفت‌زده شده است.

ترامپ درباره غزه چه گفت؟

ترامپ پیشتر هم در روز سه‌شنبه به شکلی غافلگیرکننده خواستار اسکان دائم فلسطینی‌های غزه در کشورهای همسایه شد و این منطقه را «سایت تخریب‌شده» توصیف کرد.

ترامپ به خبرنگاران گفت: «ایالات متحده نوار غزه را در دست خواهد گرفت، این کار را هم انجام خواهیم داد. ما مالک آن خواهیم بود. ما موضع مالکیتی دائمی در مورد غزه داریم و مسئولیت پاکسازی بمب‌ها و سایر تسلیحات خطرناک باقی‌مانده در این منطقه را بر عهده خواهیم گرفت.»

او افزود: «اگر لازم باشد، این کار را خواهیم کرد. ما آن منطقه را در دست می‌گیریم و آن را توسعه می‌دهیم، هزاران و هزاران شغل ایجاد می‌کنیم، و این چیزی خواهد شد که تمام خاورمیانه می‌تواند به آن افتخار کند.»

وقتی خبرنگاران از ترامپ پرسیدند چه کسانی در آن‌جا سکونت خواهند کرد، گفت ممکن است تبدیل به خانه‌ای برای «مردم جهان» شود.

نتانیاهو در واکنش به این صحبت‌ها در پاسخ به پرسش خبرنگاری گفت ترامپ «خارج از چارچوب فکر می‌کند و ایده‌های تازه‌ای دارد» و در حال «نشان دادن تمایل به شکستن تفکر مرسوم» است.

مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، چهارشنبه ۱۷ بهمن در واکنش به دستور ترامپ گفت: «آمریکا می‌گوید ما تحریم می‌کنیم، اما اگر ما همین منابع خود را مدیریت کنیم و با همسایگان خود درست کار کنیم و تعامل داشته باشیم مگر می‌شود کشوری که ۱۵ دوست و کشور همسایه دارد به این راحتی تحریم کرد؟»

او گفت: «خیال کرده‌‍‌اند همه چیز ما به نفت وابسته است و می‌خواهند جلو آن را بگیرند، اما برای ما و مردم ما مسیرهای بسیار زیادی وجود دارد.»

پزشکیان درباره اینکه جمهوری اسلامی چگونه قصد دارد با مدیریت منابع و تعامل با همسایگان چالش‌های پیش‌روی خود را حل کند توضیحی نداد و درباره «مسیرهای بسیار زیاد» تهران برای وضعیت کنونی جزییاتی ارائه نکرد.

محمدرضا عارف، معاون اول مسعود پزشکیان، نیز در واکنش به این دستور ترامپ گفت: «در زمینه سلاح هسته‌ای فتوا داریم که فعالیت غیر صلح آمیز هسته‌ای ممنوع است، خیال او راحت باشد.»

عارف تاکید کرد مذاکره و دیدار ترامپ و پزشکیان در دستور کار نظام نیست.

رییس‌جمهوری آمریکا سه‌شنبه ۱۶ بهمن دستورالعملی «بسیار سخت‌‌گیرانه» برای از سرگیری سیاست فشار حداکثری علیه جمهوری اسلامی و به صفر رساندن صادرات نفت ایران امضا کرد و گفت که جمهوری‌اسلامی دیگر نباید به کشورهای دیگر نفت بفروشد.

ترامپ همچنین برای گفت‌وگو با همتای ایرانی خود اعلام آمادگی کرد.

او اندکی قبل از دیدار با بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل در کاخ سفید، این دستورالعمل را امضا کرد و گفت: «امیدوارم نیازی به استفاده از این گزینه نباشد. باید دید آیا می‌توانیم به توافقی با ایران برسیم یا نه.»

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، سیاست فشار حداکثری علیه جمهوری اسلامی را «تجربه‌ای شکست‌خورده» توصیف کرد که تکرار آن نتیجه‌ای جز «ناکامی» به همراه نخواهد داشت.

عراقچی گفت: «اگر موضوع اصلی این است که ایران دنبال سلاح هسته‌ای نرود که این قابل حصول است و چیز مشکلی نیست.»

اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، نیز گزارش‌ها درباره تلاش تهران برای ساخت تسلیحات هسته‌ای را «یک دروغ بزرگ» خواند و گفت چنانچه کسی به دنبال اطمینان نسبت به این موضوع باشد «به‌سادگی» قابل حصول است.

محمد اسلامی، رییس سازمان انرژی اتمی، نیز با تاکید بر اینکه تهران قصد دسترسی به سلاح هسته‌ای «نداشته، ندارد و نخواهد داشت» گفت فعالیت هسته‌ای تهران در چارچوب پادمان و ان‌پی‌تی است.

در مقابل، دونالد ترامپ در پستی در شبکه اجتماعی خود، تروث‌سوشال، گزارش‌ها درباره اینکه آمریکا در همکاری با اسرائیل قصد دارد ایران را نابود کند «بسیار اغراق‌آمیز» خواند.

او افزود: «من ترجیح می‌دهم که یک توافق صلح‌ هسته‌ای معتبر امضا شود که به ایران اجازه دهد به‌طور صلح‌آمیز رشد کند و شکوفا شود. باید فورا برای آن کار کنیم و وقتی که امضا و کامل شد، جشن بزرگی در خاورمیانه برگزار کنیم.»

حساب دفتر حسن روحانی در واکنش به اعلام آمادگی ترامپ برای مذاکره با تهران، در شبکه ایکس ویدیویی از سخنان او در فروردین‌ماه ۱۴۰۱ در جلسه هیئت دولت ایران منتشر کرد که گفته بود: «صدام این‌همه کشتار کرد اما زمانی که لازم شد امام اجازه مذاکره داد.»

فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت جمهوری اسلامی، نیز در پاسخ به سوالی درباره موضع دولت در قبال ابراز آمادگی ترامپ برای مذاکره با پزشکیان گفت که سه اصل «عزت، حکمت و مصلحت» در روابط با سایر کشورها مد نظر است و دنبال می‌شود.

خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام ارشد جمهوری اسلامی، بدون ذکر نام، نوشت: «ایران مایل است به دیپلماسی ترامپ فرصتی دوباره بدهد، اما درباره کارشکنی‌های اسرائیل محتاط است.»

به گفته این مقام ارشد جمهوری اسلامی، اگر واشینگتن به دنبال توافق با تهران است، باید اسرائیل را مهار کند.

جمهوری اسلامی: به کسب درآمد از صادرات نفت ادامه می‌دهیم

در همین حال، مقام‌های جمهوری اسلامی از توانایی خود برای ادامه کسب درآمد از صادرات نفتی خبر دادند.

محسن پاک‌نژاد، وزیر نفت دولت پزشکیان،یک روز پس از صدور دستور ترامپ اعلام کرد ایران در دی‌ماه بیشترین صادرات نفت در ۱۰ سال گذشته را به ثبت رساند و قصد دارد به‌زودی یکی از بزرگ‌ترین قراردادهای تاریخ نفت کشور را به امضا برساند.

پاک‌نژاد سیاست فشار حداکثری را یک «تئوری شکست‌خورده» خواند و تاکید کرد جمهوری اسلامی تمهیدات لازم برای مقابله با سیاست فشار حداکثری را در نظر دارد.

وزیر نفت جمهوری اسلامی با اشاره به دستور ترامپ گفت تحریم‌های یک‌جانبه علیه تولیدکنندگان بزرگ نفت، علاوه بر تحت فشار گذاشتن اوپک، باعث بی‌ثباتی در در بازارهای نفت و انرژی شده و به مصرف‌کنندگان در سراسر جهان آسیب می‌زند.

دقایقی پس از آن‌که اعلام شد ترامپ سیاست فشار حداکثری علیه تهران را احیا می‌کند، نرخ دلار در ایران با حدود هزار تومان افزایش از مرز ۸۵ هزار تومان گذشت.

رییس‌جمهوری آمریکا گفت که برای امضای دستورالعمل احیای سیاست فشار حداکثری بر جمهوری اسلامی مردد بوده و گرفتن این تصمیم، «کار بسیار سختی بوده» است.

او با اشاره به تلاش‌های تهران برای ترورش گفت دستوراتی صادر کرده است که در صورت ترور شدن به دست جمهوری اسلامی، «این دشمن آمریکا، کاملا محو و نابود» شود.

پس از پیروزی ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا، منابع نزدیک به او از احتمال بازگشت سیاست فشار حداکثری واشینگتن علیه تهران سخن گفتند و احتمال حمله نظامی به تاسیسات اتمی جمهوری اسلامی نیز مطرح شد. گزارش‌هایی هم درباره هراس مقام‌های جمهوری اسلامی از اقدامات ترامپ منتشر شد.