میم کوین، معروف به «دلار ترامپ»، هفدهم ماه ژانویه ۲۰۲۵ از سوی رییسجمهوری جدید آمریکا به بازار رمزارزها عرضه شد و به سرعت رشد کرد. این سکه در مدت کوتاهی در بازار به جمع ۱۵ ارز دیجیتال برتر صعود و بیش از نیم میلیون خریدار جذب کرد.
۱۹ ژانویه، یک روز قبل از مراسم تحلیف دونالد ترامپ به عنوان چهلوهفتمین رییسجمهوری آمریکا، این رمزارز به ارزش جهانی بیش از ۱۴.۵ میلیارد دلار رسید؛ هر چند که از آن زمان، ارزش آن به میزان دو-سوم کاهش یافته است.
میم کوین چهقدر سود داشته است؟
سه شرکت دادههای رمزنگاری، از جمله مرکل ساینس (Merkle Science) و چینالیسیس (Chainalysis)، تخمین زدند که رمزارز ترامپ تا ۳۰ ژانویه بین ۸۶ تا ۱۰۰ میلیون دلار کارمزد تراکنش ایجاد کرده است.
بر اساس برآوردهای این سه شرکت، نهادهای پشتیبان میم کوین ترامپ، در این مدت کمتر از دو هفته کارمزد تراکنش این رمزارز را جمعآوری کردهاند.
این تخمینها بسیار فراتر از آن چیزی است که قبلا ارزیابی شده بود.
یکی از نهادهای پشت این ارز دیجیتال، شرکتی به نام سیآیسی دیجیتال متعلق به ترامپ است.
وبسایت رسمی دلار گزارش داده که سیآیسی دیجیتال درآمد حاصل از فعالیتهای معاملاتی میم کوین را دریافت خواهد کرد.
خبرگزاری رویترز گزارش داد که قادر به تعیین مقدار هزینههای جمعآوریشده تاکنون نیست.
بر اساس تجزیه و تحلیل بلاک چین، سازندگان میم کوین، سهمی از کارمزد معاملات را از متاورا (Meteora)، یک صرافی کمتر شناخته شده ارزهای رمزنگاری شده، دریافت میکنند که برای اولین بار رمزارزهای ترامپ در آن فروخته شد.
طبق گزارش چینالیسیس، دستکم ۵۰ نفر از بزرگترین سرمایهگذاران، هر کدام بیش از ۱۰ میلیون دلار در رمزارز ترامپ سود به دست آوردهاند.
به گفته این سازمان، حدود ۲۰۰ هزار کیف پول ارزهای دیجیتال که اکثر آنها دارای داراییهای کوچک هستند، در صرافی رمزارز ترامپ ضرر کردهاند.
ترامپ متعهد شده است داراییهای خود را در زمانی که به قدرت میرسد، در صندوقی قرار دهد که به وسیله فرزندانش اداره میشود.
پسر او، اریک ترامپ، از طرف سازمان ترامپ، به رویترز گفت: «به آنچه در حوزه ارزهای دیجیتال انجام میدهیم، افتخار میکنیم. دلار ترامپ در حال حاضر داغترین ارز دیجیتال در جهان است.»
او افزود: «ما تازه شروع کردهایم.»
کاخ سفید به سوالات مربوط به کارمزد معاملات رمزارزها پاسخ نداده است.
ترامپ قول داده است اولین رییسجمهوری ارزهای دیجیتال شود و با اصلاح قوانین و تشویق مالکیت داراییهای دیجیتال، آمریکا را به پایتخت ارزهای دیجیتال جهان تبدیل کند.
منتقدان ترامپ
چندین چهره کلیدی در کابینه و محافل نزدیک به ترامپ، دارای سرمایههای ارزهای دیجیتال هستند یا با صنعت رمزارزها ارتباط دارند.
ترکیب مقادیر زیاد و ماهیت مبهم آنها، انتقاد کارشناسان و مخالفان سیاسی ترامپ از جمله در حزب دموکرات را برانگیخته است.
ریچارد بریفول، استاد حقوق در دانشگاه کلمبیا، میگوید: «این واقعیت که او قدرت تنظیم شرکت خود را دارد، یک مشکل اخلاقی ایجاد میکند.»
رویترز نوشت که قادر نیست تعیین کند چه مقدار از ثروت ترامپ از سرمایهگذاری جدید ارزهای دیجیتال به دست میآید، زیرا جزییات دقیق مالکیت آن علنی نشده است.
موضوع تضاد منافع نیز از موارد مطرح در این زمینه است.
دلار ترامپ چیست؟
دلار ترامپ، ارز الکترونیکی جدید، یک «میم کوین» است؛ یک ارز رمزنگاری شده که برای سرمایهگذاری بر روی شور و شوق عمومی پیرامون یک شخصیت، یک جنبش یا یک پدیده در اینترنت طراحی میشود.
میم کوینها در سال ۲۰۱۳ با راهاندازی دوجکوین محبوب شدند. سازندگان آن به عنوان یک شوخی قصد داشتند بسیاری از ارزهای دیجیتال به ظاهر بیفایده دیگر را که در آن زمان ظاهر میشدند، دست بیندازند.
میم کوین هرگز قرار نبود یک سرمایهگذاری محبوب باشد و سازندگانش حتی سعی کردند آن را تا حد امکان نامطلوب جلوه دهند.
میم کوین معمولا سود اقتصادی یا معاملاتی ندارد و اغلب به عنوان یک دارایی صرفا سفتهبازی شناخته میشود.
تنها چند ساعت پس از ورود ارز دیجیتال ترامپ، ارز دیجیتال بانوی اول آمریکا، ملانیا نیز وارد بازار شد.
میم کوینها به دلیل ارزشگذاریهای اغلب بسیار پرنوسان خود شناخته میشوند و سقوط قیمت آنها غیرعادی نیست.
در روزهای اخیر، رسانههای مختلف ادعا کردند که میم کوین «ثروت خالص» ترامپ را افزایش داده و او را به یک «میلیاردر دنیای ارزهای دیجیتال» تبدیل کرده است. با این حال به نوشته رویترز، درست است که ترامپ از میم کوین و دیگر سرمایهگذاریهای رمزنگاریاش سود فراوانی میبرد اما ادعاهایی که میگویند ترامپ میلیاردها دلار از آن درآمد دارد، «بیش از حد و اغراقشده» است.
معکوس شدن روند در جهان رمزارزها
وال استریت ژورنال گزارش داد که استقبال دولت جدید آمریکا از ارزهای دیجیتال، نشاندهنده معکوس شدن سیاست دولت آمریکاست.
برایان آرمسترانگ، مدیر اجرایی صرافی رمزارز کوین بیس (Coinbase)، به این روزنامه در داووس سوئیس گفت: «احساس میکردیم چکمه از گلوی ما برداشته شده است».
کریس لاسیویتا، یکی از مدیران ستاد انتخاباتی ترامپ در انتخابات گذشته و کیرستن سینما، سناتور سابق آریزونا، در ژانویه به شورای مشورتی جهانی کوین بیس (Coinbase’s Global Advisory Council) پیوستند.
سینما گفت: «میدانم که شما شاهد دولتی خواهید بود که بر گرد هم آوردن مردم برای تصویب قانون کریپتو متمرکز است. این یک اولویت برای دولت قبلی نبود.»
ماه گذشته ترامپ یک فرمان اجرایی را امضا کرد که به اولویتهای صنعت رمزارزها از جمله یک جدول زمانی شش ماهه برای ایجاد چارچوب نظارتی، دسترسی آسانتر به حسابهای بانکی و ذخیره بالقوه ارزهای دیجیتال فدرال میپرداخت.
ترامپ همچنین دیوید ساکس، سرمایهگذار دنیای فنآوری را برای ایفای نقش جدید بهعنوان مسئول هوش مصنوعی کاخ سفید و تزار ارز دیجیتال منصوب کرد.
ترامپ در فرمان اجرایی خود خواستار تشکیل یک گارگروه ارزهای دیجیتال شد که وظیفه آن پیشنهاد یک چارچوب نظارتی جدید برای داراییهای دیجیتال و بررسی ایجاد یک بانک ارز دیجیتال است.
این گارگروه که از مدتها پیش انتظار تشکیل آن میرفت همچنین وظیفه دارد مکانیسمهایی طراحی کند تا از خدمات بانکی برای شرکتهای رمزنگاری محافظت شود و بانک مرکزی آمریکا از ایجاد ارزهای دیجیتال که میتوانند با ارزهای موجود رقابت کنند، منع شود.
این رویکرد با ترتیبات قانونی دولت دموکرات بایدن در تضاد کامل است که در تلاش برای محافظت از آمریکاییها در برابر کلاهبرداری و پولشویی، با شرکتهای رمزارز برخورد کردهاند و صرافیهای کوین بیس، بایننس، کراکن و دهها مورد دیگر را در دادگاه فدرال به دلیل نقض قوانین ایالات متحده به محکمه کشاندند.
کارگروه جدید چیست؟
گروه کاری تازه، متشکل از وزیر خزانهداری، دادستان کل و روسای کمیسیون بورس و اوراق بهادار و «کمیسیون معاملات آتی کالاهای اساسی»، همراه با روسای دیگر آژانسها خواهد بود.
از جمله وظایف این گروه، طراحی و تنظیم مقررات لازم برای داراییهای دیجیتال است؛ از جمله در مورد استیبلکوینها، نوعی رمزارز که معمولا به دلار ایالات متحده متصل است.
این گروه همچنین قرار است «پتانسیل ایجاد و نگهداری ذخایر ملی از داراییهای دیجیتال را ارزیابی کند که احتمالا شامل رمزارزهایی خواهد بود که دولت فدرال در جریان تلاشهایش برای اجرای قانون، مصادره کرده است».
آیا ترامپ همیشه حامی رمزارزها بوده؟
ترامپ همیشه حامی رمزارزها نبوده است و در سال ۲۰۱۹ در جایگاه رییسجمهوری ایالات متحده گفته بود رمزارزها پول نیستند و او طرفدار آنها نیست.
در آن زمان ترامپ اعتقاد داشت رمزارزها بیثبات هستند و در واقع «روی هوا» هستند.
او جایی دیگر هم گفته بود: «ما در ایالات متحده فقط یک ارز داریم، ارز حاکم بر جهان و نام آن دلار است.»
ترامپ که در سال ۱۴۰۰ هم در یک گفتوگو با فاکس بیزینس تاکید کرد بیتکوین یک کلاهبرداری است، آذر ۱۴۰۱ از یک کلکسیون انافتی مربوط به خودش رونمایی کرد. او بعدها گفت که این مجموعه را فقط به این دلیل راهاندازی کرد که به نظرش «تا حدی جالب» بود.
اسفند ماه ۱۴۰۲ در گفتوگویی با سیانبیسی، او درباره رمزارزها به عنوان «ارزهای جدید عجیب و غریب» صحبت کرد و گفت با آنها پول در میآورد و از آن لذت میبرد.
ترامپ در اردیبهشت ۱۴۰۳ گفت با رمزارزها مشکلی ندارد و دولت بایدن و دموکراتها را بهدلیل مخالفت با رمزارزها محکوم کرد.
او در کنفرانس بیتکوین ۲۰۲۴ بهصراحت به حضار قول داد یک ذخیره استراتژیک بیتکوین برای آمریکا ایجاد خواهد کرد و برنامه خود را برای تبدیل آمریکا به «پایتخت رمزارز جهان» اعلام کرد.
دونالد ترامپ، چهارشنبه ۱۷ بهمن در پست خود نوشت گزارشها درباره اینکه آمریکا در همکاری با اسرائیل قصد دارد ایران را نابود کند، «بسیار اغراقآمیز» هستند.
او افزود: «من ترجیح میدهم یک توافق صلح هستهای معتبر امضا شود که به ایران اجازه دهد بهطور صلحآمیز رشد کند و شکوفا شود. باید فورا برای آن کار کنیم و وقتی که امضا و کامل شد، جشن بزرگی در خاورمیانه برگزار کنیم.»
در هفتههای اخیر، اظهارنظرهای مختلفی درباره مذاکره احتمالی جمهوری اسلامی با آمریکا در داخل ایران مطرح شده است.
خبرگزاری رویترز چهارشنبه به نقل از یک مقام ارشد جمهوری اسلامی، بدون ذکر نام، نوشت: «ایران مایل است به دیپلماسی ترامپ فرصتی دوباره بدهد اما نسبت به کارشکنیهای اسرائیل محتاط است.»
به گفته این مقام ارشد ایرانی، اگر واشینگتن به دنبال توافق با تهران است، باید اسرائیل را مهار کند.
حساب دفتر حسن روحانی در شبکه ایکس نیز ویدیویی از سخنان او در فروردین ۱۴۰۱ در جلسه هیات دولت جمهوری اسلامی منتشر کرد که گفته بود: «صدام این همه کشتار کرد اما زمانی که لازم شد، امام (روحالله خمینی) اجازه مذاکره داد.»
رییسجمهوری آمریکا سهشنبه ۱۶ بهمن دستورالعملی «بسیار سختگیرانه» برای از سرگیری سیاست فشار حداکثری علیه جمهوری اسلامی و به صفر رساندن صادرات نفت ایران امضا کرد و گفت که جمهوریاسلامی دیگر نباید به کشورهای دیگر نفت بفروشد.
او اندکی قبل از دیدار با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل در کاخ سفید، این دستورالعمل را امضا کرد و گفت: «امیدوارم نیازی به استفاده از این گزینه نباشد. باید دید آیا میتوانیم به توافقی با ایران برسیم یا نه.»
محمدرضا عارف، معاون اول مسعود پزشکیان، در واکنش به دستورالعمل ترامپ مبنی بر اعمال فشار حداکثری به جمهوری اسلامی، گفت: «در زمینه سلاح هستهای فتوا داریم که فعالیت غیر صلحآمیز هستهای ممنوع است، خیال او راحت باشد.»
عارف گفت که مذاکره و دیدار ترامپ و پزشکیان، «در دستور کار نظام» نیست.
تاثیر اعمال دوباره سیاست فشار حداکثری
دقایقی پس از آنکه اعلام شد ترامپ سیاست فشار حداکثری علیه تهران را احیا میکند، نرخ دلار در ایران با حدود هزار تومان افزایش از مرز ۸۵ هزار تومان گذشت.
رییسجمهوری آمریکا گفت که برای امضای دستورالعمل احیای سیاست فشار حداکثری بر جمهوری اسلامی مردد بوده و گرفتن این تصمیم، «کار بسیار سختی بوده» است.
او با اشاره به تلاشهای تهران برای ترورش گفت دستوراتی صادر کرده است که در صورت ترور شدن به دست جمهوری اسلامی، «این دشمن آمریکا، کاملا محو و نابود» شود.
پس از پیروزی ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری آمریکا، منابع نزدیک به او از احتمال بازگشت سیاست فشار حداکثری واشینگتن علیه تهران سخن گفتند و احتمال حمله نظامی به تاسیسات اتمی جمهوری اسلامی نیز مطرح شد. گزارشهایی هم درباره هراس مقامهای جمهوری اسلامی از اقدامات ترامپ منتشر شد.
روزنامه بریتانیایی تلگراف به نقل از منابع آگاه گزارش داد جمهوری اسلامی از بیم سیاستهای دولت ترامپ در آمریکا، به نیروهای نیابتی خود در سراسر خاورمیانه دستور داده است محتاطانه عمل کنند.
پس از اعلام این تعلیق، سهام شرکتهای تجارت الکترونیک چین افت کرد.
آمریکا با دستور اجرایی ترامپ، از سهشنبه ۱۶ بهمن، ۱۰ درصد تعرفه اضافی بر کالاهای وارداتی از چین اعمال کرد.
خدمات پستی توضیحی در مورد دلیل تعلیق بستههای ارسالی از چین و هنگکنگ ارائه نکرده اما دولت ترامپ در راستای حذف معافیت «سقف ارزش» گام برداشته است.
این نوع از معافیت به واردکنندگان و خریداران آمریکایی اجازه میداد برای بستههایی با ارزش کمتر از ۸۰۰ دلار، از پرداخت تعرفه گمرکی معاف شوند.
تعرفه اضافی و حذف معافیت سقف ارزش، پس از هشدارهای مکرر ترامپ مبنی بر این اعمال شد که پکن اقدامات کافی را برای توقف ورود ماده مخدر فنتانیل به آمریکا انجام نداده است.
خبرگزاری رویترز پیشتر گزارش داده بود تامینکنندگان چینی از این معافیت برای صادرات مواد شیمیایی مرتبط با فنتانیل استفاده میکنند و آنها را بهعنوان دستگاهها و کالاهای کمهزینه ارائه میکنند.
سرویس پست ایالات متحده (USPS) اعلام کرد که این تغییر، تاثیری بر جریان ارسال نامهها و «فلتها» از چین و هنگکنگ نخواهد داشت. فلتها نامههایی با طول حداکثر ۳۸ سانتیمتر و ضخامتی تا ۱/۹ سانتیمتر هستند.
این سازمان در مورد ارتباط این تغییر با تصمیم ترامپ مبنی بر لغو معافیتهای مربوط به ارسال بستههای کمارزش از چین و کشورهای دیگر اظهار نظری نکرد.
چلسی تم، تحلیلگر ارشد سهام در مورنینگاستار گفت: «به نظر ما، اداره پست آمریکا به زمانی نیاز خواهد داشت تا نحوه اجرای مالیاتهای جدید را مشخص کند و سپس اجازه دهد بستههای چینی دوباره وارد ایالات متحده شوند.»
او افزود: «این چالش بزرگی برای آنهاست زیرا در سال ۲۰۲۴، روزانه چهار میلیون بسته تحت معافیت سقف ارزش وجود داشت و بررسی همه بستهها دشوار است؛ بنابراین این کار زمان خواهد برد.»
سهم چین از ارسال بستهها به آمریکا تحت معافیت سقف ارزش
شرکت تامینکننده لجستیک ایزیشیپ (Easyship) به مشتریانی که بهطور مرتب بستههایی با ارزش کمتر از ۸۰۰ دلار به ایالات متحده ارسال میکنند هشدار داد احتمالا با بررسیهای بیشتری روبهرو خواهند شد و به آنها توصیه کرد مراکز توزیعی در داخل آمریکا راهاندازی کرده و با انبارهای محلی یا مراکز تکمیل سفارش در این کشور همکاری کنند.
برخی دیگر از شرکتهای حملونقل بینالمللی از جمله فِدِکس (FedEx) و اسافاکسپرس (SF Express) بهعنوان بزرگترین شرکت حملونقل سریع چین، اعلام کردند که همچنان بستهها را به آمریکا ارسال میکنند.
خردهفروش پوشاک شین (Shein) و فروشگاه آنلاین تمو (Temu) که محصولات متنوعی از اسباببازی تا گوشیهای هوشمند میفروشند، در آمریکا بهطور سریع رشد کردهاند که بخشی از این موفقیت به معافیت سقف ارزش مربوط میشود.
بر اساس گزارش کمیته کنگره ایالات متحده در مورد چین در ژوئن ۲۰۲۳، این دو شرکت احتمالا بیش از ۳۰ درصد از مجموع بستههایی را تشکیل میدهند که روزانه تحت معافیت سقف ارزش به آمریکا ارسال میشوند.
تقریبا نیمی از تمام بستههایی که تحت معافیت سقف ارزش ارسال میشوند از چین هستند.
آمازون نیز پایگاه فروشندگان بزرگی در چین دارد.
بر اساس تخمینها، فروشندگان مستقر در چین تقریبا نیمی از ۱۰ هزار فروشنده برتر آمازون در آمریکا را تشکیل میدهند.
تصمیم جدید دولت ترامپ در مورد معافیت سقف ارزش باعث افزایش قیمت محصولات شرکتهایی مانند شین و تمو میشود اما کارشناسان میگویند این اقدام احتمالا تاثیر زیادی بر حجم ارسالهای آنها نخواهد داشت.
رسانههای آمریکایی گزارش دادند که سیآیای سهشنبه ۱۶ بهمن این پیشنهاد را به کارکنانش ارائه داده و در عین حال، روند استخدام متقاضیانی را که پیشتر پیشنهاد کاری مشروط دریافت کرده بودند، متوقف کرده است.
وال استریت ژورنال با نقل قول از یکی از دستیاران جان راتکلیف، مدیر سیآیای، گزارش داد اگر متقاضیان، پیشینهای متناسب با اهداف جدید سیآیای نداشته باشند، برخی از این پیشنهادهای استخدامی احتمالا لغو خواهند شد.
اهداف جدید شامل مقابله با کارتلهای مواد مخدر، جنگ تجاری ترامپ و تضعیف چین است.
یک منبع ناشناس از سیآیای به سیانان گفت که این تصمیم، بخشی از تلاشهای راتکلیف برای اطمینان از این است که «نیروی کار این سازمان به اولویتهای امنیت ملی دولت ترامپ پاسخگو باشد».
به گفته او، این اقدام «بخشی از یک راهبرد جامع برای تزریق انرژی تازه به سیآیای» است.
یک منبع آگاه دیگر که نخواست نامش فاش شود، به سیانان گفت مشخص نیست چه افرادی اجازه استفاده از این پیشنهاد (بازخرید) را خواهند داشت اما ممکن است برخی عملیاتها یا حوزههای تخصصی از این طرح مستثنا شوند.
سیآیای هیچوقت درباره بودجه یا تعداد کارکنان خود اظهارنظر نمیکند.
گزارش مربوط به پیشنهادهای بازخرید با تغییرات گستردهای که دولت ترامپ در ساختار دولت فدرال آغاز کرده، همسو است.
این تغییرات شامل اخراج و کنار گذاشتن صدها کارمند دولتی به عنوان گام نخست برای کوچکسازی بوروکراسی و جایگزینی آنها با افراد وفادارتر به دولت بوده است.
هفته گذشته، کاخ سفید به دو میلیون کارمند غیرنظامی فدرال پیشنهاد داد که اگر از همین هفته کار خود را متوقف کنند میتوانند تا ۳۰ سپتامبر (هشتم مهر سال بعد) همچنان حقوق و مزایای خود را دریافت کنند.
این اقدام در راستای تلاش ترامپ برای کاهش ابعاد دولت انجام شد.
سیانان با استناد به یک منبع گزارش داد که تصمیم برای گنجاندن سیآیای در این برنامه، جدید است و مقامات اخیرا در حال بررسی موضوع بودهاند.
اتحادیههای نماینده کارکنان دولت فدرال آمریکا، سهشنبه با طرح یک شکایت قضایی تلاش کردند تا برنامه دولت ترامپ را برای ارائه پیشنهادهای بازخرید به کارکنان فدرال متوقف کنند.
راتکلیف که پیشتر عضو مجلس نمایندگان بوده و در دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ در سمت مدیر اطلاعات ملی خدمت کرده، چند روز پس از آغاز دور دوم ریاستجمهوری او، با تایید سنا بهعنوان مدیر سیآیای منصوب شد.
به گزارش وال استریت ژورنال، یکی از دستیاران راتکلیف گفته است که سیآیای در دوران ترامپ تمرکز بیشتری بر نیمکره غربی خواهد داشت و کشورهایی را هدف قرار خواهد داد که معمولا بهعنوان دشمنان سنتی آمریکا شناخته نمیشوند.
دولت فدرال آمریکا با بیش از ۲/۴ میلیون کارمند بهجز کارکنان اداره پست، بزرگترین نیروی کار کشور را در اختیار دارد.
پروژه ۲۰۲۵ که بهعنوان مانیفست محافظهکاران، راهنمای بسیاری از سیاستهای ترامپ بوده، خواستار اخراج گسترده کارکنان فدرال و جایگزینی بسیاری از آنها با وابستگان سیاسی است.