نرخ دلار پس از سخنان وزیر اقتصاد دوباره از ۷۸ هزار تومان گذشت
در پی اظهارات وزیر اقتصاد در مورد قیمت واقعی ۷۳ هزار تومانی دلار و امکانپذیر نبودن ثابت نگه داشتن نرخ ارز در شرایط تورم ۳۰ درصدی، بهای دلار دوباره به بالای ۷۸ هزار تومان بازگشت و رکورد تاریخی جدیدی ثبت کرد.
بر اساس اطلاعات کسب شده از صرافیهای تهران، قیمت فروش دلار در معاملات امروز به ۷۸ هزار و ۲۵۰ تومان و نرخ فروش حواله دلار به ۷۹ هزار و ۸۰۰ تومان رسید.
قیمت دلار صبح چهارشنبه ۲۸ آذر به ۷۸ هزار تومان رسیده و در ادامه روز به زیر ۷۸ هزار تومان بازگشته بود.
در همین حال عبدالناصر همتی، وزیر اقتصاد، در جلسه کمیسیون اقتصادی مجلس گفت که در شرایط تورم ۳۰ درصدی نمی توان نرخ ارز را ثابت نگه داشت و اگر شرایط اقتصادی و سیاسی و امنیتی ایران عادی بود، قیمت دلار الان باید ۷۳ هزار تومان میبود.
همتی تاکید کرد که قیمت ۷۳ هزار تومان «تازه در شرایط عادی است» و در ماه گذشته اتفاقات زیادی چون حوادث سوریه و منطقه و تهدیدات ترامپ و اسرائیل رخ داده است.
او تاکید کرد: «ما دلار را ۴۰ هزار تومان میدهیم ولی خیلی از کالاها با نرخ ۷۰ تا ۸۰ هزار تومان در بازار می چرخد.»
همتی افزود: «این رانت ارزی صادرات را کم و در مقابل واردات را زیاد نشان می دهد، به همین دلیل از این روش باعث شدیم صادرات و حتی ارزآوری از این محل کاهش یابد.»
با وجود انتشار ویدیوی این سخنان، همتی گفت: «من هرگز در جلسه مجلس نگفتم کف دلار ۷۳ هزار تومان است. متاسفانه فیلم تقطیعشده در فضای مجازی در حال پخش است.»
بانک مرکزی روز ۲۴ آذر بازار جدید ارز با عنوان سامانه ارز تجاری را راهاندازی کرد. قیمت ارزهای مورد معامله در این بازار بر اساس عرضه و تقاضا تعیین خواهد شد.
در همین حال بانک مرکزی خبر داد که حجم مبادلات این بازار از زمان شروع به کار این سامانه تا سوم دی ماه، ۵۴۲ میلیون درهم، ۸۷ میلیون دلار، ۱۰ میلیون یوآن و ۱/۱ میلیون یورو بوده است.
دولت هدف از راه اندازی این سامانه را حدف رانت اعلام کرده است.
در همین حال عبدالناصر همتی، وزیر اقتصاد، گفت که در جریان توزیع ارز نیمایی در سال گذشته هزار میلیارد تومان رانت توزیع شد.
برخی از کارشناسان و مقامهای سابق راه اندازی سامانه ارز تجاری را به معنای آزادسازی نرخ ارز دانسته و تاکید کردهاند که حذف ارز نیمایی باعث فشار به مردم خواهد شد.
در همین حال قیمت ارز نیمایی در این سامانه در ۱۰ روز گذشته حدود ۱۰ هزار تومان افزایش یافته است.به گزارش خبرگزاری تسنیم قیمت دلار در سامانه نیما که تا ۲۲ آذرماه در کانال ۵۴ هزار تومان بود، بهیکباره از ۶۰هزار تومان عبور کرد.
خبرگزاری تسنیم پیش از این نوشته بود که بیش از ۵۰ درصد واردات کشور وابسته به تامین ارز از سامانه نیماست.
بر اساس آمار بانک مرکزی، از اول فروردین تا سوم دی ماه امسال، ۵۱ میلیارد و ۶۰۲ میلیون دلار ارز برای واردات کالاهای اساسی، دارو، کالاهای تجاری و بازرگانی، واردات در مقابل صادرات و خدمات تامین شده است.
درباره افزایش قیمت شدید ارز علاوه بر تنشها در سیاست خارجی جمهوری اسلامی، دلایل دیگری نیز مطرح شده است.
از جمله حسین صمصامی، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس و سرپرست وزارت اقتصاد در دولت احمدی نژاد گفت: «عامل اصلی افزایش قیمت دلار اقدامات هماهنگ دولت و مجلس است و بانک مرکزی هم ابزارش بوده است.» او اضافه کرد: «این افزایش نرخ ارز برای جبران کسری بودجه است و قصد دارند با آن دستمزدها را جبران کنند.»
براساس اطلاعاتی که ایران اینترنشنال کسب کرده، افزایش قیمت بنزین با نظارت مستقیم دفتر خامنهای و با اضافه شدن نماینده خامنهای به تیم تصمیمگیر در دست اجرا است و قرار است از نوروز ۱۴۰۴ اجرا شود.
نامه ارسالی شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی به جایگاههای سوخت نیز نشان از آمادهسازی زیرساختها برای اجرای این تصمیم دارد.
بر اساس اطلاع رسیده به ایراناینترنشنال در آخرین جلسه که با حضور روسای سه قوه، فرمانده سپاه پاسداران، دبیر شورای عالی امنیت ملی و نماینده خامنهای برگزار شده، عرضه بنزین با چهار نرخ به تصویب رسیده است.
ایران اینترنشنال در روزهای پایانی آبان ماه در گزارشی اختصاصی از طرح نهایی بنزین رونمایی کرده بود که بر اساس آن اعلام شده بود ضمن افزایش قیمت، سهمیه بنزین به هر نفر دارای کد ملی پرداخت به میزان ۱۵ لیتر پرداخت میشود.
براساس این اطلاعات ۸۷ میلیون لیتر بنزین ۱۵۰۰ تومانی یارانهای با اجرای این طرح و با ۱۵ لیتر در ماه به هر نفر به ۴۲ میلیون و ۵۰۰ هزار لیتر کاهش خواهد یافت.
دولت در نظر دارد همزمان سهمیه بنزین آزاد را از ۱۰۰ لیتر به ۵۰ لیتر کاهش داده و در هر خانوار تنها به دو خودرو و به هر شخص تنها برای یک خودرو سهمیه آزاد بدهد.
در بخش قیمت نیز بر اساس آخرین اطلاعات، قرار است قیمت بنزین سهمیهای از ۱۵۰۰ تومان به دو هزار تومان افزایش و بنزین نیمه یارانهای نیز به ۸ هزار تومان عرضه شود.
در همین راستا تصویر منتشر شده از نامه شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی نیز به جایگاههای سوخت نشان میدهد که وزارت نفت به روزرسانی نمایشگرهای قیمت در نازلهای سوخت به ۸ رقم را در دستور کار قرار داده است.
با این حال این شرکت برداشتها از این نامه را « نادرست» خواند و افزود که تغییر نمایشگر دیسپنسرهای جایگاههای عرضه سوخت و بهروزرسانی زیرساختهای نرمافزاری و سختافزاری در جایگاههای عرضه سوخت بر اساس روال عادی فعالیتهای این شرکت بوده که در راستای پیشگیری از بروز اختلال احتمالی در عملیات فروش در حال انجام است.
پس از گفتوگوی تلویزیونی ماه گذشته مسعود پزشکیان، گمانهزنیها درباره احتمال بالا رفتن قیمت بنزین بیشتر شده است. همزمان دولت و مجلس بر سر به عهده گرفتن مسئولیت این افزایش قیمت با یکدیگر دچار چالش شدهاند.
تحلیلگران هشدار دادهاند که پس از روی کار آمدن دولت دونالد ترامپ، وضعیت سختتری در انتظار جمهوری اسلامی خواهد بود.
از جمله انستیتو واشینگتن در مقالهای از احتمال تحریم صادرات بنزین به ایران در دولت ترامپ خبر داد و نوشت جمهوری اسلامی نه تنها در معرض تحریمهای جدید علیه صادرات نفت است بلکه فشار علیه واردات فرآوردههای نفتی به ایران نیز اعمال خواهد شد.
روزنامه لبنانی الاخبار، نزدیک به حزبالله لبنان، به نقل از یکی از رهبران گروههای وابسته به جمهوری اسلامی در عراق از توافق این گروهها با دولت برای توقف حملات به اسرائیل و اجتناب از دخالت در سوریه خبر داد.
این روزنامه همچنین به نقل از یکی از اعضای گروه نجبا که نامش ذکر نشده، از نگرانی این گروهها درباره احتمال تکرار سناریوهایی بدتر از سوریه برای عراق از جمله «بازگشت تروریسم (داعش)» خبر داد.
در روزهای گذشته گزارشهای مختلفی درباره تلاش آمریکا برای محدود کردن نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی در عراق، منتشر شده است.
در همین حال روزنامه عراقی المدی با اشاره به درز اخباری مبنی بر تماس محمد شیاع السودانی، نخستوزیر عراق با احمد الشرع (ابومحمد جولانی)، رهبر گروه تحریر شام، با میانجیگری ترکیه نوشته بود که ترس از گسترش جغرافیای حوادث سوریه یا حرکت هستههای خفته گروه دولت اسلامی (داعش) در عراق کماکان وجود دارد.
پیش از سقوط بشار اسد نیز گزارشهایی درباره تهدید اسرائیل به حمله به مواضع گروههای تحت حمایت جمهوری اسلامی منتشر شده بود.
در همین حال محمد شیاع السودانی، نخست وزیر عراق، نیز ۵ آذر گزارشها درباره تهدید اسرائیل را تایید کرده بود.
روزنامه الاخبار همچنین به نقل از یکی از اعضای گروه کتائب سیدالشهدا نوشت که عملیات گروههای وابسته به جمهوری اسلامی در عراق علیه اسرائیل با عملیات حزب الله مرتبط بود و پس از آتشبس در لبنان، عملیات این گروهها متوقف شد.
این عضو گروه کتائب سیدالشهدا بدون اشاره به جزییات گفت که شرکای گروههای وابسته به جمهوری اسلامی در عراق نیز نسبت به عملیاتها علیه اسرائیل ملاحظاتی دارند که باید به آنها گوش داد.
پیش از انتشار گزارش روزنامه الاخبار، ایراناینترنشنال به نقل یک منبع آگاه، خبر داده بود فرماندهان گروه مسلح نجباء تحت حمایت سپاه در سفری مخفیانه به تهران رفتهاند.
جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی کاخ سفید، گفت که جمهوری اسلامی پس از شکستهایش در منطقه ممکن است به سمت تولید بمب اتمی برود. او در عین حال افزود که دونالد ترامپ با توجه به وضعیت ضعف تهران، فرصتی برای توافق اتمی جدید دارد.
به گفته سالیوان، دولت بایدن نگران است جمهوری اسلامی پس از تضعیف جایگاهش در منطقه، به سمت تولید بمب اتم برود و او تیم ترامپ را نیز درباره این خطر توجیه کرده است.
رسانهها در هفتههای گذشته خبر دادند اعضای تیم ترامپ پس از سقوط اسد، به طور جدی در حال ارزیابی گزینههای موجود به منظور جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای از جمله «با حملههای هوایی پیشگیرانه»اند.
همچنین رییسجمهوری منتخب آمریکا که بهعنوان شخصیت سال مجله تایم انتخاب شده است، در گفتوگو با این مجله احتمال حمله نظامی به ایران را رد نکرد.
با این حال سالیوان در مصاحبه با شبکه سیانان گفت که ترامپ در وضعیت ضعیف فعلی جمهوری اسلامی فرصتی برای پیگیری دیپلماسی خواهد داشت و شاید بتواند به توافقی دست یابد که «جاهطلبیهای هستهای بلندمدت ایران را مهار کند.»
پس از سقوط بشار اسد گزارشهای مختلفی درباره سردرگمی مقامهای جمهوری اسلامی پس از شکستهای متعدد منطقهای مطرح شده است. در همین حال برخی مقامها به صراحت بیشتری نسبت به گذشته از ضرورت تغییر دکترین هستهای و ساخت بمب اتمی سخن گفتهاند.
در همین حال مشاور امنیت ملی کاخ سفید گفت که جای تعجب نیست صداهایی در ایران بازنگری در دکترین هستهای و ساخت بمب اتمی را مطرح میکنند.
او تاکید کرد این خطر وجود دارد که جمهوری اسلامی از قول خود مبنی بر نساختن سلاح هستهای صرفنظر کند.
خبرگزاری رویترز روز ۳۰ آذر در گزارشی نوشته بود پس از غلبه اسرائیل بر حماس و حزبالله و سقوط رژیم بشار اسد در سوریه، «ایران، هدف بعدی بنیامین نتانیاهو» است و در صورت عقبنشینی نکردن جمهوری اسلامی از برنامه اتمی خود، احتمال حمله آمریکا و اسرائیل وجود دارد.
سالیوان همچنین گفت که حملات اسرائیل به تاسیسات ساخت موشک و پدافند هوایی، تواناییهای نظامی متعارف جمهوری اسلامی را کاهش داده است.
فاکسنیوز پیش از این خبر داده بود که هر چهار سامانه دفاع هوایی اس-۳۰۰ ساخت روسیه که جمهوری اسلامی در اختیار داشت، درحملات اسرائیل نابود شدهاند.
وبسایت خبری والانیوز به نقل از منابع امنیتی گزارش داد که حکومت جدید سوریه عبور هرگونه پرواز ایرانی از آسمان این کشور را ممنوع کرده است. این تصمیم در ابتدا تنها پروازهای نظامی، از جمله برای انتقال سلاح و نیرو را شامل میشد، اما اکنون عبور هرگونه پرواز ایرانی ممنوع شده است.
به گفته منابع امنیتی، این تصمیم بارزترین نشانه رویگردانی از «محور شرارت» به سمت دولتی است که با تشویق و حمایت ترکیه و قطر در حال شکلگیری در سوریه است، و در آینده نزدیک تاثیراتی بر سیاست خارجی این کشور خواهد داشت، که نه تنها شامل حکومت ایران، بلکه کل نیروهای نیابتی آن از جمله حزبالله لبنان میشود.
منابع امنیتی همچنین اعلام کردند که تصمیم حاکمان جدید دمشق بازسازی تواناییهای نظامی حزبالله را بسیار دشوار خواهد کرد.
در این گزارش آمده، این تصمیم حرکت آزادانه حکومت ایران را برای جابهجایی سلاح، مهمات و نیروهای وابسته به سپاه پاسداران در خاورمیانه دشوار خواهد کرد.
این تصمیم در حالی گرفته شده که نیروی هوایی اسرائیل برای جلوگیری از انتقال سلاح از سوریه به حزبالله از طریق مسیرهای قاچاق در مرز سوریه و لبنان تلاش میکند.
گفته شده همچنین نگرانی فزایندهای در دستگاه امنیتی اسرائیل وجود دارد مبنی بر اینکه حکومت جدید سوریه هنوز موضعی مشخص درباره اسرائیل اتخاذ نکرده است.
این موضوع در روزهای آینده میان اسرائیل و آمریکا مورد بحث قرار خواهد گرفت تا معنای تصمیم حذف جایزه ۱۰ میلیون دلاری تعیینشده برای احمد الشرع، رهبر تحریر شام مشخص شود و اینکه آیا این تصمیم با تعهد به برگزاری انتخابات برای تعیین رییسجمهور در سوریه مرتبط است یا خیر؛ انتخاباتی که در نهایت رئیسجمهور جدید این کشور را تعیین خواهد کرد.
پیشتر باربارا لیف، معاون وزارت خارجه آمریکا، پس از مثبت خواندن دیدار هیات دیپلماتیک ایالات متحده با رهبر تحریر شام در سوریه، اعلام کرد که آمریکا تصمیم گرفته است پاداش تعیینشده برای دستگیری الشرع، مشهور به محمد جولانی، را لغو کند.
آمریکا پیش از این ۱۰ میلیون دلار جایزه برای دادن اطلاعاتی که به یافتن او کمک کند، تعیین کرده بود.
رمضان رحیمی دشتلویی، عضو کمیسیون آموزش مجلس شورای اسلامی، با اشاره به افزایش ۳۰۰ درصدی شهریه رشتههای علوم پزشکی دانشگاه آزاد گفت دانشجویان این رشتهها به دلیل ناتوانی در پرداخت شهریه، به دانشگاه بدهکار شدهاند.
رحیمی یکشنبه دوم دیماه در مصاحبه با خبرگزاری ایلنا اعلام کرد سه برابر شدن شهریه دانشگاه آزاد در رشتههای علوم پزشکی، بهطور ناگهانی اعلام شد و مجلس و وزارت علوم از آن بیاطلاع بودند.
این نماینده مجلس با بیان اینکه اگر دانشگاه آزاد قصد افزایش شهریهها را داشت، باید در دفترچه ثبتنام آزمون به آن اشاره میکرد، افزود این تصمیم موجب تضییع حقوق داوطلبان کنکور شده است.
او یادآور شد: «اگر داوطلبان در رشتههای علوم پزشکی قبول شوند و ثبتنام نکنند، دیگر نمیتوانند شرکت کنند و از این طریق، حق آنها نیز ضایع میشود.»
دانشجویان رشتههای علوم پزشکی دانشگاه آزاد از ۲۲ مهر در اعتراض به افزایش شهریهها و فشارهای اقتصادی ناشی از آن دست به تجمعات اعتراضی زدهاند.
آنها طی این مدت بارها در مقابل ساختمانهای دانشگاه و نهادها و سازمانهای مختلف، از جمله مجلس شورای اسلامی، نهاد ریاستجمهوری، شورای عالی انقلاب فرهنگی، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تجمع کردهاند.
عضو کمیسیون آموزش مجلس شورای اسلامی در ادامه سخنان خود، خواستار تعیین نهادی از سوی مسعود پزشکیان برای نظارت بر دانشگاه آزاد شد و گفت: «نظارت بر شهریهها، فعالیتها، ثبتنامها و کلیه امور آموزشی و تربیتی دانشگاه آزاد باید مشخص شود.»
رحیمی افزود در حال حاضر هیچ نهاد نظارتی در قوه مجریه برای ارزیابی عملکرد دانشگاه آزاد وجود ندارد و مشخص نیست اگر اشکالاتی در این دانشگاه وجود داشته باشد، باید با کدام وزارتخانه یا نهاد طرف بود.
افزایش شهریههای دانشگاه آزاد در سالهای گذشته نیز اعتراضات دانشجویان را به همراه داشت.
محمدمهدی طهرانچی، رییس دانشگاه آزاد، خرداد ۱۴۰۱ افزایش شهریه را امری طبیعی خواند و گفت: «ما یک سازمان هزینه-درآمد هستیم و روی دوش دولتها حرکت نمیکنیم.»
دانشگاه آزاد در اردیبهشت ۱۳۶۱ به پیشنهاد اکبر هاشمی رفسنجانی تاسیس شد و ثروتمندترین دانشگاه ایران محسوب میشود.
هزینههای این دانشگاه بر اساس اساسنامه آن، از طریق گرفتن شهریه از دانشجویان، کمکهای دولتی و مردمی و حمایت نهادهای حکومتی تامین میشود.