۱۱ شهروند افغان در یک تصادف در سیستان و بلوچستان کشته شدند
جمعیت هلال احمر استان سیستان و بلوچستان روز سهشنبه ۱۰ مهر اعلام کرد در پی وقوع تصادف میان یک دستگاه خودروی وانت و یک دستگاه تریلی، دستکم ۱۱ شهروند افغانستان در ایران جان باخته و ۱۴ نفر دیگر زخمی شدند. سیل روز دوشنبه در جیرفت هم ۱۴ شهروند دیگر اهل افغانستان را به کام مرگ کشاند.
محمدمهدی سجادی، مدیر عامل جمعیت هلال احمر سیستان و بلوچستان گفت تصادف در فاصله ۶۵ کیلومتری محور سراوان به روستای کوهک رخ داد.
به گفته سجادی، خودروی وانت حامل ۲۳ مسافر اهل افغانستان بوده است که پس از تصادف، ۱۲ نفر از آنها و دو نفر از سرنشینان لاری، زخمی شدند.
رسانهها گزارش کردند جانباختگان این تصادف پس از یک عملیات رهاسازی شش ساعته، به عوامل انتظامی تحویل داده شدند.
شمار زیادی از اتباغ افغانستان در ایران در تصادفهای رانندگی جان خود را از دست میدهند. این افراد گاهی در خودروهایی دچار سانحه میشوند که تا چند برابر ظرفیت خود، به حمل و نقل پنهان و قاچاقی شهروندان افغان میپردازند.
در یک نمونه مربوط به دو سال پیش، پلیس استان فارس از جان باختن دستکم ۱۰ شهروند افغانستان در یک تصادف در جاده نیریز ـ قطرویه ـ سیرجان خبر داد.
سخنگوی اورژانس فارس با تایید این حادثه به خبرگزاری تسنیم گفت که ۱۰ سرنشین پژو ۴۰۵ «شهروندان غیرمجاز افغانستان» بودند که همراه راننده، در دم جان باختند.
حادثهای دیگر با قربانیان افغان
صبح سهشنبه ۱۰ مهر، مقامهای محلی از جانباختن ۱۴ شهروند اهل افغانستان به همراه یک ایرانی بر اثر سیل در حاشیه رودخانه هلیل رود در جیرفت خبر دادند.
به گفته احمد بلندنظر، فرمانده جیرفت، عصر روز دوشنبه تعدادی کودک که مشغول آبتنی در رودخانه هلیل رود بودند، بر اثر بارندگی و طغیان رودخانه دچار حادثه میشوند و با ورود اطرافیان برای نجات حادثهدیدگان، ۱۷ نفر گرفتار سیل میشوند.
به گفته بلندنظر، کوچکترین فوتی این حادثه دو ماهه بوده است و نجاتیافتگان در رده سنی هفت یا هشت سال هستند.
او با اشاره به اینکه هواشناسی هشداری برای این سیل در جیرفت صادر نکرده بود تاکید کرد بارندگی ۳۰ کیلومتر بالاتر از محل حادثه رخ داده است.
اعتماد، روزنامه الیاس حضرتی، رییس شورای اطلاعرسانی دولت مسعود پزشکیان، در یادداشتی از او خواست با اینکه امضا نکردنش مشکلی در اجرای قانون «عفاف و حجاب» ایجاد نخواهد کرد اما با توجه به ابهامات تصویب این لایحه، آن را امضا و ابلاغ نکند.
روزنامه اعتماد در شماره روز سهشنبه ۱۰ مهر خود زیر یادداشتی با عنوان «حمايت از خانواده از طريق ترويج فرهنگ عفاف و حجاب» با اشاره به ابهامات در مسیر ارائه، بررسی و تصویب لایحه «عفاف و حجاب» که حالا پس از تایید شورای نگهبان به قانون تبدیل شده است، از رییس دولت چهاردهم جمهوری اسلامی خواست آن را ابلاغ نکند.
لیلا علیکرمی، وکیل پایه یک دادگستری در این یادداشت با اشاره به اینکه نمایندگان مجلس شورای اسلامی اختیار قانونگذاری خود را در این لایحه به کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس تفویض کردند، نوشت: «درست است كه مطابق قانون، مجلس میتواند در موارد ضرورت اختيار وضع بعضی قوانين را به كميسيونهای داخلی خود تفويض كند اما بايد توجه داشت كه ضرورت، امری استثنايی است و تجويز آن بايد متكی به دلايل قانعكننده اجتماعی و سياسی باشد.»
اجرای آزمایشی، قانون قطعی؟
قانون «عفاف و حجاب» قرار است به صورت آزمایشی به مدت سه سال اجرا شود.
نویسنده این یادداشت با اشاره به اجرای آزمایشی آن نوشت: «قوانين آزمايشی معمولا برای زمان بحران به تصويب میرسند و از اين رو پس از رفع بحران موضوعا منتفی میشوند.»
علیکرمی در ادامه با اشاره به روند بررسی و تصویب این قانون به صورت فوقالعاده، پرسید: «چه ضرورت و مصلحتی در كار بوده كه اين قانون بايد زودتر از زمان معمول و خارج از روند قانونگذاری به تصويب میرسيد؟»
این وکیل پایه یک دادگستری در ادامه ضمن اشاره به وظیفه رییسجمهوری در اجرای قوانینی که مجلس شورای اسلامی تصویب میکند، تاکید کرد که هر چند در صورت عدم امضای قانون بهوسیله رییس جمهوری اسلامی، مجلس میتواند ظرف ۷۲ ساعت مصوبه را در روزنامه رسمی به چاپ برساند اما: «خودداری رييسجمهور از امضا از اين جهت دارای اهميت است كه مشخص میكند تكليف رييسجمهور در صورتی است كه قانون با رعايت تشريفات مقرر تصويب شده باشد تا بتوان نام قانون را بر آن نهاد و در صورت عدم رعايت تشريفات، رييسجمهور حق خودداری از امضا دارد.»
ماجرای لایحه «عفاف و حجاب»
لایحه «عفاف و حجاب» در اردیبهشت ماه سال ۱۴۰۲ از سوی قوه قضاییه جمهوری اسلامی تهیه و دولت ابراهیم رئیسی آن را برای تصویب به مجلس ارائه کرد.
نمایندگان مجلس یازدهم مرداد سال ۱۴۰۲ با ۱۷۵ رای موافق از مجموع ۲۳۸ رای، این لایحه را تصویب کردند و طی دو سال اخیر، رسانهها چندین بار جزئیات لایحه را منتشر کردند.
متن نهایی این لایحه که رسانهها آن را منتشر کردند ابهامات فراوانی دارد. ابهاماتی که علیکرمی هم به آنها اشاره کرده و دربارهشان نوشته است؛ از جمله این که با جرمانگاری گسترده در این قانون، اکثریت جامعه با آن درگیر خواهند شد.
از طرفی، در این قانون هیچ تعریفی از «حجاب»، «باحجاب» و «بیحجاب» ارائه نشده است.
پیش از این ایراناینترنشنال متن این لایحه و ابهامات آن را بررسی کرده است.
در زمان برگزاری انتخابات زودهنگام ریاست جمهوری در ایران در تیر ماه ۱۴۰۳ پیشبینی میشد که پزشکیان در صورت پیروزی، ناچار خواهد شد این قانون را اجرا کند.
موضوع حجاب اجباری و گشتهای ارشاد که نسخه جدید آن با عنوان «طرح نور» از سوی نیروهای فراجا اجرا میشود، بر انتخابات زودهنگام ریاست جمهوری سایه انداخت.
در تاریخ ۲۵ خرداد ۱۴۰۳، پزشکیان در یک جلسه تبلیغاتی با اشاره به «طرح نور» گفت: «در مورد طرح نور ما ترکها مثالی داریم که ترجمهاش این است: به سیاهی نور میگویند.»
او اضافه کرد: «۴۰ سال است با مداخلات میخواهیم حجاب را درست کنیم. آیا بدتر نکردهایم؟ طرح نور ما را به سمت سیاهی میکشاند.»
با وجود وعدههای پزشکیان، گشتهای ارشاد تحت عنوان «طرح نور» همچنان پس از ریاستجمهوری او ادامه دارد.
احمدرضا رادان، فرمانده کل انتظامی جمهوری اسلامی، ۲۷ مرداد ۱۴۰۳ اعلام کرد «طرح نور» در دولت پزشکیان ادامه خواهد یافت.
مرداد ماه ۱۴۰۳ یک زن جوان به نام آرزو بدری با گلوله ماموران انتظامی به دلیل حجاب اجباری به شدت مجروح شد.
پزشکیان هیچ واکنشی به موضوع مجروح شدن بدری ۳۱ ساله نشان نداد و نیروهای امنیتی از او در بیمارستان اعتراف اجباری گرفتند.
بیش از یک ماه پس از آن و در ۲۶ شهریور، مریم شبانی، خبرنگار نشریه «اندیشه پویا»، در اولین نشست مطبوعاتی پزشکیان که بهطور زنده از صدا و سیمای جمهوری اسلامی پخش میشد، گفت که از کلی میانبر و کوچه و پسکوچه گذشته تا به گشت ارشاد برخورد نکند.
پزشکیان در پاسخ گفت: «باز هم گشت ارشاد اذیت میکند؟ قرار نبود ادامه دهند. پیگیری میکنم.»
حالا روزنامه اعتماد متعلق به حضرتی، رییس شورای اطلاعرسانی دولت، به پزشکیان توصیه میکند قانون «عفاف و حجاب» را امضا و ابلاغ نکند. عملی نمایشی و تبلیغاتی که مشخصا تاثیری واقعی در مسیر اجرای آن نخواهد داشت و نویسنده یادداشت اعتماد هم تلویحا این تبلیغاتی و نمایشی بودن را پذیرفته است.
در حملات پراکنده افراد مسلح به برخی شهرها و محورهای مواصلاتی استان سیستان و بلوچستان در روز سهشنبه، حداقل شش نفر از جمله یک فرمانده سپاه پاسداران کشته و شماری زخمی شدند. همزمان «جیش العدل» مسئولیت تیراندازی به سوی ماموران در محور جکیگور از توابع شهرستان راسک را بر عهده گرفت.
به گزارش رسانهها در ایران، گروهی مسلح روز سهشنبه ۱۰ مهر با حمله به محل برگزاری مراسم «جشن عاطفهها» در مدرسه محسنین شیخان بنت، پرویز کدخدایی، فرمانده سپاه پاسداران شهر بنت را به همراه یوسف شیرانی، رییس شورای این شهر و دو سرباز وظیفه کشتند و دو نفر دیگر را نیز زخمی کردند.
درگیریها در خاش و راسک
در خبری دیگر، بر اثر تیراندازی مردان مسلح به سمت خودروی ماموران انتظامی در شهرستان خاش، دو مامور کشته شدند.
همزمان کانال تلگرام حالوش خبر داد افراد مسلح در محور جکیگور از توابع شهرستان راسک، یک خودروی نظامی را هدف تیراندازی قرار دادند.
ساعتی بعد، گروه «جیش العدل» در بیانیهای، مسئولیت این حمله را بر عهده گرفت.
تنشها در سیستان و بلوچستان
رضا شجاعی، فرمانده مرزبانی سیستان و بلوچستان، روز دوشنبه ۹ مهر اعلام کرد در درگیری ماموران هنگ مرزی جکیگور با افراد مسلح ناشناس، مهدی بلوچی، از کارکنان این هنگ مرزی کشته شد و دو نفر دیگر هم زخمی شدند.
به گزارش رسانههای داخلی، این حمله هنگام حمل «جیره غذایی و پشتیبانی از مرزبانان» در محورهای مواصلاتی حوالی روستای پشامک از توابع شهرستان راسک انجام شد.
روز یکشنبه هشتم مهر نیز خبرگزاریهای داخلی از درگیریهای پراکنده در منطقه سیستان و بلوچستان و تیراندازی افراد مسلح ناشناس خبر دادند و جیش العدل در بیانیهای مسئولیت تمامی این حملات را بر عهده گرفت.
به گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا)، روز یکشنبه امیرمحمد امیری، نیروی مرزی ایران در منطقه مکی هیرمند در درگیری با افراد مسلح جان باخت.
در حملهای دیگر در این روز، رامین ولایتی، از کارکنان یگان تکاوری فرماندهی انتظامی شهرستان خاش به دست افراد مسلح کشته شد.
در این روز خبرگزاریها از تیراندازی افراد مسلح به سمت پاسگاه انتظامی در ایرانشهر خبر دادند و گفتند در این حمله، دستکم یک مامور پلیس زخمی شده است.
جیشالعدل که هم جمهوری اسلامی و هم آمریکا آن را «سازمانی تروریستی» خواندهاند، در سالهای گذشته نیز حملاتی مشابه به مواضع سپاه پاسداران و نیروهای نظامی در استان سیستان و بلوچستان انجام داده است.
یک نماینده مجلس دوازدهم، حسن روحانی را به دادن گرای اطلاعاتی به دونالد ترامپ، رییسجمهوری سابق آمریکا برای حمله به هواپیمای اوکراینی متهم کرد. به گفته او، این کار روحانی با استفاده از هشتگ آیآر۶۵۵ و ذکر عدد ۲۹۰ در پاسخ به تهدید ترامپ برای حمله به ۵۲ نقطه ایران انجام شده است.
کامران غضنفری که در یک برنامه تلویزیونی اینترنتی حاضر شد، با تاکید بر اینکه روحانی، رییسجمهوری اسبق در ایران، «پالس سرنگونی هواپیمای مسافربری ایرانی را برای دولت آمریکا ارسال کرد»، گفت: «پاسخ روحانی یعنی ترامپ به جای اینکه بیایی ۵۲ نقطه ایران را مورد هدف قرار بدهی، برو سراغ سرنگونی هواپیمای مسافربری ایرانی».
این نماینده با اشاره به ماجرای کشته شدن قاسم سلیمانی، گفت که آیآر۶۵۵ شماره پرواز هواپیمای ایرباس مسافربری ایران بود که در روز ۱۲ تیر ۱۳۶۷، به دست آمریکاییها در خلیج فارس سرنگون شد و ۲۹۰ هم اشاره به ۲۹۰ سرنشین هواپیما داشت.
او در پاسخ به سوال مجری که چرا روحانی تاکنون محاکمه نشده است، با اشاره به اینکه هیچ کجا در بیانیههای نهادهای امنیتی درباره هواپیمای اوکراینی نامی از روحانی دیده نمیشود، او را «از مظنونان اصلی این حادثه» دانست و گفت: «این انتقاد به دستگاههای قضایی نیروهای مسلح وارد است.»
پیش از این و در خرداد ۱۳۹۹ نیز جواد کریمی قدوسی، نماینده اصولگرای تندروی مجلس دهم، در صحن علنی مجلس با طرح همین گذارهها خواستار «توجه نهادهای امنیتی به پروژه نفوذ» و برخورد آنها با افرادی شده بود که «در ۴۰ سال گذشته به خیانت، ترور، تنفروشی و فرصتسازی برای بیگانگان» پرداختهاند.
ترامپ در تاریخ یکشنبه ۱۵ دی ۱۳۹۸، به مقامهای جمهوری اسلامی در خصوص حمله به آمریکاییها در پاسخ به کشتهشدن قاسم سلیمانی هشدار داد و در توییتر خود نوشت: «ما به ۵۲ نقطه به نیت تعداد آمریکاییهای گروگان گرفته شده از سوی جمهوری اسلامی در سالهای گذشته حمله میکنیم. برخی از این نقاط برای ایران و فرهنگ ایرانی بسیار مهماند. این اهداف و خود ایران، بسیار سریع و بسیار سخت زده خواهند شد.»
این تهدید ترامپ یک روز بعد با واکنش روحانی، رییس وقت دولت جمهوری اسلامی مواجه شد: «آنهایی که به عدد ۵۲ اشاره میکنند بهتر است به عدد ۲۹۰ هم فکر کنند. #IR655 هیچوقت ملت بزرگ ایران را تهدید نکنید.»
سه روز پس از تهدید ترامپ و در ۱۸ دی ۱۳۹۸، پرواز پیاس۷۵۲ متعلق به هواپیمای مسافری شرکت هوایی اوکراین، دقایقی پس از برخاستن از فرودگاه بینالمللی خمینی در تهران با شلیک عامدانه دو موشک سپاه پاسداران ساقط شد و ۱۷۶ سرنشین آن همراه یک جنین جان باختند.
سرنگون کردن هواپیمای اوکراینی در شب حمله جمهوری اسلامی به پایگاه عینالاسد در پاسخ به کشته شدن سلیمانی به دست آمریکاییها رخ داد.
امیرعلی حاجیزاده، فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران، بعدتر و در تاریخ چهارم اردیبهشت ۱۳۹۹ با بیان اینکه زدن پایگاه عینالاسد عملیاتی نبود جز شلیک چند موشک، گفت: «پس از این حمله برنامه داشتیم تا در صورت پاسخ آمریکا، ۴۰۰ نقطه را بزنیم.»
او بدون اشاره و توضیحی درباره شلیک به هواپیمایی اوکراینی و کشتن ۱۷۶ سرنشین آن، گفت که در جریان اوجگیری تنش میان جمهوری اسلامی و آمریکا، منظور ترامپ از تهدید درباره حمله به نقاط فرهنگی، حمله به «بیت رهبری» بوده است.
رضا فلاح، مدیرعامل جمعیت هلال احمر استان کرمان، روز سهشنبه ۱۰ مهر گفت پیکر سه نفر دیگر از مفقودیهای حادثه طغیان رودخانه هلیل در جیرفت از آب بیرون کشیده شد و آمار جانباختگان به ۱۵ نفر رسید. به گفته مقامهای محلی، قربانیان به جز یک ایرانی، همگی افغان بودند.
فلاح در ادامه گفت: «عملیات جستوجو و امدادرسانی به پایان رسیده است.»
عملیات جستوجو برای یافتن قربانیان این سیل از ساعت ۱۶ روز گذشته آغاز شد و با وقفهای در ساعات تاریکی، از صبح امروز ادامه یافت و با یافتن آخرین مفقود شده (یک زن ۱۷-۱۸ ساله) به پایان رسید.
جانباختگان این حادثه شامل هفت زن، هفت کودک و یک مرد هستند.
به گفته احمد بلندنظر، فرماندار جیرفت، کوچکترین فوتی این حادثه دو ماهه بوده است و نجاتیافتگان در رده سنی هفت یا هشت سال هستند.
بلندنظر پیشبینی کرده بود با احتمال طغیان مجدد رودخانه هلیل در صورت بارندگی و به دلیل گل و لای انباشته در آن، ممکن است عملیات نجات دو تا سه روز ادامه پیدا کند.
به گفته او، عصر روز دوشنبه ۹ مهر، تعدادی کودک مشغول آبتنی در این رودخانه بودند که بر اثر بارندگی و طغیان رودخانه، دچار حادثه میشوند و با ورود اطرافیان برای نجات حادثهدیدگان، ۱۷ نفر گرفتار سیل میشوند و تنها دو نفر نجات پیدا میکنند.
او با اشاره به اینکه هواشناسی هشداری برای این حادثه در جیرفت صادر نکرده بود تاکید کرد بارندگی در ۳۰ کیلومتر بالاتر رخ داده است.
به گفته فلاح، ۶۴ نیروی امدادی در قالب ١۶ تیم هلالاحمر از شهرستانهای عنبرآباد، کهنوج، جیرفت، ساردوئیه، بم و مرکز استان (کرمان)، در محل حادثه و در عملیات جستوجوی مفقودشدگان شرکت کردند.
هلیل رود کجاست؟
هلیل رود با طول ۳۹۰ کیلومتر یکی از رودخانههای مهم در جنوب استان کرمان و جنوب شرقی ایران است که از ارتفاعات بافت، رابر و ساردوئیه آغاز شده و جریان آن به تالاب جازموریان میریزد.
بر روی شاخههای اصلی این رودخانه سدهای جیرفت، بافت و رابر ساخته شدهاند.
این رودخانه در سالهای گذشته بارها درگیر طغیانهای فصلی بوده و خسارتهای بسیاری به ساکنان منطقه وارد کرده است
به گفته کارشناسان، به واسطه نیروی کوریولیس زمین در نیمکره شمالی، رودخانهها به سمت چپ منحرف می شوند و این اتفاق برای رودخانه هلیل نیز افتاده و در آینده، شیب این سیلابها به طرف شهر جیرفت منحرف میشود.
این روزها، در ایران، کشته شدن حسن نصرالله باعث شادی بسیاری از مردم شده است. مردم میگویند بالاخره کسی پیدا شد که توانست جمهوری اسلامی را تحقیر کند و ضربهای جدی به آن بزند.
حتی بر خلاف موارد قبلی که رهبران جمهور ی اسلامی همواره صحبت از «انتقام سخت» میکردند، این بار سکوت اختیار کردهاند. نه خود خامنهای و نه فرماندهان سپاه حتی یک کلمه از انتقام به زبان نیاوردهاند.
اما حالا که مردم خوشحال هستند، برخی خود را در جایگاه خودخوانده معلم اخلاق قرار دادهاند و از مردم انتقاد میکنند که نباید از مرگ کسی خوشحال شد و باید اخلاقی رفتار کرد.
آنها میگویند درست است که مردم با جمهوری اسلامی مبارزه میکنند، اما نباید مانند جمهوری اسلامی عمل کرد و از مرگ دیگران شادی کنند.
حتی برخی از منتقدان جمهوری اسلامی، کسانی که سالها در زندان این نظام بوده و شکنجه شدهاند نیز از کشته شدن نصرالله و رهبران حزبالله ناراحت شدهاند و این روزها را روزهای تلخی توصیف میکنند.
سؤال این است که چرا برخی از افرادی که خود را نخبه و روشنفکر میدانند، چنین مواضعی اتخاذ میکنند؟ چرا به جای آنکه به این بیندیشند که چرا مردم از کشته شدن نصرالله خوشحال هستند، مردم را بهخاطر این احساسات سرزنش میکنند؟
این افراد به این فکر نمیکنند که مردم ایران نیز انسان هستند و ازخشونت و خونریزی بیزارند، اما وقتی امروز از مرگ نصرالله خوشحالند، در واقع دارند بغض سالیان دراز خود را فریاد میزنند.
جوکهایی که برای مرگ نصرالله ساختهاند و شیرینیهایی که پخش کردهاند، واکنشی به غمهای نادیدهشان است؛ خندههایی که سوی دیگر اشکهایشان است برای مهسا، نیکا، سارینا، پویا، کیان پیرفلک و هزاران جانباخته دیگر.
این شادی مردم برای مرگ نصرالله، بازتاب خشم فروخورده آنان است؛ همان خشمی که وقتی عزیزانشان با گلولههای حکومت کشته شدند، در سینهها ماند و اکنون بامرگ نصرالله سر باز کرده است.
این مردم، همانهایی هستندکه شما میخواهید به آنها درس اخلاق بدهید که نباید از مرگ نصرالله خوشحال باشند.
این مردم سالها به جمهوری اسلامی گفتهاند که سرنوشت آنها را به لبنان و فلسطین گره نزند، اما حکومت گوش نداد. حالا مردم حق دارند از کشته شدن نصرالله خوشحال باشند.
این مردم باشادی خود میگویند: شما که اعتراضات ما را نادیده گرفتید و در مرگ عزیزانمان خوشحالی کردید، حالا صدای خوشحالی ما را بشنوید؛ صدای شادیای که از عزای شما به گوش میرسد.
روشنفکران هم حق دارندنظراتشان را بیان کنند و بگویند که نباید از مرگ دیگران خوشحال شد.روشنفکران نباید حتما باب میل مردم صحبت کنند، اما نباید از مردم هم انتظار داشته باشد که باب میل آنها رفتارکنند.
وقتی یک روشنفکر احساسات مردم را درک نمیکند، نمیتواند از آنها هم انتظار داشته باشد که او و حرفهایش را درک کنند.
مراد ویسی در برنامه روزانهاش در ایران اینترنشنال، خبرهای مهمی را که در لابهلای اخبار دیده، همراه با نکات تحلیلی و سوابقی که هر خبر ممکن است داشته باشد، گردآوری میکند تا اگر کسی فرصت پیگیری اخبار را نداشته باشد، بتواند با دیدن این برنامه از مهمترین اخبار روز مطلع شود
این متن خلاصه مطالب مطرح شده در برنامه سیاست با مراد ویسی است که روزهای شنبه تا چهارشنبه اینجا به اشتراک گذاشته خواهد شد.
