نخستین رویداد جهانی باشگاه آفلاین، روز یکشنبه اول مهر با ارائه راهکارهایی برای گذراندن ۲۴ ساعت در هفته، بدون استفاده از تلفن همراه برگزار شد. جنبشی جدید که در دنیای پرسرعت امروز میخواهد روند رو به افزایش زمان خیره شدن افراد به صفحههای نمایش گوشیها را تغییر دهد.
به گزارش گاردین، باشگاه آفلاین، جنبشی نوپا با هدف «تعویض زمان صفحه نمایش با زمان واقعی»، اولین رویداد جهانی خود را برگزار کرد.
در این رویداد بیش از یک هزار نفر متعهد شدهاند به مدت ۲۴ ساعت از دنیای دیجیتال فاصله بگیرند.
بر اساس آمار، بزرگسالان بریتانیایی به جای پرداختن به سرگرمیهای مفید و لذتبخش، به طور متوسط پنج ساعت در روز را صرف تماشای صفحه نمایش میکنند.
فیلیپ، مدیر برندینگ ۳۳ ساله از روتردام، یکی از شرکتکنندگان در این رویداد که روزانه تا ۱۴ ساعت را صرف تماشای صفحه نمایش گوشی میکند، به گاردین گفت: «من خسته شدهام. فکر کردم شاید خوب باشد که این کار را امتحان کنم تا کمی آرامش پیدا کنم.»
فیلیپ امیدوار است با این اقدام، به جای غرق شدن در دنیای مجازی و مقایسه خود با دیگران، بیشتر در لحظه زندگی کند و تعاملات رو در رو را افزایش دهد.
فرناندا گریس، مدیر اجتماعی ۳۸ ساله از بارسلونا، دیگر شرکتکننده این رویداد، گفت که امیدوار است «سمزدایی دیجیتال» به رویدادی فراگیر و مکرر، مشابه «ساعت زمین» تبدیل شود
در رویداد ساعت زمین، مردم برای حفاظت از محیط زیست، ۶۰ دقیقه چراغهای غیرضروری را خاموش میکنند.
گریس معتقد است انجام جمعی چنین فعالیتهایی تاثیر بیشتری دارد و افراد را ترغیب میکند تا در آن مشارکت کنند.
باشگاه آفلاین که اولین «پاتوق سمزدایی دیجیتال» خود را در ماه فوریه در آمستردام برگزار کرد، اکنون در شهرهایی چون پاریس، دبی و لندن نیز فعالیت میکند.
در این پاتوقها، شرکتکنندگان برای چند ساعت تلفنهای همراه خود را کنار میگذارند و به فعالیتهایی مانند مطالعه یا گفتوگو با یکدیگر میپردازند.
استرس کمتر، ارتباط بیشتر
ایلیا کنپلهالت، یکی از بنیانگذاران باشگاه آفلاین، گفته است شرکتکنندگان از تاثیر مثبت حتی چند ساعت دوری از فنآوری شگفتزده شدهاند: «مردم احساس استرس کمتر و ارتباطی بیشتر با خود و دیگران را تجربه میکنند.»
این باشگاه علاوه بر برگزاری پاتوقهای روزانه، تعطیلات آخر هفتهای را نیز در حومه هلند برگزار میکند که در آن شرکتکنندگان به محض ورود، تلفنهای خود را تحویل میدهند.
به گفته کنپلهالت، مردم در این تعطیلات فضای ذهنی زیادی پیدا میکنند. برخی حتی پس از این تجربه فرصتی برای تامل در زندگیشان یافته و تصمیم به تغییر شغل خود گرفتهاند.
کنپلهالت که خود پس از تجربه یک آخر هفته بدون تلفن همراه، تصمیم به تاسیس این باشگاه گرفت، گفت: «متوجه شدم به اندازه کافی مطالعه نمیکنم، نمینویسم و در طبیعت وقت نمیگذرانم. پس از آن تجربه، احساس خلاقیت و انرژی فوقالعادهای داشتم.»
اگرچه باشگاه آفلاین هنوز به پایداری مالی نرسیده اما کنپلهالت و تیمش با اشتیاق به گسترش فعالیتهای خود ادامه میدهند.
آنها امیدوارند در آینده، فضاهای بدون تلفن در شهرها و حتی تعطیلات بدون تلفن را ببینند.
این جنبش نوظهور سمزدایی دیجیتال، پاسخی است به نیاز فزاینده انسانها برای بازیابی ارتباط با دنیای واقعی و خود واقعیشان.
در حالی که فنآوری مزایای بیشماری برای ما به ارمغان آورده، این جنبش به ما یادآوری میکند گاهی لازم است قدمی به عقب برداریم و زندگی را بدون صفحه نمایش تجربه کنیم.
کسانی که میخواهند این تجربه را امتحان کنند، بهتر است با گامهای کوچک شروع کنند. به عنوان مثال، میتوانند هنگام صرف غذا با دوستان، تلفن همراه خود را کنار بگذارند یا از ساعت زنگدار قدیمی به جای تلفن همراه برای بیدار شدن استفاده کنند.
این تغییرات کوچک میتواند به تدریج به عادتهای سالمتر و زندگی متعادلتر منجر شود.
هدف این جنبش نه حذف کامل فنآوری بلکه یافتن تعادلی سالم بین دنیای دیجیتال و واقعی است.
با کنترل بیشتر بر زمان و توجه، میتوانیم از مزایای فنآوری بهرهمند شویم بدون آن که اسیر آن شویم. شاید وقت آن رسیده باشد که همه ما گاهی «آفلاین» شویم تا زندگی را بهطور کاملتری تجربه کنیم.
پیتر فرناندز، مدیرعامل شرکت مومباک و از پیشگامان در زمینه حذف کربن، در مصاحبه با اکونومیست گفت برزیل میتواند در حذف کربن نقشی مشابه عربستان سعودی در تولید آن ایفا کند.
او افزود به دنبال آن است که مومباک به «آرامکوی سعودی» در صنعت حذف کربن تبدیل شود.
بازارهای داوطلبانه کربن
بازار داوطلبانه کربن یک بستر مالی است که در آن افراد، شرکتها و سازمانها بهطور داوطلبانه و با هدف کاهش انتشار گازهای گلخانهای و مقابله با تغییرات اقلیمی، اقدام به خرید و فروش اعتبارات کربن میکنند.
هر اعتبار کربن معادل یک تن دیاکسید کربن یا دیگر گازهای گلخانهای است که یا از محیط حذف شدهاند و یا جلوی انتشار آنها گرفته شده است.
شرکتها میتوانند از این اعتبارات برای جبران انتشار گازهای گلخانهای خود استفاده کنند و به اهداف زیستمحیطی و کاهش کربن پایبند بمانند.
این بازار با «بازار اجباری کربن» تفاوت دارد؛ در بازار اجباری، دولتها و نهادهای بینالمللی قوانینی الزامآور برای کاهش انتشار گازهای گلخانهای وضع میکنند.
چالشهای بازار کربن
با وجود این امیدواریها، بازار داوطلبانه کربن در سال گذشته با کاهش چشمگیری مواجه شد؛ حجم اعتبارات معاملهشده به کمتر از نصف سال قبل رسید و ارزش آن از ۱/۹ میلیارد دلار به ۷۲۳ میلیون دلار کاهش یافت.
دلیل اصلی این افت، رسواییهایی بود که اعتبار این بازار را زیر سوال برد.
در برزیل، با وجود این مشکلات، برخی مانند فرناندز خوشبین هستند و به جای تمرکز بر حفظ جنگلهای موجود، به احیای جنگلها در مقیاس وسیع میپردازند.
شرکتهایی مانند مومباک و ریگرین مشغول کاشت درخت در هزاران هکتار از زمینهای تخریبشده هستند.
سرمایهگذاری مایکروسافت و گوگل
این رویکرد جدید توجه شرکتهای بزرگ فنآوری را به خود جلب کرده است.
مایکروسافت قصد دارد تا سال ۲۰۳۰ به کربن منفی دست یابد و قراردادی برای خرید سه میلیون تن اعتبار کربن از ریگرین طی ۱۵ سال امضا کرده است. همچنین، گوگل نیز بهزودی قراردادی مشابه با مومباک اعلام خواهد کرد.
ظرفیت رشد بازار حذف کربن
دو عامل عمده به آینده بازار حذف کربن امید میدهد: اول، فشار سهامداران و قانونگذاران بر شرکتها برای کاهش انتشار گازهای گلخانهای؛ و دوم، افزایش جدیت دولتها در تدوین مقررات سختگیرانهتر در این حوزه.
بانک جهانی از وجود ۷۵ طرح قیمتگذاری کربن در سراسر جهان خبر داده که ۲۴ درصد از انتشار جهانی این گازها را پوشش میدهند.
طبق برآوردهای دانشگاه آکسفورد، برای محدود کردن گرمایش جهانی به ۱/۵ درجه سانتیگراد بالاتر از دوران پیش از صنعتی شدن، باید تا سال ۲۰۵۰ نرخ حذف کربن به پنج تا ۱۰ میلیارد تن در سال افزایش یابد.
روشهای حذف کربن
حذف دیاکسید کربن به دو روش طبیعی و فنآورانه انجام میشود.
روشهای طبیعی مانند جنگلکاری و احیای تالابها ارزانتر هستند و هزینه حذف هر تن دیاکسید کربن بین ۱۰ تا ۴۰ دلار است، اما این روشها با خطراتی مانند آتشسوزی و قطع درختان مواجهاند.
روشهای فنآورانه، مانند جذب و ذخیرهسازی مستقیم از هوا (دیایسیاس)، هزینه بالاتر (تقریبا هزار دلار برای هر تن) و البته پایداری بیشتری دارند و دیاکسید کربن را بهطور دائم ذخیره میکنند.
ظرفیت برزیل
برزیل با داشتن زمینهای وسیع تخریبشده و آبوهوایی استوایی، پتانسیل بالایی برای احیای جنگلها دارد.
مککینزی تخمین میزند که اگر قیمت هر اعتبار کربن تا سال ۲۰۳۰ به ۳۰ دلار برسد، تبدیل تقریبا نیمی از مراتع برزیل به جنگل از نظر اقتصادی بهصرفه خواهد بود.
چالشها و پتانسیلها
چالشهای بسیاری پیش روی پروژههای حذف کربن وجود دارد؛ از جمله اختلاف نظر در مورد روشهای اندازهگیری میزان جذب کربن، یافتن زمین مناسب، و تولید بذر و نهالهای درختان. همچنین، نیاز به شفافیت بیشتر در قیمتگذاری و ارزیابی پروژهها احساس میشود.
در عین حال، تحولات مثبتی نیز در جریان است. شرکتهای بیمه برای حفاظت از خریداران اعتبارات کربن وارد میدان شدهاند و از فنآوریهای پیشرفتهای مانند تصاویر ماهوارهای و اسکن لیزری برای برآورد دقیقتر استفاده میشود.
توافق جهانی
ناظران امیدوارند اجماع جهانی برای ایجاد یک بازار کربن یکپارچه، که از زمان توافق پاریس بر روی آن بحث و بررسی صورت گرفته، به زودی حاصل شود. چنین توافقی میتواند به تجارت جهانی و محیط زیست کمک کرده و زمینه را برای احیای آمازون فراهم کند.
با وجود چالشهای موجود، بازار داوطلبانه کربن پتانسیل قابلتوجهی برای کمک به نجات آمازون و مقابله با تغییرات اقلیمی دارد.
موفقیت این طرح میتواند برزیل را به اولین کشور بزرگ کربن منفی تبدیل کند و الگویی برای دیگر کشورها در مبارزه با بحران اقلیمی باشد.
در سال ۲۰۲۲، دانشمندان یکی از بزرگترین فوارههای سیاهچالهای قابل مشاهده در آسمان شب را در کهکشان انجیسی-۲۶۶۳ کشف کردند.
این کهکشان که در نزدیکی کهکشان راه شیری است، با استفاده از تلسکوپ «استرالیایی اسکایپاتفایندر» (ایاسکیایپی) به عنوان یکی از بزرگترین فوارههای موجود در آسمان شب شناسایی شده است.
اما کشف جدیدی که در مجله معتبر نیچر منتشر شده، همه انتظارات را پشت سر گذاشته است. به گفته پژوهشگران دانشگاه کالیفرنیا، این فواره که پورفیریون (یکی از غولهای اساطیر یونان) نامگذاری شده، بیش از ۲۰ برابر بزرگتر از فواره انجیسی-۲۶۶۳ است و ابعاد عظیمی دارد.
پورفیریون، غول کیهانی
پورفیریون، با طول حیرتآور ۲۳ میلیون سال نوری، در کهکشانی دور دست قرار دارد و نشان میدهد که چگونه ماده در داخل و خارج کهکشانها جریان مییابد.
این فواره نهتنها عظیم، بلکه تقریبا مستقیم است، همین مساله دانشمندان را متحیر کرده است.
این فواره با استفاده از «تلسکوپ الاوافآیآر» کشف شد. این تلسکوپ در واقع شبکهای از حسگرهای رادیویی است که در هلند مستقر شده و از سوئد تا بلغارستان و از ایرلند تا لتونی گسترده شده است.
تلسکوپهای رادیویی بر خلاف چشم انسان توانایی مشاهده امواج رادیویی را دارند.
سیاهچالهها، منبع فوارههای عظیم
این فوارهها در مرکز کهکشانی قرار دارند که از سوی یک سیاهچاله فوقالعاده بزرگ هدایت میشود. هنگامی که ماده به سمت سیاهچاله کشیده میشود، سیاهچاله برخی از آنها را میبلعد.
برخی دیگر در اطراف سیاهچاله بهصورت یک صفحه چرخان در میآیند و بخشی از آن هم بهوسیله میدانهای مغناطیسی شدید به دو فواره پرقدرت در جهتهای مخالف پرتاب میشوند.
چیزی که پورفیریون را متمایز میکند، راست بودن تقریبا کامل این فواره است.
فوارههای سیاهچالههای دیگر اغلب دارای انحنا یا شکستگی هستند، همانند فواره «ارواح رقصان» که ایاسکیایپی آن را شناسایی کرده بود.
معمای فواره مستقیم
بسیاری از عوامل مانند برخورد با ابرهای متراکم، تغییرات در جهتگیری سیاهچاله، میدانهای مغناطیسی قوی و یا بادهای میانکهکشانی میتوانند فوارهها را خم کنند.
اما پورفیریون بهطرزی عجیب بدون هیچ اختلالی در حدود دو میلیارد سال در حال حرکت بوده است.
این کشف دو ابهام بزرگ را مطرح میکند؛ اول اینکه پورفیریون در مکانی بسیار دور از ما قرار دارد. نور این فواره هفت میلیارد سال سفر کرده تا به زمین برسد، که به این معناست که ما آن را به شکلی میبینیم که شش میلیارد سال پس از بیگ بنگ بوده است.
دوم، فوارهای که به مدت دو میلیارد سال قدرت خود را حفظ کرده باشد، به منبعی پایدار و غنی از مواد نیاز دارد، اما وجود چنین محیطی معمولا با یک فواره مستقیم ناسازگار است.
پژوهشهای آینده
دانشمندان امیدوارند با مطالعات بیشتر به راز این فواره پی ببرند. تلسکوپهای رادیویی به کاوش در این زمینه ادامه خواهند داد تا بتوانند فوارههای بیشتری را کشف کنند و به بررسی چگونگی تشکیل آنها بپردازند.
این پژوهشها به درک بهتر ساختار و رفتار کهکشانها و نقش سیاهچالهها در کیهان کمک خواهد کرد.