یک کشتی گشتی نیروی دریایی کانادا بامداد روز جمعه ۲۵ خرداد، وارد آبهای کوبا شد. ساعاتی پیش از آن ایالات متحده اعلام کرده بود که یک زیردریایی تهاجمی سریع در پایگاه دریایی گوانتانامو پهلو گرفته است.
این اقدام در آستانه یک رزمایش دریایی در کوبا صورت میگیرد که روسیه با چند کشتی در آن شرکت میکند.
تلاقی کشتیهای روسیه، کانادا و آمریکا در کوبا، در فاصله ۱۶۰ کیلومتری فلوریدا، یادآور تنشهای قدیمی جنگ سرد و نشانه روابط پرتنش کنونی بین روسیه و کشورهای غربی بر سر جنگ اوکراین است.
با این حال، هم ایالات متحده و هم کوبا گفتهاند که کشتیهای جنگی روسیه هیچ تهدیدی برای منطقه ندارند. روسیه و کانادا نیز ورود کشتیهای جنگی خود به کوبا را امری عادی توصیف کردهاند.
ناوچه آدمیرال گورشکوف و زیردریایی هستهای کازان، روز چهارشنبه پس از برگزاری یک دوره آموزش «سلاحهای موشکی با دقت بالا» در اقیانوس اطلس به بندر هاوانا رفتند.
کشتی گشتزنی مارگارت بروک کانادا اوایل روز جمعه مانورهای خود را برای ورود به بندر هاوانا آغاز کرد. فرماندهی عملیات مشترک کانادا گفت که این بازدید از بندر هاوانا بهمنظور «قدردانی از روابط دوجانبه طولانی مدت» بین کانادا و کوبا صورت میگیرد.
فرماندهی جنوبی ایالات متحده گفت که زیردریایی تهاجمی سریع هلنا برای بازدیدی معمولی از بندر گوانتانامو، یک پایگاه دریایی ایالات متحده در جنوب شرقی جزیره در حدود ۸۵۰ کیلومتری هاوانا رسیده است.
او در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «محل و مسیر کشتی از قبل برنامهریزی شده بود.»
یک دیپلمات کانادایی نیز ورود کشتی گشتی مارگارت بروک را «روال و بخشی از همکاری دیرینه دو کشور» دانست و گفت که بازدید، ارتباطی با حضور کشتیهای روسی ندارد.
روسیه و کوبا در دوران اتحاد جماهیر شوروی سابق و جنگ سرد متحدانی نزدیک بودند و تنش بین آنها با واشینگتن بر سر حضور کمونیسم در «حیاط خلوت» آمریکا با بحران موشکی کوبا در سال ۱۹۶۲ به اوج خود رسید.
مسکو که روابط خود را با هاوانا حفظ کرده است، عصبی بودن آشکار غرب از این رابطه و نیز رزمایش دریایی مشترک روسیه و کوبا را زیر سوال برده است.
ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه، روز پنجشنبه در پاسخ به این سوال که مسکو با اعزام کشتیهای جنگی به کوبا چه سیگنالی ارسال می کند، گفته بود که غرب هرگز متوجه ارسال سیگنالهای روسیه از طریق کانالهای دیپلماتیک نشده است.
زاخارووا گفت: «به محض اینکه نوبت به تمرینها یا سفرهای دریایی میرسد، بلافاصله سؤالات و تمایل به دانستن این پیامها را میشنویم. چرا فقط سیگنالهای مربوط به ارتش و نیروی دریایی ما به غرب میرسد؟»
انتظار میرود کشتیهای جنگی روسیه تا ۲۸ خرداد در بندر هاوانا باقی بمانند.
خبرگزاری رویترز در مطلبی به نقل از ناسا نوشت پیشتر تاریخهای ۲۵ و ۲۹ خرداد ۱۴۰۳ به عنوان زمان بازگشت فضانوردان به زمین اعلام شده بود.
این تغییر برنامه پس از آن انجام میشود که فضاپیمای استارلاینر با نشت هلیوم مواجه شد و نتوانست مراحل اتصال به ایستگاه فضایی بینالمللی ISS را به درستی طی کند.
به همین دلیل، بوئینگ اولین تلاش خود را به دلیل عملکرد نادرست رانشگرهای کنترل واکنش متوقف کرد.
ناسا و بوئینگ اعلام کردند: «زمان اضافی به تیم اجازه میدهد تا برنامهریزی و عملیات خروج را نهایی کند، در حالی که فضاپیما برای سناریوهای بازگشت اضطراری خدمه در چارچوب قوانین پرواز آزاد است.»
برنامه پرتاب فضاپیمای استارلاینر در ماههای اردیبهشت و خرداد به دلایل فنی چند بار به تعویق افتاده بود.
در نهایت روز ۱۷ خرداد امسال بوچ ویلمور و سونی ویلیامز، فضانوردان استارلاینر وارد ایستگاه فضایی شدند.
ماه گذشته اولین نشت هلیوم در این فضاپیما کشف شد که بعدا از سوی مقامات نادیده گرفته شد. آنها تصمیم گرفتند که سفر استارلاینر را به ایستگاه فضایی بینالمللی به تاخیر نیندازد.
تیمهای فنی تاکنون پنج نشت حیرتانگیز هلیوم را در استارلاینر کشف کردهاند که هر کدام نشاندهنده مشکلات اساسی و خطرآفرین در این سفینه فضایی است.
گاز هلیوم در سیستمهای رانشگر فضاپیماها استفاده میشود تا به رانشگرها امکان حرکت شتابدار بدهد.
تا پیش از اعلام امروز ناسا، بوئینگ در حال ارزیابی تاثیرات پنج نشتی کوچک در منیفولدهای هلیوم ماژول خدمات در باقیمانده ماموریت بود.
مهندسان به این نتیجه رسیدهاند که این کپسول برای ماموریت بازگشت خود مقدار زیادی هلیوم خواهد داشت؛ تقریبا ۱۰ برابر بیشتر از مقداری که برای مانور در خلاء نزدیک فضا نیاز دارد.
بوئینگ هم توضیح داد تمام تمهیدات لازم را به کار بسته تا از هدر رفتن هلیوم از مخازن جلوگیری شود.
قرار است دو فضانوردی که در انتظار بازگشت به زمیناند در روزهای آینده در یک پیادهروی فضایی شرکت کنند.
اگر این ماموریت استارلاینر با موفقیت و بدون حادثه به پایان برسد، با وجود رقیبی مانند اسپیس ایکس، سرنوشت پروژههای فضایی بوئینگ در آینده با چالشهای زیادی مواجه میشود.
قرار بود اگر پرواز خدمه استارلاینر به خوبی پیش برود، این فضاپیما مجوز پرواز شش ماهه ماموریتهای سرنشیندار را به ایستگاه فضایی بینالمللی و از آنجا به زمین دریافت کند.