رهبر جمهوری اسلامی روز شنبه پنجم خرداد در دو برنامه مرتبط با کشته شدن ابراهیم رئیسی و همراهانش شرکت کرد. علی خامنهای که پیشتر مرگ رئیسی را «درگذشت شهادتگونه» توصیف کرده بود، این بار او را «مرحوم شهید»، «انقلابی» و «خستگیناپذیر» خواند.
پیش از ظهر روز شنبه مراسمی با عنوان دیدار رهبر جمهوری اسلامی با خانواده کشتهشدگان سانحه سقوط بالگرد، در تهران برگزار شد.
کانال تلگرامی «اخبار رهبر انقلاب»، همراه با نشر صحبتهای رهبر جمهوری اسلامی در این دیدار، از هشتگ «رئیسی عزیز» استفاده کرد.
خامنهای در این برنامه، صفات «کار برای مردم، خدمت به مردم و مردمی بودن» را به کشتهشدگان منتسب کرد و گفت: «مرحوم شهید آقای رئیسی، خستگیناپذیر بود.»
دفتر خامنهای از روز دوشنبه تا کنون در ارسال پیامهایی برای مرگ ابراهیم رئیسی از واژه «شهید» برای او استفاده نکرده.
در پیامی که روز ۳۱ اردیبهشت برای اعلام عزای عمومی مرگ رئیسی منتشر شد، از ترکیب «درگذشت شهادتگونه» استفاده و از رییس دولت سیزدهم نه با عنوان «آیتالله» که با عبارت «حجتالاسلام و المسلمین» یاد شده بود.
خامنهای امروز به سلسله مراسم حکومتی تشییع رئیسی و همراهانش در شهرهای تبریز، قم، تهران، بیرجند و مشهد اشاره کرد و آن را «با شکوه» خواند.
او گفت: «حرکت و قیام مردم نشان داد که ملت ایران زنده است.»
رهبر جمهوری اسلامی با تاکید بر اینکه دنیا رئیسی را بهعنوان «رییسجمهور انقلاب» میشناخت، گفت: «این حادثه، در مقابل دیدگان جهانیان و در عمل ثابت کرد ملت ایران به رییسجمهور و کسانی که مظهر شعارهای انقلاب بودند چه دلبستگی و وفاداریای دارند.»
رهبر جمهوری اسلامی اضافه کرد: «وقتی مردم اینگونه با عظمت از این مرد حمایت و تجلیل میکنند، معنایش حمایت از شعارهای انقلاب است.»
این سخنان او در شرایطی است که پس از اعلام خبر سقوط بالگرد رئیسی و در حدود یک هفته اخیر، بسیاری از کاربران شبکههای اجتماعی به شادی و خوشحالی پرداختند.
در روزهای گذشته نیز خبرهایی از احضار، بازداشت و تشکیل پرونده قضایی برای کسانی منتشر شد که با مرگ رئیسی شوخی یا از آن اظهار شادمانی کرده بودند.
پیشتر دادستانی کل کشور کاربران رسانههای اجتماعی را تهدید کرده بود در صورت اقدام به «توهین» یا «مخدوش ساختن امنیت روانی جامعه و تشویش اذهان عمومی» در پی مرگ رئیسی و همراهانش، با آنان به شکل «سریع، موثر و بازدارنده» برخورد میشود.
تشکلهای صنفی و فعالان دانشجویی ۱۹ دانشگاه کشور، روز شنبه در بیانیهای مشترک، مرگ رئیسی و همراهانش را پدیدآورنده موج عظیم شادمانی در مردم به مثابه یک «جشن سراسری» دانستند.
این گروههای دانشجویی از سرنگونی بالگرد حامل رئیسی به عنوان چشماندازی برای سرنگونی جمهوری اسلامی یاد کردند و گفتند: «ما مردم خوشحال از هلاکت این جنایتکار، با وجود شرایط شدیدا امنیتی در شهرهای مختلف جشن شبانه و آتشبازی به راه انداخته و بساط رقص و میگساری و پخش شیرینی و شکلات بهپا کردهایم.»
آنان در بخشی دیگر از بیانیه خود به شادمانی ایرانیان خارج از کشور نیز اشاره کردند که در روزهای گذشته در شماری از شهرهای جهان و عمدتا مقابل ساختمان سفارت یا کنسولگریهای جمهوری اسلامی برپا شد.
در یک نمونه از این اظهار شادمانیها، شامگاه جمعه چهارم خرداد چند تن از حامیان حکومت با خشونت به تجمع مخالفان ایرانی که در حال اعتراض به برگزاری مراسم یادبود رئیسی در لندن بودند، حمله و شماری از معترضان را زخمی کردند.
برخی از فعالان سیاسی و چهرههای شاخص اپوزیسیون جمهوری اسلامی به این درگیری واکنش نشان دادند و خواهان محاکمه آمران و عاملان حکومتی این «حمله وحشیانه» شدند.
مراسم بزرگداشت خامنهای برای رئیسی و همراهانش
پیش از دیدار خامنهای با خانواده کشتهشدگان سقوط بالگرد، صبح روز شنبه مراسمی با عنوان بزرگداشت رئیسی و همراهانش با حضور رهبر جمهوری اسلامی در حسینیه خمینی تهران برگزار شد.
در اطلاعیه مربوط به مراسم آمده بود که «ورود عموم» برای شرکت در این مراسم آزاد است اما این رویداد مانند همه برنامههای مرتبط با رهبر جمهوری اسلامی با حضور افراد دستچینشده و منتخب برگزار شد.
در تصاویر منتشر شده از این مراسم، حسن روحانی، رییسجمهوی سابق و علی لاریجانی، رییس سابق مجلس شورای اسلامی نیز دیده شدند.
این دو که در روزهای گذشته نامشان بهعنوان کاندیداهای احتمالی انتخابات پیشروی ریاستجمهوری نیز مطرح شد، در مراسم تشییع رئیسی در دانشگاه تهران در روز دوم خرداد حضور نداشتند.
در آن مراسم علی خامنهای بر جنازه رئیسی و همراهانش نماز خواند.
در برنامه بزرگداشت روز شنبه، روحانی و لاریجانی در میان جمعیت حضور داشتند اما در سمت چپ خامنهای پدر محمدعلی آلهاشم، امام جمعه کشته شده تبریز و پس از آن احمد علمالهدی، امام جمعه مشهد و پدر همسر رئیسی نشسته بودند.
بسیاری از تصاویر منتشر شده از این مراسم، طوری قاببندی شدهاند که علمالهدی در آنها دیده نمیشود.
پیشتر ایرانوایر خبر داده بود نیروهای امنیتی اجازه برگزاری جلسه درس خارج فقه را در روز دوم خرداد به علمالهدی ندادهاند.
بر اساس این گزارش، نهادهای امنیتی به علمالهدی گفتهاند که باید دلیل لغو کلاس خارج فقه «وخامت حال» او عنوان شود.
در مراسم بزرگداشت رئیسی در روز شنبه شمار دیگری از مقامات نیز در کنار خامنهای حضور داشتند.
در سمت راست رهبر جمهوری اسلامی، به ترتیب ناصر رفیعی، خطیب مجالس خامنهای، صادق آملی لاریجانی، رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام، غلامحسین محسنی اژهای، رییس قوه قضاییه، محمد باقر قالیباف، رییس مجلس، محمد مخبر، کفیل ریاستجمهوری و دیگر مقامات حکومتی نشسته بودند.
خامنهای در این مراسم سخنرانی نکرد و برنامهها شامل سخنرانی کوتاهی از رفیعی، مدیحهسرایی و روضهخوانی بود.
رفیعی در سخنرانی خود به انتخابات دوره چهاردهم ریاستجمهوری در هشتم تیر اشاره کرد و خطاب به نامزدهای احتمالی گفت: «آداب، اخلاق و همدلی را رعایت کنید. بگذارید این وفاق و دوستی حفظ شود و تخریب نکنیم و دشمنشاد نشویم.»
پس از مرگ ابراهیم رئیسی، گمانهزنیها درباره نامزدهای احتمالی انتخابات زودهنگام تیر ۱۴۰۳ خیلی زود داغ شد و نام دهها نامزد از جریانهای موسوم به اصلاحطلب و اصولگرا به میان آمد.
در بین نامزدهای احتمالی جریان اصولگرایی از چهرههایی مثل محمد مخبر، محمدباقر قالیباف، محمود احمدینژاد، سعید جلیلی، حسین دهقان، غلامعلی حداد عادل، علیرضا زاکانی و پرویز فتاح نام برده میشود.
در کنار سخنان رفیعی، نوحهخوانی محمود کریمی، مداح دفتر خامنهای در مراسم بزرگداشت رئیسی و همراهانش نیز با حاشیههایی همراه بود.
او در نوحهسرایی خود گفت: «ما انتظار داشتیم که خامنهای در نماز رئیسی بغض کند یا حالش منقلب شود، ولی او بدون بغض و لرزش صدا نماز را خواند و به دیدار مهمانان خارجی رفت.»
کریمی در ادامه گفت علی خامنهای «یک تنه کار را جمع کرد».
پیشتر اکونومیست در گزارشی به بررسی رفتارهای سرد علی خامنهای در مراسم تشییع ابراهیم رئیسی پرداخته و آن را با «هقهقهای غیر قابل کنترلش» بعد از کشته شدن قاسم سلیمانی مقایسه کرده بود.
شماری از فعالان ایرانی در لندن ویدیوهایی را منتشر کردند که نشان میدهند چند تن از حامیان حکومت ایران روز جمعه، چهارم خرداد، با خشونت به تجمع مخالفان ایرانی که در حال اعتراض به برگزاری مراسم یادبود ابراهیم رئیسی در لندن بودند، حمله و شماری از معترضان را زخمی کردند.
این سخنگوی پلیس لندن به ایراناینترنشنال گفت: «در ساعت ۱۸:۲۱ روز جمعه ۲۴ مه، در پی گزارشهایی مبنی بر بینظمی، افسران به منطقه آلپرتون لین در ناحیه ومبلی شهر لندن فراخوانده شدند.»
به گفته این سخنگوی پلیس لندن، مراسمی به مناسبت درگذشت رئیسی با حضور حامیان حکومت ایران در حال برگزاری بود. معترضان مخالف حکومت ایران در بیرون محل تجمع کرده بودند و درگیری بین گروهها درگرفت.
او افزود: «افسران محلی با حمایت منابعی از بخشهای دیگر در محل حضور داشتند. امدادگران نیز همراه با آمبولانس در محل مستقر شدند.»
این سخنگوی پلیس لندن در گفتوگو با ایراناینترنشنال گفت: «در حمله حامیان حکومت به معترضان، چهار نفر مجروح شدند که امدادگران اورژانس آنها را مداوا کردند. اعتقاد بر این است که جراحات آنها در حدی نیست که زندگیشان را تهدید کند.»
او گفت پلیس به جمعیت دستور داد پراکنده شوند و منطقه را ترک کنند. این دستور تا ساعت سه بامداد روز شنبه به قوت خود باقی خواهد ماند.»
سخنگوی پلیس لندن همچنین خبر داد که یک مرد بهظن اختلالآفرینی خشونتآمیز دستگیر شده است: «در حال حاضر تحقیقات بیشتری در جریان است تا مشخص شود چه تخلفات دیگری رخ داده است. تحقیقات تا شناسایی افراد دخیل در این امر دنبال خواهد شد.»
او با اشاره به اینکه این تحقیقات شامل بررسی فیلمهای به اشتراک گذاشته شده در شبکههای اجتماعی نیز میشود، گفت: «از هر کسی که فیلم یا اطلاعات دیگری از این حمله دارد میخواهیم که با شماره ۱۰۱ تماس بگیرد یا به @MetCC پیام دهد. آنها همچنین میتوانند با شماره ۰۸۰۰۵۵۵۱۱۱ با Crimestoppers تماس بگیرند و با ارجاع به شماره پرونده با مرجع 6379/24MAY گزارشهای خود را در اختیار مراجع قانونی بگذارند.»
شماری از فعالان سیاسی و چهرههای شاخص اپوزیسیون جمهوری اسلامی به حمله حامیان حکومت ایران به تجمع معترضان در لندن واکنش نشان دادند و خواهان محاکمه آمران و عاملان این «حمله وحشیانه» شدند.
در پی مرگ ابراهیم رئیسی، رییس دولت در جمهوری اسلامی در سانحه سقوط بالگرد، بسیاری از شهروندان ایرانی در داخل و خارج کشور و نیز در شبکههای اجتماعی، شادمانی خود را از مرگ کسی که بهدلیل نقشش در کشتار زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷ و اعدام معترضان در زمان فعالیتش در قوه قضاییه به «قصاب تهران» و «آیتالله اعدام» معروف شده، ابراز کردهاند.
جمهوری اسلامی در داخل کشور نیز برخورد با شهروندان ایرانی بهدلیل اظهارنظر درباره کشته شدن رئیسی را آغاز کرده است.
یک تشکل وابسته به جمهوری اسلامی در لندن به نام «جامعه اسلامی بریتانیا» اعلام کرده بود مجلس یادبودی را برای تجلیل از «ارواح پاک شهدای» این سانحه، در عصر روز جمعه چهارم خرداد در محل دیوانالکفیل در شهر لندن بر پا میکند.
در این اطلاعیه گفته شده بود: «در اثر سانحه دردناک هوایی، گروهی از بهترین فرزندان امت اسلامی و بهویژه رییسجمهوری اسلامی ایران، سید ابراهیم رئیسی به فیض شهادت نائل آمدند.»
همزمان با برگزاری این مجلس، شماری از شهروندان ایرانی مخالف جمهوری اسلامی در مقابل مرکز دیوانالکفیل جمع شدند و با سردادن شعارهایی علیه جمهوری اسلامی، شادی خود را از کشته شدن ابراهیم رئیسی به نمایش گذاشتند.
با وجود حضور پلیس در این محل، حامیان جمهوری اسلامی با ترک ساختمان به تجمعکنندگان حمله کردند.
فیلمهای متعددی از این حمله منتشر شده است.
بر اساس گزارشها در حمله عوامل جمهوری اسلامی چند تن از شهروندان معترض مجروح و به بیمارستان منتقل شدهاند.
در ویدیویی که نیاک قربانی، فعال مخالف جمهوری اسلامی منتشر کرده، دیده میشود در حالی که تجمع حامیان جمهوری اسلامی در محل دیوانالکفیل در جریان بوده، ماموران پلیس در محل حاضر شده و یکی از آنها گفته که دستکم چهار نفر از ایرانیان مخالف جمهوری اسلامی در اثر حمله حامیان حکومت مجروح شدهاند.
به گفته این مامور پلیس پای یکی از ایرانیان شکسته و تعدادی نیز به بیمارستان منتقل شدهاند.
ویدیوهای منتشر شده در رسانههای اجتماعی نشان میدهند تعدادی از مردان از محل برگزاری مراسم خطاب به ایرانیانی که برای ابراز مخالفت با بزرگداشت رئیسی در مقابل آن تجمع کرده بودند و با حمل پرچم شیر و خورشید علیه جمهوری اسلامی شعار میدادند، فحاشی کردند و سپس با خروج از ساختمان به آنها هجوم بردند.
مخالفان جمهوری اسلامی در تجمع خود شعارهایی از جمله «مرگ بر خامنهای» و «مرگ بر جمهوری اسلامی» سر دادند.
در تجمع حامیان حکومت ایران برای رئیسی افرادی با چفیه دیده میشوند که به زبان انگلیسی صحبت میکنند و بدون صحبت کردن به زبان فارسی با مخالفان جمهوری اسلامی درگیری کلامی پیدا کردند.
ویدیوهایی هم از جراحت و حال نامناسب یکی از مخالفان حکومت ایران در حالی که روی زمین افتاده و شهروندان و نیروهای امدادی در حال کمکرسانی و مداوای او هستند، منتشر شده است.
تصاویر منتشرشده فحاشی حامیان جمهوری اسلامی به مخالفان حکومت را نشان میدهد.
به گفته مقامهای دولت بریتانیا، جمهوری اسلامی در ماههای اخیر به شکل قابل توجهی بر میزان اقدامات خشونتبار خود در خاک بریتانیا افزوده است.
سه مهاجم در دهم فروردین ماه امسال به پوریا زراعتی، مجری تلویزیون ایراناینترنشنال حمله کردند. پیش از آن نیز دولت بریتانیا از خنثی کردن طرح حمله به فرداد فرحزاد، مجری تلویزیون ایراناینترنشنال و سیما ثابت، مجری سابق این شبکه خبر داده بود.
ایراناینترنشنال در ۲۹ بهمنماه سال ۱۴۰۱، پس از تهدیدهای تروریستی مجبور شد پخش تلویزیونی خود را به طور موقت از دفتر لندن به شکل کامل به واشینگتن منتقل کند.
پخش برنامههای ایراناینترنشنال از لندن، از سوم مهر ماه سال گذشته از سرگرفته شد.