محمدجواد ظریف، وزیر پیشین امورخارجه جمهوری اسلامی در گفتوگو با صداوسیما مرگ رئیسی و همراهانش را فاجعه خواند و آمریکا را یکی از مقصران مرگ آنها دانست. او تحریم فروش قطعات هوانوردی به ایران و اجازه نداشتن جمهوری اسلامی برای داشتن امکانات خوب هوانوردی را دلیل این موضوع دانست.
ظریف در این گفتوگو تاکید کرد آمریکا با وجود دستور دیوان بینالمللی دادگستری، فروش قطعات هواپیما و هوانوردی را به ایران تحریم کرده و این موضوع در فهرست سیاه جنایتهای آمریکا علیه «ملت ایران» ثبت میشود.
او در ادامه با تسلیت مرگ ابراهیم رئیسی، حسین امیرعبداللهیان و همراهانشان در اثر سقوط بالگرد، از دلیل مرگ آنها به عنوان حادثه یاد کرد و گفت: «حادثه رخ داده بسیار تلخ بود.»
مهرماه سال گذشته، عباس علیآبادی، وزیر صنعت، معدن و تجارت (صمت)، به فرسودگی ناوگان هوایی و فراوانی هواپیماهای دارای نقص فنی اشاره کرد و گفت در فرودگاه مهرآباد تهران «قبرستانی از هواپیماهای زمینگیر» وجود دارد.
طریف در بخش دیگری از این گفتوگو درباره رئیسی خاطرهای تعریف کرد و گفت «روزی از دفتر رئیسی با من تماس گرفتند و من در حال رفتن به کلاس بودم. فردای آن روز زنگ زدند و رئیسی گفت تماس گرفتم که حال شما را بپرسم، همین.»
وزیر امور خارجه پیشین جمهوری اسلامی با بیان اینکه با رئیسی بیش از ۳۰ سال آشنایی داشته گفت: «روز گذشته تمام مردم ایران و مردم جهان این واقعه را دنبال میکردند. من دیروز الجزیره انگلیسی را دنبال میکردم و تقریبا حدود دو الی سه ساعت خبرش فقط در این زمینه بود.»
ظریف در ادامه این گفتوگو گفته امیدوار است همبستگی مردم بعد از این حادثه بیشتر شود.
این اظهارات ظریف درحالی است که بسیاری از مردم از زمان شنیدن خبر مرگ رئیسی، درشهرهای مختلف ایران به شادی و آتشبازی پرداخته و کشتهشدن او را جشن گرفتهاند.
بالگرد ابراهیم رئیسی و همراهان روز یکشنبه ۳۰ اردیبهشتماه در ارتفاعات شمالغرب کشور سقط کرد.
به دنبال سقط این بالگرد، ابراهیم رئیسی، رئیسجمهور جمهوری اسلامی، محمدعلی آلهاشم، امام جمعه تبریز، حسین امیرعبداللهیان وزیر خارجه جمهوری اسلامی، مالک رحمتی استاندار تبریز، سیدمهدی موسوی، رئیس یگان حفاظت رئیسجمهور، خلبان سید طاهر مصطفوی، خلبان محسن دریانوش و سرگرد فنی بهروز قدیمی کشته شدند.
کشتهشدن رئیسی و همراهانش در این سانحه بازتاب گستردهای در میان چهرههای سیاسی، رسانهها و کاربران شبکههای اجتماعی در کشورهای مختلف جهان داشته است.
فرسوده بودن این بالگرد یکی از مواردی است که در بسیاری از واکنشها به آن اشاره شد و بار دیگر نشان داد که ناوگان هوایی فرسوده ایران نهتنها جان مردم عادی را میگیرد، بلکه خود مقامات جمهوری اسلامی نیز در امان نیستند.
سانحه برای بالگرد ابراهیم رئیسی آخرین نمونه از مجموعه سوانحی است که برای مقامات سیاسی و نظامی جمهوری اسلامی در دهههای گذشته اتفاق افتاده است.
صحبتهای ظریف درباره امیرعبداللهیان
ظریف در یک فایل صوتی که اردیبهشت ۱۴۰۰ از گفتوگوی او با سعید لیلاز در ایراناینترنشنال منتشر شد، با اشاره به دوران مسئولیت حسین امیرعبداللهیان به عنوان معاون بخش عربی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، گفته بود: «در یکی از مذاکرات با جان کری به او گفتم در سفر خواهم بود و شماره امیرعبداللهیان را به او دادم گفتم اگر با ایشان تماس بگیرید به قاسم سلیمانی میگوید و سلیمانی هم به یمنیها میگوید و آتشبس را جوش میدهیم.»
او در این فایل صوتی مصاحبه سه ساعته گفته بود: «من به امیرعبداللهیان گفتم و خیلی خوشحال شد و از آنجا که خیلی به دوربین علاقه دارد رفت مصاحبه کرد و گفت به زودی در یمن آتشبس خواهیم داشت.»
وزیر امور خارجه دولت حسن روحانی، یک سال پس از افشای این فایل صوتی، در گفتوگو با روزنامه صبح نو، درز کردن آن را «توطئه» خواند و با اشاره به دخالتهای قاسم سلیمانی، فرمانده کشتهشده سپاه قدس در سیاست خارجی گفت که دیپلماسی در دوره او، فدای میدان جنگ و قدرت نظامی شد.
در حالی که هنوز خبر مرگ ابراهیم رئیسی تایید نشده بود، علی خامنهای وارد شد و گفت: «ملت نگران نباشند، هیچ اختلالی در کار کشور به وجود نمیآید.» او میدانست در نبود رئیسی، کفیلش محمد مخبر، چهره مورد اعتمادی است که ۱۴ سال سکاندار بزرگترین مجموعه اقتصادی تحت امر خامنهای بوده است.
۱۳۶ هزار و ۱۶۶ شهروند ایرانی در فاصله بهمن سال ۱۳۹۸ تا بهمن ۱۴۰۱ بر اثر کرونا جان باختند. این را آمارهای رسمی میگوید.
حالا یافتههای یک تحقیق علمی ثابت کرده اگر جمهوری اسلامی بر استفاده از واکسن ایرانی اصرار نمیکرد و مثل ترکیه با واکسنهای رایج آن زمان به جنگ کوید-۱۹ میرفت، ۵۰ هزار نفرشان زنده میماندند.
مهمترین واکسن تولید جمهوری اسلامی، واکسن «کو برکت» بود که مجری پروژه آن محمد مخبر، رییس وقت ستاد اجرایی «فرمان امام»، زیر نظر مستقیم علی خامنهای بود.
ایرانیان با چهره مخبر در روزهای سیاه همهگیری کرونا آشنا شدند؛ وقتی که در برنامهای تلویزیونی، دخترش طیبه را جلوی دوربین نشاند تا اولین دریافتکننده واکسن ایرانی کرونا شود.
به هر روی کرونا تمام شد و مخبر هم از ستاد اجرایی رفت. اما همان کسی که از مسئولین آن روزگار بود، حالا برای مدت حدود دو ماه بدون برگزاری انتخابات میتواند پشت میز نفر دوم جمهوری اسلامی بنشیند.
محمد مخبر در جایگاه ریاست ستاد اجرائی انحصار واردات کیتهای تشخیص کرونا و تولید مهمترین واکسن ایرانی کرونا یعنی کو-برکت را در اختیار داشت
محمد مخبر کیست؟
محمد مخبر دزفولی، مشهور به محمد مخبر، متولد تیرماه ۱۳۳۴ در دزفول است. پدرش عباس، از واعظان بهنام دزفول بوده که پس از انقلاب هم سمتهایی داشته است.
مخبر یک موسسه به نام پدرش سال ۱۳۷۴ تاسیس کرده که امروز توسط نزدیکانش مدیریت میشود.
او پیش از انقلاب جزو گروه «منصورون» بود، منصورون یکی از گروههای هفتگانه تشکیلدهنده سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی به شمار میرود. برخی میگویند این گروه در به آتش کشیدن سینما رکس آبادان نقش داشته است.
گروه منصورون پیوند عجیبی هم با شرایط امروز دارد. رئیسی که در سانحه روز ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۳ درگذشت، عضو «هیات مرگ» و عامل کشتار ۱۳۶۷ بود. یکی دیگر از اعضای آن هیات، علیرضا آوایی بود. او برادری دارد به نام احمد که نماینده ادوار مجلس است و دیگر عضو گروه منصورون در کنار مخبر بوده است.
عضو دیگر گروه منصورون در کنار مخبر، محسن رضایی بود که با آغاز به کار دولت رئیسی، معاون اقتصادی او شد.
مخبر از همین حلقه موسسان منصورون پلههای ترقی را آغاز کرد. او در دهه ۱۳۸۰ وقتی یکی دیگر از یارانش در گروه منصورون، یعنی محمد فروزنده، ریاست بنیاد مستضعفان را بر عهده داشت، با عنوان معاون بازرگانی و حمل و نقل بنیاد مستضعفان وارد تشکیلات اقتصادی زیر نظر خامنهای شد.
عباس مخبر دزفولی، از منصوبین روحالله خمینی در دزفول پدر محمد مخبر
دهها سمت از عضویت در هیات مدیره شرکتهای اقماری بنیاد مستضعفان تا ستاد اجرایی، حاصل فعالیتهای او از دهه ۸۰ تاکنون است. مهمترین آنها ریاست هیات مدیره بانک سینا، وابسته به بنیاد مستضعفان است.
یکی از معماهای مشهور اقتصاد سیاستزده جمهوری اسلامی ماجرای حذف ترکسل از پروژه ایرانسل بود. گفته میشود مخبر که سال ۱۳۸۳ وقتی مردم او را مثل امروز نمیشناختند نقش مهمی در اقناع مجلس برای کنار گذاشتن ترکسل از پروژه ایرانسل و جایگزین کردن آن با شرکت ام.تی.ان آفریقای جنوبی داشته است.
معمایی که یک سر آن به بنیاد مستضعفان به عنوان سهامدار ایرانسل و مخبر به عنوان یکی از مدیران بنیاد مستضعفان میرسد و سر دیگر آن به حمیدرضا عارف، پسر و صاحب «ژن خوب» محمدرضا عارف، از چهرههای اصلاحطلب.
مخبر پس از ایفای نقش در پروژه ایرانسل از تیرماه ۱۳۸۶ با حکم خامنهای به ریاست ستاد اجرایی فرمان امام رسید؛ نهادی ثروتمند و البته مبهم که از سوی آمریکا تحریم شده است.
او در دوران طولانی ۱۴ ساله ریاستش و در ستاد اجرایی، این نهاد اقتصادی مبهم را بیش از پیش برای علی خامنهای پروار کرد. یکی از اصلیترین شاخههایی که ساخت، گروه دارویی برکت بود؛ مجموعهای از ۲۰ شرکت بزرگ دارویی که برخی از آنها مصادرهای هم هستند.
کرونا فرصت طلایی گروه دارویی مخبر بود که حتی پیش از واکسن هم از آن استفاده کرد. مخبر در گروه برکت در همان اوایل شیوع کرونا، انحصار واردات کیتهای تشخیص کرونا از طریق یکی از شرکتهای مصادرهای زیر مجموعهاش یعنی کی.بی.سی در اختیار گرفت.
مخبر به جز طیبه، دخترش که اولین واکسن کرونا را به او تزریق کرد، یک پسر هم به نام سجاد دارد. نام پسر مخبر به عنوان بدهکار بانکی و آقازادهای که در شرکتهای زیرمجموعه بانک پاسارگاد- که آن هم به طور غیررسمی منتسب به ستاد اجرایی است، صاحب سمت در هیات مدیرههاست مطرح شده است.
نام پسر مخبر در اسناد افشاشده از دلالی نفتی در بهمن ماه سال ۱۴۰۲ هم به میان آمد.
ابراهیم رئیسی، عضو هیات مرگی که در اعدام هزاران نفر در تابستان ۱۳۶۷ دست داشته، اکنون مرده و کفیل او مخبر، آغاز به کار میکند؛ کسی که مثل رئیسی در تابستان ۶۷ شهروندان ایرانی را اعدام نکرده، اما نقشش در مرگ و میر بالای دوران کرونا که تا ۵۰ هزار نفر هم برآورد شده، قابل انکار نیست.
جانشین موقت حسین امیرعبداللهیان در دو ماه آینده علی باقری کنی است. او در دولت ابراهیم رئیسی همان نقشی را داشت که عباس عراقچی در دولت روحانی. باقری روزگاری منتقد سرسخت برجام در «کمیسیون برجام» مجلس بود، اما بعد منتقدان مذاکرات احیای برجام را نقد کرد.
با مرگ امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در سقوط بالگردش، حالا علی باقری کنی طی دوماه آینده جانشین او خواهد شد. در یکی از اولین تغییرات وزارت امور خارجه در دولت رئیسی، امیرعبداللهیان ۲۳ شهریور ۱۴۰۰ باقری کنی را به سمت معاونت سیاسی وزارت خارجه منصوب کرد؛ جایی که پیشتر عراقچی، دست راست محمدجواد ظریف در آن مشغول به کار بود.
باقری کنی خاستگاه متفاوتی از امیرعبداللهیان و چهرههایی مثل محمد مخبر دارد. او زاده یکی از جریانهای نسبتا نوپای اصولگرایی و امنیتی است که جزو استعدادهای درخشان دانشگاه خانوادگیشان «امام صادق» بود و در انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۹۲ رییس ستاد انتخاباتی سعید جلیلی شد.
این سیاستمدار ۵۷ ساله از سال ۱۳۸۶ در معاونت بینالملل دبیرخانه شورایعالی امنیت ملی فعالیت کرده و از نظر خانوادگی هم پیوند نسبتا قدرتمندی با بیت علی خامنهای دارد. او برادر داماد علی خامنهای مصباحالهدی باقری کنی است.
رابطه باقریکنی با دولت رئیسی به دوره ریاست رئیسی در قوه قضاییه بر میگردد. پس از ناکامی رئیسی در انتخابات سال ۱۳۹۶ و انتصابش به سمت ریاست قوه قضاییه، از سال ۱۳۹۸ رئیسی باقریکنی را به سمت معاون حقوق بشر قوه قضاییه منصوب کرد.
او هر چند چهره اول نبوده، اما همیشه در جریان مذاکرات بر سر پرونده اتمی ایران بوده و از سال ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۲ در دوران جلیلی مستقیما در مذاکرات شرکت داشت. بعدها در دوره ریاست جمهوری حسن روحانی از دستگاه دیپلماسی بیرون رفت و در قامت منتقد تند و تیز برجام در «کمیسیون برجام» همراه سعید جلیلی در رسانهها حاضر شد.
بعد از آغاز به کار دولت رئیسی، امیرعبداللهیان جای ظریف نشست و باقریکنی را هم جای عباس عراقچی نشاند. منتقد دیروز توافق برجام در کنار علیرضا زاکانی و سعید جلیلی، حالا رییس تیم مذاکرهکننده برای احیای برجام شده بو و منتقدان احیای برجام را کسانی مینامید که میخواهند دست نظام را خالی کنند.
هر چند باقریکنی، برادر داماد خامنهای و عضوی از خانواده پرنفوذ مهدویکنی، زاده جریان اصولگرایی و همراه چهرههایی مثل جلیلی و زاکانی بوده، موضعگیریهای اخیرش راجع به احیای برجام گمانهزنیها در مورد چرخش او را مطرح کرده بود، طوری که رسانههای نزدیک به جریانهای اعتدالگرا و اصلاحطلب، مصاحبههای جدید او را «تولد باقری جدید» تعبیر کردند.
حالا این باقریکنی جدید که ظاهرا از دوستان سالهای دورش کمی فاصله گرفته، روی صندلی امیرعبداللهیان نشسته است.
اگر امیرعبداللهیان معتمد سپاه بود، باقریکنی هم برادر داماد علی خامنهای است و از خانوادهای قدیمی، پرنفوذ و البته همیشه وفادار به خامنهای میآید و باید دید سیاستهای خارجی او را چگونه دنبال خواهد کرد.
در شرایطی که جمهوری اسلامی دستکم به گفته اتحادیه اروپا و ترکیه برای یافتن لاشه بالگرد ابراهیم رئیسی درخواست کمک خارجی کرده بود، پیرحسین کولیوند، رییس جمعیت هلالاحمر نقش کمکهای خارجی را برای پیدا کردن محل سقوط بالگرد حامل رئیسی «شایعه» خواند.
کولیوند روز دوشنبه ۳۱ اردیبهشت گفت بیش از دو هزار نفر از همه گروهها در محلهای حادثه حضور داشتند و «کسی نبود که کم بگذارد» و عملیات کاملا از سوی نیروهای امدادی ایران انجام شد.
او با اشاره به اینکه محل آسیب بالگرد در ارتفاع دو هزار و ۵۰۰ متری بود، تاکید کرد بالگردهای هلال احمر اولین بار محل را شناسایی کردند.
رییس جمعیت هلال احمر ایران تاکید کرد: «هیچ کمک خارجی نداشتیم اگر میگویند کمک خارجی شده، شایعه است.»
اصغر عباسقلیزاده، فرمانده سپاه عاشورای استان آذربایجان شرقی هم با اشاره به ارسال پهپاد از ترکیه برای پیاد کردن بالگرد حامل رئیسی گفت در نهایت پهپادهای ایرانی موفق به پیدا کردن بالگرد شدند.
او افزود: «پهپاد ترکیهای یک لکه سیاه را شناسایی کرده بود، اما وقتی نیروهای ما به آنجا رسیدند مشخص شد آنچه پهپاد ترکیهای تشخیص داده است، بالگرد نیست.»
تصاویر اولیه از لاشه بالگرد رئیسی
در ترکیه، خبرگزاری دولتی آناتولی اعلام کرد لاشه بالگرد حامل رئیسی در مختصات اعلامی پهپاد آکینجی این کشور پیدا شده است.
به گفته سلجوق بایراکدار، رییس هیات مدیره شرکت بایکار ترکیه، پهپاد آکینجی متعلق به نیروی زمینی این کشور منطقه مفقود شدن بالگرد حامل رئیسی را پایش کرد.
وزارت دفاع ترکیه شامگاه یکشنبه اعلام کرد یک فروند پهپاد آکینجی و یک فروند بالگرد از نوع کوگار با قابلیت دید در شب، برای کمک به عملیات جستوجوی بالگرد رئیسی در آذربایجان شرقی اختصاص داده شد و این اقدام به درخواست جمهوری اسلامی انجام گرفت.
همچنین سازمان امداد و نجات ترکیه اعلام کرد که ایران از طریق وزارت خارجه درخواست بالگرد جستوجو و نجات دید در شب از ترکیه کرد.
این سازمان افزود ۳۲ نیروی امدادی و شش وسیله نقلیه از دو استان وان و ارزروم به محل حادثه اعزام شدند.
خبرگزاری آناتولی ترکیه تصاویر زندهای را از عملیات پهپاد این کشور برای جستوجوی بالگرد حامل رئیسی که سقوط کرده پخش کرد.
علاوه بر ترکیه، رسانههای ایران نوشتند دستیار ویژه پوتین در گفتوگو با محمد مخبر، معاول اول رئیسی و کفیل ریاست جمهوری، گفته دو فروند هواپیمای پیشرفته با بالگردهای ویژه به همراه ۵۰ نیروی امداد حرفهای کوهستان به تبریز اعزام خواهد شد.
این تصمیم از سوی روسیه نمیتوانست بدون درخواست یا موافقت جمهوری اسلامی باشد.
جمهوری اسلامی از اتحادیه اروپا نیز درخواست کمک کرده بود.
یانتس لنارچیچ، کمیسر مدیریت بحران اتحادیه اروپا شامگاه یکشنبه اعلام کرد این اتحادیه به درخواست تهران، سامانه نقشهبرداری سرویس مدیریت اضطراری کوپرنیک را برای پیدا کردن بالگرد حامل ابراهیم رئیسی فعال کرده است.
در پی کشتهشدن ابراهیم رئیسی و همراهانش، خانوادههای دادخواه قربانیان جمهوری اسلامی با نوشتن پیامهایی شادی خود را از شنیدن خبر مرگ او اعلام کردند. در این پیامها از رئیسی بهعنوان یکی از مهمترین ناقضان حقوق بشر در ایران یاد و تاکید شده که او با مرگش از محاکمه گریخت.
این خانوادهها با اشاره به جنایتهای رئیسی در بیش از چهار دهه اخیر، لقبهای نسبت داده شده به او مانند «جلاد ۶۷»، «آیتالله قتلعام»، «قاضی مرگ» و «عضو هیات مرگ» را برای مخاطبان یادآوری کردند.
برخی از اعضای خانوادههای دادگاه نیز ویدیوهایی از رقص عزیزان جانباخته خود منتشر کرده و از مردم خواستند برای ابراز شادی نسبت به مرگ رئیسی و همرانش برقصند.
رئیسی در ۲۵ سالگی و از سال ۱۳۶۴ به عنوان جانشین دادگاه انقلاب منصوب شد و سال ۱۳۶۷ هم به عنوان معاون دادستان کل تهران در هیات مرگ حضور پیدا کرد تا چندین هزار نفر را در فاصله مرداد تا شهریور سال ۱۳۶۷ به کام مرگ بفرستد.
او روز یکشنبه ۳۰ اردیبهشتماه در ۶۴ سالگی در سقوط بالگرد کشته شد.
حامد اسماعیلیون: قربانیان رئیسی از فرصت محاکمه این جنایتکار محروم شدند
حامد اسماعیلیون، از چهرههای مخالف جمهوری اسلامی و عضو انجمن خانوادههای جانباختگان پرواز پیاس۷۵۲ در شبکه ایکس نوشت: «قربانیان رئیسی از فرصت برای محاکمه این جنایتکار محروم شدهاند، اما نام او در تاریخ در کفن تاریک جنایت حک خواهد شد.»
او با بیان اینکه سزاوار بود رئیسی در دادگاهی عادلانه به جرم ارتکاب جنایت علیه بشریت محاکمه شود، افزود مردم ایران قربانی جنایت علیه بشریت هستند و شایسته دیدن عدالت.
انجمن خانوادههای جانباختگان هواپیمای اوکراینی هم در بیانیهای نوشت که رئیسی نهتنها در باز گذاشتن آسمان ایران و شلیک به پرواز نقش داشت، بلکه به عنوان رییس قوه قضاییه تمام تلاشش را به کار بست تا تلاش خانوادهها در ایران برای یافتن حقیقت با بنبست مواجه شود.
منصوره بهکیش که در دهه شصت چهار برادر و یک خواهر خود را از دست داده، با انتشار ویدیویی از رقص و شادی خود، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «با تمام وجود در شادی آزادیخواهان ایران و زنان مبارز و تمام خانوادههای زخم خورده و دادخواه شریکم.»
سوران منصورنیا، برادر برهان منصورنیا و از اعضای انجمن خانوادههای دادخواه آبان در شبکه ایکس نوشت: «با مادرم صحبت کردم، صدایش سرشار از شادمانی بود و با خوشحالی گفت: مبارکمون باشه.»
بانو صابری، زندانی سیاسی سابق که همسرش عباسعلی منشی رودسری در اعدامهای دهه ۶۰ خورشیدی کشته شد، در شبکه اجتماعی ایکس، همراه با هشتگهای «خاوران، خاوران حافظه تاریخی، دادخواهی و کشتار۶۷»، نوشت: «برای نازنین عباسم یادت تا همیشه با من است.»
بهاره، دختر این زندانی سیاسی اعدامشده هم در شبکه ایکس با انتشار تصویری از پدرش نوشت: «اینم یکی دیگه از آرزوهایی که رئیسی (عضو هیات مرگ ) تبدیل به حسرت کرد.»
دایهشریفه: جلاد دیگری کم شد
امجد حسینپناهی، برادر رامین حسینپناهی زندانی سیاسی کرد که سال ۹۷ اعدام شد، در شبکه اجماعی ایکس پیامی از مادر دادخواهی دایهشریفه را منتشر کرد.
در این پیام که با هشتگ «سقوط جلاد» منتشر شده به نقل از این مادر دادخواه آمده: «خوشحالم جلاد دیگری کم شد، خوشحالم چون امروز هزاران مادر داغدیده مثل من خوشحالند و خوشحالم چون پسرم رامین با امضای همین جلادان، بیگناه اعدام شد.»
جوانا طمیسی، همسر محسن مظلوم، یکی از چهار زندانی سیاسی کُرد که جمهوری اسلامی بهمنماه ۱۴۰۲ آنها را اعدام کرد، با هشتگ «سقوط جلاد» در شبکه ایکس نوشت: «برای محسن، پژمان، وفا، محمد و همه اعدامیها.»
برادر نوید افکاری: در این سالها مادرم را اینقدر خوشحال ندیده بودم
سعید افکاری، برادر نوید افکاری، کشتیگیر اعدام شده در ایکس با اشاره به اینکه در سالهای گذشته تا این حد مادرش را خوشحال ندیده، روایت کرد: «وحید تعریف میکرد چند روز بعد از قتل نوید، چند نفر از سمت ابراهیم رئیسی نماینده شده بودن و به ملاقات وحید تو زیرزمین عادلآباد شیراز رفتن. نمایندههاش به وحید میگفتن حاجی گفته قضیه رو جمعش کنیم. یا بیا توی تلویزیون بگو من مجرمم یا همینجا اول حبیب رو جلوت اعدام میکنیم بعد خودت رو.»
او در ادامه نوشت: «امیدوارم حداقل برای چند لحظه هم که شده ذرهای از دردی که ما کشیدیم رو تجربه کرده باشی.»
فرهاد محمودی، برادر فریدون محمودی از جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ در ایران، در شبکه اجتماعی ایکس با ابراز خوشحالی خود از شنیدن خبر مرگ رئیسی نوشت: «از ته دل خوشحال شدم و امیدوارم خیلی زود سرنگونی جمهوری اسلامی را هم همگی ببینیم.»
او در مطلب دیگری با یادآوری صحبتهای حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی که گفته بود کسی در اعتراضات سال ۱۴۰۱ کشته شد، نوشت: «بعد از کشته شدن برادرم فریدون، هیچوقت از ته دل اینقدر خوشحال نبودم. امیرعبداللهیان رو یادتونه که میگفت کسی کُشته نشده در اعتراضات؟ بله زمین گرده و دنیا دار مکافات.»
لادن بازرگان، از دادخواهان اعدامهای ۶۷ با بازنشر شعر «بر سواد سنگفرش راه» از هوشنگ ابتهاج، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «هرگز فکر نمی کردم مرگ کسی من رو اینقدر خوشحال کنه. این هم از معجزات حکومت اسلامی است.»
زهرا سعیدیانجو، خواهر میلاد سعیدیانجو، از کشته شدگان خیزش انقلابی در ایذه هم ویدیویی از رقص برادر جانباختهاش را منتشر کرد.
مرضیه آدینهزاده، خواهر ابوالفضل آدینهزاده، معترض کشتهشده در خیزش انقلابی هم ویدیویی از رقص برادر جانباختهاش را در شبکه ایکس منتشر کرد.
میلاد محمدی، برادر شهریار محمدی، جانباخته خیزش انقلابی، در واکنش به اعلام پنج روز عزای عمومی از سوی علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی در شبکه ایکس ویدیویی منتشر کرد و همراه با آن نوشت: «امید به سقوط بعدی کل نظام رژیم اسلامی. همیشه به خوشی تمام هموطنهای عزیزم. امروز تونستم یک نفس تازهای بکشم.»
زهرا مالکینیا، مادر امیررضا همتآزاد، معترض جانباخته خیزش انقلابی ۱۴۰۱ تصویر از یک متن را در اینستاگرامش منتشر کرد و نوشت روز شادی ماست.
در این متن آمده است: «در عزایمان خندیدند و رقصیدند. باشد که در عزایشان بخندیم و برقصیم.»
مصطفی قیصری، برادر محسن قیصری، معترض کشتهشده در خیزش انقلابی، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «از تیر آه مظلوم، ظالم امان نیابد.»
محمد هاشمی، پسر خاله مجید کاظمی، یکی از زندانیان سیاسی اعدام شده در پرونده موسوم به «خانه اصفهان»، با استفاده از هشتگ «زمین گرده» در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ماموران جمهوری اسلامی، یک روز بعد از کشتن بچههای ایران وحشیانه به خانه مجید حمله کردند و با ضرب و شتم تمامی اعضای خانواده، دو برادر و خواهر مجید را دستگیر کردند تا هیچ مراسمی برگزار نکنند. یکسال بعد در همان روز هلیکوپتری سقوط کرد که تعدادی از قاتلین بچههای ایران در اثر آن کشته شدند.»
از زمان انتشار خبر سقوط بالگرد رئیسی و همراهانش، هشتگهای بسیاری از جمله «سقوط جلاد، زمین گرده، خبر مرگش، اسرائیل مچکریم، رئیسی و فرود سخت» در شبکه اجتماعی ایکس بارها استفاده شدهاند.
دختران مینو مجیدی، معترض کشتهشده در خیزش انقلابی، از نخسین کسانی بودند که پس از سقوط بالگرد رئیسی شادنوشی کرده و پیک به هم زدند.
کشتهشدن رئیسی در سانحه سقوط بالگردش بازتاب گستردهای در میان چهرههای سیاسی، رسانهها و کاربران شبکههای اجتماعی در کشورهای مختلف جهان داشته است.
حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه، درست در ۶۰ سالگی در سانحه سقوط بالگرد ابراهیم رئیسی درگذشت. او کارشناس معتمد سپاه در وزارت خارجه بود که به قول محمدجواد ظریف «دوربین را دوست داشت» و همواره میخواست نفر اول باشد. اما از بد حادثه در مرگ هم نامش زیر سایه ابراهیمی رئیسی رفت.
امیرعبداللهیان، معاون معزول ظریف بود که در دولت رئیسی جای رئیس سابقش نشست.
«به امیرعبداللهیان گفتم آنقدر خوشحال شد که رفت فوری مصاحبه کرد -علاقه به دوربین هم دارد- مصاحبه کرد که به زودی آتشبس یمن را خواهیم داشت.» این اظهارات را ظریف درباره امیرعبداللهیان در فایل معروف از مصاحبه افشاشدهاش مطرح کرد.
حسین امیرعبداللهیان سال ۱۳۷۳، با خواهر زن یکی از بچه بسیجیهایی که برای محلهشان درمانگاه ساخته بود ازدواج کرد
امیرعبداللهیان بسیجی «بچه یافتآباد و مهرآباد» در جنوب تهران، که پیراهن یقه سفید و کت و شلوارش در وزارت امورخارجه را مدیون سپاه پاسداران بود.
او سال ۱۳۴۳ در دامغان متولد شد، اما بزرگشده تهران در محله ۱۷ شهریور منطقه مهرآباد بود. امیرعبداللهیان سال ۱۳۷۳ بعد از فارغالتحصیل شدن در رشته روابط دیپلماتیک از دانشکده روابط بین الملل وزارت امور خارجه ازدواج کرد.
درمانگاه محلهشان در منطقه ۱۷ شهریور نقطه عطفی در زندگی او بوده است. خودش تعریف کرده شروع رابطهاش با بسیج و سپاه به اوضاع نامناسب محلی که در آن زندگی میکرده بازمیگردد.
او در اسفند سال ۱۳۹۶ زمانی که صدا و سیما برنامهای اختصاصی برای مصاحبه با معاون برکنار شده ظریف ترتیب داده بود، گفت با «دوستان مسجدی و بسیجی» بعد از تلاش زیاد درمانگاهی در محلهشان که تا سال ۱۳۷۱ درمانگاه نداشته، دایر کرده است.
وزیر خارجه دولت رئیسی بعدها با خواهر زن یکی از همان بچه مسجدیها که با هم درمانگاه درست کردند، ازدواج کرد.
پس از برکناری امیرعبداللهیان توسط ظریف در سال ۱۳۹۵، رسانهها و مراکز منتسب به سپاه پاسداران شدیدا واکنش نشان دادند
معتمد سپاه در وزارت امورخارجه
ظریف در همان مصاحبه افشاشده گفته بود، به جان کری، وزیر امور خارجه دولت باراک اوباما، شماره امیرعبداللهیان را داده و به او گفته با امیرعبداللهیان تماس بگیرند تا او پیغامشان را به قاسم سلیمانی برساند. این نقل قول سطح ارتباط امیرعبداللهیان با سپاه قدس را به خوبی نشان میدهد.
زیاد هم بیراه نبوده؛ امیرعبداللهیان بعد از پایان جنگ هشتساله ایران و عراق و پذیرش قطعنامه ۵۹۸ از سوی روحالله خمینی، دبیر دوم سفارت جمهوری اسلامی در عراق بود با ماموریت کارشناسی پرونده آزادسازی اسرا .این پست قاعدتا باید به سپاه پاسداران نزدیک باشد.
از طرفی او بعد از اینکه اولین و آخرین تجربه سفارتش در بحرین پس از تنش بین جمهوری اسلامی و بحرین در سال ۱۳۸۹ به پایان رسید، معاون عربی و آفریقایی وزیر امور خارجه وقت، علیاکبر صالحی، در دولت محمود احمدینژاد شد.
امیرعبداللهیان برخلاف بسیاری از مدیران در دولت حسن روحانی تغییر نکرد و تا سال ۱۳۹۵ و برکناری از سوی ظریف، در این سمت باقی ماند.
در فایل افشا شده از مصاحبه ظریف، او گفته بود از جان کری خواسته به امیرعبداللهیان زنگ بزند تا پیغامش را به قاسم سلیمانی برساند
معاونت عربی و آفریقایی وزیر امور خارجه پست حساسی به شمار میرود، حتی سفرای جمهوری اسلامی در کشورهای عربی هم معمولا سابقه حضور در سپاه پاسداران یا رابطه نزدیک با این نیروی نظامی را داشتند.
امیرعبداللهیان درباره ماموریتهایش در وزارت امور خارجه به ارتباط قدیمی و نزدیکش با حسن نصرالله، رهبر مهمترین نیروی نیابتی جمهوری اسلامی هم اشاره کرده بود. او سال ۱۳۹۶ گفته بود اولین بار سال ۱۳۸۹ با نصرالله دیدار کرده و بعد از آن - در سمت معاون عربی آفریقایی وزارت امور خارجه هر چند ماه یکبار او را میدیده و هر جلسهاش با نصرالله هم ۳ تا ۶ ساعت طول میکشیده است.
او در سمت معاونت ظریف نقش پیامرسان قاسم سلیمانی را هم بازی میکرد. سال ۱۳۹۶ گفته بود: «سردار سلیمانی گفت به آقای دکتر ظریف بگویید در کنار مذاکرات هستهای مذاکره درباره منطقه با آمریکا نداشته باشد. ولی اگر در جایی لازم شد برگهای رو کند، این را روی میز بگذارد و بگوید شما این هستید.»
مجموع تمام این موارد به خوبی جایگاه امیرعبداللهیان در وزارت امور خارجه و سپاه پاسداران را نشان میدهد.
امیرعبداللهیان از سال ۱۳۸۹ به بعد به طور منظم هرچند ماه یکبار با حسن نصرالله دیدارهای ۳ تا ۶ ساعته داشت
بعد از برکناری امیرعبداللهیاندر خردادماه سال ۱۳۹۵، رسانههای نزدیک به سپاه پاسداران آشفته شدند. روزنامه جوان وابسته به سپاه شدیدا به این برکناری واکنش نشان داد.
از بسیج دانشجویی دانشگاه تهران تا خبرگزاری فارس تقریبا تمام رسانهها و مراکز منتسب به سپاه علیه برکناری امیرعبداللهیان بیانیه دادند یا مطالبی منتشر کردند. وبسایت رجانیوز، نزدیک به محافل امنیتی، نوشت ظریف در پاسخ به درخواست «شیوخ عرب» امیرعبداللهیان را کنار گذاشته است.
یک ماه بعد از برکناری توسط ظریف، علی لاریجانی رییس سابق مجلس شورای، امیرعبداللهیان را به سمت دستیار ویژه رییس مجلس در امور بینالملل منصوب کرد. با تغییر مجلس و رییس مجلس، امیرعبداللهیان همچنان در این سمت ابقا شد، محمدباقر قالیباف هم مرداد سال ۱۳۹۹، مجددا امیرعبداللهیان را در همین سمت ابقا کرد.
سال ۱۳۹۹، امیرعبداللهیان در مراسم رونمایی از کتاب خاطراتش با حضور یکی از دختران قاسم سلیمانی گفت کتاب خاطراتش را به دستور قاسم سلیمانی نوشته است.
ایستگاه بعدی امیرعبداللهیان وزارت امور خارجه بود. او پنج سال بعد از برکناری، سوم شهریور سال ۱۴۰۰ به مجلس رفت تا برای نشستن روی صندلی رییس سابقش رای اعتماد بگیرد. رای اعتماد هم گرفت، تنها شش نماینده به وزارت او رای منفی دادند، او با ۲۷۰ رای مثبت و ۱۰ رای ممتنع دهمین وزیر امورخارجه جمهوری اسلامی ایران شد.
دوران وزارت امیرعبداللهیان همراه با مذاکرات برای تبادل زندانیان، مذاکره برای دریافت پولهای بلوکهشده جمهوری اسلامی در کره جنوبی و از همه مهمتر مذاکرات برای بازگشت به برجام همراه شد.
یکی از حوادث مهم در این بین، حملات ۷ اکتبر حماس به اسرائیل بود که طی آن امیرعبداللهیان، این نیروی مورد اعتماد سپاه پاسداران در وزارت امور خارجه، نقش پیامرسان امین جمهوری اسلامی و گروههای نیابتی را بازی کرد.
حسین امیرعبداللهیان پس از پایان جنگ ایران و عراق، کارشناس پرونده اسرا بود
شاید در سفر به عمان -کشوری که همیشه میزبان توافقات مهم و پشت پرده بوده- به دنبال ماندگار کردن نامش در یک توافق بود. نامی شبیه به نام ظریف در برجام.
امیرعبداللهیان در زمان وزارت ظریف به دنبال دوربینی بود که از سایه ظریف بیرون برود. در نهایت هم صندلی ظریف را گرفت، اما حتی در زمان مرگ هم نفر اول نشد و نامش زیر سایه خبر مرگ رئیسی رفت.