وزارت امور خارجه چین روز سهشنبه، ۲۵ اردیبهشت، سفر روز پنجشنبه ولادیمیر پوتین رییسجمهوری روسیه به پکن را تایید کرد و گفت که رهبران دو کشور در این سفر در مورد روابط دوجانبه و مسائل بینالمللی و منطقهای مورد علاقه مشترک تبادل نظر خواهند کرد.
سفر روز پنجشنبه پوتین به چین، اولین سفر خارجی او پس از آغاز پنجمین دوره ریاست جمهوری محسوب میشود و در عین حال، نشاندهنده حمایت چین بهعنوان قدرتمندترین شریک سیاسی روسیه از این کشور در حال جنگ در اوکراین است.
پیشتر یوری اوشاکوف دستیار کاخ کرملین گفته بود که ولادیمیر پوتین در اولین سفر خارجی خود در دور جدید ریاست جمهوری به چین سفر خواهد کرد.
شی جین پینگ و ولادیمیر پوتین پیش از این نیز بر همکاری بدون محدودیت روسیه و چین تاکید کرده بودند و این سفر، در اوج تنشهای هر دو کشور با غرب، نمادی از همراهی آنها در مخالفت با آمریکا قلمداد میشود.
خبرگزاری رویترز به نقل از دیپلماتها و تحلیلگران گزارش داده که انتظار میرود پوتین از شی جین پینگ بخواهد که با فروش ماشینآلات و مواد شیمیایی برای استفاده در صنایع نظامی و خرید نفت و گاز روسیه با تخفیف بیشتر، به اقتصاد جنگی مسکو کمک کند.
یک مقام روسی که خواست نامش فاش نشود، به رویترز گفت: «چین شریک استراتژیک روسیه است. این راهی است که رهبران روسیه و چین انتخاب کردهاند. مهم نیست غرب چه بگوید یا چه کاری انجام دهد، هیچ چیز این مسیر را تغییر نخواهد داد.»
پوتین در مورد روابط اقتصادی با لی کیانگ، نخستوزیر چین گفتگو خواهد کرد و از هاربین، شهری در شمال شرقی چین که تحت نفوذ عمیق روسیه است، بازدید خواهد کرد.
سفر پوتین به چین، اندکی پس از سفر آنتونی بلینکن به پکن صورت میگیرد. او اواخر ماه گذشته در سفر به چین در مورد حمایت نظامی بیشتر چین از روسیه به این کشور هشدار داد.
او گفت ارائه کالاهای دو منظوره از سوی پکن به مسکو »به جنگ تجاوزکارانه روسیه علیه اوکراین نیرو میبخشد.»
اما علیرغم رابطه گسترده و «همکاری بدون محدودیت» که پوتین و شی فقط چند روز قبل از تهاجم روسیه به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲ در پکن آن را اعلام کردند، چین تا کنون از ارائه تسلیحات و مهمات به روسیه خودداری کرده است.
جیمز چار، محقق امنیتی در مدرسه اس. راجاراتنام سنگاپور، به رویترز گفت: «اقدام پکن در پذیرش پوتین، به خودی خود و به تنهایی، نوعی حمایت از روسیه است زیرا چین تنها کشور اصلی باقی مانده است که مسکو را منزوی نکرده است.»
او افزود:«چین باید روسیه را در کنار خود داشته باشد تا در مبارزه طولانی مدت خود با آمریکا، نظم جهانی تحت رهبری ایالات متحده را برهم بزند.»
واردات نفت روسیه به چین، از جمله از طریق خطوط لوله تحت قراردادهای بلندمدت، سال گذشته یک چهارم افزایش یافت و به رکورد ۲.۱۴ میلیون بشکه در روز رسید و مسکو را برای دومین سال متوالی به بزرگترین تامین کننده نفت چین تبدیل کرد.
دادههای تحلیلشده توسط رویترز نشان میدهد که چین با خرید نفت روسیه با تخفیف، تقریباً ۴.۳۴ میلیارد دلار در ۹ ماه اول سال ۲۰۲۳ پسانداز کرده است.
بر اساس محاسبات رویترز از ارقام گمرک و داده های موسسه مشاوره RBAC، صادرات گاز روسیه به چین در سال گذشته تقریباً ۴۰ درصد بیشتر از سال ۲۰۲۲ بود و به ۳۳.۷ میلیارد متر مکعب رسید. علیرغم این افزایش، غول انرژی گازپروم متعلق به کرملین هنوز در تلاش است تا شکاف فروش گاز از دست رفته اروپا را پر کند.
به گزارش رویترز، این نخستین سفر یک مقام ارشد آمریکایی به اوکراین از زمانی است که کنگره ایالات متحده بسته کمک ۶۱ میلیارد دلاری را در ماه گذشته با تاخیر تصویب کرد.
نیروهای اوکراینی که این کمک شانس بیشتری برای پیروزی به آنان داده، اکنون در حال مبارزه با حمله جدید روسیه در شمال شرق و حملات مداوم در شرق هستند.
بلینکن در دیدار با زلنسکی گفت: «ما میدانیم که اکنون زمان چالشبرانگیزی برای اوکراین است. اما کمکها در راهاند؛ برخی از آنها قبلا رسیدهاند و تعداد بیشتری هم به زودی میآیند.»
وزیر خارجه آمریکا تاکید کرد این کمکها تفاوتی واقعی در مقاومت اوکراین در برابر تجاوزهای مداوم روسیه در میدان جنگ ایجاد خواهد کرد.
در اولین سال پس از آغاز تهاجم روسیه، اوکراین بخشهایی از خاکش را که در سال ۲۰۲۲ از دست داده بود، باز پس گرفت. اما در سال گذشته میلادی عملیات ضد حمله اوکراینیها شکست خورد و در ماههای اخیر نیز، روسیه ابتکار عمل را در خط مقدم جنگ دوباره به دست گرفته است.
کمکهای نظامی واشینگتن به اوکراین بهعنوان حامی اصلی کییف، به دلیل مخالفت جمهوریخواهان کنگره برای ماهها به تعویق افتاده بود.
سرانجام در ماه گذشته میلادی اجازه رایگیری از سوی جمهوریخواهان داده شد و ارائه بسته کمکی به اوکراین با حمایت هر دو حزب کنگره به تصویب رسید.
زلنسکی در دیدار با بلینکن خطاب به او گفت که تجهیزات و تدارکات دفاع هوایی اوکراین به شدت با کمبود مواجه است.
به گفته او، روسیه از ماه مارس حملات هوایی دوربردی را با تمرکز بر تاسیسات برق اوکراین انجام داده که باعث خاموشی گسترده شده است.
رییسجمهوری اوکراین تاکید کرد کشورش اکنون به دو سامانه موشکی پاتریوت برای دفاع از غیرنظامیان و سربازان خارکیف در برابر حملات هوایی روسیه نیاز دارد.
بلینکن اوایل صبح سهشنبه در سفری از پیش اعلام نشده با قطار وارد کییف شد.
این سفر چند روز پس از تهاجم زمینی روسیه به شمال خارکیف، گشودن جبهه جدید جنگ و افزایش فشار بر نیروهای اوکراینی انجام شد.
کییف ماههاست در میدان جنگ عقب رانده میشود زیرا نیروهای روسی به آرامی پیشروی و از کمبود نیروی انسانی و گلولههای توپخانه اوکراین استفاده میکنند.
یک مقام آمریکایی روز سهشنبه گفت هدف از سفر بلینکن به کییف، اطمینان خاطر دادن به اوکراینیهایی بود که آشکارا شرایطی بسیار دشوار و چالشبرانگیز را سپری میکنند.
بلینکن در طول سفر خود، با وزیر امور خارجه اوکراین و نمایندگان جامعه مدنی دیدار و گفتوگو کرد و قرار شد در یکی از دانشگاههای این کشور در مورد آینده اوکراین سخنرانی داشته باشد.
این مقام آمریکایی گفت ماموریت بلینکن در این سفر، بحث درباره چگونگی ارسال کمکهای بیشتر به اوکراین برای تقویت نیروهای دفاعی آنهاست تا بتوانند دوباره ابتکار عمل را در میدان جنگ در دست بگیرند.
به گفته او، توپخانه، موشکهای دوربرد معروف به ATACMS و موشکهای رهگیری که جو بایدن در پنج اردیبهشت ارسالشان را به اوکراین تایید کرده بود، پیشتر به دست نیروهای دفاعی این کشور رسیده بود.
جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی آمریکا روز دوشنبه ۲۴ اردیبهشت گفت واشینگتن در تلاش است تا تحویل تسلیحات به اوکراین را تسریع و به آنها کمک کند تا نقاظ ضعف خود را از بین ببرند.
سالیوان تاکید کرد تاخیر در ارسال کمکها، اوکراین را در وضعیت نامساعدی قرار داده و آمریکا میکوشد در اسرع وقت کییف را از این وضعیت خارج کند.
زلنسکی در دیدار روز سهشنبه خود با بلینکن، از حمایت هر «دو حزب» آمریکا برای تصویب بسته کمکی قدردانی و در مورد بحث بر سر تضمینهای امنیتی و نشست صلح آتی ابراز علاقه کرد.
او از بلینکن خواست تا در زمینه مشارکت بیشتر کشورها در حمایت مالی از اوکراین کمک کند.
به گفته رویترز، روسیه برای شرکت در نشست ماه آینده در سوئیس دعوت نشده است.
روسیه اکنون کنترل حدود ۱۸ درصد از خاک اوکراین را در دست دارد و از زمانی که ضد حمله کییف در سال ۲۰۲۳ نتوانست پیشرفت قابل توجهی داشته باشد، در حال پیشروی بیشتر است.
حمله روسیه به بخش شمالی منطقه خارکیف که دومین شهر بزرگ اوکراین است در روز سهشنبه ادامه یافت.
رییس سازمان اطلاعات نظامی اوکراین پیشبینی کرد وضعیت در منطقه خارکیف به سمت ثبات پیش میرود اما روسیه ممکن است در روزهای آینده نیروهای بیشتری را به سوی این منطقه اعزام کند.
یک مقام آمریکایی نیز گفت که روسها به وضوح تمام تلاش خود را در جبهه شرقی به کار میبرند.
به گفته این مقام، اصلاحات اقتصادی و سیاسی در کییف، راه را برای پیوستن اوکراین به اتحادیه اروپا و در نهایت ناتو، هموار میکند.
اگرچه بعید است ائتلاف دفاعی به رهبری آمریکا به این زودیها اوکراین را در جمع خود بپذیرد، اما اعضای ناتو به شکل جداگانه در حال دستیابی به توافقهای امنیتی جداگانه با کییف هستند.
از سوی دیگر، مذاکرات توافق ایالات متحده و اوکراین در مراحل پایانی است و قبل از نشست ژوئیه ناتو در واشینگتن، نهایی خواهد شد.
گروهی از هفت کشور ژوئیه گذشته و طی اجلاس سران ناتو در ویلنیوس اعلامیه مشترکی را امضا و بر ایجاد تعهدات امنیتی بلندمدت با اوکراین تاکید کردند.
اوکراین اصرار دارد این توافقنامهها شامل تعهدات امنیتی مهم و ملموس است اما جایگزین هدف استراتژیک این کشور برای پیوستن به ناتو نمیشود.