اسماعیل کوثری، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس با بیان اینکه «ما در مقابل اسرائیل دفاع مشروع انجام دادیم»، گفت: «اخبار، اطلاعات و مستندات میزان خسارتی که به اسرائیل زدیم، به اطلاع مردم خواهد رسید تا ملت ایران در جریان جزئیات اطلاعات مربوط به خسارات این حمله قرار گیرند.»
در ادامه برخوردهای قضایی با رسانهها و شهروندان به دلیل اظهار نظر درباره حمله موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی به اسرائیل، دادستانی تهران علیه روزنامه اعتماد، عباس عبدی و حسین دهباشی اعلام جرم کرد. همزمان یاشار سلطانی به دادسرا احضار شد. یک شهروند را نیز در اردبیل بازداشت کردند.
دادستانی تهران روز دوشنبه ۲۷ فروردین از اعلام جرم علیه حسین دهباشی، مستندساز خبر داد و نوشت که او برای ارائه توضیحات به دادسرا احضار شده است.
به گفته دادستانی، احضار دهباشی «در راستای وظیفه قانونی عدلیه برای مقابله با بر هم زنندگان امنیت روانی جامعه» صورت گرفته است.
دادستان عمومی و انقلاب اردبیل نیز روز دوشنبه از بازداشت فردی به اتهام تشویش اذهان عمومی در این استان خبر داد.
جلال آفاقی با اشاره به برخی گزارشها از محتواهای تولید شده در فضای مجازی پس از حمله موشکی و پهپادی سپاه پاسداران به اسرائیل، دلیل بازداشت این شهروند را در ارتباط با این موضوع عنوان کرد.
این مقام قضایی جمهوری اسلامی بدون اشاره به هویت فرد بازداشت شده، دیگر شهروندان را تهدید کرد که در صورت نشر و بازنشر محتوا در فضای مجازی «در راستای اهداف اسرائیل»، با آنها برخورد میکند.
پیش از این و در شامگاه یکشنبه، دادستانی تهران خبر داد برای «مقابله با بر هم زنندگان امنیت روانی جامعه» علیه روزنامه اعتماد و عباس عبدی، روزنامهنگار، به دلیل یادداشتی مبنی بر پیشبینی آغاز جنگ بین جمهوری اسلامی و اسرائیل اعلام جرم کرده است.
عبدی در واکنش به احضار خود به دادگاه، در رسانه اجتماعی ایکس اعلام کرد تصمیم ندارد در این باره بنویسد و در دادگاه حرفهایش را خواهد زد.
او با بیان اینکه ادامه این اعلام جرمها موجب بیاثری و کاهش اعتبار نوشتهها در دفاع از حمله ایران یا نقد و رد اسرائیل میشود، نوشت که نویسنده مستقل از نوشتن در این مورد پرهیز خواهد کرد و امنیت روانی جامعه این چنین نابود میشود.
این روزنامهنگار در مطلبی دیگر با ارجاع به واکنش خود به احضارش نوشت: «هنگامی که از خودویرانگری حرف میزنیم، یعنی همین.»
مجله خبری فراروز روز یکشنبه از احضار یاشار سلطانی به دستور دادستانی تهران خبر داد.
بر این اساس، دادستانی تهران بعد از انتشار مطالبی درباره قیمت ارز در کانال تلگرامی «اسکان نیوز»، صاحب این کانال تلگرامی را احضار و برای او پرونده قضایی تشکیل داده است.
سلطانی به تازگی مطالبی درباره «تبعات اقتصادی تنش بین ایران و اسرائیل و سقوط بورس» منتشر کرده بود.
ایراناینترنشنال روز یکشنبه در گزارشی نوشت با وجود مخالفتهای صریح ایرانیان با سیاستهای جنگطلبانه جمهوری اسلامی و تبعات آن برای مردم ایران، حکومت تلاش میکند صدای مخالفت مردم با جنگ را خفه کند و شهروندان را حامی حملات موشکی و پهپادی سپاه پاسداران به اسرائیل معرفی کند.
دادستانی تهران روز یکشنبه علیه روزنامه «جهان صنعت» و یک خبرنگار آن به اتهام «بر هم زدن امنیت روانی جامعه پس از عملیات شب گذشته علیه اسرائیل» اعلام جرم کرد.
جهان صنعت، یکشنبه ۲۶ فروردین، مطلبی با عنوان «انتقام سخت یا امتیاز بزرگ» منتشر کرد.
میزان، خبرگزاری قوه قضاییه، با اعلام خبر اعلام جرم دادستان علیه این روزنامه نوشت این امر در راستای «صیانت از امنیت روانی جامعه» صورت گرفته است.
فراروز به نقل از یک منبع اگاه نام خبرنگار احضار شده را بهنام صمدی عنوان کرد.
بهنام صمدی، روزنامهنگار اقتصادی، روز شنبه ۲۵ فروردین با انتشار مطلبی در رسانه اجتماعی ایکس از مردم خواسته بود با سوار شدن روی موج احساسات از شلیک هیچ موشک و گلولهای و از هیچ جنگی استقبال نکنند.
صمدی در مطلبی دیگر با بیان اینکه اقتصاد ایران توان آغاز یک جنگ را ندارد، تاکید کرد که اقتصاد ایران به خاطر سیاستهای اشتباه به بیراهه کشیده شده است.
محمدحسن نجمی، روزنامهنگار، در واکنش به اعلام جرم دادستانی علیه روزنامه جهان صنعت و احضار یک خبرنگار در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «همچنان سرعت عمل بالایی درباره رسانهها و خبرنگار برقرار است.»
محسن برهانی، حقوقدان، روز یکشنبه با انتشار مطلبی در رسانه اجتماعی ایکس، اعلام جرم دادستانی علیه عباس عبدی و روزنامههای اعتماد و جهان اقتصاد با عناوینی چون «بر هم زدن امنیت روانی جامعه» و «متلاطم کردن فضای اقتصادی کشور» را بسیار عجیب خواند.
او تاکید کرد چنین عناوین مجرمانهای در قوانین کشور وجود ندارد و هر گزارشی که ضابطان ارسال میکنند نباید منشا شروع تعقیب شود.
پیش از این و به دنبال انتشار واکنشهای انتقادی به حمله به اسرائیل، سازمان اطلاعات سپاه پاسداران با صدور اطلاعیهای خواستار آن شد که شهروندان در صورت مشاهده هر گونه فعالیتی در فضای مجازی برای حمایت از اسرائیل، اطلاعات و مشخصات صفحات و گردانندگان آن را ارسال کنند تا با آنها به عنوان «مجرم» برخورد شود.
به نظر میرسد جمهوری اسلامی با استفاده از ابزارهای مختلف در تلاش است صدای مخالفان سیاستهای خود را در نطفه خفه کند و بیش از پیش، مانع انتشار مواضع مردم در رسانههای داخلی شود.
ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، روز دوشنبه ۲۷ فروردین اعلام کرد تعلق کشتی توقیف شده در تنگه هرمز به اسرائیل «محرز» است.
کنعانی در نشست خبری هفتگی خود گفت: «با توجه به نقض قوانین دریانوردی از سوی کشتی مد نظر و عدم پاسخ مقتضی به سوالات مطروحه از سوی مراجع ذیربط، کشتی مذکور به داخل آبهای سرزمینی ایران هدایت شده است.»
نیروی دریایی سپاه پاسداران روز ۲۵ فروردین این کشتی باری را با نام «اماسسی آریز» در آبهای منطقه توقیف کرد.
این کشتی با پرچم کشور پرتغال در حال تردد از مبدا امارت به مقصد هند بود.
رسانههای حکومتی در ایران نوشتند نیروهای ویژه دریایی سپاه پاسداران با اجرای عملیات هلیبورن روی عرشه این کشتی باری فرود آمدند و کنترل آن را به دست گرفتند.
کشتی توقیف شده متعلق به شرکت «زودیاک مَریتایم» است که مالک بخشی از آن، ایال عوفر، سرمایهدار برجسته اسرائیلی است.
کنعانی در ادامه سخنان خود گفت: «ایران در چارچوب صیانت از منافع ملی و حاکمیت سرزمینی خود و همچنین نظارت کامل بر مبادی ورودی و خروجی تنگه هرمز، کلیه ترددها را در این تنگه راهبردی تحت نظر دارد و از نقض و خدشهدار شدن آن به هر میزانی که باشد، جلوگیری میکند.»
در طول دهههای اخیر مقامهای جمهوری اسلامی مکررا تهدید کردهاند تنگه هرمز را که یکی از شریانهای اصلی جریان انرژی جهان به شمار میرود، خواهند بست.
در یکی از آخرین موارد این تهدیدها، علیرضا تنگسیری، فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران روز ۲۱ فروردین اعلام کرد در صورت تشدید فشارها بر تهران، جمهوری اسلامی میتواند تنگه هرمز را ببندد.
اقدام سپاه پاسداران در توقیف کشتی باری اماسسی آریز در بحبوحه افزایش شدید تنشها میان ایران و اسرائیل صورت گرفت.
یسرائیل کاتز، وزیر امور خارجه اسرائیل در واکنش به این رخداد گفت رژیم جنایتکار خامنهای «با نقض قوانین بینالمللی، دزدی دریایی انجام میدهد».
جمهوری اسلامی ساعاتی پس از توقیف این کشتی، با بیش از ۳۰۰ پهپاد، موشک کروز و موشک بالستیک به اسرائیل حمله کرد.
هنوز مشخص نیست جمهوری اسلامی اقدامات خود را علیه آن دسته از کشتیهای باری در آبهای منطقه که رسانههای حکومتی آنها را «مرتبط با اسرائیل» میخوانند، ادامه خواهد داد یا خیر.
روزنامه فایننشال تایمز روز ۲۷ فروردین نوشت حمله جمهوری اسلامی به اسرائیل تاثیر خاصی بر روی بازارهای جهانی نفت نداشته است اما عملیات تلافیجویانه احتمالی اسرائیل میتواند ثبات این بازارها را بر هم بزند.
هلیما کرافت، مدیر استراتژی جهانی کالا در بانک «بازارهای سرمایه آربیسی» در گفتوگو با فایننشال تایمز هشدار داد جمهوری اسلامی توان بستن تنگه هرمز را ندارد اما این احتمال وجود دارد که در صورت تشدید تنشها، حکومت ایران همانند سال ۲۰۱۹ حمله به نفتکشها، خطوط لوله نفت و زیرساختهای حیاتی انرژی [در منطقه] را در دستور کار قرار دهد.
در سپتامبر ۲۰۱۹، حوثیهای یمن، از گروههای نیابتی جمهوری اسلامی، در حملهای پهپادی تاسیسات نفتی عربستان سعودی را در مناطق بقیق و خریص در شرق این کشور هدف قرار دادند.
از زمان آغاز مناقشه کنونی حماس و اسرائیل، حوثیها با حمله به کشتیهای بینالمللی در دریای سرخ، تنگه بابالمندب و خلیج عدن، امنیت دریانوردی را در منطقه به خطر انداختهاند.
گشتهای به اصطلاح «امنیت اخلاقی» و «ارشاد» به خیابانها گسیل شدهاند. حکومت برای اعمال قدرت خود چه توجیهاتی دارد؟
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی در سخنرانیهای اخیر خود بار دیگر همه دستگاهها را به برخورد با آنچه «ناهنجاری» میداند فراخوانده است. او از «چالش تحمیلی حجاب» سخن میگوید و از طریقِ بازی با کلمات، موضع تهاجمی خود نسبت به جامعه را در پوششی دفاعی عرضه میکند. آنچه در ادبیات رسمی رژیم، ناهنجاری نامیده میشود، رفتارها و پوشش انتخابی مردم در عرصه زیست روزمرهشان است.
به دنبال شعلهورتر شدن نزاع میان حکومت و مردم بر سر مسائل مختلف از جمله الگوهای ارزشی و هنجاری و همچنین عناصر هویتی، جمهوری اسلامی موضع خود را در موقعیت خطرناکی ارزیابی میکند. اکنون در آستانه افزایش دما و به تبع آن کاهش پوشش زنان، حرارت این نبرد نیز بالا خواهد رفت. ضمنا چیز زیادی به دومین سالگرد خیزش بزرگ «زن، زندگی، آزادی» باقی نمانده است. توجه به این مختصات، همزمان با اوجِ درماندگی نظام در حوزههای متنوع داخلی و خارجی از اهمیت موضعگیریهای اخیر رهبر حکومت پرده برمیدارد.
قابل پیشبینی بود که اظهارات علی خامنهای در حکم اعلام آتش، به نیروها و نهادهای تحت امرش علیه مردمی است که انتخاب کردهاند جور دیگری زندگی کنند. در پی سخنان او، مقامات مختلف به تکاپو افتاده تا تبعیت بیچون و چرای خود از منویات آن مقام را به رخ بکشند. قرائن و شواهد حاکی است که گشتهای به اصطلاح «امنیت اخلاقی» و «ارشاد» به خیابانها گسیل شدهاند و نظام در حال برق انداختن بر سلاح خود برای نبرد است.
همواره بسیاری از ناظران و تحلیلگران به عدم عادیسازی مسائل مربوط به «خورد و پوش و نوش» از سمت نظام جمهوری اسلامی خرده میگیرند. این گروه با بیان نامعقول بودن چنین تقابلی با عامه مردم، به رهبران جمهوری اسلامی توصیه میکنند که با وانهادن چنین اموری، به ترمیم روابط خود با جامعه و تقویت کارآمدی نظام حکمرانی بپردازند.
در مقابلِ این رویکرد باید گفت دادههای بسیاری از این ایده پشتیبانی میکنند که رژیم مستقر، فاقد ویژگیهای اقتدار عقلانی است؛ بنابراین، انتظار رفتار عقلانی از چنین نظامی خود به امری نامعقول بدل میشود. چنانچه عقلانیت را صرفا «عقلانیت ابزاری» بدانیم و عقلانیت ابزاری را منحصرا به معنای انتخاب بهترین وسیله برای رسیدن به هدف معنا کنیم، جمهوری اسلامی واجد شکلی از عقلانیت است. گرچه ماهیت و اهداف نظام جمهوری اسلامی نسبتی با عقلانیت نمییابد، اما با شناختی که از سرشت خود دارد به طور غریزی در مسیر بقای خود گام برداشته و در این راه به وسایل مورد نیازش متوسل میشود.
نظام جمهوری اسلامی ماهیتی ایدئولوژیک دارد. میتوان مدعی شد که ایدئولوژی نظام به مرور رو به افول نهاده و از تعداد باورمندان به آن کاسته شده است. امروزه زور و تزویر واسطههای مستحکمتری برای حفظ نظام هستند. اما از سویی سیستم تولید، بازتولید و توزیع ارزشها، هنجارها و قواعد ایدئولوژیک با قدرت به کار خود ادامه میدهد. کمیت نهادهای ایدئولوژیک رو به فزونی داشته و شعارها و مراسم و مناسک همچنان پابرجاست. رهبری نظام، در کسوت ایدئولوگ اعظم قرار دارد و حامیان آن در سنگر ارگانهای ایدئولوژیک از مصونیت پولادین و منابع مالی عظیم برخوردارند. چنین شبکهای فراتر از ایدئولوژی در معنای ذهنی است و واقعیتی درهم تنیده از منافع و اقتدار است که با اضمحلالِ آن، کل نظام فرو میپاشد.
این ایدئولوژی، بستر توجیهات حکومت برای اعمال قدرت است. رژیم حاکم بر ایران بر بنیاد کارآمدی، مقبولیت عام، فراهم کردن تمهیدات خلق ثروت یا تامین و تضمین آزادی شهروندان، استوار نیست که نیازی به چرخش عقلانی در معنای عرفی، احساس کند. هر چرخش و تجدید نظری در این عرصه را خصم راستین خود میداند و کوچکترین کرنشی را به مثابه واگذاری ملک انحصاری خود تلقی میکند.
جمهوری اسلامی از بدو تاسیس، ادعای تمامیت و انحصار داشته؛ ایدئولوژی حاکم مایل به برقراری چیرگی تام بوده و سلطه بر تک تک سلولهای جامعه را فرمولبندی کرده است. اعمال سلطه و کنترل بر بدنها، بالاخص بدن زنان، که بر اساس قرائت حاکم از متون فقهی در مرتبه بالایی برای حکِ فرامینِ دستگاه قرار دارد، جزئی جداییناپذیر از ذاتِ رژیم است. جمهوری اسلامی، به تبع اسلاف خود، همچون حکومت شوروی، آزادیهای فردی و اجتماعی را به طور مطلق برنمیتابد. این نظامها دنبالهرَوی جوانان و نوجوانان از سبکهای جدید موسیقی تا مدهای روز در عرصه آرایش و پوشاک، حضور افراد در اجتماعات خارج از چارچوب رسمی و هر نوع تمایل غیر برنامهریزی شده توسط ایدئولوژی حاکم را به منزله کاتالیزور فروپاشی میبینند.
نگاه کردن به مسائل از زاویه دید چنین حکومتی، ما را به نتایجی یکسره مغایر با انتظارات عقل سلیم میرساند. از همین رو است که گفتمان منطقی منتقدان رژیم، قابل ترجمه به زبانِ جمهوری اسلامی نیست. از این منظر میتوان از تصمیم خامنهای برای تشدید درگیریها با اکثریت عاصی مردم، آن هم زمانی که حکومت در تنگناهای غیر قابل تصور گرفتار شده، رمزگشایی کرد.
ماکیاولی اندیشمند بزرگ سیاسی میگوید: «ممکن نیست کسی را که همیشه به شیوهای معین عمل کرده و کامیاب شده است، متقاعد کرد که بهتر است یک بار هم روشی دیگر انتخاب کند.» این الگوی رفتاری غالب، در مواجهات خامنهای با مسائل اجتماعی، مطالبات و جنبشهای مردم ایران بوده است. او همواره به تشدید سرکوب و اصرار بر مواضع خود روی آورده و به علل گوناگونی مانند نبود مکانیسم معتبر برای پاسخگوسازی او در عرصه داخلی و بینالمللی و یا برخورداری از منابع مالی نامحدود، توفیق یافته. هرچند توفیقات او موجب انباشت نفرت عمومی و افزایش اصطکاک میان اقشار مختلف جامعه با حکومت و حتی ریزشهایی در بدنه هواداران شده، اما همین که او خود را همچنان نشسته بر کرسی ولایت میبیند، موجب تامین رضایتش است. لذا این الگو را فرمول پیروزی میداند.
این موضوع با اغماض، شباهتهایی با مبحث «وابستگی به مسیر» (Path Dependency) دارد. این اصطلاح، برای اشاره به انتخابهایی به کار میرود که ممکن است بسیار جزئی و در مقطعی خاص صورت پذیرفته باشند، اما ناخواسته بر کل انتخابهای آتی تاثیر گذاشته و دستان فرد را در انتخابهای بعدی میبندد. از آنجا که رهبر جمهوری اسلامی، حکمرانی مطلق در لباس ولایت فقیه را انتخاب کرده، در ساحتهای گوناگون، دایره انتخاب محدودی دارد. اما تفاوت بحث با مقوله «وابستگی به مسیر» در این است که اولا انتخاب نخست رهبر جمهوری اسلامی، انتخابی کلان بوده و نه خُرد و ثانیا در مسیر جمهوری اسلامی این وابستگی و جبر، ماهوی است و نه عارضی و حل شدنی.
علی خامنهای میداند به واسطه مجموعهای از تحولات، رویدادها و پدیداری امکانات نوین، بستر زیست غیر رسمی شهروندان گشودهتر شده است. او همچنین واقف است که شجاعت ایرانیان برای به چالش کشیدن باورها و مرزهای تحمیلی حکومت، افزایش یافته. جسارت ایرانیان و تکثر الگوهای مورد تبعیت شهروندان بر همگان عیان گشته. حقوقی که آگاهی از آن به واسطه زیست روزمره کسب میشود و تجربه آزادی در فضاهای خالی از اقتدار یا در کنشهای شجاعانه مقاومت مدنی، اموری سلب ناشدنی و بازگشتناپذیرند.
بر پایه این تحلیل و متکی به شواهد و تجربیات، به نظر میرسد رهبر نظام اسلامی، بازی بر روی صفر یا صد را ادامه خواهد داد و صحنه نبرد با جامعه را خالی نخواهد کرد. باقیماندگان در ایوان قدرت نیز فاقد شان و استقلالی برای عرض اندام و یا مخالفت با این حاکم مطلق هستند.
اما در سمت دیگرِ معادله نیز، نیرویی سازشناپذیر قرار دارد؛ نیرویی که نه بر حسب مصالح سیاسی یا مناسبات قدرت، بلکه برای زندگی و تنها با اهرم و ابزار زندگی، پیش میرود. نه از سر خوشباوری آرمانگرایانه، بلکه با نگاه به مسیر طی شده و با اذعان به تبعات و تلفات احتمالی سنگین، میتوان تصور کرد، این نیروی مردم است که «شاهین ترازو را به جانب کفه فردا خم میکند.»
روزنامه فایننشال تایمز گزارش داد حمله جمهوری اسلامی به اسرائیل تاثیر خاصی بر روی بازارهای جهانی نفت نداشته است اما عملیات تلافیجویانه احتمالی اسرائیل میتواند ثبات این بازارها را بر هم بزند.
بر اساس این گزارش، بازار نفت و همچنین بازار سهام آسیا دوشنبه ۲۷ فروردین روز آرامی را آغاز کردند.
به نظر میرسد کارگزاران و فعالان این حوزه تا امروز نسبت به تبدیل شدن منازعه کنونی به جنگی تمامعیار و عواقب احتمالی آن برای تامین انرژی جهان، نگرانی جدی ندارند.
قیمت نفت خام برنت، به عنوان شاخصی بینالمللی، با آغاز معاملات در آسیا در صبح دوشنبه به ۹۰/۳۱ دلار در هر بشکه کاهش یافت.
قیمت نفت وست تگزاس اینترمدیت، به عنوان شاخص ایالات متحده نیز تا حد زیادی ثابت ماند و ۸۵/۴۴ دلار در هر بشکه معامله شد.
این واکنش حداقلی میتواند نشان دهنده این باشد که بازارهای جهانی معتقدند تحولات پس از تهاجم ایران محدود و کنترلشده خواهد بود زیرا هم تهران عملیات خود را «پایان یافته» اعلام کرده و هم واشینگتن میکوشد از شعلهورتر شدن تنشها در منطقه جلوگیری کند.
جمهوری اسلامی شامگاه شنبه با بیش از ۳۰۰ پهپاد، موشک بالستیک و موشک کروز به اسرائیل حمله کرد.
این اولین حمله مستقیم جمهوری اسلامی از خاک ایران به اسرائیل به شمار میرود.
اسرائیل اعلام کرد سامانههای دفاعی این کشور توانستند با کمک متحدان خود، ۹۹ درصد از پرتابههای ایران را رهگیری و ساقط کنند.
ایران این عملیات را به تلافی حمله مرگبار اسرائیل به کنسولگری جمهوری اسلامی در دمشق انجام داد.
در حمله اسرائیل در روز ۱۳ فروردین، هفت عضو سپاه پاسداران، از جمله محمدرضا زاهدی، فرمانده نیروی قدس سپاه در سوریه و لبنان و محمدهادی حاجیرحیمی، معاون او، کشته شدند.
کارگزاران بازارهای جهانی ابراز نگرانی کردهاند که تحولات اخیر و گمانهزنیها درباره احتمال پاسخ اسرائیل به حمله جمهوری اسلامی، بیثباتی این بازارها را در پی داشته باشد.
به گزارش فایننشال تایمز، قیمت طلا روز دوشنبه به دو هزار و ۳۵۵ دلار در هر اونس رسید.
تقاضای قابل توجه بازارهای نوظهور و بانکهای مرکزی کشورهای آسیایی از جمله چین و نیز افزایش تقاضای خردهفروشی، از دلایل این موضوع به شمار میروند.
دنیل هاینز، استراتژیست ارشد کالاها در «گروه بانکداری استرالیا و نیوزلند» گفت که «ماهیت سنجیده حملات ایران و اطلاعرسانی پیش از وقوع این عملیات» باعث شدند نگرانی بازار جهانی نفت در خصوص تحولات منطقه کاهش یابد.
جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا، از بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل خواسته است رویکردی «حساب شده» در برابر اقدام اخیر تهران داشته باشد.
برخی گزارشها حاکی از آن است که واشینگتن به اسرائیل تاکید کرده در حمله احتمالی این کشور به ایران مشارکت نخواهد کرد.
کابینه جنگ اسرائیل روز ۲۶ فروردین برای بررسی واکنش این کشور به حمله پهپادی و موشکی جمهوری اسلامی تشکیل جلسه داد اما موفق به اتخاذ تصمیم نهایی در این خصوص نشد.
هلیما کرافت، مدیر استراتژی جهانی کالا در بانک «بازارهای سرمایه آربیسی» هشدار داد واکنش «قابل توجه» اسرائیل به حمله ایران میتواند «چرخهای بیثباتکننده از تلافیجویی» به وجود آورد و آتش درگیریها در منطقه را شعلهورتر کند.
او افزود در صورت محقق شدن چنین سناریویی، تاثیرات منفی آن بر روی بازارهای نفت کم نخواهد بود.
به گفته کرافت، جمهوری اسلامی توان بستن تنگه هرمز را ندارد اما این احتمال وجود دارد که در صورت تشدید تنشها، حکومت ایران همانند سال ۲۰۱۹ حمله به نفتکشها، خطوط لوله نفت و زیرساختهای حیاتی انرژی [در منطقه] را در دستور کار قرار دهد.
در سپتامبر ۲۰۱۹، حوثیهای یمن، از گروههای نیابتی جمهوری اسلامی، در حملهای پهپادی تاسیسات نفتی عربستان سعودی را در مناطق بقیق و خریص در شرق این کشور هدف قرار دادند.
علیرضا تنگسیری، فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران، روز ۲۱ فروردین تهدید کرده بود در صورت تشدید فشارها بر تهران، جمهوری اسلامی میتواند تنگه هرمز را ببندد.
در روزهای اخیر و پس از حمله اسرائیل به کنسولگری جمهوری اسلامی در سوریه، قیمت نفت در بازارهای جهانی به بیشترین میزان خود از ماه اکتبر رسیده بود.
احتمال تشدید تنشها در منطقه در کنار افزایش تقاضای اقتصادهای بزرگ مانند آمریکا و چین و کاهش عرضه نفت از سوی «اوپک پلاس» میتواند شوکی به بازارهای جهانی نفت وارد کند.
نفتالی بنت، نخستوزیر پیشین اسرائیل ، از پاسخ قاطع، محکم و سریع اسرائیل به جمهوری اسلامی دفاع کرد و گفت:« اشتباه استراتژیک اسرائیل در ۳۰ سال گذشته این بود که ما همیشه با بازوهای اختاپوس میجنگیدیم، اما بهندرت به سر ایرانی آن ضربهای زدهایم.»
بنت روز یکشنبه، ۲۶ فروردین، در پستی طولانی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت:«این رویکرد اکنون باید تغییر کند: حزبالله یا حماس موشکی به اسرائیل شلیک میکند؟ تهران باید تاوان بدهد.»
نخستوزیر پیشین اسرائیل افزود: جمهوری اسلامی (با حمله به اسرائیل) اشتباه بزرگی مرتکب شد. حکومت ایران در ۳۰ سال گذشته، از طریق نیروهای نیابتی خود، منطقه را ویران کرد. سر این اختاپوس وحشتناک در تهران است و شاخکهایش در لبنان و یمن و عراق و سوریه و غزه. ملاها دیگران را برای انجام حملات تروریستی وحشتناک پیش میفرستند و آنها برای ملاها میمیرند.»
بنت که مدتی نیز وزیر دفاع اسرائیل بود، نوشت:«ما انتظار نداریم کسی به جای ما بجنگد، ما این کار را انجام خواهیم داد اما انتظار داریم که متحدانمان از ما حمایت کنند، مخصوصاً وقتی شرایط سخت است. و اکنون شرایط سخت است.»
او افزود:« در سمت درست بایستید و به ما کمک کنید حکومتهایی وحشتناک و وحشی (مانند جمهوری اسلامی) را شکست دهیم.»
نخستوزیر پیشین اسرائیل در حالی چنین خواستهای را از متحدان اسرائیل مطرح کرده است که گزارش شده جو بایدن به بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل گفته است که آمریکا در هیچ عملیات تهاجمی علیه جمهوری اسلامی مشارکت نخواهد کرد.
اظهارات او میتواند نشانهای از رویکرد بخش قابل توجهی از سیاستمداران و فرماندهان نظامی اسرائیل باشد که حتی جزو متحدان و طرفداران بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، محسوب نمیشوند.
روابط نتانیاهو با دولت آمریکا در هفتههای اخیر پرتنش بوده است، تا آنجا که چاک شومر، رهبر اکثریت دموکرات سنای ایالات متحده خواستار برگزاری انتخابات زودرس برای یافتن جایگزینی برای او شد.
نفتالی بنت در پست خود در شبکه اجتماعی ایکس نکاتی را درباره حمله موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی به اسرائیل و پیشنهادهایی را برای مقابله با خطر جمهوری اسلامی که از آن به عنوان «سر اختاپوس» یاد کرده، مطرح ساخته است.
او نوشت: «برخلاف آنچه کارشناسان میگویند، حمله جمهوری اسلامی فقط به عنوان «زنگ و سوت» یا سر و صدای فراوان بدون وارد کردن آسیبی جدی به اسرائیل طراحی نشده است.»
نفتالی بنت افزود:«وقتی ۳۵۰ شی پرنده شلیک میکنید، زمانی که از سه نوع سلاح اساسی متفاوت، پهپاد، موشکهای کروز و موشکهای بالستیک، استفاده میکنید یعنی به دنبال رخنه در صفوف دفاعی اسرائیل و کشتن اسرائیلیها هستید.»
نخستوزیر پیشین اسرائیل نوشت:« دولت ایالات متحده به ما می گوید: «این یک پیروزی است، شما با خنثی کردن موشکها پیروز شدهاید. نیازی به اقدام بیشتر نیست.» نه، این یک پیروزی نیست. بله، این یک موفقیت قابل توجه سیستمهای دفاع هوایی اسرائیل است، اما یک پیروزی نیست. وقتی یک قلدر سعی می کند ۳۵۰ ضربه به شما بزند و فقط هفت بار موفق میشود، شما برنده نشدهاید. شما تنها با رهگیری ضربات دشمن خود نه برنده جنگ میشوید و نه از آن جلوگیری میکنید. دشمن شما دفعه بعد با سلاحها و روشهای بیشتر و بهتر تلاش خواهد کرد.»
او افزود:« پس چگونه میتوانید بازدارندگی را اعمال کنید؟ تنها با تحمیل قیمتی عمیقا گزاف و دردناک.»
بنت در ادامه پست خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت:« گفتن اینکه «هیچکس» آسیب ندیده نادرست است. یک دختر هفت ساله اسرائیلی-عرب به نام آمنه الحاسونی وجود دارد که برای زندگی خود میجنگد. خامنهای بزدل او را هدف قرار داد.
او افزود:« دشمن ما جمهوری اسلامی است نه مردم فوقالعاده ایران. رژیم جمهوری اسلامی مرا به یاد رژیم شوروی در سال ۱۹۸۵ می اندازد: تا بن دندان فاسد، پیر، نالایق، مورد تحقیر مردم خود، و با فرجام محتوم فروپاشی. و هر چه زودتر بهتر.»
بنت نوشت:«غرب میتواند با مجموعهای از اقدامهای نرم و هوشمندانه، بدون نیروی نظامی، فروپاشی اجتنابناپذیر رژیم را تسریع کند. به یاد داشته باشید، اتحاد جماهیر شوروی بدون نیاز به حمله مستقیم آمریکا فروپاشید. بیایید انجامش دهیم.»
نخستوزیر سابق اسرائیل افزود:«اسرائیل در حال جنگ با همه است: در غزه، لبنان و تهران. اسلام رادیکال ما را «شیطان کوچک» میداند. آمریکا شیطان بزرگ است.»
او افزود:« من واضح میگویم: اگر این تروریستهای اسلامی متعصب دیوانه با پنهان شدن در میان غیرنظامیان جان سالم به در ببرند، تروریستها این روش را در سراسر جهان در پیش خواهند گرفت.»