بعد از ظهر روز چهارشنبه ۱۳ دی، همزمان با برگزار شدن مراسم چهارمین سالمرگ قاسم سلیمانی، فرمانده کشته شده سپاه قدس به دست آمریکا، دو انفجار در مسیر «گلزار شهدای کرمان» رخ داد که دهها کشته و زخمی بر جا گذاشت.
با جان باختن دو تن دیگر از مجروحان بستری شده در بیمارستان در صبح روز شنبه ۱۶ دی، آمار کشتهشدگان این انفجارها به ۹۱ تن رسید.
یکی از این دو جانباخته کودکی هشت ساله و دیگری فردی ۶۰ ساله بود.
بر اساس گزارش اورژانس کرمان، در حال حاضر ۱۰۳ نفر در بیمارستانهای شهر کرمان بستری هستند که از این تعداد ۳۴ نفر در بخش مراقبتهای ویژه قرار دارند.
نرگس محمدی: کشتار کردن داعش و اعدام زندانیان به دست حکومت، هر دو محکوم است
نرگس محمدی، برنده جایزه نوبل صلح و فعال حقوق بشر زندانی، در نامهای از اوین با اشاره به پنجمین «عملیات تروریستی» داعش در ایران، گفت که برخلاف ادعای جمهوری اسلامی مبنی بر تامین امنیت منطقه و صرف هزینههای هنگفت و بیحساب در این راستا، داعش همچنان در قلب ایران عملیاتهای کشنده انجام میدهد.
به گفته محمدی، جمهوری اسلامی بهجای مقابله با داعش از سر «استیصال» و در راهبرد انتقام و سرکوب، انسانهایی را به دار میآویزد که پروندههایشان بدون مدارک محکم و تنها بر پایه اعترافات اجباری زیر شکنجه استوار است.
محمدی علاوه بر کشتار انفجارهای کرمان، اعدام صدها تن را در زندانهای جمهوری اسلامی محکوم و تاکید کرد: «ایران، خاورمیانه و منطقه، نیاز به تقویت نیروهای متضمن دموکراسی، آزادی و برابری دارد و جهان باید مسوولانه برای صلح و حقوق بشر اقدام کند.»
محکومیت استفاده ابزاری از کودکان در مراسم حکومتی
بر اساس گزارشهای رسمی، در انفجارهای کرمان ۲۰ دانشآموز جان خود را از دست دادهاند.
شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران در بیانیهای نوشت که رسانهها قبل از برگزاری مراسم خبر داده بودند «اردوهای دانشآموزی با عنوان زائر بهشت در کرمان» برگزار میشود.
بر اساس این بیانیه، دو روز قبل از انفجارها در سالگرد کشته شدن قاسم سلیمانی نیز ادارهکل آموزش و پرورش این استان از تعطیلی همه مدارس در همه مقاطع این استان «در روز سالگرد» خبر داده بود.
کانال شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران با تکیه بر مستندات به دست آمده نوشت: «حضور اکثر دانشآموزان جانباخته با برنامهریزی مدارس و اداره آموزش و پرورش و بدون حضور اولیای آنان انجام شده است.»
این تشکل صنفی، دانشآموزان کرمانی را «قربانی سیاستهای تبلیغاتی آموزش و پرورش» توصیف کرد.
بازداشت کاربران شبکههای اجتماعی به اتهام توهین به قاسم سلیمانی
با وقوع انفجارها، نظرات متفاوت و گستردهای از سوی کاربران شبکههای اجتماعی در مواجهه با آن شکل گرفت و منتشر شد.
برخی کاربران، از جمله چهرههایی سرشناس، دست داشتن جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران را در این حملات محتمل خواندند و برخی دیگر، کشتهشدگان را از هواداران حکومت و قاتل شهروندان عادی معترض نامیدند.
رامین پاشایی، معاون پلیس فتا روز شنبه از شناسایی ۵۰۰ صفحه اینترنتی «توهینکننده به شهدای کرمان» خبر داد و گفت گردانندگان این صفحات «شناسایی، تحت پایش سایبری و احضار» شدند.
او بدون اشاره به جزییات افزود که برخی از آنان تذکر گرفتند تا «محتوای مجرمانه» خود را حذف کنند و برخی دیگر دستگیر شدند.
بعضی رسانههای نزدیک به سپاه نیز گزارش دادند تعدادی از شهروندان در تهران، یزد، بوشهر، سمنان و خراسان شمالی، به دلیل آنچه «توهین به قاسم سلیمانی و مراسم سالگرد او» عنوان شده، بازداشت شدهاند.
اطلاعات اختصاصی رسیده به ایراناینترنشنال حاکی از بازداشت دستکم ۹ کاربر شبکههای اجتماعی است.
روز جمعه دادسرای یزد از بازداشت صاحب یک حساب کاربری در شبکه اجتماعی ایکس به دلیل «توهین به کشتهشدگان انفجارهای کرمان» خبر داد.
این فرد صاحب اکانت «یک عدد زاده آسیا» بود که از سوی ماموران وزارت اطلاعات شناسایی، بازداشت و به زندان منتقل شد.
بر اساس اطلاعیه دادسرای عمومی و انقلاب یزد، صاحب این حساب کاربری جوان دانشجوی دانشگاه علوم پزشکی است که اکنون پروندهاش به کمیته انضباطی دانشگاه ارسال شده و تا تعیین تکلیف، حق حضور در دانشگاه را ندارد.
خبرنامه امیرکبیر هویت این فرد را مهدی سعادتی، دانشجوی داروسازی دانشگاه علوم پزشکی صدوقی اعلام کرد.
برخی منابع از بازداشت یک دانشجوی علوم پزشکی دیگر در هرمزگان به دلیل انتشار مطالبی با مضمون «قاسم کتلت» و «حمایت از اسرائیل» خبر دادند.
تهدیدهای امنیتی و قضایی ادامه دارد
محمد موحدیآزاد، دادستان کل کشور با اشاره به انفجارها در کرمان گفت: «تعدادی یا فریبخوردهاند یا در فضای فکری خاصی هستند و محتواهای مجرمانهای در این رابطه تولید و منتشر کردند که با آنها برخورد قاطع خواهد شد.»
او روز جمعه نیز دست به تهدید کاربران شبکههای اجتماعی زد و دستور داد با کسانی که با انتشار مطلب در فضای مجازی درباره انفجارهای کرمان «امنیت روانی جامعه را مخدوش» میکنند، برخورد شود.
مرتضی مطیعی، نماینده رهبر جمهوری اسلامی در استان سمنان به تازگی گفته است کسانی که در ماجرای کرمان به جمهوری اسلامی «تهمت زدند» که این کار نظام بوده است، «از شیطان پیروی میکنند».
علی شمسیپور، سخنگوی وزارت علوم، تحقیقات و فنآوری نیز روز جمعه با انتشار پستی در شبکه اجتماعی ایکس، دانشجویانی را که در واکنش به حادثه تروریستی کرمان پست انتقادی منتشر کنند، تهدید به اخراج از دانشگاه کرد.
در واکنش به این تهدیدها و برخوردها، شماری از کاربران شبکههای اجتماعی نسبت به شناسایی کاربران ناشناس از سوی نیروهای امنیتی هشدار داده و خواهان گزارش کردن (ریپورت) صفحات امنیتیها و بسته شدن صفحاتشان در ایکس (توییتر سابق) شدند.
تناقض و ابهامات دو روزه درباره آمار قربانیان، علت و چگونگی انفجار
تعداد کشتهشدگان حادثه کرمان در نخستین ساعات پس از وقوع آن ۱۰۳ نفر اعلام شد.
در همان روز چهارشنبه و اندکی بعد از نخستین آمارها، احمد وحیدی، وزیر کشور، تعداد کشتهها را ۸۴ نفر اعلام کرد و بالا بودن تلفات را ناشی از وجود تعداد زیادی ساچمه در بمبها دانست.
در ابتدا برخی مقامات و رسانهها انفجارها را به ترکیدن کپسولهای گاز نسبت دادند.
در ساعات بعد، بمبگذاری تایید اما این فرض مطرح شد که بمبها درون دو کیف جاسازی و با کنترل از راه دور منفجر شدند.
در نهایت شامگاه پنجشنبه ۱۴ دی گروه داعش بیانیهای منتشر کرد و با قبول مسوولیت این حمله گفت دو عامل انتحاری این گروه در انفجارها دست داشتند.
انتحاری بودن حملات به طور رسمی تا ظهر روز جمعه ۱۵ دی از سوی مقامات جمهوری اسلامی تایید نشد.
مجید میراحمدی، معاون امنیتی و انتظامی وزیر کشور، روز جمعه گفت هر دو انفجار کرمان، عملیات انتحاری بود و بخشهایی از بدن آنها در محل انجام عملیات به دست آمده است.
او گفت ماموران امنیتی افراد مختلفی را در پنج استان ایران بازداشت کردهاند که «عوامل پشتیبان و مرتبط با این حادثه» هستند.
جزییات بیشتر درباره عاملان انفجارها
وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی عصر روز جمعه با انتشار اطلاعیهای خبر داد یکی از دو عامل انتحاری در انفجارهای کرمان ملیت تاجیکستانی داشته و هویت نفر دوم هنوز به صورت قطعی احراز نشده است.
این وزارتخانه از «شناسایی عوامل انتقال تروریستها به داخل کشور» خبر داد و گفت نخستین عملیات دستگیری آنها در غروب روز حادثه (چهارشنبه) انجام شد.
بر اساس این اطلاعیه، اقامتگاه دو عامل انتحاری واقع در حومه شهر کرمان، بامداد روز پنجشنبه ۱۴ دی شناسایی و «دو عنصر پشتیبانی و تامین کننده اقامتگاه مذکور» شناسایی و بازداشت شدند.
در ادامه، ۹ نفر از «شبکه پشتیبانی تیم تروریستی و افراد مرتبط با آن در شش استان» شناسایی و بازداشت شدند.
وزارت اطلاعات دلیل تاخیر در صدور بیانیه را کشف تجهیزات انفجاری آماده در محل اقامت دو عامل انتحاری خواند و گفت احتمال مراجعه عوامل دیگر برای انتقال مواد انفجاری و بهکارگیری آن در سایر اماکن وجود داشت.
این اطلاعیه یادآور شد که دو جلیقه انفجاری، دو چاشنی انفجاری، دو ریموت کنترل از راه دور، چند هزار ساچمه و مقادیری مواد اولیه انفجاری از اقامتگاه منتسب به دو عامل انتحاری کشف شده است.
تاکید مقامات بر مقصر خواندن اسرائیل
از همان نخستین ساعات پس از انفجارها و پیش از اینکه فرد یا گروهی مسوولیت حملات را قبول کند، مقامهای جمهوری اسلامی آن را «حمله تروریستی» و کار «دشمن» و اسرائیلیها خواندند و وعده «سیلی محکم» دادند.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، در پیامی، عاملان این حادثه را «مغزهای مفسد و شرارتزا» خواند و آنان را تهدید به «پاسخ سخت» کرد.
پاسخ سخت مورد اشاره او یادآور کلیدواژه «انتقام سخت» مقامات جمهوری اسلامی پس از کشته شدن قاسم سلیمانی است که در نهایت منجر به سرنگونسازی عمدی هواپیمای اوکراینی حامل ۱۷۶ سرنشین، با شلیک موشکهای سپاه پاسداران شد.
ابراهیم رئیسی روز پنجشنبه اسرائیل را به دست داشتن در انفجارهای کرمان متهم و دولت آن را به «برخورد» تهدید کرد.
شامگاه پنجشنبه داعش با انتشار بیانیهای مسوولیت این حمله را بر عهده گرفت اما حسین سلامی، فرمانده کل سپاه، روز جمعه ۱۵ دی بیتوجه به این بیانیه، آمریکا و اسرائیل را عامل این حادثه مرگبار معرفی کرد.
او با تکرار وعده «انتقام سخت» گفت: «ایران در یک نبرد بزرگ قرار دارد اما دشمان را هر روز شکست خواهیم داد و فاتح قلههای جدید خواهیم بود.»
محسن رضایی، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، غلامعلی حدادعادل، رییس شورای ائتلاف نیروهای انقلاب، مجتبی ذوالنوری، نایب رییس مجلس شورای اسلامی و ...، از جمله دهها مقام ارشد حکومت بودند که انفجارهای کرمان را به اسرائیلیها نسبت دادند.
وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی شامگاه جمعه با انتشار بیانیهای تایید کرد حملات انتحاری، کار نیروهای داعش بوده است.
همزمان خبرگزاری رویترز به نقل از دو منبع آگاه نوشت منابع اطلاعاتی آمریکا تایید کردند «داعش خراسان» عامل انفجارهای مرگبار کرمان بوده است.
یکی از منابع که نخواست نامش فاش شود، گفت: «این اطلاعات بسیار روشن و غیر قابل انکار است.»
داعش خراسان شاخه افغانستان «دولت اسلامی شام و عراق» و متشکل از نیروهای عمدتا افغانستانی و پاکستانی است.
