آمریکا در واکنش به خروج نظامیان فرانسه از نیجر: گامهای بعدی را بررسی میکنیم
لوید آستین، وزیر دفاع آمریکا گفت واشینگتن در حال بررسی گامهای بعدی خود در نیجر است. این سخنان پس از آن مطرح شد که پاریس تصمیم خود را در زمینه خروج نظامیان فرانسوی از این کشور آفریقایی اعلام کرد.
آستین روز سوم مهر در نایروبی، پایتخت کنیا به خبرنگاران گفت که آمریکا به دنبال حل و فصل مناقشه نیجر از طریق «دیپلماسی» و رسیدن به راهحلی صلحآمیز است.
واشینگتن پیش از این و در روز ۱۶ شهریور اعلام کرده بود در اقدامی پیشگیرانه قصد دارد تعدادی از نیروهای خود را از نیامی، پایتخت نیجر، به یک پایگاه در منطقه آگادز در شمال این کشور منتقل کند.
آستین اما گفت که واشینگتن در راستای «اهداف دیپلماتیک و امنیتی» دولت آمریکا، به ارزیابی شرایط و گامهای بعدی خود در این کشور آفریقایی ادامه میدهد.
او تاکید کرد که آمریکا تاکنون تغییرات عمدهای در نحوه استقرار نیروهای خود در نیجر ایجاد نکرده است.
این سخنان در حالی مطرح شدند که امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، روز دوم مهر با اعلام پایان همکاریهای نظامی میان فرانسه و نیجر گفت هزار و ۵۰۰ نیروی فرانسوی مستقر در این کشور به تدریج و طی هفتهها و ماههای آینده، نیجر را ترک خواهند کرد.
مکرون سفیر فرانسه را از نیجر فراخواند و تاکید کرد تمامی نیروهای فرانسه نیز تا پیش از پایان سال جاری میلادی از این کشور آفریقایی خارج خواهند شد.
همزمان، سابرینا سینگ، سخنگوی پنتاگون گفت واشینگتن تصمیم پاریس را مبنی بر خروج نیروهایش از نیجر دنبال میکند.
قدرت در نیجر هماکنون در دست نظامیانی است که روز ۲۶ ژوییه سال جاری میلادی با کودتا علیه محمد بازوم، رییسجمهوری قانونی این کشور، او را از مقامش برکنار کردند.
بازوم از آن زمان تاکنون همراه همسر و پسر خود در کاخ ریاستجمهوری زندانی است.
انتخاب بازوم در مارس سال ۲۰۲۱ بهعنوان رییسجمهوری، اولین انتقال صلحآمیز و دموکراتیک قدرت در نیجر پس از استقلال این کشور از فرانسه در سال ۱۹۶۰ بود.
کودتاگران نیجر اما در بیانیهای با استقبال از تصمیم مکرون، آن را گامی دیگر در جهت حفظ حاکمیت این کشور آفریقایی خواندند.
اوضاع در نیامی پس از اعلام خبر خروج نیروهای فرانسوی، آرام گزارش شده است.
به گزارش گاردین، حامیان و متحدان بازوم نیز از این تصمیم پاریس استقبال کردهاند. آنها معتقدند با خروج سفیر و نیروهای نظامی فرانسه از نیجر، کودتاگران دیگر بهانهای برای ادامه وضعیت کنونی نخواهند داشت.
نیجر یکی از چندین مستعمره سابق فرانسه در غرب آفریقاست که در طول سالهای اخیر، نظامیان قدرت را در آن به دست گرفتهاند.
بورکینافاسو، مالی، گینه، چاد و گابن از جمله این کشورها هستند.
محمد اسلامی، رییس سازمان انرژی اتمی جمهوری اسلامی، در دیدار با رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، بار دیگر این نهاد را به سیاسیکاری در قبال پرونده هستهای تهران متهم کرد.
گروسی و اسلامی روز دوشنبه سوم مهر ماه در حاشیه شصتوهفتمین کنفرانس عمومی آژانس بینالمللی انرژی اتمی در وین، پایتخت اتریش، با یکدیگر دیدار کردند.
اسلامی در این دیدار با انتقاد از مواضع کشورهای غربی درباره فعالیتهای هستهای جمهوری اسلامی گفت: «این کشورها با فشارهای سیاسی و توسل به تحریمها سعی دارند از ظرفیت آژانس برای فشار به ایران استفاده کنند.»
او از آژانس بینالمللی انرژی اتمی خواست در ارائه گزارشهای خود «بیطرفی» و «حرفهایگری» را رعایت کند و به کشورهای غربی اجازه ندهد «از گزارشهای آژانس به عنوان بهانه برای فشار بر ایران استفاده کنند».
اسلامی همچنین مدعی شد جمهوری اسلامی هر گونه فشار سیاسی را بیپاسخ نخواهد گذاشت.
به گفته رییس سازمان انرژی اتمی ایران، هدف برنامه هستهای جمهوری اسلامی، «خدمت به مردم ایران» است.
او اضافه کرد که تهران آمادگی دارد تا از ظرفیتهای هستهای خود برای «خدمت به بشریت در سایر نقاط جهان» نیز استفاده کند.
گروسی اما در این دیدار اعلام کرد برای اثبات صلحآمیز بودن برنامه هستهای جمهوری اسلامی، نیاز است «تضمینهای معتبر» ارائه شود.
او گفت همکاری آژانس بینالمللی انرژی اتمی و جمهوری اسلامی باید تا رسیدن به «پیشرفت عینی» در چارچوب توافق انجام شده میان دو طرف در اسفند ۱۴۰۱ ادامه یابد.
اشاره مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی به توافقی است که اسفند ماه سال گذشته و در پی سفر او به تهران به دست آمد.
گروسی در بازگشت از تهران، از وعده جمهوری اسلامی برای راهاندازی مجدد دوربینهای نظارتی خبر داده بود.
این اظهارات اما در حالی مطرح شدند که گروسی سوم مهر ماه در سخنرانی خود در کنفرانس عمومی آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کرد پیشرفت مورد انتظار او در زمینه اجرای توافق چند ماه گذشته میان آژانس و تهران حاصل نشده است.
او تاکید کرد که پس از سالها همچنان مسایل مهمی در رابطه با تعهدات پادمانی جمهوری اسلامی در چارچوب پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (انپیتی) حلنشده باقی ماندهاند.
اتحادیه اروپا هم سوم مهر ماه در بیانیهای در کنفرانس عمومی آژانس بینالمللی انرژی اتمی با تاکید بر ادامه تلاشهای دیپلماتیک و سیاسی برای حل مناقشه هستهای جمهوری اسلامی، هشدار داد افزایش فعالیتهای هستهای تهران به خطر گسترش سلاحهای اتمی در منطقه دامن زده است.
جمهوری اسلامی روز ۲۶ شهریور ماه مجوز فعالیت هشت بازرس آژانس را با تابعیتهای فرانسوی و آلمانی در ایران لغو کرد.
این در حالی است که «امواج مدیا» به تازگی به نقل از چند منبع آگاه گزارش داد علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی به تیم مذاکرهکننده هستهای ایران اجازه داده است به صورت مستقیم با آمریکا مذاکره کند.
شروع کار دوباره تلویزیون ایراناینترنشنال از بریتانیا در برخی رسانههای بینالمللی بازتاب یافته است. آلیشا کرنز، رییس کمیته روابط خارجی پارلمان بریتانیا نیز ضمن استقبال از بازگشایی دفتر ایراناینترنشنال در لندن گفت که کشورش اجازه سرکوب آزادی بیان را در خاک خود نخواهد داد.
کرنز روز دوشنبه سوم مهر در توییتی نوشت: «هرگز نمیتوانیم به دولتهای متخاصم اجازه دهیم آزادی بیان را در بریتانیا ساکت کنند، چه رسد به حکومتهای دینسالار توتالیتر که مرتکب زنکشی شدهاند.»
همزمان رسانههای بینالمللی نیز خبر پخش مجدد برنامههای ایراناینترنشنال از لندن را پوشش دادند.
خبرگزاری فرانسه گزارشی از تحولات چند ماه اخیر که منجر به تعطیلی موقت فعالیتهای این شبکه در لندن شده بود، ارائه کرد. بنا بر این گزارش، تصمیم نهایی برای متوقف کردن فعالیتهای ایراناینترنشنال در پایتخت انگلیس زمانی اتخاذ شد که در بهمن ۱۴۰۱ پلیس لندن یک تبعه اتریشی به نام محمد حسین دوتایف را در حال فیلمبرداری از محوطه خارجی این شبکه بازداشت کرد.
خبرگزاری فرانسه همچنین نوشت برنامههای ایراناینترنشنال اکنون از مکان امنی در شمال لندن پخش میشوند.
روزنامه نشنال چاپ ابوظبی نیز نوشت امنیت مکان جدید تهیه و پخش برنامههای شبکه ایراناینترنشنال در لندن تضمین شده است.
به گزارش این روزنامه و به نقل از ادم بیلی، رابط رسانهای ارشد ایراناینترنشنال، در تامین امنیت دفتر جدید این شبکه از بهروزترین تجهیزات امنیتی استفاده شده است و کسی نمیتواند «به آن نزدیک شود».
فرانس ۲۴ و الشرقالاوسط نیز در گزارشهایی خبر از سرگیری فعالیتهای ایراناینترنشنال از لندن را پوشش دادند.
شبکه ایران اینترنشنال دیروز (سوم مهر ماه) و بعد از وقفهای هفت ماهه، پخش برنامههای خود را از استودیوی جدید در لندن از سر گرفت.
محمود عنایت، مدیر شبکه ایراناینترنشنال در پیامی به این مناسبت گفت: «بریتانیا خانه آزادی بیان است. از سر گیری پخش برنامههای ما از این کشور گواهی بر این است که ما از خبررسانی مستقل و بدون سانسور به مردم ایران چشمپوشی نخواهیم کرد.»
علیاصغر رمضانپور، سردبیر اجرایی این شبکه نیز بازگشایی دفتر ایراناینترنشنال در لندن را روزی مهم و بزرگ برای روزنامهنگاری آزاد توصیف کرد و گفت: «این اولین بار است که حکومت ایران نمیتواند به خواسته خودش برای تعطیل کردن یک رسانه دست پیدا کند.»
۲۹ بهمن ماه سال گذشته، ایران اینترنشنال پس از تهدیدهای تروریستی مجبور شد پخش تلویزیونی خود را به طور موقت از لندن به واشینگتن منتقل کند.
نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی به ویژه بعد از آغاز خیزش انقلابی شهروندان علیه جمهوری اسلامی در شهریور ماه ۱۴۰۱، تهدیدها علیه شبکه ایراناینترنشنال را به دلیل انعکاس اعتراضهای مردمی افزایش دادند.
این تهدیدها در طی ماههای اخیر مدام ادامه یافته و در تازهترین نمونه، اسماعیل خطیب، وزیر اطلاعات جمهوری اسلامی آنها را تکرار کرده است.
خطیب روز ۲۶ شهریور در یک مصاحبه تلویزیونی گفت حکومت ایران «هر جا و هر زمان تشخیص دهد» علیه این شبکه اقدام خواهد کرد و از اقدامهای تهاجمی امنیتی دست بر نخواهد داشت.
ارتش بحرین اعلام کرد در حمله پهپادی شبهنظامیان حوثی یمن، یک افسر و یک سرباز بحرینی که در حال گشتزنی در مرز جنوبی عربستان سعودی بودند، کشته، و تعدادی سرباز دیگر نیز زخمی شدند.
در بیانیه فرماندهی ارتش بحرین که روز دوشنبه در رسانه دولتی این کشور منتشر شد، مشخص نشده که در پی این حمله چند سرباز بحرینی زخمی شدهاند.
در این بیانیه آمده: «این حمله تروریستی از سوی حوثیها انجام شد که با وجود توقف عملیات نظامی بین طرفهای در جنگ در یمن، هواپیماهایی را برای هدف قرار دادن مواضع گارد بحرین در مرز جنوبی پادشاهی عربستان سعودی روانه کردند.»
این خبر در حالی منتشر شد که به نظر میرسید دو طرف در ماههای اخیر تا حد زیادی به توافق صلح نزدیک شدهاند و آتشبس تا حد زیادی خشونتها را متوقف کرده.
به گزارش آسوشیتد پرس، مشخص نیست حمله روز دوشنبه تلاشها برای برقراری صلح در یمن را از مسیر خود خارج کند و یا منجر به اقدام تلافیجویانه از سوی دولت عربستان سعودی و متحدانش شود.
در همین حال، سفارت آمریکا در بحرین مرگ نیروهای بحرینی در حمله حوثیها را به خانوادههایشان تسلیت گفت، برای آسیبدیدگان آرزوی سلامتی کرد و در توییتی نوشت: در کنار متحد و دوست دیرینه خود میمانیم.
وزارت خارجه عربستان سعودی روز چهارشنبه از «نتایج مثبت» گفتوگوهای صلح با حوثیهای یمن در ریاض استقبال کرد و گفت در مذاکرات درباره چارچوب زمانی خروج نیروهای خارجی از یمن و سازوکار پرداخت حقوق کارمندان دولت پیشرفت حاصل شده.
در پی انتشار بیانیه فرماندهی ارتش بحرین، هنوز اظهارنظری از سوی شبهنظامیان حوثی مورد حمایت جمهوری اسلامی و مقامهای عربستان سعودی منتشر نشده.
هفته گذشته، وزیران خارجه ایران و عربستان سعودی در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک دیدار کردند. طبق اعلام وزارت خارجه جمهوری اسلامی، دو طرف در این دیدار درباره روابط دوجانبه و موضوعهای منطقهای گفتوگو کردند.
رجب طیب اردوغان، رییس جمهوری ترکیه گفت پیروزی آذربایجان بر ارمنستان در مناقشه قرهباغ فرصتی برای ایجاد صلح و ثبات در منطقه است.
اردوغان روز دوشنبه سوم مهرماه در دیدار با الهام علیاف، همتای آذربایجانی خود در منطقه خودمختار نخجوان آذربایجان، موفقیت باکو در قرهباغ را مایه افتخار ترکیه خواند.
او همچنین از ارمنستان خواست در جهت حفظ صلح در منطقه «گامهای صادقانه» بردارد.
این در حالی است که نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان روز یکشنبه دوم مهرماه با انتقاد از مواضع روسیه در قبال بحران قرهباغ، گفت کشورش در سیاست خارجی خود تجدید نظر خواهد کرد.
پاشینیان در یک سخنرانی تلویزیونی خطاب به مردم ارمنستان، توافقنامههای امنیتی میان ایروان و مسکو را «غیرموثر» خواند.
او افزود پیمان امنیتی که ایروان در آن حضور دارد، نتوانسته است منافع ملی و امنیت ارمنستان را تامین کند.
اشاره پاشینیان به سازمان پیمان امنیت جمعی (CSTO) است. این ائتلاف نظامی سال ۲۰۰۲ به ابتکار روسیه تشکیل شد و شش کشور بلاروس، ارمنستان، قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان و روسیه در آن عضویت دارند.
مطابق این پیمان که کارکردی مشابه ناتو دارد، در صورتی که حملهای نظامی به یکی از کشورهای عضو صورت گیرد، سایر اعضا متعهد به حمایت از آن کشور هستند.
نخست وزیر ارمنستان همچنین گفت که کشورش هیچگاه تعهدات خود نسبت به متحدانش را زیر پا نگذاشته و به آنها «خیانت نکرده است».
او تاکید کرد ایروان سیاستهای امنیتی خود را تغییر خواهد داد و از این پس با شرکایی همکاری خواهد کرد که حاضرند در راستای منافع دوجانبه قدم بردارند.
مقامهای کرملین با رد این اتهامها میگویند سوءمدیریت پاشینیان باعث بغرنج شدن بحران قرهباغ شده است.
امانوئل مکرون، رییس جمهوری فرانسه نیز روز یکشنبه با اشاره به مناقشه قرهباغ گفت که پاریس نگران «تمامیت ارضی» ارمنستان است.
او همچنین حکومت باکو را به «تهدید» مرزهای ارمنستان متهم کرد.
ماکرون روسیه را «همدست» آذربایجان خواند و گفت ترکیه نیز همواره «حامی» اقدامات حکومت باکو بوده است.
همزمان هزاران نفر از ارامنه ساکن منطقه قرهباغ کوهستانی با ترک این منطقه وارد ارمنستان شدند.
دیوید بابایان، مشاور رییس جمهوری خودخوانده آرتساخ روز دوم مهرماه گفت اکثریت قریب به اتفاق جمعیت ۱۲۰ هزارنفری ارامنه قرهباغ تمایل ندارند به عنوان بخشی از کشور آذربایجان زندگی کنند.
باکو اما میگوید قصدی برای آسیب رساندن به ارامنه قرهباغ ندارد و حقوق آنها را به عنوان «شهروند» به رسمیت خواهد شناخت.
جمهوری آذربایجان و ارمنستان سه سال پیش و پس از حدود سه دهه، بار دیگر با یکدیگر درگیر شدند و پس از چندین هفته، آتشبسی تحت حمایت مسکو امضا شد.
بر اساس توافقات صورت گرفته، آذربایجان موفق شد بخشهای بزرگی از قرهباغ را تحت کنترل خود درآورد.
با این حال، تنشها بین باکو و ایروان پس از آن همچنان ادامه داشت و هر از گاهی به درگیری نظامی منجر میشد.
قرهباغ بر اساس قوانین بینالمللی بخشی از جمهوری آذربایجان شناخته میشود، اما اکثریت جمعیت در این منطقه را ۱۲۰ هزار ارمنی تشکیل میدهند. این منطقه در جنگ اوایل دهه ۱۹۹۰ بین دو کشور از کنترل جمهوری آذربایجان خارج شد.
بشار اسد، رییس دولت سوریه گفت که دمشق به ارتباط هر چه بیشتر با شرق متعهد است زیرا این موضوع از نظر سیاسی، فرهنگی و اقتصادی، سوریه را بیمه خواهد کرد.
به گزارش خبرگزاری سانا وابسته به حکومت سوریه، اسد روز دوشنبه سوم مهرماه در دیدار با لی چیانگ، نخستوزیر چین در پکن گفت که دو کشور قصد دارند روابط اقتصادی و فرهنگی خود را گسترش دهند.
او با تمجید از «ابتکارات شی جین پینگ»، رییس جمهوری چین، در زمینه تعمیق روابط دمشق و پکن، بر سرمایهگذاریهای مشترک دو کشور در چارچوب طرح «کمربند و جاده» تاکید کرد.
«ابتکار کمربند و جاده» طرحی است که شی در سال ۲۰۱۳ با هدف افزایش همکاریهای اقتصادی چین و سایر کشورهای جهان ارائه کرد.
رییس دولت سوریه افزود غربیها از دلار به مانند یک «اسلحه» علیه سایر کشورها استفاده میکنند. به گفته او، «اکثریت کشورهای دنیا» تمایل دارند یوان چین به واحد ارزی جهانی مورد استفاده در مبادلات و داد و ستدهای بینالمللی بدل شود.
او در این دیدار همچنین از پکن بابت کمک به حکومت سوریه در طول جنگ داخلی این کشور قدردانی کرد.
چین در کنار روسیه و جمهوری اسلامی از حامیان اصلی حکومت سوریه در جریان جنگ داخلی ۱۲ ساله این کشور بوده و بارها قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل علیه حکومت اسد را وتو کرده است.
تاکنون بیش از ۵۰۰ هزار نفر در جریان جنگ داخلی سوریه جان خود را از دست دادهاند و میلیونها نفر نیز در پی این بحران آواره شدهاند.
اسد روز ۳۱ شهریور نیز با شی جین پینگ در هانگژو دیدار کرده بود.
شی در این دیدار گفت پکن و دمشق «همکاری استراتژیک» خود را آغاز خواهند کرد.
به نوشته رویترز، عبارت «همکاری استراتژیک» در دیپلماسی چین به معنای افزایش روابط منطقهای، بینالمللی و نظامی است و تنها یک گام با «همکاری جامع استراتژیک» فاصله دارد که از نگاه حکومت چین به عنوان عالیترین سطح همکاری میان پکن و سایر کشورها شناخته میشود.
اسد ۳۰ شهریور سفر رسمی خود را به چین آغاز کرد. این اولین سفر او به چین پس از شروع جنگ داخلی سوریه در سال ۲۰۱۱ به شمار میرود.