دیوید بارنیا، رییس موساد، در سخنانی در دانشگاه رایشمن گفت اسرائیل نگران فروش تسلیحات پیشرفته روسیه به ایران است. او افزود:«ترس ما این است که روسها در ازای دریافت پهپاد و سایر تجهیزات، سلاحهای پیشرفته را به آنها منتقل کنند که مطمئنا آرامش و شاید موجودیت ما را به خطر میاندازد»
خبرگزاری رویترز گزارشی را درباره نحوه دستیابی ایران و آمریکا به توافق محدود منتشر کرده و خبر داده که احتمالا از اوایل هفته آینده میلادی پولهای بلوکه شده ایران در کره جنوبی به قطر منتقل شده و سپس پنج زندانی آمریکایی و ایرانی با یکدیگر مبادله میشوند.
دستیابی به این توافق حاصل هشت دور مذاکرات هیاتهای ایران و آمریکا در دوحه بوده که در هتلهای جداگانه و از طریق میانجی موسوم به «دیپلماسی شاتل» مذاکره میکردند.
سخنگوی وزارت خارجه آمریکا از بیان جزییات زمان آزادی زندانیان خودداری کرده است.
بر اساس این گزارش، شش میلیارد دلار پول ایران در کره جنوبی در ابتدای هفته آینده میلادی به بانکهای قطری منتقل میشود و سپس در یک روند طراحی شده، پنج زندانی آمریکایی از ایران آزاد میشوند و تعداد مشابهی زندانی ایرانی هم از آمریکا به ایران بازمیگردند.
پیش از این اعلام شده بود که این پولها ظرف چند هفته ابتدا به بانک های اروپایی و سپس به قطر منتقل میشوند.
در این مبادله قرار است سیامک نمازی، عماد شرقی، مراد طاهباز و دو زندانی دیگر که هویت آنان مشخص نیست، آزاد شوند. هر سه زندانی دو تابعیتی هستند و مراد طاهباز تابعیت بریتانیایی هم دارد. در همین حال اعلام شده که یکی از پنج زندانی آمریکایی که قرار است مبادله شوند، زن است.
روزنامه خراسان روز ۱۶ مرداد از بازداشت یک زن ایرانی-آمریکایی در ایران طی هفتههای اخیر خبر داده و نوشته بود که دلیل به بنبست رسیدن مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا دربارهٔ تبادل زندانیان، موضوع آزادی او است
این شهروند ایرانی-آمریکایی سابقه حضور در سازمانهای غیردولتی افغانستان را داشته است
رویترز در گزارش خود نوشته که حداقل هشت دور مذاکرات در دوحه بین نمایندگان ایران و آمریکا که در هتلهای جداگانه حضور داشته و از طریق رفتوآمد میانجیها موسوم به «دیپلماسی شاتل» مذاکره می کردند، انجام شده است.
بر اساس این گزارش، این مذاکرات توسط رابرت مالی، نماینده ویژه آمریکا در امور ایران و سپس جانشین او آبرام پیلی و علی باقری کنی، مذاکره کننده ارشد هسته ای ایران، هدایت میشد.
مهدی صفری، معاون اقتصادی وزیر خارجه ایران، نیز در این مذاکرات حضور داشته و روسای بانکهای مرکزی ایران و قطر هم برای تعیین نحوه انتقال پولها با یکدیگر دیدار کردند.
محمد بن عبدالعزیز بن صالح الخلیفی، وزیر مشاور دولت قطر در امور خارجه، نیز در این مذاکرات نقش میانجی را داشته است.
رویترز به نقل از یک دیپلمات ارشد جمهوری اسلامی نوشت که ایران ابتدا خواستار دسترسی مستقیم به پولهای خود بود، اما در نهایت با دسترسی از طریق قطر موافقت کرد.
محمدرضا فرزین، رییس بانک مرکزی ایران، تایید کرده که این پولها در بانکهای قطر ذخیره شده و ایران تنها اجازه کالاهای غیرتحریمی را خواهد داشت.
رویترز به نقل از سه منبع نوشت که قطر یک ترتیبات مالی را اجرا خواهد کرد و براساس آن هزینههای بانکی مربوط به وجوه آزاد شده را پرداخت میکند و بر روند برداشت ایران از داراییهای آزاد شده نظارت خواهد داشت. هدف این است که پولی برای اقلام تحت تحریمهای ایالات متحده خرج نشود.
۲۶ سناتورهای جمهوریخواه از دولت بایدن به دلیل انجام این معامله با جمهوری اسلامی انتقاد کرده بودند.
ودانت پاتل، معاون سخنگوی وزارت خارجه آمریکا روز ۲۵ مرداد با تاکید بر اینکه خواست آمریکا از ایران برای تنشزدایی و ایجاد فضا برای دیپلماسی، به توافق تبادل زندانیان با ایران ارتباطی ندارد، گفته بود ایالاتمتحده به هیچگونه توافقی با جمهوری اسلامی نزدیک نشده است.
در عین حال، شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست وزیر قطر، روز سوم شهریور ابراز امیدواری کرده بود که توافق بین ایران و آمریکا برای مبادله زندانیان، به گفتوگوی گستردهتر برای احیای برجام منجر شود.
نشریه فایننشالتایمز در گزارشی از کاهش محدودیتهای تجاری برای ایرانیان در امارات متحده عربی خبر داد و به نقل از تجار و مقامات نوشت که امارات در ماههای اخیر محدودیتهای ثبت شرکت و صدور روادید را برای شرکتهای ایرانی مشمول تحریمهای ایالات متحده کاهش داده است.
این گزارش تاکید میکند که ایرانیها در حال بررسی چگونگی تقویت تجارت دوجانبه با ایجاد مکانیسمهای مالی برای معاملات خود در امارات هستند.
فایننشال تایمز نوشت که مقامات ایرانی در دیدار با همتایان اماراتی خود، از آنها خواستهاند تا مکانیسمهای جدیدی برای مبادلات مالی و تجاری تعریف کنند.
افشین مولوی، کارشناس ارشد دانشکده دانشگاه جان هاپکینز به فایننشالتایمز گفت: «به نظر میرسد سیاست خارجی امارات تغییراتی پیدا کرده و رویکرد توسعه اقتصادی در پیش گرفته است.»
مولوی به تغییر سیاست کشورهای حوزه خلیج فارس برای کاهش تنش در منطقه نیز اشاره کرد و گفت که گزارشها نشان میدهد تقویت روابط ایران با کشورهای منطقه متاثر از میانجیگری چین بوده است.
ارتباط دیپلماتیک امارات متحده عربی با ایران از سال ۲۰۱۹ و در پی افزایش تنشها در خلیجفارس و حمله به کشتیرانی بینالمللی، به سردی گرایید.
اما بر اساس گزارش فایننشالتایمز، نزدیکی عربستان و ایران با میانجیگری چین، این امیدواری را ایجاد کرده است که کاهش تنش بین قدرتهای رقیب در خلیجفارس و تداوم مذاکرات جاری، به یک راهحل سیاسی پایدار منجر شود.
این گزارش به آزادی زندانیان آمریکایی محبوس در ایران نیز اشاره کرد و نوشت این اقدام میتواند زمینهساز یک توافق جدید رسمی یا غیر رسمی با ایران باشد و جمهوری اسلامی بتواند کاهش تحریمها را در برابر ایجاد محدودیت در فعالیتهای هستهای خود درخواست کند.
چین نخستین شریک تجاری ایران محسوب میشود و پس از آن، امارات متحده عربی توانسته نام خود را به عنوان دومین شریک تجاری بزرگ ایران مطرح کند.
بر اساس دادههای آماری ایران، تجارت بین تهران و ابوظبی از رکود ۱۱ میلیارد دلاری در سال ۲۰۲۱ به ۲۴ میلیارد دلار در ۱۲ ماه منتهی به ماه مارس بهبود پیدا کرده است.
مقامات ایرانی انتظار دارند تجارت دوجانبه با امارات، به ۳۰ میلیارد دلار در دو سال آینده برسد.
گزارش گمرک از کارنامه تجارت خارجی ایران در پنج ماه نخست سال ۱۴۰۲ نشان میدهد در این دوره زمانی مجموع ارزش تجاری بین ایران و امارات به ۹.۵ میلیارد دلار رسیده و ایران دو میلیارد و ۳۰۰ میلیون دلار کالا به امارات صادر کرده است.
همچنین میزان واردات کالا از امارات در این دوره زمانی به هفت میلیارد و ۳۰۰ میلیون دلار رسید تا ابوظبی به مبدا نخست واردات کالا به ایران تبدیل شود.
فایننشالتایمز به نقل از مسعود دانشمند، رییس سابق اتاق بازرگانی ایران و امارات نوشت: «فشارهای بانک مرکزی امارات کاهش یافته و برخی از بانکهای اماراتی شروع به افتتاح حساب بانکی کردهاند.»
به گفته دانشمند، در حال حاضر برخی از شرکتهای غیرفعال ایرانی در امارات دوباره فعال شده و شرکتهای جدید نیز شروع به کار کردهاند.
فایننشالتایمز تاکید کرده که اگرچه امارات تمایل دارد تجارت با ایران را گسترش دهد اما همچنان نگرانیهایی جدی در مورد واکنش آمریکا دارد.
افشین مولوی نیز با اشاره به انتخابات آتی در آمریکا گفت: «نتیجه انتخابات میتواند منجر به تغییر در سیاستهای ایالات متحده شده و بار دیگر توسعه روابط اقتصادی امارات با ایران را متوقف کند.»
همزمان، وزارت اقتصاد امارات با تاکید بر فعالیت در چارچوب قوانین و استانداردهای جهانی به این موضوع مهر تایید زد و اعلام کرد که روابط اقتصادی دو کشور با رعایت کامل این موارد انجام میشود.
بنا بر اعلام وزارت اقتصاد امارات، ایرانیها از شرکایی در امارات متحده عربی استفاده کردهاند که میتوانند از محدودیتهای فعلی عبور کنند.
خانواده یوهان فلودروس، کارمند سوئدی اتحادیه اروپا که از ۵۰۰ روز پیش در ایران زندانی است، با انتشار بیانیهای از جامعه بینالمللی خواستند در اقدامی فوری به آزادی و بازگشت امن او به خانهاش، کمک کنند.
او در آوریل ۲۰۲۲ (۲۸ فروردین ۱۴۰۱) هنگام ترک ایران و در فرودگاه، دستگیر شد و از آن زمان تاکنون در اوین نگهداری میشود.
خانواده یوهان فلودروس، روز یکشنبه ۱۹ شهریور در بیانیهای نوشتند: «امروز تولد ۳۳ سالگی یوهان است. او باید با ما باشد و این روز را جشن بگیرد.»
آنها همچنین عکسی از یوهان فلودروس را منتشر کردند که در تنها تماس تصویری او در زندان گرفته شده است.
بر اساس گزارش رویترز، خانواده، دوستان و حامیان یوهان فلودروس در این بیانیه خواستار توجه بینالمللی برای آزادی فوری و بازگشت امن او به خانهاش در اروپا شدند.
آنها گفتند که او بدون اتهام رسمی در زندان اوین تهران است؛ جایی که زندانیان سیاسی، بسیاری از بازداشتشدگان با اتهامات امنیتی و ایرانیان دارای تابعیت دوگانه، نگهداری میشوند.
خانواده این شهروند سوئدی تاکید کردند که فلودروس برای مطالعه زبان، کاوش در اماکن تاریخی و حمایت از پروژههای همکاری بشردوستانه در ایران، از طرف اتحادیه اروپا به سراسر خاورمیانه از جمله ایران سفر کرده بود.
آنها یادآور شدند: «نیاز او به جیره غذایی کافی، پیادهروی در خارج از سلول، انجام معاینات پزشکی و بسیاری از موارد دیگر در زندان اوین رعایت نمیشود.»
در این بیانیه همچنین تاکید شده که در یک سال و نیم گذشته، از «ارتباط» فلودروس با سفارت سوئد در تهران، به جز چند بازدید کنسولی، خودداری شده است.
همچنین از فوریه ۲۰۲۳ (برابر با بهمن ۱۴۰۱) تماسهای تلفنی کوتاه او به یکبار در ماه محدود شده است.
به گفته خانواده فلودروس، او باید دست به اعتصاب غذا میزد تا اجازه برقراری چند مورد از این تماسها را داشته آنهم «به زبان انگلیسی و تحت نظارت» داشته باشد.
جوزپ بورل، مسوول دستگاه دیپلماسی اتحادیه اروپاروز سهشنبه هویت فلودروس را بهعنوان یک «دیپلمات» زندانی در ایران تایید کرد و گفت که درباره حکم زندان او بارها با مقامات جمهوری اسلامی گفتوگو شده است.
خبر زندانی بودن یوهان فلودروس، یک مقام سوئدی اتحادیه اروپا در ایران از یک سال و نیم گذشته تاکنون را برای نخستینبار نیویورک تایمز فاش کرد و مدتی بعد وزارت امور خارجه سوئد در ۱۳ شهریور، این خبر را تایید کرد و گفت این شهروند «خودسرانه» بازداشت شده و باید فورا آزاد شود.
تابستان سال گذشته، جمهوری اسلامی با انتشار بیانیهای اعلام کرد که یک تبعه سوئدی را به اتهام «جاسوسی» بازداشت کرده است.
وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی در این بیانیه که هشتم مرداد صادر شد، بدون ذکر هویت فرد بازداشتشده اعلام کرد که او سفرهای متعددی به ایران داشته و سفرهایش به شهرهای مختلف، خارج از مقاصد و رویههای گردشگری انجام شدهاند.
اما پدر فلودروس به کانال چهار تلویزیون سوئد گفته بود که او بارها بدون هیچ مشکلی در چهارچوب شغلی در اتحادیه اروپا به ایران سفر کرده بوده و آخرین سفر او به ایران که منجر به بازداشت و زندانی شدنش شده است، یک سفر خصوصی و غیرشغلی، همراه دوستانش بود.
بازداشت این تبعه سوئد در جریان دادگاه بدوی رسیدگی به پرونده حمید نوری، متهم به دست داشتن در اعدامهای سال ۶۷ در زندانهای ایران از جمله زندان گوهردشت (رجاییشهر) در سوئد انجام شد.
سالهاست که سپاه پاسداران، شهروند دوتابعیتی و خارجی را عمدتا به اتهامهای جاسوسی و امنیتی دستگیر میکند.
گروههای حقوق بشری و دولتهای غربی، جمهوری اسلامی را به تلاش برای گرفتن امتیازات سیاسی از دیگر کشورها از طریق دستگیری شهروندان خارجی و دوتابعیتی متهم کردهاند.
شرکت مطالعاتی و رسانهای «یو اس نیوز» با انتشار گزارشی با استفاده از شاخصهای متنوع سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، ۸۷ کشور جهان را از نظر کیفیت زندگی بررسی کرده و ایران در این بررسی در جایگاه ۸۷ام قرار گرفته است.
بهترین کشور جهان از نظر شاخص کیفیت زندگی در رتبهبندی موسسه یواسنیوز، سوئیس بوده است. کشورهای کانادا، سوئد، استرالیا و ایالات متحده در رتبههای بعدی قرار گرفتند.
در میان کشورهای آسیایی، بالاترین رتبه را ژاپن کسب کرده که در رده ششم این فهرست قرار گرفته است.
در این فهرست کشورهای بلاروس، لبنان، قزاقستان، ازبکستان، صربستان، هندوراس و میانمار در رتبههایی بالاتر از ایران جای دارند.
در میان کشورهای منطقه خلیجفارس، امارات متحده عربی بهترین رتبه را کسب کرد و در جایگاه ۱۹ این ردهبندی قرار دارد.
بر اساس این گزارش، امتیاز ایران در معدودی از مولفهها همچون نظامیگری، پایین بودن هزینه تولید، عدم پیچیدگی بروکراتیک، غنای تاریخی و تاثیرگذاری فرهنگی، به مراتب بیشتر از بقیه مولفههایی است که مورد مطالعه قرار گرفتهاند.
ایران در برخی مولفههای بررسیشده همچون جذابیت فرهنگی، فضای عمومی صمیمی، سرزندگی، هدفمندی اجتماعی، سازگاریپذیری، صنعت مد، ارتباط با جهان، دسترسی فرهنگی، و نظام مالیاتی هیچ امتیازی کسب نکرده است.
امتیاز ایران در مولفههای دیگری نظیر تابآوری، کیفیت زندگی، توریسم، زیست جنسی، صنعت سرگرمی، استانداردهای زیستمحیطی، حاکمیت حقوق بشر، توجه به نیازهای خانواده و برابری قومیتی نیز نزدیک به صفر بوده است.
بخشی از مولفههای بررسیشده در گزارش یواسنیوز مربوط به مباحث اقتصادی است. امتیاز ایران به لحاظ محیط کسب و کار ۱۱.۶ بوده که رتبهای بهتر از یکی مانده به آخر برای ایران رقم نزد.
امتیاز ایران از نظر مولفه سرمایهگذاری نیز ۲.۴ است، با این امتیاز کسبشده، ایران در میان ۸۷ کشور در رتبه ۷۰ این فهرست قرار گرفت.
بر این اساس، محیط کسب و کار ایران از نوآوری پایین، عدم سرمایهپذیری، سیستم قانونی ضعیف، ضعف صنعت دیجیتال، و همچنین فساد و عدم شفافیت در بخش دولتی رنج می برد.
بررسی جزییات رتبهبندی بر اساس مولفههای مختلف، نشان میدهد رتبه ایران به لحاظ جذابیت فرهنگی در رتبه ۸۷، از نظر تابآوری در رده ۸۵ و از نظر تاثیر گذاری فرهنگی در جایگاه ۷۶ قرار گرفته است.
در این رتبهبندی ایران از نظر مولفه کارآفرینی در رده ۷۰ و به لحاظ شاخصه میراث فرهنگی در رتبه ۷۴ قرار گرفته است. رتبه ایران از نظر مولفه پیشرانههای هویتی ۵۴، به لحاظ متغیر محیط کسب و کار ۸۶، از نظر مولفه اقتدار ۱۸، بر اساس شاخصه کیفیت زندگی ۸۶ و بالاخره از نظر هدفمندی اجتماعی ۸۷ شده است.
مقامهای اوکراینی از حمله پهپادی روسیه به کییف در بامداد یکشنبه ۱۹ شهریور خبر داده و گفتند نیروی هوایی اوکراین توانسته ۲۶ پهپاد تهاجمی شاهد ساخت ایران را منهدم و سرنگون کند.
نیروی هوایی اوکراین اعلام کرد که ۲۶ پهپاد از ۳۳ پهپاد پرتاب شده از سوی روسیه را منهدم کرده است که همگی پایتخت اوکراین و منطقه اطراف آن را هدف قرار داده بودند.
رویترز در گزارشی، نوشت که انفجارهای بامداد یکشنبه در پایتخت اوکراین و مناطق اطراف آن به مدت حدود دو ساعت طنینانداز شد و در چندین منطقه شهر برخی ساختمانها فرو ریخت، اما کسی در این حملات کشته نشد.
شاهدان رویترز دستکم از وقوع پنج انفجار در سراسر کییف خبر داده و گفتند آسمان شب با انفجارهای پدافند هوایی درگیر با پهپادها، روشن و یک ستون دود از بین ساختمانها بلند شده بود.
ویتالی کلیچکو، شهردار کییف نیز گفت که قطعات پهپادهای سرنگونشده در پنج منطقه مختلف سقوط کرده، اما در این حملات تنها یک نفر مجروح شده است.
بر اساس گزارشها، یک تاسیسات زیربنایی نامشخص و هشت ساختمان مسکونی در نتیجه این حملات شبانه آسیب دیدهاند.
روسیه در مورد این حملات تاکنون واکنشی نشان نداده، اما این کشور پیشتر و در جریان تهاجم ۱۸ ماهه خود به اوکراین، حملات هوایی منظمی را به مراکز جمعیتی این کشور و در نقاطی دور از خط مقدم جنگ انجام داده است.
مقامهای اوکراینی اعلام کردند که حمله روسیه به شهر کوستیانتینیوکا در شرق این کشور در روز چهارشنبه، ۱۷ نفر را کشته است.
حملات جدید روسیه با استفاده از پهپادهای شاهد در حالیست که ارتش اوکراین و شماری از مقامهای آمریکایی پیشتر بارها درباره حمایت نظامی جمهوری اسلامی از روسیه و تحویل پهپاد برای حمله به خاک اوکراین هشدار داده بودند.
بامداد روز ۱۲ شهریور نیز نیروی هوایی اوکراین خبر داد که سامانههای پدافند هوایی این کشور، ۲۲ فروند از ۲۵ پهپاد شاهد ایرانی را که در حمله روسیه به بخشهای جنوبی منطقه اودسا به کار گرفته شده بود، سرنگون کرده است.
به گفته طرف اوکراینی، بسیاری از این حملات از پایگاههای نظامی شبهجزیره کریمه و با استفاده از پهپادهای ایرانی «شاهد ۱۳۱ و شاهد ۱۳۶» انجام میشود.
اواخر خرداد امسال جان کربی، سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید گفت جمهوری اسلامی به مسکو تجهیزات لازم را برای ساخت کارخانه پهپاد ارائه کرده و روسیه میتواند اوایل سال آینده میلادی پهپاد ایرانی تولید کند.
او همچنین با اشاره به اینکه حمایت نظامی ایران و روسیه از یکدیگر از هر دو طرف جریان دارد، یادآور شد ایران به دنبال دریافت میلیاردها دلار تجهیزات نظامی از روسیه از جمله بالگرد و رادار است.
آمریکا، بریتانیا، اتحادیه اروپا، استرالیا و نیوزیلند تاکنون جمهوریاسلامی را به دلیل ارائه پهپاد به روسیه در جنگ اوکراین، هدف چندیدن دور تحریم قرار دادهاند.
با این حال مقامهای جمهوری اسلامی کمک تسلیحاتی خود را به روسیه در جنگ اوکراین انکار میکنند.
از سوی دیگر، گزارشهای مختلفی نیز درباره حضور مستشارهای نظامی ایران در کریمه برای آموزش کار با پهپاد به نیروهای روسیه در حمله به اوکراین و نیز تصمیم احتمالی جمهوری اسلامی برای ساخت خط تولید پهپاد در روسیه و نیز ارائه موشک بالستیک به مسکو حکایت دارد.