محمدمهدی اسماعیلی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به تحول در نیروی انسانی این وزارتخانه گفت ۴۰۰ جوان «حزباللهی» تا پایان تابستان وارد این وزارتخانه میشوند تا تغییراتی در بدنه آن به وجود بیاید. درباره اینکه این افراد با چه شرایط و وضعیتی استخدامی میشوند توضیحی داده نشده.
اسماعیلی به تازگی از تلاش وزارتخانهاش برای انتخاب «همه» منابع انسانی خود از میان «جبهه انقلاب» و در سطوح مختلف از «افراد شناخته شده، کار کرده و مورد وثوق» خبر داد.
او تاکید کرد که «جهتگیری تولید محتوا» در وزارت ارشاد از دو سال پیش که «دولت انقلابی» مدیریت اجرایی کشور را بر عهده گرفت، تغییر کرده و جهتگیریها به سمت «اهداف و آرمانهای انقلاب» رفته است.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی دولت ابراهیم رئیسی از فعالیت این وزارتخانه در دو دوره ریاستجمهوری حسن روحانی با عنوان «یک دهه رهاشدگی فضای مجازی» یاد کرد که به گفته او، «تاثیری شگرف در حوزه سبک زندگی افراد و انحرافات جدی در مسیر» داشته است.
نمونههایی که اسماعیلی برای این «تغییر» ذکر کرد شامل همراهی «یک بسته کامل فرهنگی» برای هر کنگرهای است که برای «شهدا» ساخته میشود و نیز «تربیت نیروی انسانی» و «شناسایی» استعدادهای جوان.
او همچنین گفت که وزارت ارشاد اکنون برخلاف دولت قبلی که میگفت «قرار نیست افراد را به زور به بهشت ببریم» عمل میکند و مدیریت فرهنگی را به زیر سلطه «حکمرانی دینی» بازگردانده است.
اسماعیلی در ادامه به تمجید از نگاههای «محمدتقی مصباح یزدی»، روحانی تندرو و از حامیان اسلامیسازی علوم انسانی پرداخت.
وزیر ارشاد در بخشی دیگر از سخنانش از حضور هزار و ۸۰۰ «خواهر طلبه آموزش دیده» در نمایشگاه کتاب اخیر خبر داد که به گفته او برای «امر به معروف» در صحنه حضور داشتند.
اسماعیلی در بخشی از سخنانش گفت: «بدنه نیروی انسانی این وزارتخانه با یک کار سخت و پرمانع در آستانه یک تحول جدی قرار گرفته و ۴۰۰ نیروی جوان حزباللهی بعد از دو سال کار جدی تا پایان تابستان وارد این وزارتخانه میشوند تا تغییر در بدنه به وجود آید.»
این اظهارات واکنشهای متعددی از سوی هنرمندان و سینماگران به همراه داشت. از جمله حسین معززینیا، منتقد سینما در یادداشتی نوشت: «وزارتخانهای که به برکت حضور باصلابت شما از تویش دیگر هیچ محصول متوسطی هم بیرون نمیآید قرار است تغییر در بدنهاش اتفاق بیفتد که کدام بخش باقیماندهاش ویران شود؟»
او در ادامه یادآور شد: «از نفس انداختن همه بخشهای تولیدی که پیشاپیش انجام شده، میخواهید آرشیوها را شخم بزنید؟ مدیران زیرمجموعه را بازنشسته کنید و بهجایشان "جوان حزباللهی" بگذارید تا باقیماندهها و دستاوردهای گذشته وزارتخانه "فرهنگ" را "ارشاد" کنند؟»
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی دولت رئیسی در یک سال گذشته و به ویژه همزمان با شکلگیری خیزش انقلابی ایرانیان علیه جمهوری اسلامی و همراهی هنرمندان با مردم، از سانسور، ممنوعالفعالیت شدن، بازداشت و محرومیت هنرمندان معترض یا مخالف حجاب اجباری حمایت کرده است.
عملکرد او از جمله در «توقف» سیزدهمین دوره جشنواره فیلم کوتاه ایران (ایسفا) به دلیل استفاده از تصویر «بیحجاب» سوسن تسلیمی در فیلم «مرگ یزدگرد» برای پوستر و «ممنوعالکاری» دستاندرکاران این رویداد قابل اشاره است که اسماعیلی گفت به «دستور» مستقیم او انجام شده است.
علت این تصمیم «مغایرت پوستر سیزدهمین دوره این رویداد با قانون حجاب» عنوان شد و اسماعیلی گفت: «به دستگاههای تابعه وزارت ارشاد دستور دادیم بهصورت جدی مساله حجاب را پیگیری و اجرا کنند.»
وزیر ارشاد پیش از آن هم ضمن تاکید بر ضرورت حفظ «حجاب اجباری» از سوی هنرمندان، گفته بود هنرمندانی که «حجاب و عفاف» را رعایت نکردند، خودشان «انتخاب» کردهاند که در حوزه فرهنگ و هنر نباشند و برای همین «ممنوعالکار» شدند.
او البته اعتراف کرد که پس از خیزش انقلابی، «همه» برنامههای فرهنگی و هنری تعطیل شد، چون «برخی از بازیگران حاضر نشدند در این شرایط کار را ادامه دهند».
از شهریور گذشته و با شکلگیری اعتراضات مردمی با شعار «زن زندگی آزادی»، شماری از زنان بازیگر نیز تصاویری بدون حجاب اجباری از خود منتشر کردند.
ترانه علیدوستی، کتایون ریاحی، شقایق دهقان، پانتهآ بهرام، هنگامه قاضیانی، گلاب آدینه، افسانه بایگان و دهها بازیگر دیگر از جمله کسانی بودند که با اعتراضات مردمی همراهی کردند.
برخی از این افراد با احکام حبس، ممنوعالفعالیت شدن، محرومیت از فعالیت در شبکههای اجتماعی و مجازاتهای نامتعارفی چون «مراجعه به مراکز روانپزشکی» مواجه شدند.
با وجود تلاش حاکمیت برای سرکوب این شکل از اعتراضات دامنهدار همراه با فشار بر دیگر مخالفان حجاب اجباری، نافرمانی مدنی زنان چه در خیابانها و اماکن عمومی و چه در میان زنان بازیگر ادامه دارد.
اواخر تیر ماه رسانههای ایران از بازداشت دو زن و دو مرد به دلیل رعایت نکردن حجاب اجباری مقابل یک «هیات عزاداری در منطقه شش تهران» خبر دادند که یکی از آنها تبسم جمالپور، بازیگر ۲۰ ساله فیلم «لاک قرمز» و سریال «محکومین» است.
بر اساس گزارش اطلس زندانهای ایران، تبسم جمالپور که در این تصاویر روسری خود را برداشته، پس از بازداشت در تاریخ ۲۶ تیر به یک «خانه امن» منتقل شده است.
منبع مطلعی که با اطلس زندانهای ایران گفتوگو کرده، تاکید کرده است ماموران امنیتی پس از بازداشت این دختر جوان به او گفتهاند: «باید مانند تصویری که منتشر کردهای لخت شوی ....» سپس با خشونت و ضرب و جرح «لباس او را از تنش درآورده و اقدام به لمس سینههای او کردهاند».
جمالپور پس از انتقال به بند ۲۰۹ زندان اوین، طی روزهای متوالی مورد بازجویی قرار گرفته و روز سهشنبه سوم مرداد، به بند زنان این زندان منتقل شده است.
گفته میشود او با اتهاماتی چون «توهین به مقدسات» و «اشاعه فساد و فحشا» دستگیر و زندانی شده است.
بر اساس تصاویر منتشر شده در شبکههای اجتماعی، علاوه بر تبسم جمالپور، دو جوان دیگر (یک دختر بدون روسری و یک پسر با پوشش شلوارک) مقابل یک هیات عزاداری در تهران ایستادهاند اما از سرنوشت دو جوان دیگر و همچنین نفر چهارم بازداشت شده که همراه آنان بوده، اطلاعی در دست نیست.
از سوی دیگر شراگیم زند، روزنامهنگار نیز از «بیخبری» از وضعیت یکی از زنانی خبر داد که پاییز سال گذشته همراه با خشونت بازداشت شد. ویدیوی بازداشت این زن که ماموران لباس شخصی او را درون ماشین کشیدند و اسلحههایشان را به سوی مردم اطراف ماشین نشانه رفتند، بارها و بارها در شبکههای اجتماعی به اشتراک گذاشته شد.
به گفته زند، «فرنگیس قشقایی»، معلم بازنشسته، با ضربوجرح و خشونت نیروهای امنیتی بازداشت و به زندان کچویی منتقل شد اما از آن زمان تاکنون خبری از او در دست نیست.
اینها تنها موارد از بازداشتهای همراه با خشونت و آزارهای جسمی و جنسی نیستند و پیشتر هم گزارشهایی درباره تجاوز، تعرض و رساندن آزار جنسی به شماری از معترضان بازداشت شده در جریان خیزش انقلابی ایرانیان و دیگر مخالفان جمهوری اسلامی منتشر شده است.
روزنامه گاردین ۱۷ بهمن سال گذشته گزارشی در این زمینه منتشر و به نقل از ۱۱ معترض زن و مرد نوشت که آنها در زمان بازداشت از سوی نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی مورد «تجاوز جنسی، خشونت جنسی، ضرب و شتم و شکنجه» قرار گرفتهاند.
پیش از آن و در آذر ماه هم روزنامه نیویورکتایمز با انتشار گزارشی خبر داده بود ماموران امنیتی حکومت به صورت «سازماندهی شده» از «تجاوز» برای ساکت کردن زنان معترض استفاده میکند.
نرگس محمدی، فعال حقوق بشر زندانی هم در نامهای به جاوید رحمان، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران، «تعرض به زنان حین بازداشت و در بازداشتگاهها» را بخشی از برنامه سرکوب حکومت علیه زنان معترض خواند.
