رسانههای ایران از آتشسوزی در پالایشگاه نفت آفتاب واقع در شهرک صنعتی خلیج فارس در غرب بندرعباس خبر دادند و به نقل از مقامها اعلام کردند که دستکم هشت نفر در این آتشسوزی زخمی شدند.
رویا جهانگیری سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان روز دوشنبه به خبرگزاری دولتی ایرنا گفت: «این هشت نفر از عوامل آتشنشانی و اطفاء حریق هستند.»
او گفت که تمام مراکز درمانی و بیمارستانی در حال آماده باش هستند و میزان خسارت جانی و مالی همچنان در دست بررسی است.
بر اساس ارزیابی هوایی اورژانس بندرعباس، از پنج مخزن همجوار، ۲ مخزن منفجر شده و آتشسوزی گستردهای رخ داده است.
همچنین بابایی، مدیر روابط عمومی شرکت نفت آفتاب گفت: یک مخزن هیدروکربن و یک دستگاه تانکر در پالایشگاه آفتاب در ساعت پانزده روز دوشنبه دچار حادثه شد.
او تاکید کرد که هنوز علت این آتشسوزی مشخص نشده است.
در همین حال دادستان استان هرمزگان اعلام کرد: «در رابطه با این آتشسوزی پرونده قضایی تشکیل شده است و مطابق اعلام کارشناسان به دلیل دمای بالای آتش در محل آتشسوزی فعلا امکان اعلام دقیق علت آتشسوزی وجود ندارد.»
این آتشسوزی در حالی رخ داده که در سالهای اخیر آتشسوزیهای مشابه متعددی در پالایشگاهها، از جمله پالایشگاه تهران، کارخانهها و مراکز صنعتی ایران رخ داده است.
مقامهای جمهوری اسلامی معمولا از اعلام علنی دلایل این آتشسوزیها خودداری میکنند.
همزمان در سالهای اخیر، موارد بسیاری از آتشسوزیها در ساختمانهای ناایمن شهرها به ویژه تهران گزارش شده است.
روزنامه گاردین در گزارشی درباره محرومیت دانشجویان ایران از تحصیل در دانشگاههای این کشور به دلیل امتناع از رعایت حجاب اجباری، اعلام کرد که دستکم ۶۰ دانشجوی دختر در ایران به همین دلیل از تحصیل محروم شدهاند.
این روزنامه بریتانیایی روز دوشنبه در این گزارش به نقل از چندین فعال زن از افزایش بازداشتهای زنان جوان ایران در ارتباط با حجاب اجباری خبر داد و نوشت این فعالان گفتند که زنان در صورت پایبند نبودن به حجاب اجباری، با «عواقب جدی» روبهرو خواهند شد.
گاردین با ۹ دانشجوی تعلیق شده صحبت کرده که نگران سرنوشت تحصیلی خود، پس از تعلیق و محرومیت از دانشگاه به دلیل رعایت نکردن حجاب اجباریاند.
یک دختر که دانشجوی یک دانشگاه در تهران است، گفته است: «ما به دلیل امتناع از داشتن حجاب به طور دستهجمعی از ورود به دانشگاه محروم میشویم و در چند روز گذشته به دلیل تحصن مسالمتآمیز، مورد سرکوب خشونتآمیزی قرار گرفتیم.»
او افزود که مقامهای امنیتی «ما را با خشونت از کلاسها بیرون کردند».
این دانشجو همچنین گفت که استادان دانشگاه نیز به دلیل حمایت از آنها مورد حمله قرار گرفته و از ورود به دانشگاه محروم شدهاند.
گاردین به نقل از شوراهای صنفی دانشجویان کشور نوشت که حداقل ۴۰ دانشجوی دختر به دلیل رعایت نکردن حجاب اجباری «به طور مشروط» از کلاسهای درس محروم شدهاند. با این حال، این روزنامه به نقل از هرانا نوشت که دستکم ۶۴ دانشجو تعلیق و سه دانشجوی دیگر اخراج شدهاند.
یکی از دانشجویان مشهد که نخواست نامش فاش شود، به گاردین گفت: «به دلیل اعتراض در چهلمین روز درگذشت مهسا امینی، بارها تعلیق موقت شدم. با توجه به اینکه ترم بعد دوباره تعلیق میشوم یک سال تمام از تحصیل عقب میافتم. آرزوی تحصیل در خارج از کشور را دارم، اما متاسفانه با توجه به شرایط فعلی، آیندهام تاریک است.»
گاردین به نقل از دانشجویان همچنین نوشت که تیمهای حراست دانشگاه با خشونت به خوابگاهها یورش برده و دانشجویان را به دلیل به اشتراک گذاشتن پستهای شبکههای اجتماعی در حمایت از معترضان و محکومان به اعدام، بیرون میکنند.
یکی از دانشجویان تهرانی گفته است: «سه روز پس از انتشار پستی درباره احکام اعدام، تیم حراست دانشگاه پس از یورش به خوابگاه ما گوشی من را توقیف کردند. آنها همچنین پوسترهای اعتراضی یا هر چیز مرتبط با انقلاب جاری را جمعآوری کردند و به ما نسبت به عواقب بدتر هشدار دادند.»
او افزود: «من شک دارم افسرانی که وارد خوابگاه ما میشوند از کادر حراست دانشگاه باشند. من قبلا آنها را ندیده بودم. روز بعد از این حمله، به همراه سه تن از دوستانم موقتا تعلیق شدم.»
گاردین نوشت که همچنین به دانشجوان اخطار داده شده که نمرات درسی آنها صفر میشود.
یک دانشجوی دیگر در تهران به این روزنامه گفت: «مدیریت دانشگاه مانند بازوی جمهوری اسلامی عمل میکند. مدیریت دانشگاهم به من هشدار داده که اگر عذرخواهی نکنم و پستهایم در شبکههای اجتماعی در حمایت از انقلاب را پس نگیرم، نمره صفر میگیرم.»
جاسمین رمزی، معاون مرکز غیرانتفاعی حقوق بشر در ایران، گفت که حکومت ایران سابقهای مستند در آزار و شکنجه دانشجویان دانشگاهی دارد که متهم به شرکت در تظاهرات مسالمت آمیز بودند.
یاسمین رمزی معاون مرکز غیرانتفاعی حقوق بشر در ایران به گاردین گفت: «تحولات اخیر نشان داده است که کمیتههای انضباطی دانشگاهها در ایران «جلسات» ساختگی برگزار کردهاند که در آن با دانشجویان و اساتید بدون هیچ فرصتی برای اثبات بیگناهی خود به عنوان مجرم برخورد میشود.»
یکی دیگر از دانشجویان گفت که محاکمههایی مانند دادگاه در دانشگاهها برگزار میشود و زنان بر اساس اتهاماتی که به آنها نسبت میدهند، از تحصیل تعلیق میشوند.
این دانشجو با این حال، گفت: «کسانی هستند که چشم خود را از دست دادهاند. کسانی هستند که به قتل رسیدهاند. در مقایسه با آنچه آنها برای آزادی ایران متحمل شدهاند، تعلیق من از تحصیل چیزی نیست.»
مرکز پژوهشهای مجلس در گزارشی هشدار داده که در صورت تداوم روندهای اقتصادی دهه۹۰ در برنامه هفتم توسعه، سیاستهای بازتوزیعی هم راه به جایی نخواهد برد و نرخ فقر، روندی فزاینده را تجربه خواهد کرد.
بازوی پژوهشی مجلس شورای اسلامی، تنها راه خروج از این وضعیت را، تحقق رشد اقتصادی بالا و پایدار دانست.
در این گزارش تاکید شده است که سیاستگذار باید از سیاستهای سرکوب قیمت برای کنترل تورم دست بردارد و معضل تورم را به شکل اساسیتر، حل و فصل کند.
در این گزارش مرکز پژوهشهای مجلس، از مشکلات سیاسی و تحریم به عنوان معضل و مانعی بر سر رشد اقتصاد ایران نام برده شده و آمده است: منابع ارزی به پاشنه آشیل اقتصاد ایران تبدیل شده و تحقق رشد پایدار در گرو تامین منابع جدید ارزی برای کشور است.
در جایی از این گزارش تصریح شدهاست: در نهایت کشور باید به این جمعبندی برسد که دوران مدیریت اقتصاد با درآمد سرشار نفتی به پایان رسیده است و ساختارهای اقتصادی به جا مانده از آن دوران باید بازطراحی شوند.
مطابق دادههای این گزارش متناسب با هدفگذاریها، تولید ناخالص داخلی کشور در سال ۱۴۰۰ باید نسبت به ارزش تولید ناخالص داخلی در سال ۱۳۹۰، رشدی ۱۱۶ درصدی را تجربه میکرد حال آنکه میزان رشد فقط ۹ درصد بوده است.
مصرف خصوصی سرانه در طی دهه ۹۰ کاهشی نزدیک به 11 درصد داشته است، روند درآمد خانوار وضعیت بهتری نداشته و با کاهش پسانداز توان تشکیل سرمایه در اقتصاد ایران به شکل چشمگیری کاهش یافته است.
فرشاد مومنی، اقتصاددان چند روز پیش گفته بود فقط در کمتر سه سال از سالهای دهه ۹۰، جمعیت فقرا دو برابر شده است.
هادی موسوی نیک، مدیرکل پیشین مطالعات رفاه اجتماعی وزارت تعاون نیز گفته، ۵۷ درصد از جمعیت ایران سوءتغذیه دارند و حداقل کالری لازم روزانه را دریافت نمیکنند.
بر اساس اعلام این مقام سابق وزارت تعاون، در میان این جمعیت حدود ۱۴ میلیون و ۵۰۰ هزار بچه حضور دارند و در واقع یک فاجعه انسانی عجیب در حال اتفاق افتادن است.
موسوی نیک افزود: این وضعیت میتواند در آینده نظام حمایتی و بهداشتی درمانی کشور را دچار چالشهای جدی کند.
یک گزارش مرکز پژوهشهای مجلس که در زمستان سال ۱۴۰۱ منتشر شد، جمعیت زیر خط فقر ایران، را بین ۲۵ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر تا ۲۶ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر برآورد کرده بود.
عباس شاهسونی رییس گروه سلامت هوا و تغییر اقلیم وزارت بهداشت اعلام کرد که از ابتدای تیرماه سال جاری تاکنون وضعیت سلامتی ۵۳۰ هزار نفر از جمعیت استان سیستان و بلوچستان متاثر از طوفانهای گرد و غباری در این استان قرار گرفته است.
شاهسونی روز دوشنبه ۱۹ تیر به ایسنا گفت: «بر اساس آخرین آمار ثبت شده توسط مرکز عملیات اضطراری استان سیستان و بلوچستان، از ابتدای تیر تاکنون در این استان شاهد ۱۸۳۸ مورد مراجعه به مراکز درمانی، ۸۸ مورد بستری و ۱۷۴۹ مورد درمان و ترخیص بودهایم.»
او افزود: «شهرستانهای زابل، نیمروز، هیرمند، زهک و هامون در شمال استان بیشترین درگیری را با طوفانهای گرد و غباری داشتهاند.»
این مقام وزارت بهداشت ادامه داد: «بیشترین علل مراجعه به مراکز درمانی به ترتیب بیماران تنفسی با ۹۸۰ مورد، بیماران قلبی با ۵۴۲ مورد، بیماران چشمی با ۱۸۷ مورد و تروماهای ترافیکی با ۱۲۹ مورد اعلام شده است.»
شاهسونی همچنین گفت: «از طرفی به دلیل اختلال در سیستم برق رسانی، آسیبهایی به برخی تجهیزات زیرساختهای سلامت نیز وارد شده است و تعدادی از آمبولانسهای اورژانس از چرخه عملیات خارج شدهاند.»
همزمان با طوفانهای گردوغباری در استان سیستان و بلوچستان، گزارشهایی از تشدید کمبود آب در این استان نیز منتشر شده است.
رسانههای ایران گزارش دادند که روز پنجشنبه گذشته فعالیت یکی از ایستگاههای خط انتقال آب از زابل به زاهدان مختل شد.
شرکت آب و فاضلاب استان سیستان و بلوچستان با انتشار اطلاعیهای از مردم برخی نقاط شهر زاهدان خواست برای «صرفهجویی، کاهش مصرف و ذخیرهسازی موقت آب برای مصارف اضطراری» اقدام کنند.
خبرگزاری تسنیم نوشت که این وضعیت تا روز جمعه نیز ادامه یافت و با تداوم قطعی آب، شرکت آب و فاضلاب استان وقوع «حادثه در خروجی ایستگاه پمپاژ» را تایید کرد. در این مدت توزیع آب با تانکر صورت گرفته است.
وضعیت بحران آب و هوای سیستان و بلوچستان در حالی است که چند روز پیش، یک بولتن محرمانه وزارت اطلاعات درباره وضعیت محیط زیستی استان سیستان و بلوچستان به دست ایران اینترنشنال رسید که در آن، این وزارتخانه از شکست طرحهای محیط زیستی و آبرسانی ارگانها و نهادهای مختلف جمهوری اسلامی از جمله سپاه پاسداران و وزارت نیرو در این استان خبر و هشدار داد مردم دیگر تمایلی به سکونت در این منطقه ندارند.
این بولتن محرمانه با عنوان «تشدید بی سابقه غلظت گرد و غبار در شمال سیستان و بلوچستان به دلیل تخریب بستر تالاب هامون توسط وزارت نیرو» تهیه شده بود و در آن با اشاره به ممانعت طالبان از رهاسازی حقابه ایران از رودخانه هیرمند آمده که «دستگاههای مختلف از جمله وزارت نیرو بدون توجه به تبعات طرحهای بدون مطالعه و به صورت جزیرهای، اقداماتی را به بهانه تامین آب شرب در منطقه سیستان در شمال این استان اجرایی» کردهاند.
وزارت اطلاعات تاکید کرده که «تقریبا هیچ یک از این پروژهها کارایی نداشته و صرفا تخریب تالاب و افزایش مشکلات زیست محیطی برای مردم منطقه از جمله تشدید ریزگردها را به همراه داشته» است.
کمتر از یک هفته پس از قرائت گزارش کمیته حقیقتیاب سازمان ملل متحد درباره سرکوب خیزش سراسری مردم ایران، ناصر کنعانی سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی اعلام کرد که حکومت ایران «چنین سازوکاری را به رسمیت» نمیشناسد.
کنعانی روز دوشنبه در نشست خبری هفتگی خود گفت: «همانطور که بارها اعلام کردیم، اقدام کشورهای غربی در بحث تشکیل کمیته به اصطلاح حقیقت یاب مصداق بارز سیاسی کردن موضوع حقوق بشر و استفاده از ابزاری از سازوکارهای بینالمللی در این مسیر است و ایران از همان ابتدا تشکیل کمیته حقیقتیاب را غیر مشروع تلقی کرده و گفتیم که چنین سازوکاری را به رسمیت نمیشناسیم.»
او افزود: «بنابراین بررسی نقض حقوق افراد در چنین حوادثی وطیفه دولتهاست و بدین منظور با دستور رئیس جمهور کمیتهای به منظور بررسی حوادث اخیر تشکیل شده و اقدام کشورهای غربی در ایجاد چنین کمیتهای غیرقانونی است.»
در حالی که در جریان خیزش سراسری علیه جمهوری اسلامی بیش از پانصد معترض با شلیک نیروهای امنیتی جان خود را از دست دادند، هنوز حکومت ایران پروندهای برای پیگیری این کشتار تشکیل نداده است.
در مقابل، تاکنون چندین معترض به اتهام دست داشتن در کشته شدن چند مامور حکومتی پس از برگزاری دادگاههایی که از سوی جامعه بینالمللی محکوم شد، اعدام شدهاند.
کمیته حقیقتیاب شورای حقوق بشر سازمان ملل روز چهارشنبه گذشته در گزارش خود سخنان مقامات جمهوری اسلامی درباره «عفو» ۲۰ هزار نفر از معترضان بازداشتشده را نشان دهنده آن دانست که تعداد بازداشتشدگان به مراتب بیش از این تعداد است.
این کمیته همچنین اعدام هفت نفر از معترضان را «تکان دهنده» خواند و تاکید کرد که گزارشها حاکی از اعترافات اجباری تحت شکنجه است.
کمیته حقیقتیاب سازمان ملل اضافه کرد که مسمومسازی دانشآموزان بر حقوق هزاران دختر از جمله حق آموزش تاثیر منفی دارد و این کمیته این موضوع را نیز بررسی میکند.
کنعانی همچنین در نشست خبری خود به نشست اخیر شورای امنیت سازمان ملل متحد درباره قطعنامه ۲۲۳۱ اشاره کرد و گفت: «اروپاییهای مانند آمریکاییها مسئول عدول در اجرای برجام هستد. اگر بخواهند اقدام غیرقانونی بکنند و تحریمهای جدیدی را وضع کنند، جمهوری اسلامی هم واکنش محکمی متناسب با اقدامات انجام خواهد داد.»
شورای امنیت سازمان ملل متحد روز پنجشنبه ۱۵ تیر جلسهای توجیهی در خصوص برنامه هستهای جمهوری اسلامی و اجرای قطعنامه ۲۲۳۱ برگزار کرد.
پس از آن، آمریکا، بریتانیا، فرانسه و آلمان در نشست سازمان ملل درباره گزارش معاون سیاسی دبیرکل این سازمان در ارتباط با اجرای قطعنامه ۲۲۳۱ در تایید برجام، با ابراز نگرانی شدید از گسترش برنامه پهپادی ایران، خواستار تحقیقات سازمان ملل در مورد تخلفات جمهوری اسلامی در این زمینه شدند.
سخنگوی وزارت خارجه ایران همچنین درباره روابط تهران با باکو و بازگشایی احتمالی سفارت جمهوری آذربایجان در تهران گفت: «خوشبختانه در مسیری سازنده و دو جانبه قرار گرفتیم و دو طرف اتفاق نظر دارند در چارچوب گفتگوهای موضوعات را حل و فصل کنند.»
او با اشاره به سفر اخیر وزیر خارجه جمهوری اسلامی به باکو، محتوای مذاکرات حسین امیرعبداللهیان و الهام علیاف و همچنین وزیر خارجه آذربایجان را «خوب» توصیف کرد و گفت: «بیانیههای رسانهای هم نشان داد که دو طرف اتفاق نظر بر حل و فصل مسائل دارد.»
کنعانی درباره اختلافات مرزی در خلیج فارس با دو کشور کویت و عربستان سعودی برای استخراج از یک میدان گازی مشترک گفت: «در چارچوب گفتوگوهای دوجانبه با مقامات کویت این موضوع را در حال پیگیری هستیم.»
او همچنین درباره روابط با ریاض گفت: «دو طرف سفرای معرفی شده را تایید کردند و روند روابط در مسیر خوبی قرار دارد.»
سخنگوی وزارت خارجه ایران با این حال تاریخی را برای سفر ابراهیم رئیسی به عربستان سعودی مشخص نکرد.
کنعانی در پایان میانجیگری روسیه بین ایران و اسرائیل برای مبادله اسرا را رد کرد و گزارشها در این زمینه را «موجسازی بیاساس» خواند.
روزنامه عربیزبان شرق الاوسط، چاپ لندن، خبر داد که احتمالا پژوهشگر اسرائیلی-روس ربوده شده در عراق به ایران منتقل شده و اسرائیل و جمهوری اسلامی در حال مذاکره برای تبادل او با یک زندانی ایرانی در تلآویو هستند.
شرق الاوسط روز یکشنبه ۱۸تیرماه به نقل از منابعی در حشد شعبی، گروه شبهنظامی عراقی تحت حمایت جمهوری اسلامی، نیروهای امنیتی و چند نماینده پارلمان عراق نوشت که ربوده شدن الیزابت تسورکوف، پژوهشگر اسرائیلی-روس در بغداد، با هدف فشار بر اسرائیل برای احیای مذاکرات متوقفشده در زمینه آزادی یک زندانی ایرانی در تلآویو است.
رزا اعتماد انصاری، وکیل توماج صالحی در گفتوگو با «شبکه شرق» اعلام کرد که موکلش به اتهام «افسادفیالارض» به ۶ سال و ۳ ماه حبس محکوم شده و از اتهامات توهین به بنیانگذار و رهبر جمهوری اسلامی و ارتباط با دول متخاصم، تبرئه شده است.
اعتماد انصاری روز دوشنبه افزود: «امروز رای پرونده دادگاه بدوی توماج صالحی به ما به عنوان وکیل پرونده ابلاغ شد. رای صادره به عقیده ما رای خوبی است. همچنین توماج صالحی از امروز به بند عمومی زندان منتقل شد. او پیش از این در انفرادی بود.»
به گفته وکیل صالحی، بر اساس رای صادره، «فقط مجازات اشد در قبال توماج که همین ۶ سال و ۳ ماه حبس با احتساب ایام فعلی بازداشت است»، اجرایی خواهد شد.
این رای دادگاه در شرایطی صادر شده که در روزهای اخیر، ایرانیان در دهها شهر از کشورهای مختلف جهان، در حمایت از توماج صالحی و دیگر زندانیان سیاسی تجمع کردند.
در روز شنبه گذشته، شماری از ایرانیان مقیم ترکیه، سوئد، دانمارک، نروژ، بلژیک، فنلاند، آلمان، انگلیس، هلند و دیگر کشورها، با برگزاری تجمعاتی، اعتراض خود را به ادامه بازداشت توماج صالحی و دیگر زندانیان سیاسی نشان دادند.
روز چهاردهم تیر با وجود اینکه دادگاه این هنرمند زندانی به تازگی برگزار شده، خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران مدعی شد حکم او «به علت همکاری موثر با مسوولان پرونده»، از «اعدام» به حبس تغییر کرده است.
رزا اعتمادانصاری، وکیل توماج صالحی اما در گفتوگو با «شبکه شرق» این خبر را تکذیب کرد و گفت: «پرونده توماج هنوز به مرحله انشای رای هم نرسیده و خبرگزاری تسنیم با خبری که منتشر کرده، اخلاق حرفهای رسانه را رعایت نکرده است.»
پیشتر محمد موسویان، دادستان اصفهان اعلام کرده بود توماج صالحی به «فعالیت تبلیغی علیه نظام، همکاری با دولتهای متخاصم و تشکیل گروه غیرقانونی به قصد بر هم زدن امنیت کشور» متهم شده است.
در آبان سال گذشته، خبرگزاری دانشجو از بازداشت این خواننده رپ اعتراضی و از حامیان خیزش انقلابی علیه جمهوری اسلامی خبر داد.
بازداشت توماج صالحی در میانه اعتراضات در حالی بود که او با پیامهایش در شبکههای اجتماعی از خیزش انقلابی حمایت قاطع کرده بود.
این خواننده معترض پیشتر و در شهریور ۱۴۰۰ بعد از خواندن آهنگ «سوراخ موش بخر» در اصفهان بازداشت و بعد از مدتی آزاد شده بود.
او در آثار خود به موضوعاتی چون فساد در جمهوری اسلامی، اعتصابات کارگری، اعدام و زندانی کردن مخالفان جمهوری اسلامی پرداخته است.