مقام آمریکایی: بلینکن و بن ‌سلمان درباره مذاکرات برقراری رابطه ریاض با اسرائیل توافق کردند

علی‌نژاد تاکید کرد: «وضعیت در بریتانیا چنان وخیم شده که ایران‌اینترنشنال که با پخش ماهواره‌ای خبرهای معتبر، باعث برآشفتگی رژیم ایران شده بود، ناچار شد در ماه فوریه از بریتانیا خارج شود.»

او افزود: «چطور ممکن است بریتانیا با داشتن یکی از پیشرفته‌ترین ساختارهای امنیتی جهان، در خاک خود قادر به حفاظت از مردم نباشد؟»

مقام‌های جمهوری اسلامی تاکنون بارها ایران‌اینترنشنال و کارکنان آن را تهدید کرده‌اند و این تهدید‌ها در پی پوشش خیزش انقلابی مردم ایران در ماه‌های اخیر به شکل قابل‌ توجهی افزایش پیدا کرده است.

علی‌نژاد با اشاره به تهدیدهای سپاه علیه خود و سایر فعالان سیاسی گفت: «اعمال تحریم‌های کوچک بر افراد و نهادهایی که در خارج دارایی ندارند و قصد سفر به خارج کشور را نیز ندارند، کافی نیست.»

این روزنامه‌نگار و فعال سیاسی خاطرنشان کرد بریتانیا حتی جمهوری اسلامی را به خاطر کشتن و ناتوان‌سازی شهروندان بریتانیایی نیز مجازات نکرده که از آن جمله می‌توان به حمله هوایی سپاه به کشتی تجاری مرسر استریت در ژوییه ۲۰۲۱ که به کشته شدن دو نفر از جمله یک شهروند بریتانیایی منجر شد و نیز حمله سال گذشته به سلمان رشدی اشاره کرد.

علی‌نژاد تاکید کرد چالشی که اروپا با آن روبه‌روست تنها حفاظت از شهروندان خود نیست بلکه حمایت از ارزش‌هایی همچون آزادی، دموکراسی و حقوق بشر نیز مطرح است.

او نوشت: «واقعیت دردناک این است که اروپا در اثر بی‌عملی زمین‌گیر شده است. در حالی که بریتانیا در حمایت نظامی از اوکراین در برابر روسیه نقش محوری را در اروپا دارد اما برای برخورد با سپاه تردید به خرج می‌دهد.»

این چهره مخالف جمهوری اسلامی از دولت بریتانیا خواست با قرار دادن نام سپاه در فهرست سازمان‌های تروریستی، اقدامی ملموس انجام داده و از امنیت شهروندان خود محافظت کند.

مسیح علی‌نژاد همچنین با اشاره به سفر نخست‌وزیر بریتانیا به آمریکا، از جو بایدن خواست در این فرصت به ریشی سوناک یادآوری کند اکنون زمان تروریست شناختن سپاه پاسداران است.

ودانت پاتل در نشست خبری چهارشنبه خود در پاسخ به پرسش سمیرا قرایی، خبرنگار ایران‌اینترنشنال، گفت: «قطعا به شایعه‌ها و مکالمات دیپلماتیک افشا شده که می‌توانند اشتباه و گمراه‌کننده باشند، پاسخ نمی‌دهم.»

پاتل گفت مقام‌های ارشد دولت آمریکا بارها بر تعهد واشینگتن به جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای تاکید کرده‌اند و برای رسیدن به یک توافق پایدار و قابل راستی‌آزمایی، دیپلماسی بهترین راه ممکن است.

او خاطرنشان کرد: آمریکا همچنین تاکید کرده است که برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای همه گزینه‌ها را روی میز دارد.

معاون سخنگوی وزارت خارجه آمریکا همچنین به خبرنگار ایران‌اینترنشنال گفت: «همکاری ایران با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، به طرز چشمگیری ناکافی است و انتظاراتی را شورای حکام در نوامبر مطرح کرده بود برآورده نمی‌کند. از ایران می خواهیم با آژانس به طور کامل همکاری کند.»

هاآرتس چهارشنبه به نقل از مقام‌های اسرائیلی گزارش داد آمریکا و جمهوری اسلامی طی روزهای اخیر در ارتباط با تلاش‌ها برای احیای برجام، تماس‌های خود را افزایش داده‌اند و به پیشرفت‌های مهمی رسیده‌اند.

این گزارش افزود: مقام‌های نظامی اسرائیلی می‌گویند گفت‌وگوهای ایران و آمریکا با سرعتی فراتر از انتظار در حال پیشرفت است و ممکن است دو طرف طی چند هفته به توافق برسند.

طبق این گزارش، احتمال می‌رود درباره توقف غنی‌سازی اورانیوم با غلظت بالا در ازای کاهش برخی تحریم‌ها توافق صورت گیرد.

هاآرتس همچنین در تحلیلی دیگر نوشت مقام‌های اسرائیلی نگران هستند که این کشور توان تاثیرگذاری خود را بر تفاهماتی که بین آمریکا و ایران در ارتباط با برنامه هسته‌ای تهران در حال شکل‌گیری است، از دست داده و اهرم‌های فشاری که اسرائیل پیش‌تر استفاده می‌کرد دیگر به کار نمی‌آیند.

گزارش هاآرتس در حالی منتشر می‌شود که کشورهای غربی در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی پاسخ‌های جمهوری اسلامی را درباره سایت مریوان در آباده به چالش کشیده‌اند.

در حالی که رسانه‌های جمهوری اسلامی مدعی شده بودند اختلافات با آژانس در مورد یکی مکان‌های اعلام نشده ایران حل شده، اتحادیه اروپا و آمریکا اعلام کردند که پاسخ‌های ایران درباره این سایت «از نظر فنی معتبر نیست».

اتحادیه اروپا روز چهارشنبه در بیانیه‌ای در نشست شورای حکام با اشاره به گزارش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اعلام کرد که آژانس همچنان بر ارزیابی‌های خود در زمینه فعالیت‌هایی که ایران در سایت مریوان انجام داده، می‌ایستد؛ یعنی ایران آزمایش‌هایی انفجاری را برای آماده‌سازی در زمینه استفاده از مواد هسته‌ای انجام داده است.

اتحادیه اروپا همچنین در بیانیه‌ خود تاکید کرد که هیچ پیشرفتی درباره موضوعات پادمانی دو مکان تورقوزآباد و ورامین حاصل نشده است.

همزمان آمریکا با انتشار بیانیه جداگانه‌ای همین نظر اتحادیه اروپا را تایید کرد و نوشت: «پس از سه سال تعامل آژانس و تاخیرهای مکرر ایران، ایران بالاخره یک توضیح احتمالی برای حضور ذرات اورانیوم کشف شده در یکی از این مکان‌های اعلام نشده به نام مریوان ارائه کرده است.»

در بیانیه آمریکا آمده است: «همانطور که گزارش‌های عمومی مدیرکل آژانس حاکی از آن است پرسش‌های مربوط به آن سایت در این مرحله دیگر مطرح نیست.»

آمریکا تاکید کرده هرچند که این گزارش توضیح ایران را «ممکن» توصیف می‌کند، اما ایران هیچ مدرکی برای توجیه این توضیح ارائه نکرده است.

روز دوشنبه، رافائل گروسی، مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، اعلام کرد که بازرسان این آژانس به ارزیابی‌های خود درباره دلایل احتمالی وجود آثار اورانیوم غنی‌ شده با منشا انسانی در سه سایت اعلام‌ نشده در ایران ادامه خواهند داد.

سازمان انرژی اتمی ایران پیشتر مدعی شده بود «هیچ دلیل فنی‌ای»‌ برای وجود ذرات اورانیوم کشف‌ شده از سوی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در این مکان‌های اعلام نشده ایران وجود ندارد و «احتمالا عناصر خارجی (خرابکاری) در آلودگی آن مکان‌ها دخیل بوده‌اند».

در این مراسم همزمان با پخش سرود جمهوری اسلامی، پرچم آن در سردر سفارت بالا رفت.

طبق اعلام وزارت خارجه ایران، در مراسم بازگشایی سفارت ایران در ریاض، سفرا و اعضای کادر دیپلماتیک مقیم عربستان سعودی و نمایندگان دفاتر سازمان‌های منطقه‌ای و بین المللی مستقر در ریاض حضور داشتند.

روز جمعه ۱۹ اسفند و در پایان این مذاکرات، بیانیه سه‌جانبه‌ای در پکن با امضای علی شمخانی نماینده رهبر جمهوری اسلامی و دبیر شورای عالی امنیت ملی، مساعد بن‌محمد العیبان وزیر مشاور و عضو شورای وزیران و مشاور امنیت ملی عربستان سعودی و وانگ ئی عضو دفتر سیاسی کمیته مرکزی حزب کمونیست و رییس دفتر کمیسیون مرکزی امور خارجی حزب و عضو شورای دولتی جمهوری خلق چین صادر شد.

در پی این توافق، مقامات جمهوری اسلامی و عربستان سعودی روند مذاکرات را برای بازگشایی نمایندگی‌های دیپلماتیک و سایر اقدامات دو جانبه آغاز کردند.

تهران و ریاض پس از حمله نیروهای بسیجی به مراکز دیپلماتیک عربستان سعودی در تهران و مشهد در حدود هفت سال پیش روابطشان را قطع کردند.

پیش‌تر نیز تهران و ریاض برای عادی سازی روابط خود با میانجی‌گری عراق چند دور مذاکره را برگزار کرده بودند، اما در آذرماه، آسوشیتدپرس به نقل از مقام‌های عراقی اعلام کرد که این مذاکرات به دلیل ادعای تهران مبنی بر تحریک اعتراضات ضدحکومتی ایرانیان از سوی ریاض، متوقف شد.

ظریف گفت: «یکی از سناتورهای نزدیک به ترامپ، در به نیویورک نزد من آمد و گفت ترامپ برای حضور در کاخ سفید از من دعوت کرده است. این پیام را به تهران منتقل کردم و گفتم در صورت موفق نشدن، مجازات را می‌پذیرم. اما پیام به رده‌های عالی نرسید و در سطوح پایین رد شد.»

وزیر خارجه پیشین ایران همچنین گفت: «وقتی در پاریس با امانوئل مکرون دیدار کردم، او به من گفت دونالد ترامپ آماده است به همراه او با من ملاقات کند، اما من اجازه ملاقات با ترامپ را نداشتم.»

ظریف افزود: «برعکس ترامپ که می‌خواست با من ملاقات کند، مایک پمپئو، وزیر خارجه پیشین آمریکا، کسی بود که با ایدوئولوژی خود همه چیز را در ارتباط با برجام به هم زد. مثلث بنیامین نتانیاهو، مایک پمپئو و جان بولتون خودشان را کشتند تا ترامپ من را نبیند.»

او گفت: «از ولادیمیر پوتین خواستم برای اینکه پمپئو دخالت نکند، طرح ایران برای برجام را به اطلاع ترامپ برساند، اما پمپئو متوجه شد و از این کار جلوگیری کرد.»

ظریف خاطرنشان کرد: جان کری، وزیر خارجه پیشین آمریکا، در زمان انعقاد برجام پیشنهاد کرد که در ارتباط با سرمایه‌گذاری شرکت‌های آمریکایی در ایران، بندی به این توافق اضافه شود تا شعبه‌های خارجی شرکت‌های امریکایی بتوانند در ایران حضور داشته باشند و حیات اقتصادی آن‌ها تامین شود.

وزیر خارجه دولت روحانی با اشاره به موضع خامنه‌ای درباره روابط اقتصادی با آمریکا گفت: خامنه‌ای با سرمایه‌گذاری آمریکا در ایران مخالف نبود، بلکه با وابستگی ایران به سرمایه‌گذاران آمریکایی در زمینه کالاهای اساسی مخالف بود.

محمدجواد ظریف با بیان اینکه همه گزارش‌ها به علی خامنه‌ای ارسال می‌شده، گفت: «ایشان هر وقت می‌خواستند نظر می‌دادند و هر وقت نمی‌خواستند نظر نمی‌دادند.»

او با اشاره محدودیت جمهوری اسلامی برای فشار بر آمریکا گفت: «ایران می‌تواند بر اروپا فشار سیاسی وارد کند. اروپایی‌ها به دلیل نفوذ آمریکا در عرصه مسائل اقتصادی با ایران ضعیف عمل کردند، اما آنها به جمهوری اسلامی کمک کردند در سازمان ملل پست‌های ریاستی بگیرد.»

ظریف درباره تاثیر رای مردم در ارتباط با موفقیت جمهوری اسلامی در انعقاد برجام گفت: «مردم با شرکت در انتخابات ریاست‌جمهوری ۹۲ به دنیا اعلام کردند که ما پشتوانه مردمی داریم و دست ما را در مذاکرات باز کردند.»

او افزود: «ما می‌خواستیم اجماع امنیتی علیه ایران شکسته شود و به همین دلیل مذاکره کردیم و برداشتن تحریم‌ها تنها هدف ما نبود.»

او در ارتباط با موضع کشورهای منطقه در ارتباط با انعقاد برجام گفت: عربستان سعودی مخالف نهایی شدن برجام بود و از ماه‌ها پیش از توافق به آمریکا قول داده بود در حدی قیمت نفت را پایین بیاورد تا ایران در نهایت خواسته‌های طرف مقابل در مذاکرات را بپذیرد.

او خاطرنشان کرد با قاطعیت از احیای روابط با عربستان سعودی استقبال می‌کند، اما تاکید کرد جمهوری اسلامی باید با چشم کاملا باز وارد این روند شود.

ظریف گفت: پس از امضای برجام، برخی سرمایه‌گذاران آمریکایی به دلیل اعمال نفوذ تجار یهودی، سعودی و اماراتی، در ایران سرمایه‌گذاری نکردند. اماراتی‌ها به این شرکت‌ها گفته بودند یا باید در ایران سرمایه‌گذاری کنند یا در امارات.

وزیر خارجه دولت روحانی همچنین در اشاره به تعامل جمهوری اسلامی با گروه‌های لابی خود در خارج کشور، ارائه پول از سوی حکومت ایران به شورای ملی ایرانیان آمریکا (نایاک) را رد کرد و گفت تعامل خود او با نایاک نیز در حد تبادل اطلاعات بوده است. او گفت گروه‌هایی بودند که ایران به آنها پول می‌داد، اما نایاک جزو آنها نبود.

ظریف همچنین با رد مواضع مخالفان جمهوری اسلامی درباره عدم مشروعیت مردمی حکومت گفت: «هر وقت اپوزیسیون جمهوری اسلامی به این نتیجه رسید که مردم از نظام جدا هستند، قطعا قدرت ما را خیلی دست کم گرفته است.»

او تاکید کرد: «ایالات‌متحده به دنبال درگیری یا افزایش تنش‌ها با ایران نیست. آمریکا متعهد است به همراه متحدان و شرکای منطقه‌ای خود و با هدف تضمین آزادی و امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز و آبراه‌های حیاتی، به اقدام‌های تهاجمی ایران پاسخ دهد.»

این سخنگوی وزارت خارجه آمریکا اقدامات تهاجمی ایران علیه کشتی‌ها را تلاشی واضح برای تهدید کشتی‌رانی تجاری در خاورمیانه خواند و گفت طی دو سال گذشته، ایران در آب‌های منطقه ۱۶ کشتی تجاری با پرچم‌های بین‌المللی را هدف مزاحمت و حمله قرار داده یا در حق مسیریابی آنها دخالت کرده است.

پیش‌تر نیروی دریایی آمریکا در بیانیه‌ای اعلام کرده بود سه کشتی حمله سریع متعلق به سپاه که حامل نیروهایی مسلح جمهوری اسلامی بودند بعدازظهر روز یکشنبه در فاصله نزدیکی به یک کشتی تجاری ناشناس قرار گرفتند.

پس از نزدیک شدن قایق‌های سپاه، ناوشکن یواس‌اس مک‌فال متعلق به نیروی دریایی ایالات متحده و کشتی اچ‌ام‌اس لنکستر متعلق به بریتانیا به آن واکنش نشان دادند و یک هلی‌کوپتر نیز از روی کشتی بریتانیایی به پرواز در آمد.

نیروی دریایی آمریکا در بیانیه‌اش گفت تقریبا یک ساعت پس از این اتفاق، کشتی تجاری تایید کرد که قایق‌های تندرو از صحنه خارج شده‌اند و افزود: «کشتی تجاری بدون حادثه به عبور از تنگه هرمز ادامه داد.»

در اردیبهشت ماه نیز، نیروهای دریایی ارتش و سپاه به فاصله یک هفته دو نفتکش را در تنگه هرمز و دریای عمان توقیف کردند.

توقیف این نقتکش‌ها در تنگه هرمز چند روز پس از آن صورت گرفت که نیروی دریایی ارتش آمریکا اعلام کرد اولین شناور هدایت‌شونده از راه دور خود را از این آب‌راه استراتژیک عبور داده است.

علاوه بر توقیف نفتکش‌ها، مزاحمت سپاه برای نیروهای آمریکایی مستقر در منطقه نیز به تنش‌ها دامن زده است.

سال گذشته روزنامه واشینگتن‌پست به نقل از یک مقام نظامی آمریکا از «اقدام خطرناک» قایق‌های سپاه پاسداران در نزدیک شدن به دو کشتی آمریکایی در خلیج فارس خبر داد و نوشت این اقدام می‌توانست به اشتباه محاسباتی منجر شود.

دو سال پیش نیز سه قایق تندرو سپاه رویارویی مشابهی با یک کشتی آمریکایی داشتند و پس از شلیک هشدار محل را ترک کردند. در سال ۲۰۲۰ هم ۱۱ شناور تندرو سپاه پاسداران به دور چند کشتی آمریکایی چرخیدند.

در سال‌های اخیر، جمهوری اسلامی علاوه بر توقیف برخی کشتی‌های تجاری، به حملات پهپادی و خرابکارانه به کشتی‌های تجاری نیز متهم شده است.