ابراهیم رئیسی شامگاه دوشنبه ۲۲ اسفند اعتراضهای سراسری چند ماه گذشته را «جنگ ترکیبی» دشمن توصیف کرد و گفت: « مردم ما امروز بهرغم وجود برخی کمبودها و کاستیها از همیشه امیدوارترند.» او افزود دشمن میخواهند افکار و رفتار جاهلیت مدرن را بر جوامع حاکم کنند.
نرگس محمدی، نایب رییس کانون مدافعان حقوق بشر، با بازنشر ویدیوی رقص دختران اکباتان در اینستاگرام خود نوشت که آواز خواندن و رقصیدن زنان شکلی از حضور در خیابان با نشان و میل زنانه، و حق زنان است و نباید اجازه داد این حق سرکوب شود.
پیشتر گلشیفته فراهانی هم با بازنشر ویدیوی رقص این دختران در روز زن در شهرک اکباتان تهران در اینستاگرام نوشته بود: «هیچ چیز نمیتواند جلوی آزادی زنان ایران را بگیرد. هیچچیزی نمیتواند جلوی آزادی همه انسانها را بگیرد.»
گروهی از دخترهای اکباتان (پنج نفر)، ۱۸ اسفند برابر با هشت مارس و به مناسبت روز جهانی زن ویدیویی از خود منتشر کردند که در آن با ترانه Calm down سلنا گومز و رما میرقصند.
بر اساس گزارش توییتر «شهرک اکباتان»، این دختران پس از انتشار این ویدیو برای دو روز بازداشت و وادار به اعتراف اجباری شدهاند و ویدیوی «اعتراف اجباری» آنها در صفحه اینستاگرام مربی رقصشان منتشر شده است.
بر اساس این گزارش آنها با دستور قوه قضاییه بازداشت شده بودند.
روز جمعه پس از آن که ویدیوی رقص گروهی پنج دختر در شهرک اکباتان تهران همهگیر شد، برخی منابع گزارش دادند نیروهای حکومتی با بازبینی فیلم دوربینهای بلوک ۱۳این شهرک و بازجویی از نگهبانان، به دنبال شناسایی دختران رقصنده هستند.
حساب توییتری «شهرک اکباتان» از حضور نیروهای حکومتی در این شهرک خبر داد و نوشت: «امروز اومده بودن دنبال فیلم دوربینهای بلوک ۱۳ برای شناسایی این دخترایی که فقط رقصیدن و هیچ کار سیاسیای نکرده بودند.»
بر اساس گزارش توییتر شهرک اکباتان، صفحهای که این ویدیو را در شبکههای اجتماعی منتشر کرده بود غیر فعال (دیاکتیو) شد و برای همین نیروهای حکومتی برای پیدا کردن دختران رقصنده سراغ چک کردن دوربینهای مداربسته و «سوال و جواب» از نگهبانان رفتند.
این حساب کاربری همچنین خطاب به نیروهای حکومتی نوشت: «اگر بلایی سر این دخترای مظلوم بیارند جوابش رو خواهند دید؛ هنوز انتقام دخترایی که شیمیایی کردند مونده بگیریم تو چهارشنبهسوری. کاری نکنید که بلایی بدتر از چهارشنبهسوری سال ۸۸ سرتون بیاریم.»
برخی کاربران شبکههای اجتماعی در توضیح این ویدیو نوشته بودند: «نگهبانها با برخورد بد نمیگذاشتند ویدیو بگیرند ولی مردم و همسایهها از بلوکها و پشت پنجرهها تشویقشون میکردن و براشون بوس میفرستادند.»
کاربری دیگر هم با بازنشر ویدیوی رقص دختران خطاب به آنها گفت: «از ته دلم میخوام ایران آزاد شه بهخاطر این که حداقل شما نوجوانی و جوانی نرمال داشته باشین.»
در جریان انقلاب «زن، زندگی، آزادی» که با قتل حکومتی مهسا امینی در بازداشت گشت ارشاد آغاز شد، بسیاری از معترضان به ویژه زنان، دستیابی به آزادیهای اجتماعی و رسیدن به یک «زندگی عادی» را از جمله دلایل خود برای تلاش در سرنگونی جمهوری اسلامی عنوان کردند.
این اولین بار نیست که جمهوری اسلامی مردم ایران را به دلیل رقص بازداشت میکند.
پیشتر رییس کل دادگستری استان مازندران از بازداشت ۱۲۰نفر از اعضای یک تور گردشگری در جنگل پی رجه نکا خبر داد و اتهام آنها را از جمله «رقص مختلط و کشف حجاب» عنوان کرد.
او گفت با افرادی که دنبال ابتذال در قالب اجرای تورها باشند برخورد جدی میشود.
همچنین چند سال پیش، نیروی انتظامی جمهوری اسلامی اعلام کرد کسانی که در یکی از نسخههای ایرانی موزیک ویدیوی «هَپی» [شاد] ساخته فرل ویلیامز در ایران حضور پیدا کرده و رقصیدند شناسایی و بازداشت شدند.
در این ویدیو چند جوان ایرانی با آهنگ «هپی» روی پشتبام خانهای در شهر تهران میرقصیدند.
شاهزاده رضا پهلوی در توییتی نوشت «چهارشنبهسوری امسال، فرصتی است تا نشان دهیم انقلاب بزرگ ملت ایران زنده است و آتشی که نمیرد همیشه در دل ماست.»
این در حالی است که پیشتر فراخوانهای متعددی برای اعتراض در روز چهارشنبهسوری و روزهای قبل و بعد از آن منتشر شده بود.
همزمان، حکومت که هرساله با این مراسم برخورد میکند امسال نیز با پیوند خوردن خیزش مردمی و چهارشنبهسوری، برای سرکوب اعتراضها در این روز آماده شده است.
عباسعلی محمدیان، فرمانده انتظامی تهران، با اشاره به اقدامات ماموران انتظامی در برخورد با مراسم چهارشنبهسوری گفت برای جلوگیری از برگزاری مراسم، «پلیس از ظرفیت مساجد و گروههای مردمی استفاده خواهد کرد».
با نزدیک شدن به روزهای پایانی سال صحبت از مهسا امینی و اعتراضهایی که در پی قتل او به دست پلیس امنیت اخلاقی به وجود آمده، افزایش یافته، از جمله از سوی مژگان افتخاری، مادر او، که با انتشار تصویری از دخترش در اینستاگرام نوشت: «ابد من به چی فکر میکنی. من امسال عیدو بی تو چکار کنم. ژینا جان، بخدا زمین بی تو اصلا جای قشنگی نیست.»
شاهزاده پهلوی نیز زنان را اولین قربانیان جمهوری اسلامی توصیف کرد که «از همان ابتدا به شهروند درجه دو تبدیل شدند.»
به گفته او، امسال «صدها ایرانی دلیر، جان خود را فدای رهایی ایران کردند. ما موظفیم نگهبان نام این جاویدنامان، و ادامهدهنده راهشان برای بازپسگیری ایران باشیم.»
روز یکشنبه نشریه تایمز در گزارشی به قتل مهسا امینی پرداخت و نوشت تا ۴۵ دقیقه پس از زمین خوردن او در بازداشتگاه پلیس امنیت اخلاقی، ماموران از تماس با اورژانس خودداری و او را به تمسخر «بازیگر بالیوود» میخواندند در حالی که دیگر زنان بازداشتی درخواست میکردند پزشک خبر شود.
با گذشت حدود شش ماه از قتل ژینا همچنان تعداد زیادی از معترضان در بازداشت به سر میبرند و به نظر میرسد جمهوری اسلامی نتوانسته اعتراضات را خاموش کند.
تارنگار حقوق بشر در ایران از بلاتکلیفی بسیاری از بازداشتشدگان خیزش انقلابی در زندان تهران بزرگ خبر داد و نوشت: «تعدادی از آنها که در زمان بازداشت در اثر شکنجه و ضرب و شتم دچار آسیبدیدگی شدهاند، علیرغم نیاز به رسیدگی پزشکی، از حق درمان محروم ماندهاند.»
علاوه بر اعتراضها، شاهزاده پهلوی در نشست سازمان «اتحادیه ملی برای دموکراسی در ایران» (نوفدی)، که در روز دوشنبه برگزار شد، به اعتصابها هم اشاره کرد و گفت اعتصابات «رژیم جمهوری اسلامی را فلج خواهد کرد».
وی همچنین بر تروریستی اعلام شدن سپاه پاسداران از سوی اتحادیه اروپا تاکید کرد و گفت چنین اقدامی «باعث ریزش نیروهای آن خواهد شد».
با وجود انتقاد فعالان محیطزیستی، محمدرضا فاضل، معاون اجرایی طرح سد و نیروگاه چمشیر گچساران، از انجام مرحله نخست آبگیری این سد خبر داد و گفت: «۳۵۰ میلیون متر مکعب معادل حدود ۱۵ درصد از ظرفیت این سازه آبی پر شده است.»
معاون اجرایی طرح سد و نیروگاه چمشیر گچساران در استان کهگیلویه و بویر احمد، روز دوشنبه در حاشیه مراسم آغاز عملیات آبگیری این سد به خبرنگاران گفت که مرحله نخست آبگیری این سد «با موفقیت انجام شد».
فاضل افزود: «سد و نیروگاه چمشیر بزرگترین طرح برق و آبی در کشور است که با هدف ذخیره ۲/۳ میلیارد متر مکعب اب و بهبود کیفیت و کنترل سیلابها بر روی رودخانه زهره ساخته شده است.»
او ادامه داد: «عملیات اجرایی این طرح با اخذ مجوزهای لازم از جمله مجوز زیستمحیطی از سال ۹۱ شروع شد و هم اکنون دارای پیشرفت فیزیکی ٩۵ درصد است.»
سد چمشیر در ۲۵ کیلومتری جنوب شرقی گچساران بر روی رودخانه زهره ساخته شده که طول تاج آن ۶۸۰ متر، ارتفاع بدنه سد ۱۵۱ متر و حجم مخزن ۲.۳میلیارد متر مکعب است.
تایید آغاز مرحله نخست آبگیری سد چمشیر گچساران در حالی است که اول بهمن روزنامه اعتماد در گزارشی خبر داد که با وجود مخالفت سازمان محیط زیست، سد چمشير در گچساران آبگیری شده است.
اما در آن زمان، شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران که مجری اجرای طرح سد چمشیر است، اعلام کرده بود که خبر آبگیری این سد صحت ندارد.
همچنین پیشتر میثم فاضلی، مدیر مطالعات سد چمشیر در مصاحبه با روزنامه اینترنتی فراز گفت: «حدود ۳۰ میلیارد دلار پول بلوکهشده ایران در چین وجود داشت که چین باز نمیگرداند.»
او افزود: «در نهایت توافق شد چین از این پول به ایران وام دهد، البته به شرط مشارکت در ساخت سد چمشیر.»
ساخت چنین سدی در حالی است که سیاست سدسازی جمهوری اسلامی در دهههای گذشته همواره با انتقاد فعالان محیط زیستی مواجه بوده است.
سدهای بزرگی که به ویژه در سه دهه اخیر در هر گوشه و کنار ایران بنا شدهاند از دید بسیاری از فعالان محیط زیست نه فقط کمکی به حفظ منابع آبی ایران نکردهاند بلکه به خشکسالی و خالی شدن سفرههای زیرزمینی نیز دامن زدهاند.
پیشتر اسماعیل کهرم یکی از فعالان محیط زیست در ایران به تاثیر سدها در خشکیدن تالابهایی همچون «بختگان»، «طشک» و دریاچه ارومیه اشاره کرده و گفته است سدی مانند «شفارود»، درختان هزارساله منطقه «هیرکان» را نیز در معرض نابودی قرار داده است.
منتقدان سدسازی میگویند اثرات مخرب ناشی از این صنعت پایدار و غیرقابل بازگشت خواهد بود و حتی تخریب سدها نمیتواند اکوسیستم منطقه آسیب دیده را احیاء کند.
هیات دولت با تصویب یک آییننامه جدید، خرید محصولات و خدمات مشابه خارجی در حوزه فناوری اطلاعات را برای دستگاههای اجرایی ممنوع کرد. به گفته سخنگوی دولت، این آییننامه در راستای تحقق فرمان علی خامنهای بر تولید دانشبنیان در کشور به تصویب رسیده است.
بر اساس این آییننامه که «حمایت از تولید دانش بنیان و اشتغال آفرین حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات و اقتصاد دیجیتال کشور» نام گرفته است، زیرمجموعههای دولت در صورتی که محصول یا خدمات مورد نیازشان نمونه داخلی داشته باشد اجازه خرید نمونه مشابه غیرداخلی را پیدا نخواهند کرد.
در دستگاههای دولتی خرید محصولات سختافزاری و نرمافزاری حوزه فناوری اطلاعات اغلب با برگزاری مناقصههای عمومی صورت میگیرد. طی سالهای گذشته که موضوع راهاندازی شرکتهای دانشبنیان به یکی از شاخصهای اصلی در نمایش پیشرفت این حوزه بدل شده، تاسیس اینگونه مجموعهها به دلیل وجود برخی معافیتها، به رقابتی برای دریافت رانت بیشتر بدل شده است.
فارغ از این موضوع، بسیاری از شرکتهای داخلی در حوزه الکترونیک با واردات و مونتاژ قطعات چینی در داخل کشور، محصول نهایی خود را به عنوان تولید داخلی و دانشبنیان روانه بازار کرده و از رانت اختصاصی ایجاد شده سود میبرند. حتی در برخی نمونهها (مانند گوشیهای برند «جیالایکس»)، محصول سختافزاری صرفا با حک نام شرکت ایرانی به صورت آماده وارد کشور میشود.
ممنوعیت واردات مودم در سال ۱۳۹۶ به پیشنهاد محمدجواد آذری جهرمی، وزیر وقت ارتباطات یکی دیگر از نمونههای جاری رانت اختصاصی برای فعالان حوزه واردات و مونتاژ محصولات چینی در کشور است. این قانون که به بهانه حمایت از تولید داخلی اجرایی شد، موجب افزایش قیمت مودمهای خارجی در بازار شده است. به گفته رئیس اتحادیه صنف فناوران رایانه، ممنوعیت یاد شده باعث شده تا قیمت مودم تا ۴ برابر افزایش پیدا کند.
با توجه به این موارد و به دنبال مصوبه جدید دولت، افزایش رانت موجود در حوزه سختافزار در کشور دور از انتظار نخواهد بود.
در حوزه خدمات نرمافزاری به دلیل سهولت اعمال تحریمهای ایالات متحده، خرید محصولات خارجی با دشواری بیشتری صورت میگیرد. در نمونههایی مانند نیاز به استفاده از سیستمعامل نیز به جای خرید، با شکستن قفل نرمافزاری از محصول مورد نظر در ادارات دولتی استفاده میشود.
فشارهای نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی بر فعالان دانشجویی در ایران همچنان با شدتی بیشتر به دلیل اعتراضات به مسمومسازی دانشآموزان کشور ادامه دارد و تازهترین گزارشها حاکی از احضار یا منع ورود دهها دانشجو در دانشگاههای تهران و تبریز است.
بر اساس گزارش شوراهای صنفی دانشجویان کشور، ۴۰ دانشجوی علوم پزشکی تبریز به دلیل اعتراض به مسمومسازی در مدارس به کمیته انضباطی این دانشگاه احضار شدند.
این تجمع دانشجویان در روز ۱۶ اسفند و اعتراض به حملات شیمیایی ادامهدار به مدارس برگزار شد؛ حملاتی که هنوز حکومت پاسخی جز یک سری اتهامها علیه مخالفانش ندارد.
بنا بر این خبر، این دانشجویان با ارسال پیامک، احضار و در جلسهای ۱۵ دقيقهای تفهیم تخلف شدهاند.
همچنین ضیاء نبوی، فعال دانشجویی، در توییتی از ممنوع الورود شدن خود و تعدادی دیگری از دانشجویان دانشگاه علامه پس از تجمع روز سهشنبه در پردیس دانشگاه در اعتراض به مسمومیت سریالی دانشآموزان خبر داد.
ضیاء نبوی نوشت که هستی امیری، هادی خورشیدی، احسان رحمانی، محمد حسین شعاعی، فرشته طوسی، نازنین لاله، مریم محمودی و محمد حسین موسوی نیز به دانشگاه ممنوع الورود شدهاند.
پیشتر جمعی از ۳۲۶ نفر از استادان دانشگاههای کشور در بیانیهای حملات شیمیایی زنجیرهای و سازماندهی شده به مدارس دخترانه کشور را محکوم و اعلام کردند که عاملان این «جنایت هولناک» را در شمار «بیرحمترین، خطرناکترین و منفورترین» دشمنان دانش و سرزندگی کودکان و نوجوانان ایران میدانند.
در بیانیه جمعی از استادان دانشگاه درباره حملات شیمیایی به مدارس آمده است: «این رویدادی بس شرمآور برای حاکمیتی که علیرغم ادعای حفاظت از امنیت درون مرزی و فرامرزی، ماههاست در مقابل این تهدید آشکار امنیت ملی، دست روی دست گذاشته و اقدام بازدارنده ای نکرده است.»
همچنین، انجمن اسلامی دانشجویان دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران اعلام کرد به دلیل برگزاری تجمع این دانشکده در ۲۵ مهرماه به سه ماه منع فعالیت محکوم شد.
این انجمن در اطلاعیهای در واکنش به موضع حکومت مبنی بر لغو احکام به شرط «عذرخواهی» اعلام کرد: «وجهالمعامله شرافت ماست و ما بر خلاف شما قصدی برای چوب حراج زدن به شرافتمان نداریم.»
انجمن اسلامی دانشجویان دانشکده علوم اجتماعی همچنین تاکید کرد: «استوار بر عهدی که شامگاه ۲۵ شهریور بستیم ایستادهایم.»
در جریان خیزش سراسری علیه جمهوری اسلامی در شش ماه گذشته، دانشگاههای ایران یکی از کانونهای اصلی خیزش مردمی بودهاند.
با این حال، جمهوری اسلامی به تعداد ماموران حراست دانشگاهها اضافه کرده و تجهیزات نظارتی و بازرسی از دانشجویان را گسترش داده است.