بازاریان بوکان در استان آذربایجان غربی همزمان با چهلم جانباختگان خیزش انقلابی در این شهر دست به اعتصاب زدند و مردم هم با وجود فضای امنیتی شدید به خیابانها آمده و شعار «مرگ بر دیکتاتور» سر دادند.
بر اساس گزارشها و ویدیوهای رسیده به ایران اینترنشنال، نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی روز یکشنبه چهارم دی، در چهلم مراسم جان باختگان خیزش انقلابی مردم در بوکان به مردم گاز اشکآور شلیک کردند.
کمی قبل از این درگیری، خانواده تعدادی از جانباختگان خیزش انقلابی در فضای امنیتی بر سر مزارشان حاضر شدند.
همچنین گزارشها حاکی است که بازاریان و کسبه بوکان روز یکشنبه همزمان با مراسم چهلم تعدادی از جانباختگان خیزش انقلابی مردم در این شهر اعتصاب کردند.
اعتصاب و اعتراضات روز یکشنبه در بوکان در حالی است که مردم این شهر هفته گذشته نیز در مراسم خاکسپاری محمد حاجی رسولپور در روستای آلی کند بوکان شعار «شهید نمیمیرد» سر دادند.
سازمان حقوق بشری ههنگاو اعلام کرد که این معترض بازداشتی اهل بوکان به دلیل شکنجه در زندان مرکزی این شهر به کما رفت و بر اثر شدت جراحات در بیمارستان قلیپور جان باخت.
از ابتدای خیزش سراسری در ایران علیه جمهوری اسلامی، مناطق کردنشین غرب کشور یکی از کانونهای اصلی خیزش بوده است که همچنان ادامه دارد.
همچنین بیشترین کشتههای خیزش به ترتیب پس از استان سیستان و بلوچستان، در دو استان کردستان و آذربایجان غربی گزارش شده است.
رسانههای حکومتی در ایران از تشکیل آنچه «شبکه یکپارچه موشکی جبهه مقاومت» با محوریت جمهوری اسلامی خواندهاند خبر دادند. این درحالی است که رسانههای اسرائیلی با بازتاب این گزارشها، تاکید کردهاند که آنها نمایی کلی از تهدیدهای موشکی ایران را ارائه میدهد.
روزنامه تندرو انگلیسیزبان «تهرانتایمز» چاپ تهران و خبرگزاری تسنیم وابسته به سپاه پاسداران، روز یکشنبه چهارم دی، گزارشهایی را درباره این که چگونه جمهوری اسلامی موشکهای خود را توسعه داده و آنها را بین گروههای شبهنظامی متحد خود در سراسر خاورمیانه توزیع کرده، منتشر کردند.
منظور این رسانهها از «جبهه مقاومت» شبکهای از گروههای تحت حمایت جمهوری اسلامی و گروههای نیابتی در سراسر خاورمیانه است که از جمله شامل حزبالله لبنان، گروههای مسلح فلسطینی و شبهنظامیان حوثی یمن میشود.
این رسانهها با ستایش از حسن تهرانی مقدم، فرمانده ارشد سپاه پاسداران که در یک انفجار مهیب در تاسیسات موشکی در نزدیکی تهران کشته شد، بار دیگر تاکید کردهاند که او یک چهره کلیدی در توسعه برنامه موشکی جمهوری اسلامی بوده است.
تهرانتایمز نوشته که تهرانی مقدم در دهه هشتاد میلادی در سفری به لبنان، یگانهای موشکی حزبالله را تاسیس کرد.
جروزالم پست چاپ اسرائیل با بازتاب این گزارش تهرانتایمز، به نقل از کارشناسان نوشت که تهرانی مقدم استراتژی دفاعی جمهوری اسلامی را بر اساس توان موشکی و بازدارندگی موشکی قرار داد.
تسنیم نیز این ادعا را مطرح کرد که یازده سال پس از مرگ تهرانیمقدم «امروز جمهوری اسلامی با در اختیار داشتن طیف متنوعی از موشکهای بالستیک نقطهزن به قدرت اول موشکی منطقه و یکی از برترین قدرتهای موشکی جهان بدل شده» است.
این خبرگزاری وابسته به سپاه اضافه کرد که جمهوری اسلامی «علاوه بر تأمین نیازمندیهای خود، توانسته است گامهای مهمی در تأمین نیازمندی موشکی جبهه مقاومت نیز بردارد.»
در گزارش این خبرگزاری آمده: در جریان نبردهای گروههای مسلح فلسطینی با اسرائیل و استفاده از راکتهای فجر۵، گمانهزنیها درباره کمک موشکی جمهوری اسلامی به این گروهها «تقویت شد تا اینکه در سال ۱۳۹۳ شیخ نعیم قاسم معاون دبیرکل حزبالله لبنان بهصراحت اعلام کرد که همه موشکهایی که در اختیار حزبالله لبنان قرار دارند ایرانی هستند.»
تسنیم نوشت که حزبالله «از سال ۲۰۰۶ گروه موشکهای فاتح ۱۱۰ را در اختیار دارد.»
خبرگزاری وابسته به سپاه اضافه کرد اخیرا نیز حزبالله لبنان در جریان مناقشه مرزی لبنان با اسرائیل بر سر میدان گازی کاریش «تصویری از پرتابگر یک موشک کروز منتشر کرد که بسیار شبیه به پرتابگر موشک کروز ضدکشتی ابومهدی ایرانی با برد هزار کیلومتر است».
تسنیم درباره ارسال تجهیزات موشکی به یمن نیز نوشت: «هنوز هیچ منبع رسمی در ایران، ارسال موشک به یمن و جبهه مقاومت را رسما تایید نکرده است، اما به نظر میرسد حالا گروههای مقاومت به فناوریهای بکارگیری و بعضا ساخت انواع موشک و راکت دست یافتهاند.»
اما جروزالم پست درباره این گزارشها نوشت که آنها نشان میدهد جمهوری اسلامی به طور فزاینده به هدف قرار دادن کشتیها در آبهای بینالمللی فکر میکند.
جمهوری اسلامی پیشتر در تابستان سال گذشته و همچنین نوامبر سال جاری، از پهپادها برای هدف قرار دادن کشتیهای تجاری استفاده کرده است.
جروزالم پست تاکید کرد که پیام کلی این گزارش رسانههای حکومتی درباره آینده است؛ این که جمهوری اسلامی موشکها و فناوریهای موشکی بیشتری را به یمن و لبنان منتقل خواهد کرد و «آمریکا، اسرائیل و خلیج فارس را از مناطقی در منطقه، ماننده عراق یا سوریه تهدید میکند.»
خود تسنیم نیز در پایان مطلب خود تهدید کرده که «منطقه غرب آسیا زیر پوشش چتر شبکه یکپارچه موشکی و پهپادی ایران و همپیمانانش قرار میگیرد و چالشی جدید برای آمریکا و حامیان منطقهای اش به وجود خواهد آمد.»
شبکه خبری سیانان در گزارشی نوشت که شبکهای از شهروندان عادی ایرانی به معترضان و فعالانی که در ماههای اخیر مجبور شدهاند خود را مخفی کنند، در خانههای خود پناه میدهند.
این شبکه خبری روز شنبه سوم دی در گزارش خود تاکید کرد که مشخص کردن تعداد دقیق معترضانی که در داخل ایران پناه گرفتهاند، غیرممکن است.
اما سیانان توانسته با چندین نفر گفتوگو کند که خانهها و خانوادههای خود را ترک کردهاند تا از سرکوب خشونتآمیز نیروهای جمهوری اسلامی بتوانند فرار کنند.
این شبکه خبری به فردی به نام «لیلا» اشاره کرده که از چند هفته پیش در خانه افرادی زندگی میکند که پیشتر هرگز آنان را ندیده بود.
این فرد به دلیل فعالیتهایش به عنوان یک فعال حقوق مدنی و سازماندهیهای مردمی از چند سال پیش در تیررس حکومت ایران است و در شهریورماه مجبور شد که مخفی شود. سیانان نوشت که از آن زمان نیروهای امنیتی با تفتیش خانه و بازجویی از خانوادهاش در تعقیب او هستند.
لیلا به سیانان گفته است که حتی خانوادهاش اکنون نمیدانند که او کجاست. با این حال، فشار نیروهای امنیتی بر خانواده او برای یافتنش افزایش یافته است.
او به سیانان گفته است: «در خانه ما دستگاه شنود وجود دارد به همین دلیل، من هرگز با خانوادهام تماس تلفنی برقرار نمیکنم.»
لیلا که پیش از خیزش جاری در ایران علیه جمهوری اسلامی، به دلیل فعالیتهایش زندانی شده بود، پس از آغاز خیزش با تهدیدهای مقامهای جمهوری اسلامی مبنی بر بازگرداندن دوباره او به زندان مواجه شد.
این فعال مدنی تاکید کرده است: «بعد از کشته شدن مهسا امینی میخواستند من را ساکت کنند. میدانستم اگر بخواهم بمانم و به فعالیتهایم ادامه دهم، باید خودم را از دید آنها پنهان کنم.»
او تاکید کرده تنها چیزی که موجب شده ماهها زندگی مخفیانه را تحمل کند، این امید است که روزی بتواند در ایران آزاد زندگی کند.
این گزارش سیانان در حالی است که این شبکه خبری پیشتر گزارش داد که حکومت ایران به حساب معترضان بازداشتشده در شبکههای اجتماعی دسترسی دارد و به نظر میرسد که شرکتهای فناوری توان متوقف کردن این روند را ندارند.
این شبکه تاکید کرد که با گسترش اعتراضات در کشور، بیشتر توجهها به تلاش حکومت برای قطع اینترنت متمرکز شد، اما برخی نگرانند که حکومت با دسترسی به برنامههای کاربردی تلفن همراه،برای نظارت و سرکوب معترضان استفاده کنند.
همچنین این رسانه آمریکایی اضافه کرده که به عقیده کارشناسان، ممکن است شرکتهای فناوری برای مقابله با چنین تلاشهایی مجهز نباشند.
شبکه سیانان در گزارش دیگری نیز نوشت پس از دو ماه تحقیق از ۱۱ مورد خشونت جنسی -که بعضی شامل چند قربانی بوده- علیه معترضان زن و مرد در بازداشتگاههای ایران مطلع شده و تقریبا همه آنها در مناطق کردنشین رخ داده است.
این شبکه تاکید کرد که تجاوزهای جنسی علیه بازداشتشدگان برای باجخواهی ضبط شدهاند.
کانال ۱۲ تلویزیون اسرائیل، به نقل از منابع اطلاعاتی غربی میگوید روسیه قصد دارد به زودی چندین فروند جنگنده پیشرفته سوخو-۳۵ به ایران بدهد. بر اساس این گزارش، این جنگندهها همان ۲۴ جنگندهای هستند که روسیه قصد داشت به مصر بفروشد ولی ایالات متحده جلوی این معامله را گرفت.
پیشتر، در اواخر تابستان، رسانههای جمهوری اسلامی گفته بودند که تهران موضوع خرید جنگندههای سوخو-۳۵ از روسیه را بررسی میکند.
بر اساس گزارش کانال ۱۲ تلویزیون اسرائیل، خلبانان ایرانی پروازهای تمرینی با جنگندههای سوخو-۳۵ روسیه را آغاز کردهاند.
در ماههای گذشته، مقامهای اسرائیلی و غربی از همکاریهای نظامی رو به گسترش ایران و روسیه ابراز نگرانی کردهاند؛ همکاریهایی که به ویژه پس از حمله روسیه به اوکراین افزایش یافته است.
بر اساس گزارشها، جمهوری اسلامی صدها پهپاد انتحاری در اختیار روسیه گذاشته و مسکو از این پهپادها برای حمله به اوکراین استفاده میکند.
در همین زمینه، میخائیلو پودولیاک، مشاور ارشد ولودیمیر زلنسکی، رییس جمهور اوکراین، دیروز خواهان نابود کردن کارخانههای ساخت پهپاد در ایران و جلوگیری از ارسال محمولههای پهپاد از ایران به روسیه شد.
پودولیاک در توییتی نوشت که ایران قصد دارد برغم مخالفت بینالمللی، ارسال پهپاد به روسیه را افزایش دهد.
بر اساس برخی گزارشها، ایران تا کنون ۱۷۰۰ پهپاد در اختیار روسیه گذاشته و قصد دارد در آینده نزدیک، سیصد پهپاد دیگر نیز به مسکو ارسال کند.
رییس موساد، داوید برنهئا روز پنجشنبه هشدار داد که جمهوری اسلامی قصد دارد ارسال پهپاد به روسیه را افزایش دهد.
جروزالم پست: مردم ایران لیاقت حمایت خارجی را دارند
همچنین روزنامه جروزالم پست در تحلیلی نوشت که اسرائیل و آمریکا نه تنها باید در زمینه متوقف کردن برنامه اتمی ایران با یکدیگر همکاری کنند، بلکه باید مشترکا به مخالفان جمهوری اسلامی نیز در زمینه ساقط کردن رژیم یاری برسانند.
این روزنامه با اشاره به همکاری ایران و اسرائیل پیش از انقلاب اسلامی، مینویسد اسرائیل رژیم ایران را دشمن خود و نه مردم ایران را؛ چرا که بسیاری از مردم ایران خواهان تنش با اسرائیل نیستند و شمار بالایی هم جمهوری اسلامی را دشمن خود میدانند و نه اسرائیل را.
جروزالم پست مینویسد اگرچه در حال حاضر احتمال سرنگون شدن رژیم در این دور کنونی اعتراضات در ایران پایین است، اما شرایط میتواند در یک چشم بر هم زدن تغییر کند. به نوشته این روزنامه، حتی اگر جمهوری اسلامی بتواند از این دور اعتراضات جان سالم به در برد، دور بعدی اعتراضها دیر یا زود آغاز خواهد شد.
جروزالم پست مینویسد اسرائیل در حال حاضر همه تمرکز خود را بر برنامه اتمی ایران گذاشته است، اما باید توجه بیشتری به تلاشها برای تغییر رژیم در ایران نشان دهد.
به نوشته این روزنامه، با تمام نبود اطمینانی که درباره رژیم بعدی ایران وجود دارد، یک موضوع روشن است: رژیم کنونی بدترین رژیم ممکن برای اسرائیل، ایالات متحده، بخش بزرگی از جهان و همچنین مردم خود ایران است.
جروزالم پست، ضمن اشاره به کمبودهایی که خیزش انقلابی مردم ایران از نظر نویسنده دارد، همچون نبود رهبری واحد و ایدئولوژی، تاکید میکند که در مقابل، این خیزش شجاعت دارد و مردم ایران با به خطر انداختن جان و آزادی خود و پرداختن هزینهای گزاف این قیام را زنده نگه داشتهاند.
به نوشته جروزالم پست، مردم ایران هر چه خیزش ادامه مییابد، از اشتباهات خود درس گرفته و آنها را اصلاح میکنند.
این روزنامه اسرائیلی تاکید کرد مردم ایران نشان دادند که لیاقت حمایت خارجی را دارند؛ به ویژه که بدون حمایت و کمک خارجی، این خیزش انقلابی میتواند بسیار بیشتر طول بکشد و شاید حتی شکست بخورد.
جروزالم پست همچنین اضافه کرد که جمهوری اسلامی هیچ مشروعیتی ندارد که بخواهد دخالت خارجی را محکوم کند؛ چرا که خود سالهاست در حال دخالت در امور بسیاری از کشورهای منطقه، و در ماههای اخیر، اوکراین است.
در حالی که قیمت دلار همچنان بالای مرز ۴۰ هزار تومان در حال افزایش است، مجلس شورای اسلامی جلسهای را در این زمینه برگزار کرده و مقامها ضمن وعده دوباره برای «ساماندهی» بازار ارز، خیزش مردمی را مقصر افزایش قیمت دلار معرفی کردند.
بر اساس اطلاعات وبسایت بنبست که در زمینه معاملات بازار ارز و سکه فعالیت میکند، قیمت هر دلار آمریکا در بازار آزاد ارز ایران در روز یکشنبه چهارم دی، به بیش از ۴۰ هزار و هفتصد تومان رسیده است.
قیمت دلار آمریکا در بازار آزاد ایران روز پنجشنبه گذشته، برای اولینبار مرز ۴۰ هزار تومان را رد کرده بود و در معاملات روز شنبه هم ۵۰۰ تومان افزایش یافت و به ۴۰ هزار و ۵۰۰ تومان رسید.
در واکنش به افزایش بیسابقه قیمت دلار در ایران، مجلس شورای اسلامی روز یکشنبه گزارش کمیسیون اقتصادی در مورد ارزیابی سیاستها و اقدامات ارزی دولت ابراهیم رئیسی را در دستور کار قرار داد و رییس کل بانک مرکزی، وزیراقتصاد، رییس مجلس و برخی از نمایندگان سخنرانی کردند.
احسان خاندوزی، وزیر اقتصاد، با «آشوب» توصیف کردن اعتراضات جاری در ایران، درباره افزایش بیسابقه قیمت ارز گفت: «در مساله مشخص ارزش پول ملی و ارز هم بانک مرکزی برنامه هایی را در پیش گرفت به گونهای که تا قبل از ناآرامیها و آشوبها در کشور، بانک مرکزی توانسته بود سیاست های خود را در خصوص حواله و بازار با کمترین میزان افزایش نسبت به شروع کار این دولت پیش ببرد.»
او این ادعا را مطرح کرد که «در حوادث اخیر و بعد از شکست دعوت به بستن اصناف، کسبه و بازارها، دشمنان به دنبال انتقال ناآرامیها به بانکها و بازار ارزکشور هستند که با تدابیر بانک مرکزی در هفتهها و یکی دو ماه پیش رو شاهد ساماندهی و بازگشت ثبات خواهیم بود.»
همچنین علی صالحآبادی رییس کل بانک مرکزی از سیاست ارزی دولت دفاع کرد و گفت: «آنچه که به بانک مرکزی باز میگردد کنترل نقدینگی و تورم است سیاستهای عرضه و تقاضا نیز در حال دنبال شدن است.»
محمدباقر قالیباف رییس مجلس شورای اسلامی نیز در صحن علنی مجلس گفت: «این روند امروز ارز نه برای مردم قابل قبول است و نه برای ما و نه وضعیت اقتصادی.»
او به جلسه سران سه قوه که در روز شنبه برگزار شد، اشاره کرد و افزود: «قرار شد این موضوع را با همکاری بانک مرکزی و دوستان وزارت اقتصاد و کسانی که با موضوع ارز در ارتباط هستند، به طور ویژه دنبال کنیم و قطعا بحث ارز ساماندهی خواهد شد.»
قالیباف همچنین این ادعا را مطرح کرد که جمهوری اسلامی «با روند صادراتی خود مشکلی در تامین ارز ندارد» و فقط باید «کنترل میدانی و ساماندهی بازار ارز» صورت بگیرد.
پیشتر برخی از مقامهای جمهوری اسلامی با وجود تاکید بر افزایش صادرات و درآمدهای ارزی ایران، اعلام کرده بودند که خیزش سراسری علیه جمهوری اسلامی موجب نوسانات در بازار ارز شده است.
همچنین محمدرضا پورابراهیمی رییس کمیسیون اقتصادی مجلس نیز در این نشست گفت: «سیاست سرکوب قیمتی در نرخ نیمایی موجب سرکوب عرضه در یک سو، و از سوی دیگر تحریک تقاضا شده است.»
او افزود: «رانت عجیبی در رانت نیمایی در اقتصاد کشور در حال توزیع است. نرخ نیمایی امروز به نرخ ارز ترجیحی دوم در اقتصاد تبدیل شده است که باید برای آن چارهای اندیشید.»
همچنین علیرضا سلیمی عضو هیات رییسه مجلس شورای اسلامی از وجود نرخهای متعدد دلار در بازار انتقاد کرد و گفت: «امروز ۷ نوع نرخ ارز در بازار است؛ در کجای دنیا شاهد این همه تنوع در قیمت دلار هستیم؟»
او گفت که بر اساس گزارش مجلس، «روزانه یکصد هزار دلار ارز مسافرتی بین افراد متمول توزیع میشود» و «۳ میلیارد دلار ارز به سایرین ارائه شده است.» سلیمی تاکید کرد: «چرا شفاف گفته نمیشود که این سایرین چه کسانی هستند؟»
پس از آنکه طالبان ورود دختران را به دانشگاهها ممنوع کرد، این گروه از منع فعالیت زنان در سازمانهای غیر دولتی و نمایشهای تلویزیونی نیز خبر داد. در این میان، جمهوری اسلامی نیز که درگیر بحرانهای ناشی از سیاستهای زنستیز خود است، در زمینه آموزش دختران به طالبان پیشنهاد کمک داد.
وزارت اقتصاد طالبان به موسسات غیردولتی داخلی و خارجی دستور داد که از حضور کارکنان زن در محل کار جلوگیری کنند. طالبان دلیل این اقدام را پایبند نبودن زنان به پوشش تعیینشده از سوی خود اعلام کرده است.
طالبان همچنین در دستوری دیگر مواردی از جمله حضور زنان در نمایشهای تلویزیونی، پخش فیلمهای «خلاف اصول شریعت»، نمایش بدن مردان و پخش فیلمهای تبلیغکننده ارزشهای غربی را ممنوع کرد.طالبان بازهم دلیل این اقدام را پایبند نبودن زنان به پوشش تعیینشده از سوی خود اعلام کرد.
هماهنگکننده سازمان ملل در امور افغانستان در واکنش به این اقدام طالبان گفت:«در تلاشیم یکشنبه با طالبان درباره محدودیتهای ایجاد شده برای کارکنان زن سازمانهای غیردولتی گفتوگو کنیم.»
او خاطرنشان کرد: «از آنجا که بسیاری از خدمات سازمان ملل که تحت تاثیر محدودیتهای طالبان علیه زنان قرار گرفته، از سوی کارکنان زن انجام میشود، با این تصمیم طالبان بسیاری از برنامههای سازمان ملل در افغانستان تحت تاثیر قرار خواهند گرفت.»
آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا، نیز از اقدام طالبان در منع کار کردن زنان در سازمانهای غیردولتی به شدت ابراز نگرانی کرد و هشدار داد این اقدام کمکرسانی حیاتی به میلیونها نفر در افغانستان را مختل میکند. او این تصمیم طالبان را برای مردم افغانستان «ویرانگر» خواند.
از سوی دیگر، طالبان در واکنش به اعتراض دانشجویان و اساتید دانشگاههای افغانستان به منع تحصیلات عالی دختران، برخی از دانشگاههای این کشور را به مدت یک هفته تعطیل کرده است.
در همین حال، جمهوری اسلامی که خود ماههاست با بحران خیزش انقلابی مردم علیه سیاستهای تبعیض جنسیتی و ضدزن مواجه است، به طالبان در زمینه آموزش زنان پیشنهاد کمک داده است.
رسول موسوی دستیار وزیر خارجه جمهوری اسلامی در توییتی از گفتوگو با طالبان درباره تعلیق دختران افغانستان از تحصیلات دانشگاهی خبر داد و گفت که به سرپرست سفارت افغاستان پیشنهاد داده دختران به صورت آنلاین با استفاده از زیرساختهای ایران تحصیل کنند.
اعتراضات زنان ایران و افغانستان علیه سیاستهای زنستیزانه طالبان و جمهوری اسلامی در حالی ادامه دارد که پاسخ مقامات تهران و کابل به این اعتراضات تنها سرکوب گسترده و خشونتبار بوده است.
در این میان، مقامات جمهوری اسلامی، همچنان بر مواضع خود در اجرای سیاستهای خود در ارتباط با زنان تاکید دارند. انسیه خزعلی، معاون امور زنان ابراهیم رئیسی، با اشاره به اعتراضات سراسری در کشور گفت: «به دلیل فتنههای اخیر، مساله حفظ و حراست از جایگاه و مقام زن در جامعه از اهمیت زیادی برخوردار است و بنابراین برنامههای امسال با هدف گذاری تشریح جایگاه و ارزش زن تدوین شده است.»