ابراهیم رئیسی، رییسجمهوری ایران گفت که برخی مواضع مطرح شده در سفر اخیر رییسجمهوری چین به منطقه موجب ناخرسندی و گلایهمندی ملت و دولت ایران شده است. او خطاب به متحد استراتژیک جمهوری اسلامی گفت که مطالبه جدی ایران، جبران مواضع بیان شده است.
رئیسی این اظهارات را روز سهشنبه ۲۲ آذر در دیدار با معاون نخستوزیر چین در تهران بیان و با این حال تاکید کرد که حضور هیات چینی در ایران برای توسعه همکاریهای اقتصادی و تجاری دو کشور «مهم» است و «تلاش مسوولان دو طرف برای اجرایی شدن آنها» است.
موضع نرم جمهوری اسلامی در واکنش به دو بیانیه اخیر مشترک چین با کشورهای عربی و کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس، پیشتر واکنشهایی را به دنبال داشت.
در حالی که وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی از «دیدار» سفیر چین با دستیار وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی خبر داده بود، حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه، در توییتی درباره بیانیه مشترک اخیر چین و کشورهای عربی، از چین نام نبرد.
در بیانیه پایانی نشست مشترک سران چین و شش امیرنشین حوزه خلیج فارس از «پرونده هستهای، موشکهای بالستیک، پهپادهای نظامی و حمایت از گروههای تروریستی» به عنوان مشکلات حوزه خلیج فارس در روابط با ایران نام برده شده است.
همچنین چین و عربستان سعودی در بیانیه مشترکی که پس از دیدار رییسجمهوری چین و ولیعهد عربستان سعودی صادر شد، از جمهوری اسلامی خواستند از مداخله در امور داخلی کشورها خودداری و اصول حسن همجواری را رعایت کند.
علاوه بر توییت امیرعبداللهیان، ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی هم در اظهاراتی تنها از کشورهای عربی شورای همکاری خلیج فارس انتقاد کرد.
روزنامه کیهان وابسته به دفتر رهبر جمهوری اسلامی نیز نوشت: «گسترش روابط چین و عربستان بیش از آن که چالشی برای ما باشد، چالشی راهبردی برای سیطره بلا منازع آمریکاست. چین در حال ورود به جایی است که همواره حیاط خلوت و یکی از دو رکن سیاست دو ستونی آمریکا در منطقه محسوب میشد.»
همچنین روزنامه دولتی ایران در سرمقاله خود درباره سفر رییسجمهوری چین به عربستان سعودی نوشت که این کشور و روسیه «هیچ جایگزینی در سیاست منطقهای خود جز ایران ندارند» و روابط چین و کشورهای عربی «باعث تحقق منافع جمهوری اسلامی نیز خواهد شد».
اما نصرتالله تاجیک، سفیر پیشین جمهوری اسلامی در اردن، روایت دیگری از رابطه چین و آمریکا به دست داده و به وبسایت جماران گفته است: «چینیها به صراحت به ما گفتهاند موافق رویکردهای ضد آمریکایی ما نیستند و راه طی شده خودشان را به ما برای تقویت اقتصادی پیشنهاد کردهاند.»
تاجیک گفت: «اصولا برای قطببندی که یکی از رویکردهای ما در سیاست خارجی است، خیلی نباید روی چین حساب باز کرد. اگر چه استفاده یا حتی سوءاستفاده چینیها از مواضع ضد آمریکایی ایران منتفی نیست.»
این در حالی است که پیشتر وانگ ونبین، سخنگوی وزارت امور خارجه چین، اعلام کرد: «هم کشورهای شورای همکاری خلیج فارس و هم ایران، دوستان چین هستند و روابط چین با شورای همکاری خلیج فارس یا روابط چین با ایران هیچ طرف ثالثی را هدف قرار نمیدهد.»
