همزمان با گره خوردن مذاکرات احیای برجام، تهران از افزایش ساخت نیروگاه‌های اتمی خبر داد

روزنامه نیویورک‌تایمز روز سه‌شنبه ۱۵ شهریورماه نوشت بر اساس گزارش‌های اطلاعاتی آمریکا که به تازگی از طبقه‌بندی خارج شده است، روسیه میلیون‌ها گلوله توپخانه‌ای و موشک از کره شمالی خریداری می‌کند.

نیویورک‌تایمز نوشته که این سیاست روسیه نشانه آن است که تحریم‌های جهانی بر زنجیره تامین نظامی این کشور موثر بوده و آن را منزوی کرده است.

این افشاگری چند روز پس از آن صورت می‌گیرد که روسیه محموله‌های اولیه پهپادهای ساخت ایران را دریافت کرد که برخی از آن‌ها به گفته مقام‌های آمریکا مشکلات فنی داشته‌اند.

نیویورک‌تایمز به نقل از مقام‌های ایالات متحده نوشته که تصمیم روسیه برای روی آوردن به ایران و اکنون کره شمالی، نشانه این است که تحریم‌ها و کنترل‌های صادراتی اعمال‌شده توسط ایالات متحده و اروپا به توانایی مسکو برای تامین تجهیزات برای ارتش این کشور آسیب می‌زند.

از سوی دیگر برخی ابعاد گزارش‌های اطلاعاتی وزارت دفاع بریتانیا نیز حاکی از شکست‌های نیروهای نظامی روسیه در برخی مناطق اوکراین است.

موشک و گلوله توپخانه‌ای در لیست خرید روسیه

ایالات متحده جزئیات کمی از اطلاعات در این زمینه را از طبقه‌بندی خارج کرده و در مورد تسلیحات دقیق، زمان یا اندازه محموله جرییات زیادی در آن ارائه نشده است.

یک مقام آمریکایی در این زمینه گفت که به غیر از موشک‌های کوتاه برد و گلوله‌های توپخانه، انتظار می‌رود روسیه در آینده برای خرید تجهیزات بیشتر از کره شمالی تلاش کند.

تحریم‌های اقتصادی گسترده، دست‌کم تاکنون، روسیه را فلج نکرده است.

نیویورک‌تایمز اشاره کرده که قیمت انرژی که به دلیل حمله نظامی به اوکراین افزایش یافته، خزانه روسیه را پر کرده و به مسکو این امکان را داده تا پیامدهای قطع بانک‌هایش از منابع مالی بین‌المللی و محدود کردن صادرات و واردات را کاهش دهد.

در پی جنگ اوکراین و افزایش فشار و تحریم بر روسیه این کشور به ایران و چین و کره شمالی نزدیک‌تر شده است.

خرید پهپادی از ایران

نخستین بار جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی آمریکا، بود که ۲۰ تیرماه در کاخ سفید گفت ایران صدها پهپاد رزمی در اختیار روسیه قرار می‌دهد و نیروهای روسیه را برای به کارگیری این پهپادها در جنگ اوکراین آموزش خواهد داد.

مقام‌های نظامی و دولتی جمهوری اسلامی نیز به صورت تلویحی فروش پهپادی خود به کشورهای دیگر را تایید کرده‌اند.

پس از آن گزارش‌هایی درباره آغاز روند انتقال و استفاده از این پهپادها منتشر شد؛ اما چند مقام دولت بایدن به واشینگتن‌پست گفتند به نظر می‌رسد محموله اخیر نخستین محموله از پهپادهای ایرانی به مقصد روسیه بوده است.

به نوشته سی‌ان‌ان، استفاده از پهپادهای ایران می‌تواند «تاثیری چشمگیر» در جنگ اوکراین داشته باشد؛ با این حال به نوشته واشینگتن‌پست، موثر بودن استفاده از پهپادهای ایران در جنگ اوکراین با تردیدهایی روبه‌رو شده است.

به گفته مایکل نایتز، کارشناس امور نظامی و امنیتی در اندیشکده واشینگتن، پهپادهای ساخت ایران پیش از این فقط در مواردی مانند حمله به خاک عربستان سعودی یا علیه پایگاه‌های آمریکا در عراق و سوریه به کار گرفته شده‌اند و در جایی مثل اوکراین که جنگ الکترونیک و همچنین سامانه‌های هوایی پیشرفته حضور دارند مورد آزمایش نبوده‌اند.

وکیل مدافع سه تن از جوانان بازداشت‌شده در ارتباط با اعتراضات سراسری آبان ۹۸ که به اعدام محکوم شده بودند، اعلام کرد شعبه دادگاه هم‌عرض برای آن‌ها حکم حبس صادر کرده است.

بابک‌ پاک‌نیا،‌ وکیل دادگستری، شامگاه دوشنبه ۱۴ مهرماه در توئیترش نوشت که دادگاه انقلاب برای امیرحسین مرادی، سعید تمجیدی و محمد رجبی که پیشتر از سوی شعبه دیگری از دادگاه انقلاب به اعدام محکوم شده بودند، حکم پنج سال حبس تعزیری صادر کرده است.

به گفته او، این حکم که از سوی شعبه ۲۳ دادگاه انقلاب صادر و به وکلا ابلاغ شده است.

پاک‌نیا اضافه کرد که این حکم قابل تجدیدنظرخواهی است و چون این سه نفر تاکنون مدتی از حبس را تحمل کرده‌اند،‌ «عملا مشمول آزادی مشروط خواهند شد.»

امیرحسین مرادی هم‌زمان با اعتراضات سراسری آبان‌ماه بازداشت شده بود.

او فروشنده موبایل و قطعات کامپیوتر و همچنین ساکن جنوب تهران بوده که با اتهاماتی از جمله «محاربه» به اعدام محکوم شد. مرادی در سال گذشته با وثیقه چهار میلیارد تومانی تا زمان صدور حکم موقتا آزاد شد.

بر اساس گزارش‌ها و اظهارات وکلا،‌ مرادی،‌ تمجیدی و رجبی در زمان بازجویی برای اخذ اعترافات اجباری تحت شکنجه قرار گرفتند و قوه قضاییه آن‌ها را به عنوان اعضای سازمان مجاهدین خلق معرفی کرد.

پدر این زندانی در زمان حبس او در منزلش «خودکشی» کرد.

کانال خبری امتداد گزارش داده بود که دلیل خودکشی او «فشار روانی زیاد» و «نگرانی از اجرای حکم اعدام»‌ فرزند زندانی‌اش بوده است.

سعید تمجیدی دیگر زندانی جوان این اعتراضات نیز از محکومان به اعدام است که در زمان دستگیری دانشجوی مهندسی برق در مقطع کارشناسی بوده است.

حکم او نیز همچون دو نفر دیگر از سوی دیوان عالی کشور تایید شده بود.

محمد رجبی نیز که از معترضان ساکن جنوب تهران بوده،‌ به همراه این دو نفر به اعدام محکوم و سپس حکمش از سوی دیوان عالی تایید شد.

رجبی نیز با قرار وثیقه موقتا از زندان آزاد شده بود.

مقام‌های قضایی و امنیتی جمهوری اسلامی بارها مخالفان و معترضان را به سرقت و تخریب اموال عمومی و عناوینی از جمله «محاربه» متهم کردند.

فعالان و گروه‌های حقوق بشری به بازداشت،‌ شرایط نگهداری و به خصوص صدور حکم اعدام برای این زندانیان اعتراض کرده بودند.

وکلای این سه زندانی جوان هم بارها از محدودیت‌ها و دسترسی کامل نداشتن به پرونده انتقاد کرده بودند.

پاک‌نیا،‌ وکیل این پرونده پیش از این گفته بود که رییس دفتر شعبه دیوان عالی کشور به او گفته است: «شما زياد تلاش نكن، راستش را بخواهی پرونده تصميم‌گيری شده است.»

باب منندز، رییس کمیته روابط خارجی سنای آمریکا دوشنبه ۱۴ شهریورماه گفت که دولت بایدن متعهد شده که هرگونه توافقی درباره برنامه اتمی ایران را برای بررسی به کنگره ارائه کند.

رییس کمیته روابط خارجی سنای آمریکا اشاره کرد این کمیته توافق احتمالی دولت بایدن با ایران را بررسی و درباره آن رای‌گیری خواهد کرد.

با این حال او افزود اطمینانی نیست که نتیجه رای‌گیری بتواند موفق به جلوگیری از توافق شود.

از سوی دیگر لیندزی گراهام، سناتور جمهوری‌خواه آمریکا اعلام کرد که در صورت توافق احتمالی دولت بایدن با ایران یک مخالفت دوحزبی با آن شکل خواهد گرفت.

لیندزی گراهام گفت که به همراه باب منندز پیشنهاد جایگزینی برای احیای برجام ارائه داده‌اند که مبتنی بر پذیرش تقویت قدرت هسته‌ای برای ایران و کشورهای عرب،‌ اما با غنی‌سازی اورانیم در خارج از منطقه است، تا از تکثیر سلاح‌های اتمی جلوگیری شود.

ادامه مخالفت منتقدان توافق دولت بایدن با جمهوری اسلامی در حالی است که جوزپ بورل،‌ مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا می‌گوید بعد از دریافت پاسخ اخیر جمهوری اسلامی خوش‌بینی او برای احیای برجام به صورت سریع، کمتر شده است.

ادامه کارزار اسرائیل،‌ تضمین آمریکا

در خاورمیانه نیز اسرائیل همچنان به تلاش‌ها و کارزار خود برای جلوگیری از امضای توافق میان کشورهای غربی و جمهوری اسلامی ادامه می‌دهد.

تام نایدز، سفیر آمریکا در اسرائیل اعلام کرده که جو بایدن در یک تماس تلفنی اخیر خود با یائیر لاپید به او اطمینان داده که ایالات متحده به دنبال جلوگیری از حفاظت اسرائیل از خود در مقابل تهدید ایران نیست.

او افزود بایدن به لاپید گفته است: «هرگز دستان اسرائیل را نخواهیم بست. ما از خطر ایران آگاهیم.»

تداوم مخالفت‌ها در ایران

در ایران نیز برخی رسانه‌ها و مقام‌های جمهوری اسلامی همچنان از رسیدن به توافق در جریان مذاکرات ابراز ناامیدی می‌کنند.

حسین شریعتمداری، نماینده خامنه‌ای در کیهان و مدیرمسئول این روزنامه به تازگی به مذاکرات انتقاد کرد و گفت: «مذاکره برای لغو تحریم‌ها آب در هاون کوبیدن است».

او افزود: «با جرات می‌توان گفت این مذاکرات راه به جایی نمی‌برد و می‌بینید که تاکنون از ناکجاآباد بیرون نرفته است.»

شریعتمداری اضافه کرد: «تنها راه پیش رو خروج از ان‌پی‌تی است.»

با این حال، حساب اینستاگرام وبسایت دفتر نشر آثار علی خامنه‌ای در یک پست تازه اظهارات رهبر جمهوری اسلامی در سال ۱۳۶۹ را بازنشر کرده که در آن به «صلح»‌ اشاره شده است.

او در این سخنان گفته بود: «در بین آل رسول خدا پرشورتر...و غیرتمندترین برای حفظ دین در مقابل دشمن حسین‌بن‌علی بوده،»، اما «صلح را تنها امام حسن نکرد،‌امام حسن و امام حسین این کار را کردند.»

برخی بازنشر این سخنان را به معنی احتمال توافق ایران برای احیای برجام تفسیر کرده‌اند.

سنتکام روز دوشنبه در حساب توییتر خود نوشت که در این ماموریت انواع هواپیماهای آمریکا و متحدانش شرکت داشتند.

ژنرال مایکل اریک کوریلا، فرمانده سنتکام گفت: «این نوع عملیات نشان‌دهنده قابلیت‌های جمعی مشارکت نظامی است که ما در حوزه خاورمیانه توسعه داده‌ایم.»

این فرمانده ارشد ارتش آمریکا ادامه داد: «ما این توانایی را داریم که به سرعت مقدار قابل توجهی از قدرت رزمی را در هوا در کنار شرکای خود قرار دهیم. ما می‌توانیم همین کار را در زمین و دریا انجام دهیم.»

فرماندهی نیروی هوایی آمریکا اعلام کرد یگان‌های زمینی و دریایی آمریکا و همچنین نیروهای هوایی ائتلاف و شرکای منطقه‌ای آمریکا این ماموریت را در روز یکشنبه چهارم سپتامبر انجام دادند.

ژنرال الکسوس گرینکویچ فرمانده نیروی هوایی نهم آمریکا گفت: «این گروه ضربت بمب‌افکن تجسم قوی و واضح تعهد پایدار آمریکا به منطقه است.»

این ماموریت نظامی، چهارمین ماموریت مشابه در سال جاری میلادی بوده است. آخرین بار ماموریت مشابهی در ماه ژوئن انجام شد.

بر اساس بیانیه ارتش آمریکا، بمب‌افکن‌های سنگین بی‌-52اچ معروف به «استراتوفورترس» با قابلیت حمل سلاح هسته‌ای «پیش از ترک منطقه» در کنار هواپیماهای جنگی نیروی هوایی بریتانیا، کویت و عربستان سعودی بر فراز مدیترانه شرقی، شبه جزیره عربستان و دریای سرخ پرواز کردند و شانزده کشور دیگر پشتیبانی لجستیکی ارائه کردند.

ژنرال گرینکویچ افزود: «تهدیدها علیه ایالات متحده و شرکای ما بدون توجه نخواهد بود. ماموریت‌هایی مانند این نشان دهنده توانایی ما برای پیوستن به نیروها برای بازدارندگی و در صورت لزوم شکست دادن دشمنان است.»

این رزمایش در بحبوحه تشدید تنش‌ها با تهران بر سر مذاکرات احیای برجام برگزار شد.

تهران روز دوشنبه گفت که پاسخ رسمی از سوی آمریکا به نظرات هفته گذشته خود که واشنگتن آن را «غیرسازنده» می‌داند، دریافت نکرده است.

نیروی هوایی آمریکا اخیرا به شبه‌نظامیان تحت حمایت ایران در سوریه حمله کرد.

ماه گذشته نیز ژنرال گرینکویچ گفت که ایالات متحده «به ثبات منطقه‌ای متعهد است، خواه این به معنای بازدارندگی ایران یا مقابله با سازمان‌های افراطی خشونت‌آمیز باشد.»

به گزارش رسانه‌های اسرائیل، سفیر آمریکا همچنین افزود بایدن تعهد خود را مبنی بر این که ایران هرگز به سلاح هسته‌ای دست نخواهد یافت، تکرار کرده است.

نایدز ادامه داد آمریکا به یک راه‌حل دیپلماتیک در مورد پرونده هسته‌ای ایران علاقه‌مند است، اما تنها بر اساس شرایط پیش‌نویس اتحادیه اروپا که برای توافق احیای برجام مطرح شده است.

او تاکید کرد: آمریکا اجازه نخواهد داد که توافق با ایران شامل بسته شدن پرونده تحقیقات آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در مورد آثار اورانیوم غنی‌شده یافت‌شده در سایت‌های هسته‌ای اعلام نشده ایران باشد.

ایران بارها خواستار بسته شدن این پرونده همزمان با امضای توافق احتمالی احیای برجام شده است.

سفیر آمریکا در اسرائیل گفت: «موضع ما روشن است. ما به مواضع اسرائیل گوش می‌دهیم. برای مثال موضوع سپاه پاسداران را در نظر بگیرید که از فهرست سازمان‌های تروریستی خارجی وزارت خارجه آمریکا حذف نشده است.»

او درباره سفر رییس موساد به آمریکا نیز گفت: «ما می‌دانیم که اسرائیلی‌هایی هستند که با توافق مخالف هستند. ما دائما در تماس هستیم. از سفر او به ایالات متحد برای دیدار با هر مقامی استقبال می‌کنیم.»

در آستانه سفر رییس موساد به آمریکا برای گفت‌وگو با مقام‌های این کشور درباره تهدیدهای ایران و خطرات یک توافق هسته‌ای با این کشور، یائیر لاپید نخست‌وزیر اسرائیل اعلام کرد این کشور در حال رهبری یک کارزار فشرده برای جلوگیری از امضای چنین توافقی است.

هفته گذشته رسانه‌های اسرائیل گزارش دادند دیوید بارنیا رییس موساد این هفته به عنوان بخشی از تلاش‌های اسرائیل برای «شکل‌دهی» به توافق هسته‌ای بین ایران و قدرت‌های جهانی به واشینگتن می‌رود.

پس از آن، وبسایت اکسیوس اعلام کرد که رییس موساد در جلسات محرمانه کمیته‌های اطلاعاتی مجلس نمایندگان و سنا، در مورد موضع اسرائیل درباره توافق هسته‌ای با ایران به قانونگذاران توضیح می‌دهد.

لاپید نیز روز یکشنبه تایید کرد که رییس موساد دوشنبه به واشینگتن سفر می‌کند تا خطرات توافق هسته‌ای با ایران را توضیح دهد.

تاکید آمریکا بر بسته نشدن پرونده ایران در آژانس در حالی است که ناصر کنعانی سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی در نشست خبری هفتگی خود بر بسته شدن تحقیقات آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درباره فعالیت‌های هسته‌ای اعلام‌نشده‌ ایران به عنوان پیش‌شرط توافق احیای برجام تاکید کرد.