تأکید رئیس‌جمهوری ترکیه بر ادامه «عملیات ویژه» در عمق ۳۰ کیلومتری خاک سوریه

نمایندگان ترکیه، سوئد و فنلاند امروز در هلسینکی، پایتخت فنلاند، برای گفت‌وگو در مورد گسترش ناتو به شمال اروپا ملاقات خواهند کرد.

اعلام شده است که ریاست هیأت ترکیه‌ را سدات اونال، معاون وزیر امور خارجه و ابراهیم کالین، مشاور ارشد سیاست خارجی رئیس‌جمهوری بر عهده دارند.

در تیر ماه و پس از آن که آنکارا در یادداشت تفاهمی سه‌جانبه با هلسینکی و استکهلم، مخالفت خود را با پیوستن فنلاند و سوئد به ناتو کنار گذاشت، روند رسمی پیوستن این دو کشور به سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) آغاز شد.

برای اجرای این تفاهم‌نامه، سه کشور یک ساز و کار مشترک دائمی با حضور کارشناسان وزارت امور خارجه، کشور و دادگستری و همچنین سرویس‌های اطلاعاتی و نهادهای امنیتی خود ایجاد کردند.

خواسته ترکیه برای کنار گذاشتن مخالفت خود این بود که فنلاند و سوئد از شبه‌نظامیان کُرد که در این کشورها حضور دارند حمایت نکنند و منع واردات فروش برخی سلاح‌ها را به ترکیه لغو کنند.

از ۳۰ عضو ناتو، ۲۳ عضو تا کنون عضویت این فنلاند و سوئد در این ائتلاف نظامی را در پارلمان‌های خود تصویب کرده‌اند.

ترکیه اما برای میانجی‌گری میان روسیه و اوکراین هم اقدامات گسترده‌ای انجام داده که از جمله آن‌ها انعقاد تفاهم‌نامه انتقال غلات اوکراین بین طرفین در استانبول و با حضور دبیر کل سازمان ملل متحد بود.

روز جمعه در ادامه ابراز نگرانی‌ها از وضعیت نیروگاه زاپروژیا، اوکراین اعلام کرد که شش راکتور این نیروگاه همچنان از شبکه برق اوکراین قطع هستند. روسیه اما این موضوع را رد کرد و روز جمعه چهارم شهریور، بار دیگر اوکراین را متهم کرد که نیروگاه اتمی زاپروژیا را دو بار در روز گلوله‌باران می‌کند.

در مقابل اوکراین روسیه را به گلوله‌باران این نیروگاه و جدا کردن آن از شبکه برق اوکراین متهم کرده است.

امانوئل مکرون، رئیس‌جمهوری فرانسه اما نسبت به استفاده از تأسیسات هسته‌ای غیرنظامی به عنوان ابزار جنگی در اوکراین هشدار داد.

نیروگاه هسته‌ای زاپروژیا از بزرگ‌ترین نیروگاه‌های هسته‌ای در اروپا و نهمین نیروگاه بزرگ هسته‌ای در جهان است.

در شرایط عادی این نیروگاه تولید یک‌پنجم برق مصرفی در اوکراین و تقریبا نیمی از انرژی تولید شده تأسیسات هسته‌ای اوکراین را بر عهده دارد.

دبیر کل و دیگر مقامات سازمان ملل خواستار خروج نیروهای نظامی روسیه از محدوده این نیروگاه شده‌اند اما روسیه این درخواست را رد کرده است.

رافائل گروسی، مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، از رایزنی با مقام‌های روسیه برای بازدید بازرسان آژانس از این نیروگاه خبر داده و نسبت به پذیرفته شدن این موضوع از سوی روسیه، ابراز امیدواری کرده است.

پیش از این نیز چندین بار وعده انتشار این گزارش داده شده بود اما انتشار آن به تعویق افتاده است.

باشله دلیل تأخیر دوباره در انتشار گزارش را «ضمیمه کردن اطلاعات دریافت شده از دولت چین» ذکر کرد.

پیش از این کشورهایی از جمله کره شمالی، ونزوئلا و کوبا خواستار منتشر نشدن این گزارش شده بودند و در مقابل، باشله به نداشتن قاطعیت کافی در مقابل چین متهم شد.

میشل باشله، دیپلمات شیلیایی و رئیس‌جمهوری سابق شیلی است که از سپتامبر سال ۲۰۱۸ میلادی به عنوان کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل فعالیت دارد. او در دوره دیکتاتوری پینوشه تحت تعقیب و پیگرد بوده، شکنجه شده و ناگزیر به فرار از شیلی شده است.

او که برای انتخاب دوباره در مقام کمیسر عالی حقوق بشر نامزد نشده، وعده داده است گزارش رفتار چین با اویغورها را تا پیش از پایان دوره مسئولیتش منتشر کند.

باشله در خرداد ماه به شهرهای کاشغر و اورومچی در سین‌کیانگ سفر کرد.

یک گروه ۴۰ نفره از سیاستمداران ۱۸ کشور این سفر را یک «یک تور نمایشی» خواندند.

پس از این سفر، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل اعلام کرد نتوانسته با هیچ‌یک از اویغورهای زندانی یا خانواده‌های آن‌ها گفت‌وگو کند.

او در عین حال گفت که چین به او اطمینان داده بازداشتگاه‌ها برچیده شده است. این سخنان اعتراض شدید ایغورها را به دنبال داشت.

استان سین‌کیانگ در شمال غربی چین عمدتا مسلمان‌نشین است.

نهادهای حقوق بشری بر این باورند که دولت چین بیش از یک میلیون مسلمان که عمدتا از ساکنان این استان هستند را به اردوگاه‌ منتقل کرده است.

بر اساس گزارش‌های فعالان حقوق بشر، اویغورها به کار اجباری در اردوگاه‌ها واداشته می‌شوند و زنان اویغور به اجبار عقیم می‌شوند.

همچنین هزاران کودک اویغور را در این منطقه از والدینشان که به زور به اردوگاه‌ها، زندان‌ها و دیگر بازداشتگاه‌های چین برده شده‌اند، جدا کرده‌اند.

نمایندگان خانواده‌های کشته‌شدگان هواپیمای اوکراینی در این دیدار نامه درخواست‌های خود را به نماینده نخست‌وزیر کانادا تحویل دادند.

در این نامه از نخست‌وزیر کانادا سئوال شده که چرا این کشور سپاه پاسداران را در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار نداده است.

مهرزاد زارعی پس از پایان راهپیمایی ۱۶ روزه خود در جمع بزرگی از دادخواهان پرواز اوکراینی که در مقابل پارلمان کانادا تجمع کرده بودند، گفت: «عوامل جمهوری اسلامی در کانادا برای جلوگیری از دادخواهی خانواده‌های جان‌باختگاندر حال تلاش هستند.»

نمایندگان خانواده‌های دادخواه پرواز اوکراینی که در برخی از مسافت‌های این راهپیمایی، مهرزاد زارعی را همراهی کرده‌اند، تاکید کرده‌اند که می خواهند به طور مستقیم با نخست‌وزیر جاستین ترودو صحبت کنند.

حامد اسماعیلیون که در جلسه یک ساعته با نماینده نخست‌وزیر کانادا حضور داشت گفت در این نشست خواسته‌هایی از جمله قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست سازمان‌های تروریستی، تحریم هدفمند مقام‌های جمهوری اسلامی و ارجاع این پرونده به سازمان بین‌المللی هوانوردی، ایکائو، مطرح شد.

اسماعیلیون گفت: مهرداد زارعی در بدو رسیدن به اتاوا قصد داشت در مقابل پارلمان کانادا تحصن کند، اما پس از صحبت با نماینده نخست‌وزیر قرار شد در صورتی که تا چهارم اکتبر، مصادف با هزارمین روز از گذشت این فاجعه، خواسته‌های مطرح شده برآورده نشوند، به نشانه اعتراض دست به تحصن بزند.

پیش‌تر در روز پنج‌شنبه، خانواده‌های دادخواه پرونده پرواز اوکراینی تجمع دیگری را با حضور مهرزاد زارعی در مقابل سفارت پیشین ایران در اتاوا برگزار کردند و طی بیانیه‌ای تاکید کردند تا زمانی که جمهوری اسلامی در قدرت است، اجازه بازگشایی سفارت ایران را در کانادا نخواهند داد.

دولت کانادا روز چهارشنبه در پاسخ به ایران اینترنشنال درباره راه‌پیمایی اعتراضی مهرزاد زارعی گفت: اتاوا به این نتیجه رسیده که مذاکره با جمهوری اسلامی بی فایده است و اکنون به دنبال راه‌های قانونی بین‌المللی برای حل و فصل این پرونده است.

پرواز پی‌اس-۷۵۲ هواپیمایی اوکراین اینترنشنال، بامداد چهارشنبه ۱۸ دی ماه سال ۹۸ دقایقی پس از پرواز هدف موشک‌های سپاه پاسداران قرار گرفت و همه ۱۷۶ سرنشین آن کشته شدند.

دوجاریک پنج‌شنبه پس از گفت‌وگوی تلفنی آنتونیو گوترش، دبیر کل سازمان ملل، و وزیر خارجه ایران به مریم رحمتی، خبرنگار ایران اینترنشنال، گفت: «طبق نظر گوترش، بسیار مهم است طرف‌های برجام برای ازسرگیری این توافق تلاش کنند.»

دوجاریک افزود: «مسائل و مشکلات زیادی در ارتباط با مذاکرات وجود دارد اما امیدواریم همه طرف‌ها به توافق نظر برسند.»

او خاطرنشان کرد گوترش و امیر عبداللهیان در تماس خود درباره مذاکرات احیای برجام، موضوعات پادمانی و ضرورت اجماع درباره معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای صحبت کردند.

به گزارش رسانه‌های ایران، امیر عبداللهیان در این تماس ضمن تاکید بر عزم ایران برای رسیدن به توافق، خاطرنشان کرد که جمهوری اسلامی برای احیای برجام هیچ عجله‌ای ندارد.

امیر عبداللهیان پنج‌شنبه همچنین با همتای قطری خود درباره مذاکرات احیای برجام گفت‌وگو کرد.

در حالی که مقام‌های جمهوری اسلامی اعلام کرده‌اند که در حال بررسی دقیق پاسخ آمریکا به نظرات ایران درباره متن توافق احیای برجام هستند، جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، روز پنج‌شنبه پاسخ آمریکا به نظرات ایران را «بسیار منطقی» ارزیابی کرد.

از سوی دیگر، محمد مرندی، مشاور تیم مذاکره‌کننده ایران، روز پنج‌شنبه گفت: «اکنون نمی‌توانم وارد جزئیات شوم، اما ایده پاسخ قاطعانه از سوی آمریکا نادرست است. ایران در چند ماه گذشته و همچنین در روزهای اخیر دستاوردهای زیادی داشته است. وقتی این فصل بسته شد، برای همه روشن خواهد شد.»

نور نیوز، وابسته به شورایعالی امنیت ملی، نیز در توییتی نوشت اظهار نظرها در پی پاسخ آمریکا به پیشنهادات جمهوری اسلامی «یا کذب بوده و یا غیردقیق و مبتنی بر گمانه‌زنی» است.

نورنیوز خاطرنشان کرد ایران بررسی پاسخ آمریکا را آغاز کرده و تاکید کرد در این بررسی‌ها «مبنای غیرقابل تغییر خطوط قرمز اعلام شده و منافع مردم ایران است.»

از سوی دیگر، میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه در مذاکرات احیای برجام، گفت: «هرگونه پیشنهاد جدید برای پیش‌نویس، مذاکرات را به‌طور واقع‌بینانه طولانی می‌کند. ممکن است مایه تاسف باشد، اما طرف‌های برجام این حق را دارند که درخواست‌هایی برای تغییرات در متن داشته باشند و باید صبور باشیم.»

ودانت پاتل، معاون سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، در نشست خبری خود تاکید کرد:«تا زمانی که برجام احیا نشود، آمریکا با قدرت به اعمال تحریم‌های جمهوری اسلامی و محدود کردن صادرات نفت ایران و تلاش‌های این کشور برای دور زدن تحریم‌ها ادامه خواهد داد.»

داوید برنه‌عا، رییس موساد، روز پنج‌شنبه احیای احتمالی برجام را یک «فاجعه استراتژیک» خواند و گفت آمریکا برای احیای توافقی تلاش می‌کند که نهایتا بر این «دروغ» بنیاد شده که فعالیت‌های هسته‌ای ایران را مسالمت‌آمیز قلمداد می‌کند.

رییس موساد تاکید کرد اسرائیل تعهدی در قبال توافق هسته‌ای احتمالی ندارد و هر اقدامی را که برای خنثی کردن تهدید هسته‌ای ایران مناسب بداند انجام خواهد داد.

او در عین حال خاطرنشان کرد با توجه به نیازهای ایران و آمریکا این توافق «غیرقابل اجتناب» به نظر می‌رسد.

پیش‌تر در روز پنج‌شنبه، یائیر لاپید، نخست وزیر اسرائیل، تأثیر سفر مشاور امنیت ملی این کشور به واشینگتن را بر مواضع آمریکا در ارتباط با احیای برجام «مثبت» خواند و از پذیرش بخش زیادی از خواسته‌های تل‌آویو درباره توافق اتمی با ایران از سوی ایالات متحده آمریکا خبر داد.

وب‌سایت اکسیوس نیز به نقل از سه مقام اسرائیلی خبر داد نگرانی‌های مقام‌های این کشور درباره امتیازات احتمالی داده شده از سوی آمریکا به ایران در مذاکرات احیای برجام، پس از دیدار مشاور امنیت ملی اسرائیل با مقام‌های آمریکا کاهش یافته است.

آسوشیتد پرس به نقل از دیپلمات‌های آگاه گزارش داد یکی از نگرانی‌هایی که مقام‌های اسرائیلی در ارتباط با احیای برجام به آمریکا ابراز کرده‌اند این است که احیای احتمالی این توافق به افزایش همکاری‌های ایران و روسیه منجر شود، از جمله اینکه انرژی روسیه از طریق ایران صادر شود.

در حالی که جمهوری اسلامی در روند احیای برجام خواستار توقف تحقیقات آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درباره مواد هسته‌ای اعلام نشده در سایت‌های ایران شده، رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی، در مصاحبه با شبکه فرانس ۲۴ تاکید کرد که ایران هنوز توضیح روشنی درباره سایت‌های مشکوک خود نداده است.

رافائل گروسی گفت در صورت دسترسی دوباره بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به تاسیسات اتمی ایران آنان می‌توانند فعالیت‌های انجام شده در مدتی که دسترسی وجود نداشت را تشخیص دهند.

بایدن در نامه‌ای به نانسی پلوسی، رییس‌ مجلس نمایندگان آمریکا، خاطرنشان کرد که حمله‌های اخیر آمریکا تاسیساتی را که شبه‌نظامیان وابسته به سپاه پاسداران در سوریه برای انجام حمله علیه نیروهای آمریکایی استفاده می‌کردند را هدف قرار داد.

رییس‌جمهوری آمریکا گفت که در این تاسیسات سلاح‌هایی از جمله پهپاد، راکت و تجهیزات توپخانه‌ای قرار داشت.

بایدن با اشاره به اینکه شبه‌نظامیان وابسته به سپاه پاسداران در شش ماه اخیر به مواضع آمریکا در عراق و سوریه حمله کرده‌اند گفت این حمله‌ها جان نیروهای آمریکایی و ائتلاف بین‌المللی ضد داعش را در معرض خطر قرار می‌داد.

بایدن با اشاره به اینکه حمله‌های اخیر آمریکا بر اساس اصل دفاع از خود و منطبق با قرانین بین‌المللی و منشور سازمان ملل انجام شده، تاکید کرد ایالات‌متحده آماده است علیه هر گونه تهدید و حمله بیشتری علیه نیروهای خود اقدامات لازم و متناسب را انجام دهد.

فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، نیز در بیانیه‌ای به زبان‌های فارسی و انگلیسی، اعلام کرد در واکنش به حملات راکتی روز چهارشنبه به دو پایگاه نظامی آمریکا در سوریه، نیروهای سنتکام به شبه‌نظامیان وابسته به ایران حمله کردند که منجر به کشته‌شدن چهار نفر و نابودی هفت موشک‌انداز شد.

اریک کوریلا، فرمانده سنتکام، در این بیانیه گفت: «ما به حملاتی که به ما صورت می‌گیرد پاسخ مناسب و متناسبی خواهیم داد. هیچ گروهی بدون مجازات به نیروهای ما حمله نخواهد کرد. ما تمام اقدامات لازم را برای دفاع از افراد خود انجام خواهیم داد.»

دور جدید حمله‌های متقابل نیروهای آمریکا و نیروهای وابسته به جمهوری اسلامی ایران از روز دوشنبه ۱۵اوت (۲۴ مرداد ماه)، پس از آن آغاز شد که چندین پهپاد نیروهای تحت حمایت جمهوری اسلامی در سوریه، به پایگاه نیروهای ائتلاف بین‌المللی ضد تروریسم در این کشور حمله کردند.