رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، احتمال قطع شدن ۲۷ دوربین و دیگر دستگاههای نظارتی آژانس در ایران را «ضربهای کشنده» برای توافق برجام خواند و هشدار داد تنها سه تا چهار هفته طول میکشد تا احیای توافق اتمی غیرممکن شود. آمریکا هم خواستار همکاری تهران با آژانس شد.
گروسی گفت که آژانس به از دست دادن نظارت خود بر برنامه اتمی ایران بسیار نزدیک شده و پنجره فرصت برای بازگرداندن این شرایط، بسیار کوچک و حدود سه تا چهار هفته است.
مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی احتمال قطع ۲۷ دوربین آژانس و نصب سانتریفیوژهای جدید در ایران را عقبگرد و «ضربهای مرگبار» در روابط این نهاد با جمهوری اسلامی دانست.
گروسی در پاسخ به ایران اینترنشنال نیز گفت که ایران هنوز برنامه خود را برای نصب سانتریفیوژهای جدید به آژانس اطلاع نداده است.
مدیر کل آژانس همچنین سخنان مقامات جمهوری اسلامی درباره ارتباط صدور قطعنامه شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی با سفر او به اسرائیل را رد کرد.
روز پنجشنبه خبرگزاری ایسنا به نقل از «یک منبع مطلع» اعلام کرد ایران در واکنش به قطعنامه شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی، تولید و نصب سانتریفیوژهای نسل جدید از جمله آی.آر ۶، آی.آر ۴ و آی.آر ۲ام را سرعت میدهد.
این منبع به ایسنا گفت: «آن دسته از اقداماتی که به لحاظ تعهدات پادمانی باید به آژانس اطلاع داده شود، قبل از انجام به آژانس اطلاع میدهیم و در خصوص اقدامات اخیر در چند روز گذشته به آژانس اطلاعات لازم داده شده است.»
گروسی اما خبر داد که ایران روند قطع کردن ۲۷ دوربین آژانس بینالمللی انرژی اتمی در نطنز، اصفهان، تهران و خنداب اراک را آغاز کرده و ۴۰ دوربین آژانس باقی خواهند ماند.
او تأکید کرد: «دوربینهای ما در ایران در هر مکانی که نیاز به نظارت دارد برچیده میشود.»
گروسی در عین حال گفت آژانس روشهای دیگری برای نظارت بر برنامه اتمی ایران از جمله بازرسان دارد.
روز چهارشنبه سازمان انرژی اتمی از قطع دوربینهای «فراپادمانی» آژانس خبر داده بود و در این روز دو دوربین قطع شد.
این سازمان اعلام کرده بود ۸۰ درصد دوربینهای آژانس در تأسیسات اتمی ایران باقی خواهند ماند.
با این حال بر اساس سخنان گروسی حدود ۴۰ درصد دوربینهای آژانس قطع خواهند شد.
وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی در واکنش به قطعنامه شورای حکام اعلام کرد ایران «به دلیل رویکرد غیرسازنده آژانس، گامهای عملی متقابلی را اتخاذ کرده که نصب سانتریفیوژهای پیشرفته و غیرفعالسازی دوربینهای فراپادمانی از جمله آنهاست.»
شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی عصر روز چهارشنبه ۱۸ خرداد قطعنامه پیشنهادی سه کشور اروپایی و آمریکا مبنی بر لزوم پاسخگویی فوری ایران به سوالات آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره سه سایت مشکوک را با اکثریت قاطع تصویب کرد.
این قطعنامه خواستار پاسخگویی فوری ایران به سوالات آژانس درباره سه سایت مشکوک شده و همچنین از جمهوری اسلامی خواسته است پیشنهاد مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی را برای شفافسازی و حل و فصل همه مسائل پادمانی باقیمانده، بپذیرد.
ابراهیم رئیسی، رییس جمهوری ایران درباره صدور قطعنامه علیه جمهوری اسلامی در شورای حکام آژانس گفت: «گمان میکنید با صدور قطعنامهها عقبنشینی میکنیم؟ جمهوری اسلامی یک قدم از مواضع خود عقب نمینشیند.»
آمریکا: ایران با آژانس همکاری کند
در پی سخنان گروسی، وزیر خارجه آمریکا گفت ایران باید با آژانس همکاری کند و در پاسخ به سؤالات، اطلاعات فنی معتبر ارائه دهد.
آنتونی بلینکن تاکید کرد مذاکرات در مورد توافق هستهای ایران تنها در صورتی میتواند به نتیجه برسد که تهران خواستههای نامربوط خود را کنار بگذارد.
او هشدار داد اقدامات ایران میتواند بحران هستهای را عمیقتر و انزوای این کشور را بیشتر کند.
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، پس از نشست شورای حکام درباره مسائل پادمانی حل نشده میان تهران و آژانس به ایران اینترنشنال گفته بود: «از ایران پاسخهایی گرفتهایم اما از لحاظ فنی معتبر نیستند.»
