جنگ اوکراین؛ مسکو برای مصادره شرکتهای غربیِ در فکر خروج از روسیه، قانون تصویب میکند
به گزارش رویترز، روسیه در حال پیشبرد قانون جدیدی است که به مسکو اجازه میدهد اختیار کسبوکارهای غربی را که تصمیم به خروج اوکراین میگیرند، در دست بگیرد. قانونی که راه پیش روی این شرکتها را برای خروج از روسیه هر چه دشوارتر خواهد کرد.
این قانون که ممکن است طی چند هفته آتی اجرایی شود، به روسیه قدرتی تام و تمام میبخشد تا هر کجا تهدیدی برای مشاغل محلی یا صنعتی به وجود بیاید، مداخله و کار را برای خروج سریع شرکتهای غربی از روسیه سختتر کند؛ مگر اینکه چنین شرکتهایی حاضر شوند ضرر مالی بزرگی برای تصمیمشان متحمل شوند.
قانون احتمالی برای مصادره اموال سرمایهگذاران خارجی در پی موج خروج شرکتهایی همچون استارباکس، مکدونالد و دیگر شرکتهای غربی از روسیه در نظر گرفته شده است و فشار بر روی شرکتهای خارجی دیگری را که همچنان در روسیه فعالاند، افزایش خواهد داد.
تصمیم برای تصویب چنین قانونی در روسیه در پی ضرر روزافزون این کشور از تحریمهای غربی گرفته شده است؛ تحریمهایی که روسیه را به رکود اقتصادی و نرخ تورم دو رقمی کشانده است.
شرکت مبلمان سوئدی «ایکیا» و فستفود «برگر کینگ» و دیگر شرکتهای بزرگ و کوچک غربی که هنوز از روسیه خارج نشدهاند، با انتشار اخباری مبنی بر تصویب احتمالی این قانون، با خروج دشوارتری از روسیه مواجه خواهند شد.
تصویب چنین قانونی به روسیه اجازه میدهد تا مدیرانی برای شرکتهای خارجی کشورهایی که روابط «غیردوستانه» با روسیه دارند و میخواهند کسبوکارشان را در این کشور متوقف کنند، در نظر بگیرد.
«غیردوستانه» واژهای است که مسکو برای توصیف کشورهایی که دولتهای آنها بر روسیه تحریم وضع کردهاند استفاده میکند. بنابراین بیشتر شرکتهای اتحادیه اروپا و ایالات متحده در روسیه در خطر متحمل شدن ضرر از چنین قانونی قرار دارند.
کمیسیون اروپا اخیرا پیشنها داد که اروپا موضع خود را علیه شرکتها و افرادی که از قانونهای اروپا برای اعمال محدودیت بر مسکو میگریزند، تشدید کند و آن را جرمانگاری کند. همچنین به دولتهای اتحادیه اروپا اجازه دهد تا اموال چنین شرکتها و افرادی را مصادره کنند.
در همین حال، در حرکتی که میتواند مسکو را به مرز قصور در پرداخت بدهی براند، دولت آمریکا نیز اعلام کرده است معافیت شامل حال روسیه برای پرداخت بدهیهای خارجی را تمدید نخواهد کرد.
فشار اقتصادی
خروج شرکتهای غربی از روسیه، خشم سیاستمداران روس را برانگیخته است. دیمیتری مدودوف، معاون شورای امنیت ملی روسیه و رییس جمهوری پیشین این کشور، هماکنون منتقد جدی خروج شرکتهای غربی از روسیه است و «دشمنانی» که در تلاشاند تا «توسعه روسیه را محدود و زندگی روسها را نابود کنند»، آماج حمله قرار داده است.
یک وکیل روس در این باره گفت که دولت روسیه مصمم است از مشاغل و درآمد مالیاتی حفاظت کند.
او افزود که در درجه اول، دولت روسیه قوانینی برای شرکتهای بزرگ اعمال خواهد کرد و برای اینکه اختیار کسبوکار آنان به مسئولی از روسیه واگذار نشود، شرکتها باید نشان دهند «سر بزنگاه»، فعالیتشان را در روسیه رها نمیکنند.
اولف اشنایدر که به شرکتهای آلمانی در روسیه مشاوره میدهد، گفت که او و همکارانش در حال کار بر روی پیشنهادنامهای هستند که به شرکتهای خارجی اجازه دهد اختیار کسبوکارشان را داوطلبانه به فردی معتمد خودشان واگذار کنند.
چنین اقدامی در عین حالی که روسیه را مجاب میکند که شرکتهای غربی مسئولیت کسبوکارشان را در این کشور پذیرفتهاند، به این شرکتها مجال میدهد تا خود را از فعالیت در روسیه دور نگه دارند.
اشنایدر گفت فروش کسبوکارهای غربی ایده خوبی است اما شرایطی که بر فروش حاکم است، مساعد نیست.
پیشنویس این قانون احتمالی نشان میدهد روسیه میتواند برای شرکتهایی که دستکم ۲۵ درصد سهام آنها در کشورهای «غیردوست» قرار دارد، مسئولی انتخاب کند.
بنا بر این قانون، معیارهای گوناگونی برای مداخله دولت روسیه وجود دارد؛ مثلا اینکه شرکتی نقش مهمی به عنوان کارفرمایی محلی داشته باشد یا خدمات پراهمیتی ارائه کند؛ طبق این پیشنویس روشن است که دولت روسیه میتواند به دست گرفتن اختیار چنین کسبوکارهایی را با توسل به بسیاری انگیزهها، توجیه کند.
در این پیشنویس، فهرستی از شرکتهایی که تجهیزات پزشکی تولید میکنند، شرکتهای حملونقل و انرژی و هر شرکتی که تعطیلی آن باعث بالا رفتن قیمت اجناس در مغازهها شود، تهیه شده است.
مسئولی که برای کسبوکارهای شرکتهای غربی از سوی دولت روسیه منصوب خواهد شد همچنین مجاز خواهد بود کسبوکار مصادره شده را بفروشد و فعالیت صاحبان پیشین آن را برای کسبوکار در روسیه، ممنوع کند.
این قانون احتمالی در مجلس سفلی تصویب شده است و تصویب نهایی آن منوط به موافقت با آن در مجلس علیاست و در نهایت با امضای ولادیمیر پوتین، رییس جمهوری روسیه، اجرایی میشود.
نهایی شدن این قانون ممکن است هفتهها به طول انجامد و طبق اظهارات وزیر اقتصاد روسیه، شرکتها تنها در «موارد حیاتی» و برای حفاظت از مشاغل و تولیدات، مشمول چنین قانونی میشوند.
با آغاز جنگ اوکراین شمار زیادی از شرکتهای خارجی از تصمیم برای تعطیلی موقت فروشگاهها و کارخانههایشان در روسیه خبر دادند.
مایکل لووی، عضو فدراسیون صنایع استرالیا، بر این باور است که روسیه همین حالا هم منزوی شده است و سرمایهگذاران علاقهای به سرمایهگذاری در این کشور ندارند.
لووی تأکید دارد تصویب احتمالی قانون مذکور، تنها وضعیت را برای روسیه بدتر خواهد کرد.
آکسیوس به نقل از سه مقام اسرائیلی آگاه گزارش داد ایال هولاتا، مشاور امنیت ملی اسرائیل، هفته آینده به واشینگتن میرود تا با همتای آمریکایی خود، جیک سالیوان، درباره مذاکرات احیای برجام، عربستان سعودی و سفر پیش روی جو بایدن و اسرائیل گفتوگو کند.
به گزارش آکسیوس، بررسی طرح جایگزین احتمالی آمریکا درصورت شکست برجام از محورهای اصلی مذاکرات مشاوران امنیت ملی آمریکا و اسرائیل خواهد بود.
هولاتا همچنین در این سفر درباره خواست اسرائیل از آمریکا و اتحادیه اروپا برای صدور قطعنامه محکومیت ایران در نشست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی در ماه ژوئن گفتوگو خواهد کرد.
طبق گزارش آکسیوس، در سال گذشته هولاتا نقطه اصلی تماس آمریکا و اسرائیل در ارتباط با ایران بوده است.
این گزارش افزود مشاور امنیت ملی اسرائیل همچنین قصد دارد درباره میانجیگریهای آمریکا با مصر و عربستان سعودی در ارتباط با هماهنگیهای امنیتی مربوط به دو جزیره در دریای سرخ گفتوگو کند.
طبق گزارش آکسیوس، آمریکا و اسرائیل امیدوارند در صورت توافق درمورد این دو جزیره، از این موضوع به عنوان بستری برای عادیسازی روابط عربستان سعودی و اسرائیل استفاده کنند.
واشینگتن فریبیکن به نقل از یک سند داخلی وزارت خارجه آمریکا گزارش داد هیاتی از مقامهای سابق آمریکا در دولت اوباما، از جمله جان کری، در سال ۲۰۱۸ با هدف تضعیف تلاشهای دولت ترامپ برای فشار بر ایران با محمد جواد ظریف در محل اقامتش در نیویورک به صورت محرمانه دیدار کردند.
طبق این سند داخلی که در پی شکایت مرکز قانون و عدالت آمریکا از وزارت خارجه این کشور از حالت محرمانه خارج شده، مقامهای پیشین دولت اوباما درباره سلاحهای هستهای، تبادل احتمالی زندانیان، خروج نیروهای آمریکا از افغانستان و مذاکرات با طالبان با ظریف گفتوگو کردند.
مایک پمپئو، وزیر خارجه دولت ترامپ، در گفتوگو با فریبیکن گفت زمانی که وزیر خارجه بوده از تداوم دیدارهای موازی مقامهای سابق دولت اوباما با جمهوری اسلامی بیخبر بوده است.
مایک پمپئو گفت: ارتباط مقامهای سابق دولت اوباما با ایران آن هم دو سال پس از پایان مسئولیتشان به جمهوری اسلامی این پیام را میدهد که باید در مقابل آمریکا محکم بایستد.
در حال حاضر، تقاضای جمهوری اسلامی برای حذف سپاه پاسداران از فهرست سازمانهای تروریستی به بزرگترین مانع در مذاکرات احیای برجام تبدیل شده است.
با این حال، حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، روز پنجشنبه در مجمع جهانی اقتصاد در داووس سوئیس، گره خوردن مذاکرات احیای برجام به دلیل اختلاف درباره خروج سپاه پاسداران از فهرست گروههای تروریستی آمریکا را تقلیل دادن موضوع خواند.
امیرعبداللهیان گفت: «برای احیای توافق باید تحریم اقتصادی و فشار حداکثری به صورت موثر برداشته شود، تقلیل دادن این موضوعات اساسی به یک موضوع دیگر درست نیست.»
از سوی دیگر، آکسیوس به نقل از سه مقام اسرائیلی آگاه گزارش داد که ایال هولاتا، مشاور امنیت ملی اسرائیل، هفته آینده به واشینگتن میرود تا با همتای آمریکایی خود، جیک سالیوان، درباره مذاکرات احیای برجام، عربستان سعودی و سفر پیش روی جو بایدن و اسرائیل گفتوگو کند.
بر اساس گزارش آکسیوس، بررسی طرح جایگزین احتمالی درصورت شکست برجام و تهیه قطعنامه محکومیت ایران در شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی از محورهای اصلی مذاکرات مشاوران امنیت ملی آمریکا و اسرائیل خواهد بود.
پس از اظهارات حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه ایران، درباره احتمال ملاقات با همتای سعودی خود، رویترز به نقل از یک مقام وزارت خارجه عربستان سعودی نوشت هیچ برنامهریزی برای دیدار دو وزیر در آینده نزدیک صورت نگرفته است.
پیشتر در روز پنجشنبه، وزیر خارجه ایران در اجلاس داووس گفت: «در مذاکرات اخیر با عربستان سعودی توافق کردیم که در آینده دیداری در سطح وزرای خارجه دو کشور یا مقامات دیگر وزارت خارجه در کشور ثالث برگزار شود.»
فیصل بن فرحان، وزیر خارجه عربستان سعودی، این هفته در نشست مجمع جهانی اقتصاد در داووس گفته بود پیشرفتهایی در مذاکره با ایران حاصل شده، اما کافی نیست.
او افزود: «دستهای ما همچنان به سوی تهران دراز است.»
ایران و عربستان سعودی از دیماه ۱۳۹۴ روابط دیپلماتیک خود را قطع کردهاند، اما در ماههای اخیر مذاکراتی را با میانجیگری عراق آغاز کردهاند.
کانال ۱۲ اسرائیل گزارش داد که دولت این کشور نگران انتقامجویی ایران در پی کشته شدن حسن صیاد خدایی، فرمانده ارشد سپاه پاسداران، است و قرار است به زودی در مورد سفر به برخی نقاط هممرز ایران به شهروندان اسرائیلی توصیههایی ارائه دهد.
این گزارش افزود: مقامهای ارشد دولتی و نظامی اسرائیل در روزهای اخیر تعدادی نشست مشورتی در این مورد برگزار کردهاند.
طبق گزارش کانال ۱۲ اسرائیل، دولت این کشور قصد ندارد درباره سفر به نقاط هم مرز ایران هشدار دهد، اما قرار است به شهروندان خود درباره سفر به امارات، بحرین، آذربایجان و ترکیه توصیههای مسافرتی ارائه کند.
یکی از مدیران وزارت خارجه اسرائیل روز پنجشنبه به کان نیوز گفت که آمریکا باید درباره درز اطلاعات درباره نقش اسرائیل در کشته شدن حسن صیاد خدایی در گزارش نیویورک تایمز توضیح دهد و این موضوع در سفر آینده مقامهای اسرائیلی به آمریکا مطرح خواهد شد.
روز یکشنبه دو فرد مسلح سوار بر موتور صیاد خدایی را در ماشینش در یکی از محلههای تهران به ضرب گلوله کشتند.
چند روز پس از این حمله، نیویورک تایمز به نقل از یک مقام اطلاعاتی آگاه گزارش داد مقامهای اسرائیلی به آمریکا اطلاع دادهاند که اسرائیل با هدف هشدار به ایران برای توقف فعالیتهای یک گروه مخفی در نیروی قدس سپاه پاسداران، موسوم به واحد ۸۴۰، حسن صیاد خدایی را کشته است.
پارلمان عراق طرح جرمانگاری عادیسازی و برقراری روابط این کشور با اسرائیل را تصویب کرد. این قانون که برای هر گونه رابطه با اسرائیل مجازات اعدام در نظر گرفته، در اقلیم خودمختار کردستان عراق نیز به اجرا گذاشته خواهد شد.
پارلمان عراق روز پنجشنبه پنجم خرداد در نشستی به ریاست محمد الحلبوسی، رییس این پارلمان، این طرح را به رأیگیری گذاشت.
مقتدا صدر، روحانی پرنفوذ شیعه عراق که این طرح را پیشنهاد کرده بود، پس از رأی مثبت پارلمان به آن، با انتشار بیانیهای، این تصمیم پارلمان را «دستاورد بزرگ» توصیف کرد.
نشست پارلمان با ذکر تغییر نام این طرح از «ممنوعیت عادیسازی و برقراری روابط با اسرائیل» به «جرمانگاری عادیسازی و برقراری روابط با اسرائیل» آغاز شد.
پارلمان عراق پس از تصویب این طرح، از پارلمان دیگر کشورهای عربی و اسلامی نیز خواست طرح مشابهی را به تصویب برسانند.
گروههای شبهنظامی شیعی تحت حمایت جمهوری اسلامی و همچنین ریاست پارلمان عراق از این طرح حمایت کردهاند.
مریوان نقشبندی، مدیر بخش روابط خارجی وزارت اوقاف اقلیم کردستان اما این طرح را علیه تمامی قوانین حقوق بشری، صلح و همزیستی دانسته بود.
این طرح مدتی پس از اعتراضات شدید گروههای مورد حمایت جمهوری اسلامی به برگزاری کنفرانسی در اربیل برای عادیسازی روابط با اسرائیل مطرح شد.
سال گذشته میلادی شورای عالی قضایی در عراق حکم بازداشت تعدادی از شخصیتهای این کشور را به دلیل شرکت در کنفرانس عادیسازی روابط با اسرائیل صادر کرد.
بیش از ۳۰۰ نفر از جمله شماری از رهبران شیعه و سنی محلی عراق در مهر ماه ۱۴۰۰ با برگزاری کنفرانس در شهر اربیل اقلیم کردستان، خواستار این شده بودند که کشورشان با پیوستن به «پیمان ابراهیم» (توافقنامههای صلح با کشورهای عربی)، روابط خود را با اسرائیل عادی کند.
خمی پرز، پسر شیمون پرز، رئیس جمهوری پیشین اسرائیل که ریاست بنیادی تأسیس شده به دست پدرش را بر عهده دارد، در یک ارتباط ویدیویی در این کنفرانس سخنرانی کرد.
نفتالی بنت، نخستوزیر اسرائیل، در واکنش به برگزاری این کنفرانس گفته بود این «تقاضا برای صلح» از سوی مردم عراق مطرح میشود نه دولت.
این کنفرانس اما اعتراض چند گروه شبهنظامی شیعه مورد حمایت ایران را نیز در پی داشت و از جمله قیس الخزعلی، دبیرکل عصائب اهل حق، از دولت اقلیم کردستان خواست برای برخورد با برگزارکنندگان این رویداد «موضع و اقدامی مشخص» در پیش گیرد.
این طرح در حالی در پارلمان عراق تصویب شد که بحرین و امارات متحده عربی دو سال پیش روابط خود را با اسرائیل در چارچوب توافق ابراهیم عادیسازی کردند.
اسرائیل از دههها پیش با منطقه خودمختار کردستان عراق در شمال این کشور ارتباطاتی (به صورت غیررسمی) داشته اما هیچ وقت با دولت عراق رابطه نداشته است.