سرگئی ریابکوف معاون وزیر خارجه روسیه درباره مذاکرات هستهای ایران با قدرتهای جهانی در وین گفت طرحهای مختلفی برای احیای برجام امکانپذیر است و احتمالا از شیوه «گام به گام مبتنی بر عمل متقابل» برای رسیدن به این هدف استفاده خواهد کرد.
روزنامه کیهان با اعتراض به مصاحبه وبسایت انصافنیوز و روزنامه شرق با خانواده جانباختگان هواپیمای اوکراینی و طرح مساله شلیک عمدی به این هواپیما، نوشت که آنها با این مصاحبهها، آب به آسیاب دشمن ریختهاند.
این روزنامه که زیر نظر نماینده علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، اداره میشود روز سهشنبه ۲۱ دیماه در یادداشتی وبسایت انصافنیوز را «لاشخور صفت» خواند.
کیهان گفتوگوی این وبسایت با خانواده جانباختگان پرواز اوکراین را «عقدهگشایی علیه سپاه به نیابت از آمریکاییها» عنوان کرد.
این روزنامه همچنین در یک یادداشت جداگانه مصاحبه روزنامه شرق با خانواده جانباختگان را نیز مورد اعتراض قرار داد و نوشت: «آب به آسیاب دشمن و رسانههای معاند ریختهاند و برای کشور هزینهتراشی کردهاند.»
گزارش بازداشت خانوادههای عزادار
حمله روزنامه زیر نظر رهبر جمهوری اسلامی به این دو رسانه همزمان با آن صورت میگیرد که انجمن خانوادههای جانباختگان پرواز پیاس۷۵۲ در بیانیهای از بازداشت سه نفر از اعضای خانوادههای کشتهشدگان پس از تجمع دومین سالگرد، در وضعیتی شبیه «آدمربایی و تعقیب» خبر داد
این انجمن اشاره کرده این افراد تا چندین ساعت بعد که حافظه دوربینهایشان کاملا پاک شود در بازداشت به سر بردند.
انجمن خانوادههای جانباختگان پرواز پیاس۷۵۲ با اشاره به گسیل هلیکوپتر به محل یادبود به بهانه گلریزان، قطع اینترنت در منطقه برگزاری دومین سالگرد و بازداشت سه نفر از خانوادهها، اشاره کرد: «به جمهوری اسلامی هشدار میدهیم به سرکوب و ترساندن خانوادههایی که چیزی برای از دست دادن ندارند پایان دهد.»
تشدید فضای امنیتی؛ مصاحبه خانوادهها
تشدید فضای امنیتی و واکنش نهادهای حکومت به اظهارات خانواده جانباختگان در پی مصاحبههای اخیر این خانوادهها صورت میگیرد.
محسن اسدی لاری و زهرا مجد، والدین دو مسافر هواپیمای اوکراینی، به وبسایت انصافنیوز گفته بودند: «به این نتیجه رسیدیم که اینها به عنوان سپر انسانی هواپیما را زدند...»
آنها افزودند: «شاید میخواستند بزنند و بیندازند گردن آمریکا. این کار را قبلا در اقدامات مشابهی هم انجام داده بودند.»
این خانواده همچنین به روزنامه شرق گفتند: «حسین سلامی، فرمانده سپاه پاسداران، نزدیک مراسم چهلم با اصرار به خانه ما آمد و گفت که اگر که این اتفاق [انهدام هواپیمای اوکراینی] نمیافتاد، ۱۰ میلیون جمعیت کشته میشدند و این واقعه باعث شد که این جنگ رخ ندهد.»
واکنش سپاه پاسداران؛ دادخواهی بیسرانجام در ایران
در واکنش به این مصاحبهها، رمضان شریف، سخنگوی سپاه پاسداران، گفت که سخنان خانوادههای کشتهشدگان پرواز «نقل ناقص، جهتدار و تحریف شده» است.
در آستانه فرا رسیدن دومین سالگرد شلیک سپاه پاسداران به هواپیمای اوکراینی خانواده جانباختگان در داخل ایران با فشارهای امنیتی در زمینه برگزاری مراسم مواجه شده بودند.
در حالی که دادگاهی در کانادا با شکایت خانواده شش مسافر جانباخته حکم پرداخت غرامت ۱۰۷ میلیون دلاری علیه حکومت ایران و مقامهای آن صادر کرده؛ در ایران با گذشت دو سال خانوادههای شاکی موفق به دادخواهی نشدهاند.
همچنین مقامهای بالارتبه حکومت و فرماندهان سپاه پاسداران در زمینه شلیک به هواپیما از قوه قضاییه منع تعقیب دریافت کردهاند.
علی بهادری جهرمی، سخنگوی دولت رئیسی، با اشاره به مذاکرات هستهای جمهوری اسلامی در وین، گفت ایران درباره حضور نمایندگان کشورهای دیگر در مذاکرات دخالتی ندارد و درباره آن اظهار نظر نمیکند.
جهرمی روز سهشنبه ۲۱ دیماه در نشست خبری با رسانهها گفت: «درباره حضور نمایندگان دیگر کشورها در وین، این سفرها تصمیم مستقل کشورها و مربوط به روابط دوجانبه آنهاست و انجام چنین رایزنیهایی، مربوط به خودشان است و فضای مذاکرات را تحت تاثیر قرار نخواهد داد.»
او افزود: «طبیعی است که هیات ایرانی در چنین دیدارهایی دخالتی ندارد و بنای اظهار نظر در این مورد را هم نداشته و ندارد.»
این واکنش در پی حضور نمایندگان عربستان سعودی و کره جنوبی در جریان مذاکرات وین صورت میگیرد.
پیشتر هم سخنگوی وزارت خارجه ایران درباره حضور عربستان سعودی گفت که این رایزنیها قبلا هم در جریان مذاکرات برجام سابقه داشته است.
سخنگوی دولت رئیسی درباره دیدارهای دوجانبه در وین میان نمایندگان کشورهای حاضر و سخنان نماینده روسیه گفت: «هیچ کشور و مقام دیگری نمایندگی از دولت ایران در مذاکرات ندارد.»
تورم امروز به دلیل اقدامات دیروز
بهادری جهرمی در بخش دیگری از سخنانش در پاسخ به سوالی درباره تغییر در کابینه رئیسی آن را «شایعه» خواند و گفت: «رابطه دولت با مردم شفاف است و هر تصمیمی که بخواهد اتخاذ شود، اول با مردم در میان گذاشته میشود.»
او همچنین با اشاره به برنامه دولت برای اصلاح نظام اقتصادی افزود: «تورم امروز به دلیل اقدامات دیروز است.»
حذف ارز ترجیجی قانون مجلس است
سخنگوی دولت رئیسی با اشاره به حذف ارز ترجیحی کالاها گفت: «حذف ارز ترجیحی قانون مجلس است و دولت مکلف به اجرای قانون است.»
او اشاره کرد که «اولویت دولت» حفظ قدرت خرید و بهبود معیشت مردم است.
افزایش مساوی حقوق همه عادلانه نیست
سخنگوی کابینه درباره افزایش حقوق کارکنان اشاره کرد در لایحه بودجه ۱۴۰۱ میزان افزایش حقوق کارکنان دولت ۱۰ درصد نیست بلکه میانگین در سطح کشور ۱۰ درصد است و میزان افزایش حقوق کارکنان در لایحه بودجه، ۲۹ درصد رشد برای حداقل حقوق است.
بهادری جهرمی افزود: «باید افرادی که پایه حقوق پایینتری دارند افزایش بیشتری داشته باشند و آنهایی که پایه حقوق بالاتری دارند، افزایش حقوق کمتری داشته باشند و این افزایش به صورت پلکانی انجام شود.»
مشمولان سربازی میتوانند سالی دوبار ایران بیایند
این مقام دولت رئیسی در ادامه به جلسه شورای عالی امور ایرانیان خارج کشور اشاره کرد و گفت که به منظور تسهیل در تردد ایرانیان خارج از کشور كه مشمول خدمت سربازیاند، فرصت دو سفر سالانه به ايران در نظر گرفته شده كه بدون مانعی بتوانند به كشور رفت و آمد كنند.
در ماههای گذشته مقامهای دولت رئیسی بر تسهیل بازگشت و سفر ایرانیان خارج از کشور به ایران تاکید بسیاری کردهاند، اما با وجود بازداشت شهروندان دوتابعیتی در سالهای گذشته بسیاری به وعدههای دولت ایران خوشبین نیستند.
سازمان زندانها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور، زیر نظر قوه قضاییه، با ابلاغ بخشنامهای به زندانهای سراسر ایران «ارتکاب رفتارهای سوء از قبیل تندخویی، رفتار و گفتار موهن و هر گونه آزار و شکنجه روانی و جسمی زندانیان و متهمان بازداشتی» را «مطلقا ممنوع» اعلام کرد.
مرکز رسانه قوه قضاییه روز سهشنبه ۲۱ دی اعلام کرد که غلامعلی محمدی رییس سازمان زندانها این بخشنامه را روز ۱۹ دیماه به ادارات کل زندانهای سراسر کشور ابلاغ کرده است.
این بخشنامه با عنوان «حقوق زندانیان و بازداشتشدگان و رعایت جنبههای اسلامی، اخلاقی و انسانی در برخورد با آنان» شامل ۸ بند است.
علاوه بر ممنوعیت شکنجه و تبعیض «بر پایه نژاد، جنس، زبان، مذهب، باورهای سیاسی و یا تمکن مالی» علیه زندانیان و بازداشتشدگان، موراد دیگری از جمله «ممنوعیت انگشتنگاری، بازرسی بدنی بدون لباس و پذیرش زندانی دارای بیماری حاد»، «لزوم طبقهبندی بازداشتشدگان و اعمال نظارتهای سرزده بر بندها» و «ممنوعیت تندخویی، دستنبند و پابند و کوتاه کردن موی سر و صورت» در این بخشنامه ذکر شده است.
همچنین بر اساس این دستورالعمل، زندانهای جمهوری اسلامی باید «تسهیلات ویژه برای زندانیان زن، زنان باردار، مادران و اقلیتهای دینی» و همچنین «تماس تلفنی متهم در اسرع وقت با خانواده و وکیل وی به صورت رایگان و شبانهروزی در ۴۸ ساعت اولیه» را فراهم کند.
در بخش تسهیلات زندانیان زن و زندانیان سیاسی آمده است: «در موارد اعزام به خارج از زندان، الزام زنان به استفاده از چادر و یا الزام متهمان جرایم سیاسی و مطبوعاتی، متهمان جرایم مالی (حقوقی) و افراد زیر هجده سال به پوشیدن لباس متحدالشکل زندان، ممنوع است.»
درباره شرایط سلولهای انفرادی آورده شده که برای همه زندانیان «در مرحله اول حداکثر ۱۰ روز و در مرحله دوم حداکثر ۱۵ روز» است.
همچنین انفرادی برای «زنان باردار و زنان همراه فرزند، ممنوع است» و افرادی «متهمان جرایم سیاسی ممنوع بوده به جز در مواردی که مقام قضایی بیم تبانی بدهد یا آن را برای تکمیل تحقیقات لازم بداند که در هر حال مدت آن نباید از ۱۵ روز بیشتر شود.»
صدور این بخشنامه در شرایطی است که در دهههای اخیر گزارشهای متعددی درباره شرایط ناگوار و غیرانسانی و اعمال شکنجه در زندانهای ایران منتشر شده که در بسیاری از موارد، از جمله مورد ستار بهشتی، زهرا کاظمی و بازداشتیهای اعتراضات سال ۱۳۸۸ منجر به مرگ زندانی شده است.
گروه هکری «عدالت علی» اواخر مرداد ماه با انتشار تصاویری از دوربینهای امنیتی زندان اوین، درباره اعمال شکنجه و رفتارهای غیرانسانی در این زندان افشاگری کرد.
کمی بعد، سپیده قلیان گزارشهایی از اعمال شکنجه از جمله الزام پوشیدن چادر در بند زنان زندان بوشهر منتشر کرد.
جمهوری اسلامی به ویژه در زمینه اطلاعرسانی درباره محل و شرایط بازداشت بازداشتشدگان و همچنین دسترسی آنان به وکیل محدودیتهای گستردهای اعمال میکند.
نرگس محمدی، نایب رییس کانون مدافعان حقوق بشر پیشتر در نامهای به نمایندگان عضو کمیسیون اصل نود مجلس شورای اسلامی، خواستار تشکیل کمیتهای برای بررسی ابعاد حقوقی- امنیتی «سلول انفرادی» در زندانهای جمهوری اسلامی شده بود.
محمدی که مادر دو کودک است، اکنون با اتهامهای سیاسی در سلول انفرادی زندانی است و به گفته تقی رحمانی، همسر محمدی، بازپرس دادسرای اوین اعلام کرده این زندانی حق انتخاب وکیل ندارد.
قوه قضاییه ایران همواره گزارشهای گزارشگران سازمان ملل متحد در زمینه وضعیت نقض حقوق بشر در ایران را رد کرده و سال گذشته ابراهیم رئیسی، رئیس وقت قوه قضاییه گفت ایران فقط در شرایطی حاضر است درهای زندانهای کشور را به روی فعالان و گزارشگران حقوق بشر باز کند که «بگذارند ما هم هر زندانی را که در کشور آنها میخواهیم ببینیم.»
حمیدرضا جماعتی، دبیر کمیته علمی کشوری مقابله با کرونا، گفت: طبق گزارشها تقریبا ۲۷ درصد از کل تستهایی که در هفته گذشته انجام شد مربوط به اومیکرون بوده است. وقتی در عرض یک هفته اینقدر افزایش یافته، میتواند در چند هفته دیگر به پیک خودش برسد.
دبیر کمیته علمی کشوری مقابله با کرونا در ادامه گفت: پیشبینی ما این است که طی چند هفته آینده احتمالا با پیک اومیکرون مواجه باشیم، بنابراین پیشنهاد کمیته علمی این است که مدارس، دانشگاهها و مجامع حداقل تا چند هفته آینده، برای بازگشاییشان تعجیل نشود و بعد از چند هفته بار دیگر وضعیت را ارزیابی کنیم.
حمیدرضا جماعتی، همچنین با ابراز نگرانی از هشت میلیون نفری که در کشور هنوز واکسن را دریافت نکردند، گفت: افرادی که واکسن تزریق نکردهاند، هم احتمال گرفتاری خودشان و هم احتمال گرفتاری خانوادههایشان وجود دارد و در صورت ابتلای این افراد، چرخه ویروس در جامعه ایجاد میشود.
او افزود: بر خلاف تصور ایجاد شده، اومیکرون میتواند سنین بالا را نیز گرفتار کند و حتی منجر به بستری در آیسییو و مرگ شود.
همزمان پیام طبرسی، عضو کمیته علمی کشوری کرونا، نیز عنوان کرده بود که در یک تهدید جدی با سویه اومیکرون ویروس کرونا هستیم. خطر پیک سویه اومیکرون در دو تا سه هفته آینده به ما نزدیک است و اگر مراقبت نکنیم دچار پیک جدید کرونا خواهیم شد که احتمالا موج سنگینی خواهد بود.
عبدالمحمد خواجهئیان، معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی استان بوشهر نیز از ضرورت تزریق دوز سوم واکسن کرونا نام برد و گفت: با توجه به سرعت بالای انتشار سویه اومیکرون ویروس کرونا، احتمال افزایش موارد بستری شدن در بیمارستان در هفتههای آینده وجود دارد.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، همچنین تاکید کرد افرادی که قبلتر دو دوز واکسن کرونا را تزریق کردهاند و ۳ ماه از دریافت نوبت دوم آنان گذشته است باید هرچه زودتر برای تزریق دوز سوم واکسن اقدام نمایند.
جمعی از زندانیان سیاسی در نامهای مرگ بکتاش آبتین، شاعر زندانی را ادامه قتلهای زنجیرهای در ایران توصیف کردند.
این زندانیان در نامهشان که روز دوشنبه ۲۰ دی ماه منتشر شد، نوشتند: «اگر دستگاه سرکوب جمهوری اسلامی به هر دلیل دیگر نمیتواند مانند آن سالها در روز روشن دگراندیشان را خفه کند راههای تمیزتری برای بریدن صدای منتقدان پیدا کرده و مورد آبتین نمونه آن.»
در این نامه در توصیف تعلل در رسیدگی به وضع بیماری آبتین آمده است این شاعر منتقد همچون سایر زندانیان جمهوری اسلامی، از یک سو به دلیل شرایط بهداشتی اسفناک زندان محکوم به مرگ تدریجی بود و از سوی دیگر هنگام بروز بیماری کرونا محکوم به مرگ قطعی شد. او که در پی بروز علائم کرونا در تاریخ ۶ آذر ۱۴۰۰ به بهداری اوین مراجعه کرده بود از سوی کادر پزشکی اوین مورد معاینه قرار گرفت. اما به جای رسیدگی قطعی، او را به انواع مسکنها بستند تا مثل همیشه علائم را لاپوشانی کنند. بکتاش در سه روز متوالی در تاریخهای ۱۱، ۱۲ و ۱۳ آذر نیز باز به بهداری مراجعه کرد که بینتیجه ماند. بیماری سرانجام افسار گسیخت.
آنها افزودند هنوز در زندانهای جمهوری اسلامی، زندانیان سیاسی وجود دارند که به دلیل شرایط نازل یا وضع غیرانسانیترین مجازاتها و ایجاد شدیدترین اوضاع روانی، به مرگهای مشکوک دچار میشوند.
خسرو صادقی بروجنی، کیوان صمیمی، آرش گنجی و کیوان باژن از امضاکنندگان این نامهاند.
بکتاش آبتین ۴۷ ساله که به دلیل ابتلا به کرونا در بیمارستان در وضعیت کمای مصنوعی قرار داده شده بود، پس از وخامت حالش، روز شنبه درگذشت.