جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا، در نشستی خبری اعلام کرد که در حال آماده کردن «مجموعهای از فراگیرترین و معنادارترین ابتکار عملها» است تا برای ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، تهدید علیه اوکراین را «بسیار، بسیار مشکل» کند
این اظهارات بایدن در حالی مطرح میشود که دستیار امور بینالمللی رییسجمهوری روسیه اعلام کرد تاریخ نشست مجازی ولادیمیر پوتین و جو بایدن بهطور آزمایشی تایید شده و پس از نهایی شدن با آمریکا، اعلام خواهد شد.
این مقام روسیه افزود مسائل بینالمللی از جمله ایران، افغانستان و اوکراین محورهای گفتوگوهای بایدن و پوتین خواهد بود.
آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا، روز چهارشنبه هشدار داده بود که اگر روسیه به اوکراین حمله کند، ایالاتمتحده با مجموعهای اقدامات اقتصادی بیسابقه، که تا کنون از بهکارگیری آنها پرهیز کرده، واکنش نشان خواهد داد.
واشینگتن فری بیکن با استناد به ابلاغیهای که دولت بایدن به کنگره ارائه کرده، گزارش داد دولت بایدن پیش از شروع دوباره مذاکرات هستهای به صورت مخفیانه برخی تحریمهای جمهوری اسلامی را لغو کرده، تا ایران بتواند به عراق برق بفروشد.
به موجب این تصمیم، ایران میتواند تا ۱۲۰ روز برق خود را بدون جریمه به عراق بفروشد.
به گزارش واشینگتن فری بیکن، دولت بایدن این تحریمهای ایران را در ۱۹ نوامبر، ۲۸ آبان، لغو کرده بود، اما این موضوع را در ۲۹ نوامبر، هشتم آذر و همزمان با ازسرگیری مذاکرات هستهای، به اطلاع کنگره رساند، که این تاخیر نگرانی جمهوریخواهان را نسبت به احتمال سازش با تهران به همراه داشته است.
طبق گزارش واشینگتن فری بیکن، وزارت خارجه آمریکا دلیل این تاخیر را بسته بودن دفاتر کنگره در روزهای اخیر عنوان کرده و تاکید کرده که ادامه فروش برق ایران به عراق در راستای منافع امنیت ملی ایالات متحده است.
در همین حال، بن کاردین، عضو دموکرات سنای آمریکا، در نشستی خبری در ارتباط با مساله هستهای ایران گفت: «تنها راه برخورد دائمی با [برنامه هستهای ایران] یک توافق است و تنها راه رسیدن به آن فشار حداکثری بر ایران است.»
با پایان هفتمین دور مذاکرات وین که نخستین مذاکرات هستهای در دولت ابراهیم رئیسی محسوب میشود، رییس جمهوری فرانسه این مذاکرات را ناموفق خواند و دیپلماتهای اروپایی نیز اعلام کردند از پیشنهادات ایران ناامید و نگران شدهاند.
آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا، نیز علت پایان یافتن هفتمین دور مذاکرات وین برای احیای برجام را «جدی نبودن» ایران اعلام کرد و گفت به نظر نمیرسد ایران در حال حاضر در انجام آنچه که برای بازگشت به پایبندی به برجام ضروری است جدی باشد.
نیویورک تایمز به نقل از مذاکرهکنندگان اروپایی حاضر در گفتوگوهای هستهای ایران گزارش داد در صورتی که ایران تغییر مسیر ندهد، مذاکرات احیای برجام شکست خواهد خورد.
از سوی دیگر، امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، در جمع خبرنگاران با تاکید بر لزوم دخیل کردن اسرائیل و قدرتهای منطقهای در مذاکرات هستهای ایران گفت: «اگر کشورهای خلیج فارس، اسرائیل و همه آنهایی که امنیتشان به صورت مستقیم تحت تاثیر قرار میگیرد دخیل نباشند، رسیدن به توافق سخت است.»
همچنین در پی سفر مکرون به امارات متحده عربی، دو کشور در بیانیهای مشترک اعلام کردند که رییسجمهوری فرانسه و محمد بن زاید آلنهیان، ولیعهد ابوظبی، ضمن گفتوگو درباره مذاکرات هستهای ایران، بر اهمیت دستیابی به یک راهحل از طریق مذاکره تاکید کردند.
از سوی دیگر، میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه در سازمانهای بینالمللی در وین، ناامیدی دیپلماتهای اروپایی از پیشنهادهای ایران در مذاکرات وین را «زودهنگام» خواند و گفت: «در دیپلماسی چندجانبه این قاعده وجود دارد: هیچ چیز توافق نمیشود تا زمانی که همه چیز توافق شود. بنابراین تغییرات بهعنوان یک اصل امکانپذیر است.»
او با اشاره به اینکه مذاکرات وین پس از وقفهای فنی، هفته آینده از سر گرفته خواهد شد، خاطرنشان کرد که این وقفه فرصتی برای همه طرفها از جمله ایران و آمریکا است تا با پایتختها رایزنی کنند و با در نظر گرفتن مواضع دیگر همتایان به ادامه راه بیندیشند.
آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا، علت پایان یافتن هفتمین دور مذاکرات وین برای احیای برجام را «جدی نبودن» ایران اعلام کرد و گفت به نظر نمیرسد ایران در حال حاضر در انجام آنچه که برای بازگشت به پایبندی به برجام ضروری است جدی باشد.
وزیر خارجه آمریکا، روز جمعه، در کنفرانس «رویترز نکست» گفت که ایالات متحده اجازه نخواهد داد ایران در حالی که به پیشبرد برنامه خود ادامه میدهد، روند مذاکرات را به تعویق بیندازد.
بلینکن هشدار داد در صورت شکست دیپلماسی در قبال برجام، آمریکا گزینههای دیگری را دنبال خواهد کرد.
او افزود: «آنچه در دو روز گذشته شاهد بودیم این بود که به نظر نمیرسد ایران در حال حاضر در مورد انجام کارهای لازم جهت احیای برجام جدی باشد، به همین خاطر ما این دور از مذاکرات در وین را به پایان رساندیم.»
وزیر خارجه آمریکا در ادامه گفت آمریکا با شرکای خود با دقت مشورت خواهد کرد تا مشخص شود که «آیا ایران علاقهای به تعامل جدی در مذاکرات دارد یا خیر.»
در حالی که روز جمعه مقامهای اروپایی از خواستههای دولت جدید ایران ابراز ناراحتی کردند، مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا برای احیای برجام تا هفته آینده متوقف شد.
پس از اعلام توقف هفتمین دور مذاکرات وین، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در بیانیهای اعلام کرد که هیات مذاکرهکننده جدید ایران با پیشنهادهای سازنده به وین نیامده بود.
او افزود در شش دور اول مذاکرات با حضور هیات دولت حسن روحانی پیشرفتهایی حاصل شد و راهحلهای خلاقانهای برای سختترین مسائل یافتند اما رویکرد هیات جدید ایران در هفتهای که گذشت، تلاش برای حل مسائل باقی مانده نبود.
جن ساکی، سخنگوی کاخ سفید، نیز در نشست خبری روز جمعه تاکید کرد که رویکرد ایران در مذاکرات هفته جاری در وین، حل و فصل مسائل هستهای نبود. او افزود اگر ایران متعهد بود راه حلی میتوانست در دسترس باشد.
جورج قرداحی، وزیر اطلاعرسانی لبنان که اظهارات ماه گذشتهاش باعث تنش بین لبنان و کشورهای عربی شد، روز جمعه از مقام خود استعفا کرد.
رسانههای لبنان روز جمعه تصویر متن کوتاه استعفانامه قرداحی خطاب به رییس جمهور و نخست وزیر این کشور را منتشر کردند که در آن نوشته بود «به خاطر مصلحت عمومی» از مقام خود استعفا میدهد.
او ساعاتی بعد در نشستی خبری بار دیگر بر «منافع عمومی» تاکید کرد و گفت نمیخواهد باعث آسیب به لبنان و شهروندان این کشور که ساکن عربستان سعودی و دیگر کشورهای خلیج فارس هستند بشود.
ماه گذشته ویدیویی از جورج قرداحی منتشر شد که در آن به عربستان سعودی و همچنین امارات متحده عربی میتاخت و از شبه نظامیان حوثی مورد حمایت ایران دفاع میکرد.
در پی انتشار این سخنان، عربستان سعودی هفتم آبان دستور اخراج سفیر لبنان از خاک این کشور و ممنوعیت واردات کالا از لبنان را صادر کرد. بحرین نیز از سفیر لبنان خواست این کشور را ترک کند.
چند کشور دیگر حاشیه خلیج فارس نیز سفیران خود را برای رایزنی از بیروت فراخواندند یا دست به اقدامات اعتراضی دیگر زدند.
پس از آن نجیب میقاتی، نخست وزیر لبنان، اعلام کرد که از جورج قرداحی خواسته است منافع ملی را در اولویت قرار دهد و «تصمیم درستی را برای اصلاح روابط اعراب با لبنان اتخاذ کند».
قرداحی پیش از این گفته بود به خاطر این ویدیو استعفا نخواهد کرد. حزبالله لبنان نیز از اظهارات قرداحی تمجید کرده بود.
در این مدت مقامهای عربستان سعودی، از جمله وزیر خارجه آن کشور، تاکید کرده بودند که موضوع فراتر از اظهارات یک وزیر است و در واقع میزان سلطه حزبالله بر لبنان را نشان میدهد.
سعد حریری، نخست وزیر پیشین لبنان، نیز حزبالله را مسئول شکاف در روابط دیپلماتیک لبنان با عربستان سعودی و دیگر کشورهای عربی دانسته بود.
روزنامه فایننشال تایمز به نقل از مقامهای رسمی گزارش داده در پی اقدامات دولت بایدن برای دلجویی از عربستان سعودی، از جمله سفر چند روز پیش هیاتی آمریکایی به این کشور، ریاض با افزایش تولید نفت موافقت کرده است.
فایننشال تایمز در گزارشی که شامگاه پنجشنبه ۱۱ آذر منتشر شد از اقدامات اخیر به عنوان نشانه تغییر رویکرد دولت بایدن در قبال ریاض، بهویژه در حوزه انرژی و اقتصاد یاد کرده است.
در ماههای اخیر قیمت نفت در بازارهای جهانی، از جمله به دلیل میزان عرضه، افزایش یافته بود و دولت بایدن به دلیل افزایش تورم در آمریکا با انتقادهایی روبهرو بود.
بایدن در دوران کارزار انتخابات ریاست جمهوری انتقادهای متعددی از عربستان سعودی مطرح کرده و با وعده بازبینی روابط با ریاض وارد کاخ سفید شد.
او همچنین تاکید کرده بود برخلاف دونالد ترامپ، به جای محمد بن سلمان، ولیعهد، با شخص ملک سلمان، پادشاه عربستان سعودی، سر و کار خواهد داشت.
بهنوشته فایننشال تایمز، کماعتنایی بایدن به ولیعهد سعودی موجب آزردگی ریاض شد اما طی ماههای گذشته تغییراتی در رویکرد واشینگتن نسبت به ریاض پدید آمد.
این نشریه به نقل از تحلیلگران یادآور شده که مقامهای دولت بایدن دریافتند برای تحقق بسیاری از سیاستهایشان، از مسائل مهم خاورمیانه گرفته تا موضوعاتی همچون تغییرات اقلیمی و بازار انرژی، تعامل با ریاض ضروری است.
در ماههای اخیر عربستان سعودی با افزایش سقف تولید نفت در اوپک و اوپکپلاس مخالفت میکرد و تصمیم روز پنجشنبه (۱۱ آذر) اوپکپلاس برای افزایش چهارصدهزار بشکهای تولید روزانه موجب تعجب شد.
به نوشته فایننشال تایمز، بازار نفت انتظار داشت که اوپکپلاس برای جبران کاهش حدود ۲۰ درصدی بهای نفت، اقدام دیگری بکند. این نشریه به نقل از کارشناسان این تصمیم اوپک را «برد بزرگی» برای آمریکا خواند.
بنابر همین گزارش، جلسه اوپک پس از هفتهها فشار کاخ سفید که خواستار افزایش تولید برای کاهش قیمت شده بود برگزار میشد.
طی هفته گذشته بهای نفت به بیش از دو برابر در ۱۲ ماه گذشته رسید و به هراس از تورم روبهافزایش در ایالات متحده دامن زد.
حدود یک ماه و نیم پیش و پس از آنکه درخواست آمریکا از اوپک برای افزایش تولید رد شد، جو بایدن برای پایین آوردن قیمت سوخت در ایالات متحده دستور بزرگترین برداشت نفت از ذخایر اضطراری را صادر کرد.
مقامهای نفتی در عربستان سعودی تاکید کردهاند که اقدام اوپک برای افزایش تولید اقدامی سیاسی نیست و تنها به ارزیابی از بازار نفت مرتبط است.
بهنوشته فایننشال تایمز، سفر هیات آمریکایی به ریاض چند روز پیش صورت گرفت و این هیات با مقامهای اقتصادی و انرژی عربستان سعودی دیدار کرد.
بنابر همین گزارش، واشینگتن این دیدارها را «بسیار خوب» توصیف کرد اما با این تاکید که در جریان تلاش برای بهبود مناسبات بین دو کشور، داد و ستدی در حوزه اقتصاد و انرژی صورت نگرفت.
عاموس هوخشتاین، مشاور ارشد وزارت خارجه آمریکا در امور امنیت انرژی، پیش از جلسه اوپک در روز پنجشنبه، دیدارهایی طولانی با عبدالعزیز بن سلمان، وزیر انرژی عربستان سعودی، داشت.
پس از اعلام تصمیم اوپک نیز کاخ سفید از تصمیم عربستان سعودی برای افزایش تولید نفت استقبال کرد و جن ساکی، سخنگوی کاخ سفید، از همکاری نزدیک واشینگتن با عربستان سعودی، امارات متحده عربی و دیگر تولیدکنندگان اوپک در هفتههای اخیر خبر داد.
جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی دولت بایدن، حدود دو ماه پیش با ملک سلمان، پادشاه عربستان سعودی، دیدار کرده بود. جان کری، نماینده دولت بایدن در امور اقلیمی، نیز یک هفته پیش از آغاز نشست اقلیمی گلاسکو با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، دیدار کرد.
در هفتههای گذشته شماری از کارشناسان در تبیین افت قیمت نفت از جمله به هراس اقتصاد جهانی از پیامدهای احتمالی شیوع اومیکرون، سویه جدید کرونا، اشاره میکردند؛ با این حال به نوشته فایننشال تایمز، تحلیلگران بر این باورند که اکنون نگرانیهای ژئوپولتیک پیشی گرفته است.
بهگفته یک مقام مشاور در حوزه انرژی، مسائلی بزرگتر از اومیکرون در نشست روز پنجشنبه اوپک دخیل بود.
جزییات تازهای که از عملیات خرابکارانه اسرائیل علیه تاسیسات هستهای ایران منتشر شده نشان میدهد موساد طی ۱۸ ماه چگونه با استفاده از تیمی هزار نفره از متخصصان، تحلیلگران و جاسوسان، سه حمله را علیه تاسیسات هستهای ایران انجام داده است.
به گزارش جویش کرونیکل، اولین عملیات در تیرماه ۱۳۹۹ با یک انفجار مرموز در انبار مرکز سانتریفیوژهای پیشرفته ایران در نطنز انجام شد. در این عملیات ماموران اسرائیلی از سال قبل تحت عنوان عمده فروشان مصالح ساختمانی، به مقامهای ایرانی موادی قابل انفجار را فروختند که از آن در ساخت سالن سانتریفیوژها استفاده شد و در زمان عملیات از راه دور منفجر شد.
به گزارش روزنامه جویش کرونیکل، در دومین عملیات که در فروردین ماه علیه تاسیسات نطنز انجام شد، موساد تیمی متشکل از ۱۰ دانشمند هستهای ایرانی را برای همکاری در اجرای این حمله استخدام کرده بود.
طبق این گزارش، برخی از مواد منفجره استفاده شده در این حمله از طریق یک پهپاد در مجموعه نطنز پرتاب شده بود و دانشمندان به صورت مخفیانه آنها را جمعآوری کردند و برخی دیگر نیز در جعبههای غذا جاسازی و که وارد مجموعه شده بودند.
این گزارش خاطرنشان کرد که این دانشمندان گمان میکردند با سازمانهای مخالف حکومت ایران همکاری میکنند و در حال حاضر همگی در امنیت کامل به سر میبرند.
دومین عملیات سیستم به شدت ایمن تامین برق داخلی سانتریفیوژها را منهدم کرد، ۹۰ درصد سانتریفیوژهای مجموعه را از بین برد و به مدت ۹ ماه این تاسیسات را از کار انداخت.
طبق این گزارش، در سومین عملیات که در تیر ماه سال جاری علیه شرکت فناوری سانتریفیوژ ایران در کرج انجام شد، ماموران اسرائیلی از چند هفته قبل قطعات یک پهپاد کوادکوپتر را، که در مجموع هموزن یک موتورسیکلت میشد، جدا جدا وارد ایران کردند.
این گزارش افزود ماموران اسرائیلی پس از سرهمبندی این پهپاد، آن را از فاصله ۱۶ کیلومتری این تاسیسات به هوا فرستادند. این پهپاد پس از شلیک به بخشی از تاسیسات کرج بازگشت و قطعههای آن از هم جدا شد تا در عملیاتهای بعدی مورد استفاده قرار گیرد.
یک منبع آگاه در این ارتباط به جویش کرونیکل گفت: «ایران همیشه میدانسته که اسرائیل در زنجیره عرضه و تقاضای آن رخنه کرده است، اما آنها ناتوان هستند و کاری از دستشان ساخته نیست.»