وزارت خارجه اسرائیل در بیانیهای اعلام کرد یائیر لاپید، وزیر خارجه این کشور، طی دیدار طولانی با امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، در پاریس درباره مذاکرات هستهای وین گفتوگو کردند.
یائیر لاپید در این دیدار به امانوئل مکرون گفت اسرائیل معتقد است که ایران صرفا برای ادامه پیشرفت در برنامه هستهای خود و رفع تحریمهای اقتصادی، در مذاکرات وین زمان میخرد.
این مقام بلند پایه اسرائیلی همچنین در اظهارات خود بر لزوم ایجاد یک برنامه جایگزین موثر در صورت شکست مذاکرات تاکید کرد.
لاپید گفت تنها اقدامهایی که ایران را از دستیابی به سلاح اتمی باز میدارد «لغو نکردن تحریمها، تشدید تحریمها و وجود یک تهدید نظامی باورپذیر» علیه این کشور است.
وزیر خارجه اسرائیل افزود که نخستوزیر و وزیر دفاع اسرائیل به تلاشهای خود برای اطمینان از درک جهان درباره تهدیدهای هستهای ایران ادامه خواهند داد.
از سویی دیگر، یک مقام اسرائیلی که نخواست نامش فاش شود به کانال ۱۲ اسرائیل گفت تلاش گسترده جهانی اسرائیل برای تحت فشار قرار دادن احیای برجام به صورت علنی و در پشت صحنه، ارتقا یافته است اما همزمان برنامهریزی برای «یک طرح حمله بزرگ و مهم» وجود دارد.
دیپلماتهای اروپایی در دومین روز مذاکرات احیای برجام در وین اعلام کردند هنوز منتظرند ببینند جمهوری اسلامی مذاکرات وین را از جایی که در دور قبلی این مذاکرات به پایان رسید، از سر میگیرد یا نه.
رویترز به نقل از این دیپلماتها نوشت تاکنون حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد پیشنویس متن توافق تکمیل شده است.
اما خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی نوشت منابع آگاه نزدیک به تیم مذاکره کننده ایران در وین اظهارات این دیپلماتهای اروپایی درباره پیشنویس متن توافق را رد کردند و گفتند که این اظهارات کاملا بدون پشتوانه بوده و هنوز راهی طولانی برای حل و فصل موضوعات باقی مانده است.
دیپلماتهای اروپایی در ادامه به خبرنگاران گفتند که اگر ایران در مذاکرات وین در هفته جاری جدیت خود را نشان ندهد، «مشکلی» ایجاد خواهد شد.
به گفته آنها، هنوز موضوع استفاده ایران از سانتریفیوژهای پیشرفته حل نشده است.
در همین حال یک دیپلمات ارشد اروپایی نیز به رویترز گفت: «یکی از موضوعهای حل نشده در مذاکرات این است که با سانتریفیوژهای پیشرفته که ایران با آن غنیسازی میکند چه باید کرد؟»
دیپلماتهای اروپایی گفتند که اگر ایران در مذاکرات وین در هفته جاری جدیت خود را نشان ندهد، «مشکلی» ایجاد خواهد شد.
به گفته آنها، هنوز موضوع استفاده ایران از سانتریفیوژهای پیشرفته حل نشده است.
موضع دیپلماتهای اروپایی در حالی ابراز میشود که علی باقریکنی با معاون سیاسی وزیر امور خارجه ایران روز سهشنبه نهم آذر با انریکه مورا، معاون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در هتل کوبورگ وین دیدار کرد.
رسانههای ایران گزارش دادند این دیدار برای هماهنگی ترتیبات اجرای ادامه مذاکرات در روزهای آینده انجام میشود.
واکنش آمریکا به اطلاعات اسرائیل: غنیسازی ۹۰ درصدی اهرم فشاری به ایران نمیدهد
در حالی که دور جدید مذاکرات اتمی وین به روز دوم رسیده، واشینگتن در واکنش به اطلاعات اخیر اسرائیل، اعلام کرد اقدام احتمالی جمهوری اسلامی در آمادهسازی برای غنیسازی ۹۰ درصدی اورانیوم، به مذاکرهکنندگان ایرانی در وین اهرم فشار و قدرت بیشتر نمیبخشد.
جالینا پورتر، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، پس از پایان اولین روز دور هفتم مذاکرات وین در یک نشست خبری گفت تداوم توسعه فعالیتهای اتمی ایران «غیرسازنده» و ناسازگار با هدف برگشت متقابل به برجام است.
جمهوری اسلامی در ماههای اخیر میزان و درصد غنیسازی اورانیوم و همچنین ذخایر اورانیوم غنیشده خود را بسیار فراتر از حد مجاز در برجام افزایش داده است.
پورتر افزود بازگشت متقابل به پایبندی به برجام بهترین گزینه برای محدود کردن برنامه اتمی ایران است و پلتفرمی را برای پرداختن به رفتار بیثباتکننده تهران فراهم میکند.
در حالی که جمهوری اسلامی خواستار «لغو همه تحریمها» است، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا اضافه کرد: «اما اگر درخواست ایران بیشتر شود یا در مقابل امتیاز کمتری بدهد، این مذاکرات موفق نمیشود.»
اطلاعات اسرائیل از تلاش ایران برای غنیسازی ۹۰ درصدی
کمی قبل از اظهارات پورتر، سایت خبری اکسیوس به نقل از دو منبع آمریکایی نوشت اسرائیل اطلاعاتی را طی دو هفته گذشته با آمریکا و چند متحد اروپایی به اشتراک گذاشته که نشان میدهد ایران در حال انجام اقدامات فنی برای آماده شدن جهت غنیسازی ۹۰ درصدی است.
بر اساس گزارش اکسیوس، این اقدامات مقدماتی، به ایران اجازه میدهد «در عرض چند هفته» به این سطح از غنیسازی برسد که هیچ استفاده غیرنظامی ندارد و برای ساخت بمب اتم نیاز است.
این وبسایت اضافه کرد اسرائیل همچنین این ارزیابی را مطرح کرده که ایران میتواند به زودی این گام چشمگیر را در تلاش برای به دست آوردن اهرم فشار در مذاکرات وین بردارد.
بر اساس این گزارش، همچنین این اهرم فشار میتواند تهران را به افزایش بیشتر حملات علیه نیروها و منافع آمریکا در منطقه از طریق نیروهای نیابتی در یمن، سوریه و عراق سوق دهد.
هنوز دفتر نخست وزیر، وزیر خارجه و وزیر دفاع اسرائیل به این گزارش اکسیوس واکنشی نشان ندادهاند.
اما بنی گانتس، وزیر دفاع اسرائیل، گفته بود این کشور اطلاعاتش در ارتباط با ادامه فعالیتهای ایران برای دستیابی به سلاح هستهای را در اختیار متحدان خود قرار داده است.
گنتس افزود اسرائیل مخالف مذاکره نیست اما مخالف این است که به ایران اجازه بدهند جهان را فریب دهد.
اظهارات متناقض باقری و مورا
پس از برگزاری اولین روز گفتوگوهای دور هفتم مذاکرات وین، انریکه مورا معاون سیاست خارجی اتحادیه اروپا گفت جمهوری اسلامی پذیرفته که بر اساس کار شش دور پیشین مذاکرات را به پیش ببرد.
اما علی باقری کنی مذاکرهکننده ارشد جمهوری اسلامی پس از پایان روز اول به رسانههای داخل ایران گفت: «آن چه از ۶ دور مذاکرات قبلی پیش روی ماست یک پیشنویس است نه یک توافق و پیشنویس محل مذاکره است.»
خبرگزاری آسوشیتدپرس روز سهشنبه نوشت که این اظهارات باقری کنی آشکارا در تناقض با اظهارات انریکه موراست.
همچنین محمد اسلامی، رییس سازمان انرژی اتمی ایران، پس از اولین گفتوگوهای روز اول به خبرگزاری ایرنا گفت: «آنها باید همه تحریمها را لغو کنند و این باید عملی و قابل راستیآزمایی باشد».
در حالی که مذاکرهکنندگان جدید تهران بر لغو همه تحریمها اصرار میکنند، پیشتر دیپلماتهای غربی گفتهاند که مذاکرهکنندگان جدید تهران خواستههایی را مطرح میکنند که آمریکا و اروپا آنها را غیرواقعبینانه میدانند.
با وجود تردیدها در میزان موفقیت مذاکرات وین، قرار است سهشنبه ۹ آذر، در دومین روز از دور هفتم مذاکرات اتمی بین ایران و قدرتهای جهانی در وین، کارگروهی درباره رفع تحریمها به بحث و گفتوگو بپردازند.
وزارت خارجه ایران در واکنش به بیانیه مشترک اخیر بریتانیا، سوئد، کانادا و اوکراین درباره پرونده انهدام هواپیمای اوکراینی نوشت بر این باور است «کلیه ابعاد» این پرونده «به حد کفایت مورد توجه قرار گرفته است.»
وزارت خارجه ایران روز سهشنبه نهم آذر با انتشار بیانیهای نوشت پس از انهدام هواپیمای اوکراینی، جمهوری اسلامی «بر اساس حسن نیت و زدودن سوءتفاهمهای احتمالی، نهایت تلاش خود را به کار بست که در فضایی سازنده و حرفهای، تعامل مقتضی با دولت اوکراین در خصوص ابعاد مختلف» انهدام این هواپیما را انجام دهد.
این در حالی است که مقامهای جمهوری اسلامی در اولین روزهای پس از انهدام این هواپیما در تلاش برای پنهانکاری این موضوع بودند.
وزارت خارجه ایران همچنین اضافه کرد این کشور «تاکنون به تعداد زیادی از خانوادهها» غرامت پرداخت کرده و «مابقی نیز در دست انجام است».
هفته گذشته وزرای خارجه چهار کشور کانادا، سوئد، بریتانیا و اوکراین که تعدادی از شهروندانشان در انهدام هواپیمای اوکراینی جان خود را از دست دادند، در قالب یک گروه بینالمللی هماهنگی، به جمهوری اسلامی هشدار دادند که در صورت همکاری نکردن، پرونده انهدام این هواپیما را در چارچوب حقوق بینالملل دنبال میکنند.
وزیران این چهار کشور از اینکه جمهوری اسلامی در مذاکره پرداخت غرامت با این گروه در ۲۲ نوامبر، اول آذر، شرکت نکرده است، ابراز تاسف شدید کردند.
در بیانیه آنان از جمهوری اسلامی خواسته شده در ارتباط با اقدام سپاه پاسداران در سرنگون کردن این هواپیمای مسافربری به مسئولیتهای خود در پرداخت کامل غرامت به کشورهای حاضر در این گروه عمل کند و پیش از پایان سال ۲۰۲۱ با حسن نیت وارد مذاکره شود.
پیش از این بیانیه، ملانی جولی، وزیر خارجه کانادا، در توییتی نوشت که کشورش به همراه اوکراین در دادگاه ایران برای بررسی پرونده سرنگونی هواپیمای مسافربری پیاس-۷۵۲ حاضر نخواهد شد.
او نوشت: «ایران باید به تعهدات خود تحت قوانین بینالمللی پایبند باشد. ما خواستار شفافیت در روند دادرسی جنایی هستیم.»
دستگاه قضایی جمهوری اسلامی در روزهای اخیر محاکمه متهمان ناشناس و ردهپایین پرونده انهدام هواپیمای اوکراینی را در یک دادگاه نظامی آغاز کرد.
اما در حالی که این دادگاه انهدام هواپیما را یک «سانحه» توصیف کرده، انجمن خانوادههای جانباختگان هواپیمای اوکراینی نیز این دادگاه را «نمایشی» خواند.
همچنین گروهی از خانوادههای قربانیان این هواپیما مقابل دادگاه تجمع کردند و نیروهای امنیتی آنها را در محاصره خود قرار دادند.
حامد اسماعیلیون، سخنگوی انجمن خانوادههای جانباختگان هواپیمای اوکراینی، در کنفرانس خبری این انجمن، با اشاره به سیر شواهد و وقایع اعلام کرد سرنگونی هواپیمای اوکراینی توسط سپاه پاسداران عمدی بوده است.
سعید محمد دبیر شورای عالی مناطق آزاد با دفاع از منع واردات لوازم خانگی کرهای به دلیل مسدود ماندن منابع ارزی ایران در این کشور گفت: «وقتی کره جنوبی منابع ایران را قفل و بلوکه کرده ما باید مقابله به مثل کنیم و اینجا جایی است که میتوانیم با کره جنوبی رفتار متقابل داشته باشیم.»
عبدالناصر همتی رییس کل پیشین بانک مرکزی ایران، میزان منابع ارزی مسدود شده ایران در کرهجنوبی را ۷ میلیارد دلار اعلام کرده بود.
واردات لوازم خانگی از کرهجنوبی که بازار بزرگی در ایران داشتند روز هفتم مهر ماه به دستور علی خامنهای و با ابلاغ ابراهیم رئيسی ممنوع شد.
رهبر جمهوری اسلامی در نامهای به تاریخ ۱۴ شهریور ماه با درخواست برای ممنوعیت واردات، این موضوع را بسیار مهم خوانده بود.
او در این نامه نوشته بود: ««اگر این خبر، گشایش واردات از دو شرکت کره جنوبی، راست باشد، به معنی شکستن کمر شرکتهای لوازم خانگی داخلی است که تازه توانستهاند قدری روی پا بایستند»
در پی اجرای دستور، بسیاری از تجار بابت ضررهای ناشی از این تصمیم ابراز نارضایتی کردند.
دبیر شورای عالی مناطق آزاد با تایید این نارضایتی گفته تجاری که قبل از تصمیم به ممنوعیت واردات کالای کرهای ثبت سفارش کردند اجازه ترخیص کالاهای خود را دارند.
فعالان اقتصادی در عین حال بارها نگرانی خود را نسبت به انحصاری و رانتیتر شدن بازار لوازم خانگی تولید داخل و بالا رفتن قیمت آنها ابراز کردهاند.
همزمان با روز جهانی ایدز کمال حیدری، معاون بهداشت وزیر بهداشت اعلام کرد در ایران باید حدود ۵۴ هزار فرد مبتلا به «اچآیوی» داشته باشیم اما تعداد افراد شناسایی شده حدود یک سوم و یا ۴۰ درصد است.
او تعداد مبتلایان شناسایی شده را ۴۲ هزار ۹۳۳ نفر اعلام کرد و گفت بیست هزار و ۲۸۴ نفر هم جانشان را از دست دادهاند.
طبق گفته او میزان ابتلای مردان ۸۱ درصد و زنان ۱۹ درصد بوده است.
جمعآوری وسایل جلوگیری از بارداری و گسترش اچآیوی
بعد از گذشت نزدیک به دوسال از شیوع ویروس کرونا، محمدمهدی گویا، رییس مرکز مدیریت بیماریهای واگیردار وزارت بهداشت گفته که پاندمی کرونا شناسایی مبتلایان اچآیوی را کاهش داده چون مراقبت و درمان منظم مبتلایان، به دلیل مراجعه نکردن آنها به مراکز بهداشتی تعطیل بوده است.
در همین حال برخی کارشناسان هشدار میدهند ماده ۵۱ قانون جوانی جمعیت و حمایت از خانواده نیز موج جدیدی از مبتلایان به ویروس ایدز را در کشور به همراه خواهد داشت.
مسعود مردانی، عضو کمیته کشوری مبارزه با ایدز روز چهارشنبه، ۱۹ آبان در مصاحبه درباره این موضوع به ایلنا گفت: «یکی از روشهای پیشگیری از بیماریهای مقاربتی از جمله اچ آی وی استفاده از وسایل پیشگیری از بارداری است و ممنوعیت روشهای پیشگیری سالها تلاش برای نهادینه کردن این مساله در کشور را خدشهدار میکند و جوانان ما را به بیماری اچآیوی بسیار آسیبپذیر کرده و بیماری اچ آی وی افزایش پیدا میکند.»
از سوی دیگر قطع توزیع اقلام پیشگیری از بارداری در میان معتادان با روابط پرخطر نیز به بالا رفتن تعداد مبتلایان کمک میکند.
روز ۲۶ آبان ماه، فاطمه رضوان مدنی، رئیس مرکز توسعه پیشگیری و درمان اعتیاد سازمان بهزیستی کشور اعلام کرد که براساس سیاستهای جدید، مدتهاست که اقلام پیشگیری از بارداری میان معتادان و کارتنخوابها جمعآوری و توزیع آن متوقف شده است.
قانون «جوانی جمعیت» سدی در برابر پیشگیری از ایدز
از آنجا که هدف حکومت از قانون جوانی جمعیت و حمایت از خانواده، ازدواج و فرزندآوری است، رییس مرکز مدیریت بیماریهای واگیردار وزارت بهداشت در روز جهانی مبارزه با ایدز اعلام کرد: «طبیعی است که هر چه جمعیت به سمت «ازدواج» و «باروری» بیشتر پیش برود باید انتظار داشته باشیم موارد ایدز هم کمتر شود. او ازدواج و روابط جنسی خارج از چارچوب را راهکاری برای کنترل ایدز عنوان کرد.»
کاهش سن اعتیاد، خطری برای شیوع بیشتر ایدز
مشکلات و آسیبهای مبتلایان به ایدز در ایران با توجه به نبود آموزشهای لازم برای رویارویی افراد جامعه با آن ها، کم نیست. محدثه کشاورز، روانشناس، درباره بهداشت روان مبتلایان به اچایوی در ایران گفته به ایلنا گفت: « تمایل به خودکشی و آسیب به خود از مشکلات مطرح در بیماران مبتلا به ایدز است که این موضوع باید از سوی جامعه، خانواده و سازمانهای متولی جدی گرفته شود.»
اسدالله جعفری رییس کل دادگستری اصفهان از رسیدگی ویژه به پرونده بازداشت شدگان اعتراضهای اخیر در این استان خبر داد و گفت که آنها پس از تکمیل پرونده در شعب ویژه محاکمه خواهند شد.
سازمان حقوقبشر ایران اعلام کرده در جریان اعتراضهای روز جمعه پنجم آذرماه در اصفهان، حدود ۱۲۰ نفر بازداشت شدهاند.
با این حال فرمانده یگان ویژه ناجا تعداد بازداشتشدگان را ۶۷ نفر اعلام کرده است.
رییس کل دادگستری اصفهان در سخنان روز سهشنبه نهم آذرماه خود اشارهای به تعداد بازداشتیها نکرده اما اتهامهای آنها را «اخلال در نظم عمومی، سلب آرامش و آسایش، تخریب اموال دولتی و اشخاص، درگیری با مأموران دولتی و انتظامی» عنون کرده است.
غلامحسین محسنی اژهای رییس قوهقضاییه روز دوشنبه هشتم آذرماه، اعتراضها به بیآبی در اصفهان را «مطالبه بهحق» عنوان کرده ولی در عین حال گفته بود «افراد غافل یا بدخواه و اشخاص وابسته به خارج» در اعتراضات اخیر «موجسواری» کردند و در تلاش بودند «آرامش و امنیت مردم را به هم بزنند».
بر اساس گزارشها و تصاویر منتشر شده در رسانههای اجتماعی، نیروهای یگان ویژه برای سرکوب اعتراضهای اصفهان علاوه بر بازداشت گروهی از معترضان، با پرتاب گلولههای ساچمهای، آسیب جدی به دهها نفر از معترضان رساندند. طبق گزارشها دستکم حدود ۳۰ نفر از معترضان به دلیل برخورد ساچمه به چشمشان در بیمارستان بستریاند.
تجمعها در اصفهان به مدت دو هفته در بستر خشک زایندهرود برای اعتراض به کمآبی و مدیریت منابع آب برگزار شد اما پنجشنبه چهارم آذر چادرهای کشاورزان به آتش کشیده شد و پس از آن ماموران یگان ویژه از ادامه تجمعها ممانعت کردند.
کمپین حقوق بشر در ایران روز دوشنبه هشتم آذرماه با انتشار بیانیهای نوشت: «با وجود به رسمیت شناخته شدن اعتراضات مسالمتآمیز مردم در اصل ۲۷ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، حاکمیت عملا نیروهای نظامی و امنیتی را در صف اول برخورد با اعتراضات اصفهان قرار داد و زایندهرود را خونآلود کرد.»
این کمپین «سرکوب شدید معترضان به دست حاکمیت» را به سختی محکوم کرد و از مقامات جمهوری اسلامی ایران خواست «حق اعتراض مردم به بحران بیآبی را به رسمیت بشناسد.»
بر اساس گزارشهای سازمانهای حقوق بشری، دستکم ۲۱۴ نفر از جمله ۱۳ کودک در جریان اعتراضات روزهای گذشته در اصفهان بازداشت شدند و تعدادی از بازداشتشدگان به زندان اصفهان، زندان خمینیشهر و ندامتگاه زنان اصفهان منتقل شدهاند.