تجمع خانوادههای جانباختگان هواپیمای اوکراینی با شعار علیه خامنهای و سپاه پاسداران
خانوادههای جانباختگان هواپیمای اوکراینی در دومین هفته پیاپی با حضور در مقابل دادسرای نظامی تهران اعتراض خود را به «دادگاه نمایشی و غیرقانونی» این پرونده اعلام کرده و خواستار محاکمه عاملان و آمران اصلی شلیک موشک سپاه پاسداران به این هواپیما شدند
این خانوادهها عکسهای جان باختگان را در دست داشته و شلیک موشک به این هواپیما را «جنایت از پیش طراحی شده» خواندند و رهبر جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران را مسئول این اقدام دانستند.
آنان در حالی که ماموران نیروی انتظامی دورشان حلقه زده بودند، شعارهایی از جمله «ننگ بر جنایتکاران، مرگ بر سپاه پاسداران، حقیقت عدالت، مرگ بر حاجیزاده، مرگ بر سلامی، مرگ بر باقری» سر دادند.
خانوادههای جانباختگان هواپیمای اوکراینی یکشنبه پیش نیز همزمان با برگزاری اولین جلسه دادگاه نظامی پرونده انهدام هواپیمای اوکراینی در تهران، مقابل دادگاه تجمع کرده بودند.
در این روز اولین جلسه دادگاه رسیدگی به اتهامات ۱۰ متهم پرونده شلیک موشکهای سپاه پاسداران به هواپیمای اوکراینی برگزار شد و به گزارش قوه قضاییه، در این جلسه کیفرخواست قرائت شد.
پیشتر خانواده جانباختگان اعلام کرده بودند که در این دادگاه فقط نیروهای رده پایین سپاه پاسداران به عنوان متهم معرفی شدهاند، در حالی که فرماندهان ارشد از جمله امیر علی حاجیزاده، فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران، در این باره مسئولیت داشتهاند.
در همین حال محمود علیزاده طباطبایی، وکیل خانواده تعدادی از جانباختگان هواپیمای اوکراینی، اعلام کرده بود که خانواده جانباختگان از مقامهای دیگری نیز شکایت کرده بودند اما به شکایت آنان «رسیدگی نشده یا منع تعقیب خورده و منع تعقیب به ما ابلاغ نشده است.»
او همچنین خبر داده بود که گزارش کارشناسی درباره شلیک موشک سپاه پاسداران به این هواپیما به وکلا ابلاغ نشده است.
شامگاه ۳ آذر نشست «دادخواهی بدون پشتیبان» با حضور برخی از اعضای انجمن خانوادههای جانباختگان و صاحبنظران در زمینههای نظامی و امنیت هوانوردی برگزار شد و در آن گزارشی ارائه شد که بر عمدی بودن این حمله تاکید میکرد.
انجمن خانوادهها در گزارش خود از دلایل سرنگونی هواپیما با اشاره به باز گذاشتن عمدی فضای پروازی ایران در شب حمله به پایگاه عینالاسد، تاکید کردند که این اقدام با هدف ایجاد سپر انسانی انجام شده بود.
در بند دیگری از گزارش با اشاره به این که اپراتور پدافند فردی با تجربه در زمینه شناخت موشکهای کوتاهبرد بوده، اشتباه گرفتن هواپیمای مسافربری با موشک بیپایه اعلام شده است.
کانادا و اوکراین گزارش رسمی جمهوری اسلامی درباره هواپیمای اوکراینی را تلاشی برای پنهان کردن واقعیت خواندند و تاکید کردند این گزارش به سوالات موجود پاسخ نگفته و نتوانسته واقعیت یا مدرک محکمی ارائه دهد.
دادگاه عالی اونتاریو در کانادا اواخر اردیبهشت در حکمی، شلیک موشک به هواپیمای اوکراینی را «عمدی» و «تروریستی» دانست و تیرماه نیز دیمیترو کولبا، وزیر خارجه اوکراین، اعلام کرد کییف در صورت به نتیجه نرسیدن مذاکرات با تهران آماده است مساله را به دادگاههای بینالمللی ببرد.
این هواپیما ۱۸ دی ۱۳۹۸ بر اثر اصابت موشکهای سپاه پاسداران منهدم شد و همه ۱۷۶ سرنشین آن جان باختند.
دو مقام آمریکایی به نیویورک تایمز گفتند اسرائیل عامل حمله سایبری به جایگاههای سوخت ایران بوده است. یک مدیر ارشد در وزارت نفت ایران و یک تاجر نفت به این روزنامه گفتند ایران نگران بود با توجه به کنترل مخازن ذخیره سوخت توسط هکرها، آنها به دادههای فروش نفت نیز دسترسی داشته باشند
در همین حال، یک مدیر ارشد در وزارت نفت ایران و یک تاجر نفت به این روزنامه گفتند ایران نگران بود با توجه به کنترل مخازن ذخیره سوخت توسط هکرها، آنها به دادههای فروش نفت نیز دسترسی داشته باشند.
روز چهارم آبان، در آستانه دومین سالگرد اعتراضات خونین آبان ۹۸، به دنبال حملات سایبری فعالیت شبکه سوخت ایران متوقف شد و برخی بیلبوردهای دیجیتال در اصفهان نیز هدف هک قرار گرفت و روی آنها عبارات «خامنهای! بنزین ما کو؟» و «بنزین مجانی در پمپ بنزین جماران» نقش بست.
ند پرایس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، با ابراز نگرانی از سرکوب اعتراضات علیه کمآبی در اصفهان، بر حق مردم ایران بر پاسخگو کردن مقامهای جمهوری اسلامی تاکید کرد.
پرایس در توییتی از «سرکوب خشونتآمیز معترضان مسالمتجو» در اصفهان عمیقا ابراز نگرانی کرد و نوشت: «مردم ایران حق دارند ناامیدی خود را ابراز کنند و دولت خود را پاسخگو بدانند.»
از سوی دیگر، دنی دانون، سفیر پیشین اسرائیل در سازمان ملل، با اشاره به سرکوب اعتراضات مردمی در اصفهان در توییتی نوشت: «قرار است دوشنبه مذاکرات هستهای با ایران از سر گرفته شود. تصاویر بیرحمانهای که از اعتراضات علیه کمآبی در اصفهان منتشر میشود، به ما یادآوری میکند که این رژیم چقدر خطرناک است.»
سفیر پیشین اسرائیل در سازمان ملل افزود: «غرب باید در مقابل رژیم ایران قدرت و قاطعیت نشان دهد، وگرنه تا چند سال آینده همه ما با واقعیت ایران جنایتکار با قابلیتهای هستهای بیدار خواهیم شد.»
رابرت مالی، نماینده ویژه آمریکا در امور ایران، گفت که اگر رویکرد تهران این باشد که در ازای اتلاف وقت، پیشرفت برنامه هستهای خود را سرعت بخشد، آمریکا واکنش نشان خواهد داد و ممکن است فشارها بر جمهوری اسلامی افزایش یابد.
مالی در مصاحبهای با بیبیسی گفت: «اگر از نقطهای فشارها بر ایران افزایش یافت، هیچکس نباید شگفتزده شود.»
او افزود: «اگر ایران فکر میکند که میتواند از این زمان استفاده کند تا اهرم فشار بیشتری ایجاد کند و بعد بگوید که خواستار چیز بهتری است، اینگونه نخواهد بود. ما و شرکایمان به چنین چیزی تن نخواهیم داد.»
نماینده ویژه آمریکا در امور ایران خاطرنشان کرد که هدف از افزایش احتمالی فشارها بر ایران این خواهد بود که به جمهوری اسلامی نشان دهد، مسیر اشتباه را انتخاب کرده، درصورتیکه راههای دیگری را در اختیار داد.
مالی تاکید کرد که مسیر باز پیش رو همیشگی نخواهد بود، زیرا برنامه هستهای ایران «عصاره اصلی» برجام را در معرض خطر گذاشته است.
مالی همچنین در مصاحبهای دیگر با رادیو سراسری آمریکا، با انتقاد از اصرار مقامهای جمهوری اسلامی به گفتوگوی غیرمستقیم با ایالاتمتحده در وین گفت: «ما در یک اتاق هتل خواهیم بود و منتظر میمانیم تا گزارش دیگرانی را بشنویم که ایران قبول میکند با آنها صحبت کند.»
در همین حال، پولیتیکو به نقل از یک مقام ارشد دولت آمریکا گزارش داد که اگرچه ایالاتمتحده به صورت فعالانه برای رسیدن به یک «توافق موقت» هستهای با ایران تلاش نمیکند، اما این احتمال وجود دارد که این گزینه از سوی «یک طرف ثالث» در مذاکرات مطرح شود، که رد آن میتواند «یک خطای دیپلماتیک» باشد.
از سوی دیگر، میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه در سازمانهای بینالمللی، با اشاره به شروع رایزنیهای غیر رسمی دوجانبه در وین، در توییتی گفت که دوشنبه مذاکرات جهت احیای برجام آغاز خواهد شد و رسیدن به یک توافق نیازمند تلاشهای فراوانی است.
در آستانه مذاکرات وین، برخی خبرنگاران غربی گزارش دادهاند هیات ایرانی بسیار پرشمار است و حدود ۴۰ نفر را شامل میشود.
رسانههای ایران نیز روز شنبه گزارش دادند که علی باقری، معاون سیاسی وزیر خارجه و مذاکرهکننده ارشد هستهای، وارد وین شد.
در همین حال، دنی دانون، سفیر پیشین اسرائیل در سازمان ملل، در توییتی نوشت: «قرار است دوشنبه مذاکرات هستهای با ایران از سر گرفته شود. تصاویر بیرحمانهای که از اعتراضات علیه کمآبی در اصفهان منتشر میشود، به ما یادآوری میکند که این رژیم چقدر خطرناک است.»
سفیر پیشین اسرائیل در سازمان ملل افزود: «غرب باید در مقابل رژیم ایران قدرت و قاطعیت نشان دهد، وگرنه تا چند سال آینده همه ما با واقعیت ایران جنایتکار با قابلیتهای هستهای بیدار خواهیم شد.»
فریدون عباسی، نماینده فعلی مجلس و رییس اسبق سازمان انرژی اتمی ایران، از محسن فخریزاده به عنوان فردی نام برد که «سیستم» دستیابی ایران به سلاح اتمی را برای ایران و نیروهای نیابتیاش ایجاد کرد.
او در مصاحبه با روزنامه ایران گفت که بر اساس فتوای رهبر جمهوری اسلامی سلاح اتمی حرام است اما محسن فخریزاده «این سیستم را ایجاد کرده بود.»
عباسی درباره هدف فخریزاده در این باره افزود: «مسالهاش هم فقط دفاع از کشور خودمان نبود؛ زیرا کشور ما پشتیبان جبهه مقاومت است.» مقامهای جمهوری اسلامی از نیروهای نیابتی ایران در منطقه با عنوان «مقاومت» یاد میکنند.
عباسی با اشاره به اینکه فخریزاده برخی از دستاندرکاران برنامه اتمی، از جمله مجید شهریاری، را جذب کرده بود گفت شهریاری پیش از کشته شدنش نرمافزار محاسباتی برای غنی سازی اورانیوم ۲۰ درصد را طراحی کرده بود.
فریدون عباسی هشتم آذر ۸۹ و همزمان با مجید شهریاری هدف سوء قصد قرار گرفت و ۲۶ بهمن همان سال با حکم محمود احمدینژاد به ریاست سازمان انرژی اتمی منصوب شد.
او در مصاحبه با روزنامه ایران گفت که در زمان ریاستش بر سازمان انرژی اتمی، با کمک فخریزاده بستههای سوخت ۲۰ درصد تولید شد.
عباسی درباره ترور فخریزاده نیز گفت که او مقالهای منتشر نمیکرد و به همین دلیل برای ترور کنندگان «حکم یک جعبهسیاه » را داشت.
محسن فخریزاده، معاون وزیر دفاع و از دست اندرکاران برنامه اتمی و موشکی جمهوری اسلامی، هفتم آذر ۹۹ ترور شد.
در ادامه فضای امنیتی در اصفهان، روز شنبه نیز نیروهای یگان ویژه در اطراف پل خواجو مستقر بودند و گزارشهایی از قطع اینترنت تلفن همراه منتشر شد؛ همزمان یک مقام امنیتی بازداشت ۶۷ نفر را تایید کرد و یک مقام پزشکی نیز از بستری بودن ۱۹ نفر خبر داد.
نورالدین سلطانیان، سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، روز شنبه بدون اشاره به جزییات گفت کشته شدن یک نفر در اعتراضات این شهر صحت ندارد.
در رسانههای اجتماعی گزارشهایی مبنی بر جان باختن یک جوان ۲۵ ساله در بیمارستان شریعتی اصفهان بر اثر اصابت تعداد زیادی ساچمه و خونریزی منتشر شده است.
سلطانیان همچنین بدون اشاره به تعداد کل مجروحان اعتراضات اصفهان گفت آسیبدیدگان سطحی ترخیص شدند و ۱۹ نفر که دچار آسیبهای چشمی شدهاند همچنان بستری هستند. به گفته او، بیشتر مصدومان ۱۸ تا ۵۵ ساله هستند و در بین آنها تعدادی زن مشاهده میشوند.
سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان ساعتی پیشتر نیز گفته بود حال دو تن از مجروحان «مناسب نیست».
محمدرضا جاننثاری، معاون سیاسی-امنیتی استانداری اصفهان، نیز روز شنبه گفت که درباره تعداد مجروحان افراد بازداشتشده «هنوز فرصت نشده که جمعبندی صورت گیرد.»
با این حال حسن کرمی، فرمانده یگانهای ویژه نیروی انتظامی، به خبرگزاری فارس گفت نیروهای این یگان تا روز شنبه ۶۷ نفر را در اعتراضات اصفهان بازداشت کردهاند.
مقامهای جمهوری اسلامی و همچنین گزارشهای مختلف صداوسیما و رسانههای حکومتی همچنان تاکید دارند که معترضان روز جمعه کشاورز نبودند.
با این حال محمد باقرزاده، خبرنگار روزنامه شرق، در توییتی نوشت که نمایندگان کشاورزان زیر فشار قرار دارند که اعتراضات اصفهان را محکوم کنند.
او گفت بر خلاف مطالب نقلشده در تلویزیون به نقل از نمایندگان کشاورزان، دو نفر از این نمایندگان به روزنامه شرق گفتند که معترضان روز جمعه کشاورز بودند.
سازمان حقوق بشر ایران از بازداشت ۱۲۰ نفر در اعتراضات خبر داده و گفته است که سه نفر از بازداشتشدگان با آمبولانس مستقیما به بخش «بهداری و سردخانه» زندان منتقل شدند که احتمال میرود کشته شده باشند.
در تصاویر و ویدیوهایی که از اعتراضات روز جمعه اصفهان منتشر شد دستکم یک مرد و یک زن دیده میشوند که بدون حرکت روی زمین افتادهاند.
در یکی از ویدیوها نیز تصویر مرد جوانی روی برانکارد در حال حمل به آمبولانس دیده میشود و راوی ویدیو میگوید که او جانباخته است.
تصویر یک زن میانسال هم در حالی که خون از کنار دهان او بیرون زده و روی زمین افتاده در رسانههای اجتماعی منتشر شده است.