فرهنگ و هنر

با گذشت نزدیک به دو ماه از آغاز جنگ در ایران و در حالی که چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود، فعالان صنعت سینمای این کشور از فشارهای هم‌زمان ناشی از حملات نظامی و انزوای بین‌المللی سخن می‌گویند.

جشنواره هات داکس (Hot Docs) از بزرگ‌ترین جشنواره‌های فیلم‌ مستند جهان این روزها میزبان مستند تازه‌ای است درباره زنان ایران: «جنگ علیه زنان» ساخته رها شیرازی.

«آقای هیچ‌کس در برابر پوتین»، ساخته دیوید بورنستین و پاول تالانکین که جایزه اسکار بهترین فیلم مستند سال را از آن خود کرد، تصویر عریانی است از پروپاگاندا در روسیه که برای تماشاگر ایرانی چیزی نیست جز یادآوری دقیق رفتار جمهوری اسلامی.

شهروندان در ایران با وجود تهدیدهای جمهوری اسلامی، شامگاه سه‌شنبه ۲۶ اسفند مراسم چهارشنبه‌سوری را در کوچه‌ها و خیابان‌ها برگزار کردند. شاهزاده رضا پهلوی از مردم خواسته بود بی‌توجه به اقدامات عوامل سرکوب این آیین را برگزار کنند و نخست‌وزیر اسرائیل در مورد سرکوب مردم هشدار داده بود.

مراسم نود و هشتمین دوره جوایز اسکار یکشنبه شب، پانزدهم مارس، در هالیوود برگزار شد با جوایزی که غالبا قابل پیش‌بینی بود. سینمای ایران در سه رشته در بین نامزدها حضور داشت، اما جایزه‌ای به دست نیاورد.

«سزارین ویکند» ساخته محمد شیروانی در ادامه آثار تجربی این فیلمساز، گام بلندی است در دور زدن سانسور حاکم و خلق فیلمی آزاد و رها که قوانین دست و پا گیر را به کلی کنار می‌گذارد.

جشنواره فیلم فجر امسال هم برگزار شد اما با فرش‌های قرمز خونین؛ فرش‌هایی که بسیاری ترجیح دادند پا بر آن نگذارند و پاهای‌شان به خون آغتشه نشود، در نتیجه تنها هنرمندان حکومتی و وابسته به نهادهای دولتی در آن شرکت کردند و با غیرمردمی‌ترین و نمایشی‌ترین دوره این جشنواره روبه‌رو بودیم.

هم‌زمان با بالا گرفتن انتقادات از برگزاری جشنواره حکومتی فجر و حضور برخی فیلمسازان در آن، سعید زمانیان، نویسنده و کارگردان فیلم «آرام‌بخش»، اعلام کرد به «احترام» جان‎‌باختگان انقلاب ملی در این رویداد شرکت نمی‌کند.

فیلم سینمایی «یک تصادف ساده» ساخته جعفر پناهی در دو بخش «بهترین فیلم غیرانگلیسی‌زبان» و «بهترین فیلمنامه اوریجینال» نامزد اسکار ۲۰۲۶ شد.

صدها چهره سرشناس سینمای جهان با صدور بیانیه‌ای، سرکوب اعتراضات مردمی در ایران را محکوم کرده و خواستار بازنگری نهادهای فرهنگی و هنری در روابط خود با جمهوری اسلامی شدند.

جعفر پناهی، فیلم‌ساز، پیام تسلیت وزیر فرهنگ و ارشاد جمهوری اسلامی برای درگذشت بهرام بیضایی، کارگردان و نمایشنامه‌نویس سرشناس ایرانی، را «اعتراف‌نامه‌ای ناخواسته به جنایتی فرهنگی» توصیف کرد.

بریژیت باردو، بازیگر سرشناس سینمای فرانسه، یک‌شنبه ۷ دی در سن ۹۱ سالگی درگذشت. علت مرگ او هنوز اعلام نشده است.

درگذشت بهرام بیضایی، نمایشنامه‌نویس، کارگردان و پژوهشگر برجسته ایرانی، موجی از واکنش‌ها را در میان هنرمندان، سینماگران و شخصیت‌های سیاسی برانگیخته است.

بهرام بیضایی، کارگردان و نمایشنامه‌نویس سرشناس ایرانی، در ۸۷ سالگی درگذشت.

در دنیای رسانه‌های مدرن، جایی که محتوای دیجیتال با سرعت نور در حال تحول است، خبر تعطیلی پنج کانال موسیقی‌محور ام‌تی‌وی از سوی شرکت پارامونت گلوبال، مانند خداحافظی با یک نماد فرهنگی عمل می‌کند. تصمیمی که نشان‌دهنده پایان یک عصر ۴۴ ساله است: عصر پخش موزیک ویدیو از تلویزیون‌.

تامار گیندین، ایران‌شناس و استاد دانشگاه حیفا، از چهره‌های شناخته‌شده در مطالعات ایران باستان در اسرائیل است؛ پژوهشگری که فعالیت علمی‌اش با دغدغه‌ای فراتر از دانشگاه گره خورده است: ساختن پلی فرهنگی میان مردم ایران و اسرائیل.

عارف عارف‌کیا، از ماندگارترین و تاثیرگذارترین چهره‌های موسیقی پاپ ایران است. هنرمندی که صدایش با خاطره جمعی چند نسل پیوند خورده و آثارش بخشی از تاریخ فرهنگی ایرانیان محسوب می‌شود.

سومین قسمت از مجموعه «آواتار» به کارگردانی جیمز کامرون با عنوان «آواتار: آتش و خاکستر» اکران جهانی خود را با فروشی قابل‌توجه، اما پایین‌تر از انتظارات آغاز کرده است.