«غربزدگی» مستند تازهای است از گیلدا پورجبار که در بیست و سومین دوره جشنواره زردآلوی طلایی در ایروان به نمایش درآمد؛ فیلمی که داستان شخصی سازنده فیلم و برادرش را با وقایع دهه شصت میآمیزد و از دل ممنوعیتها و فشارهای فرهنگی و مذهبی، به ایران امروز میرسد.
در هفتههای اخیر، دو رویداد مهم مرتبط با میراث ادبی آلبر کامو، نویسنده و فیلسوف برجسته فرانسوی و برنده جایزه نوبل ادبیات، نام این نویسنده را به سرخط خبرهای فرهنگی و ادبی برده است.
تازهترین فیلم نادر ساعیور با عنوان «حجامت» که در آلمان ساخته شده در شصتمین دوره جشنواره کارلووی واری، یکی از بزرگترین جشنوارههای سینمایی اروپا در بخش مسابقه به نمایش درآمد.
سلمان رشدی، نویسنده بریتانیایی-آمریکایی، همزمان با دریافت جایزه افتخاری فرهنگی «لیبراتوم» در لندن هشدار داد که آزادی بیان در بسیاری از کشورهای جهان، از جمله آمریکا و هند، با «حملهای واقعی» روبهرو است و از نویسندگان و روشنفکران خواست برای دفاع از آن مبارزه کنند.
«خانه دوست اینجاست» ساخته حسین کشاورز و مریم عطایی تازهترین نماینده سینمای زیرزمینی ایران در شصتمین دوره جشنواره کارلوویواری، یکی از بزرگترین جشنوارههای سینمایی اروپا به نمایش درآمد.
کانون نویسندگان ایران در بیانیهای به مناسبت درگذشت شهرنوش پارسیپور، داستاننویس، مترجم، پژوهشگر فرهنگی و عضو دیرین این کانون، اعلام کرد که او «عمر پربار خود را به ستیز بیامان با سانسور و سرکوب گذراند.»
بعضی نویسندگان، جهان را روایت میکنند؛ بعضی دیگر، شیوه دیدن جهان را تغییر میدهند. شهرنوش پارسیپور از آن معدود نویسندگانی است که میان واقعیت و خیال، پلی ساخت تا ناگفتهترین روایتهای زن ایرانی را به ادبیات معاصر بیاورد.
شهرنوش پارسیپور، نویسنده، مترجم و فعال فرهنگی ایرانی، روز جمعه ۱۲ تیر ۱۴۰۵ (۳ ژوئیه ۲۰۲۶) پس از چند روز بستری بودن در بیمارستانی در حومه سانفرانسیسکو درگذشت. خانواده و دوستان او با انتشار بیانیهای خبر درگذشت این نویسنده را اعلام کردند.
منوچهر فرید از بازیگران برجسته سینما وتئاتر پیش از انقلاب ایران صبح روز جمعه دوازدهم تیر (سوم ژوئیه) در استرالیا از دنیا رفت.
نسخه مرمتشده «فرستاده» ساخته پرویز صیاد محصول ۱۹۸۳، پس از دههها، در این ماه در چندین شهر آلمان به صورت تور نمایش خواهد داشت و پرویز صیاد که حالا ۸۷ سال دارد، در این نمایشها حاضر خواهد بود.
دیوید هاکنی، از تاثیرگذارترین نقاشان بریتانیایی و یکی از چهرههای ماندگار هنر معاصر، در ۸۸ سالگی درگذشت. او در بیش از شش دهه فعالیت، از نقاشی و عکاسی تا تولید آثار دیجیتال را تجربه کرد و نگاه تازهای به تصویر، رنگ و پرسپکتیو داد.
مرجان ساتراپی، نویسنده، تصویرگر و فیلمساز ایرانی-فرانسوی که شهرت جهانی خود را با رمان مصور و فیلم «پرسپولیس» به دست آورده بود، در ۵۶ سالگی درگذشت.
آنچه بر زبان فارسی در دوران افول قاجار و به قدرت رسیدن پهلوی گذشت، نمونهای است از تلاش یک زبان کهن برای رویارویی با جهان تازهای که به آن هجوم آورده بود. در این نبرد نابرابر، «فرهنگستان ایران» با ادیبان و نامدارانی که بنیانگذارش بودند، نقشی کلیدی داشت.
«دو بار زندگی، سه بار مرگ» ساخته کریم لکزاده، نمایندهای از سینمای زیرزمینی ایران که در جشنواره کن در بخش اسید به نمایش درآمد، در فضایی نیمهسوررئال به کند و کاوی در احوال چند کارگر میپردازد.
مستند «یک رفاقت از زندان وکیلآباد مشهد تا سن دیگو» تهیه شده از سوی شبکه ایراناینترنشنال به کارگردانی اردوان روزبه، در بخش مستند و تحلیل سیاسی تلویزیونی برنده جایزه تلی سال ۲۰۲۶ شد.
فیلم مستند «تمرینهایی برای یک انقلاب» ساخته پگاه آهنگرانی در بخش نمایش ویژه جشنواره کن به نمایش درآمد.
اصغر فرهادی، فیلمساز ایرانی، در پاسخ به سوال خبرنگار ایراناینترنشنال، کشته شدن معترضان بیگناه در جریان انقلاب ملی ایرانیان را محکوم کرد و گفت با هر دیدگاهی، کشتن انسانها در جنگ، در اعتراضات یا با اعدامها، قابل پذیرش نیست.
تازهترین فیلم اصغر فرهادی با عنوان «داستانهای موازی» که در فرانسه ساخته شده، در بخش مسابقه جشواره کن به نمایش درآمد.
«رویا»، ساخته مهناز محمدی، که به تازگی در سینماهای آلمان به اکران عمومی درآمده، تصویر روشنی است از احوال یک زن زندانی گرفتار در اوین.
با گذشت نزدیک به دو ماه از آغاز جنگ در ایران و در حالی که چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود، فعالان صنعت سینمای این کشور از فشارهای همزمان ناشی از حملات نظامی و انزوای بینالمللی سخن میگویند.
جشنواره هات داکس (Hot Docs) از بزرگترین جشنوارههای فیلم مستند جهان این روزها میزبان مستند تازهای است درباره زنان ایران: «جنگ علیه زنان» ساخته رها شیرازی.
«آقای هیچکس در برابر پوتین»، ساخته دیوید بورنستین و پاول تالانکین که جایزه اسکار بهترین فیلم مستند سال را از آن خود کرد، تصویر عریانی است از پروپاگاندا در روسیه که برای تماشاگر ایرانی چیزی نیست جز یادآوری دقیق رفتار جمهوری اسلامی.