چرا نتیجه انتخابات در ۴ کشور بزرگ اتحادیه اروپا میتواند مسیر این نهاد را تغییر دهد؟
به گزارش گاردین، با قدرت گرفتن احزاب ملیگرا و منتقد اتحادیه اروپا، نتیجه انتخابات پیش رو در چهار کشور از پنج عضو بزرگ این اتحادیه میتواند توان رهبران اروپا را برای تصمیمگیری مشترک، از جمله در خصوص بودجه و ادامه کمکها به اوکراین، به آزمون بگذارد.
این روزنامه یکشنبه اول آذر نوشت از پایان نوامبر ۲۰۲۶ تا پایان سال ۲۰۲۷، چهار کشور اسپانیا، فرانسه، لهستان و ایتالیا شاهد برگزاری انتخابات در سطح ملی خواهند بود.
این چهار کشور، در کنار آلمان، از نظر جمعیت و اندازه اقتصاد در میان پنج عضو بزرگ اتحادیه اروپا قرار دارند. نتایج انتخابات آنها میتواند بر ترکیب قدرت سیاسی و جهتگیریهای آینده اتحادیه اروپا تاثیر بگذارد.
در همین بازه زمانی، آلمان نیز انتخابات منطقهای برگزار خواهد کرد و شهروندان استونی، فنلاند، یونان و اسلواکی برای شرکت در انتخابات پارلمانی پای صندوقهای رای خواهند رفت.
اسپانیا نخستین میدان رقابت است
این دوره تعیینکننده هشتم آذر با انتخابات سراسری زودهنگام اسپانیا آغاز میشود. ائتلاف سوسیالیستی به رهبری پدرو سانچز، نخستوزیر اسپانیا، با احتمال شکست در برابر دو رقیب راستگرا روبهرو است.
«حزب مردم» که گرایش محافظهکارانه دارد و حزب راست افراطی «وُکس» هماکنون در برخی مناطق اسپانیا با یکدیگر دولت محلی تشکیل دادهاند.
در فرانسه، انتخابات ریاستجمهوری و پارلمانی در بهار ۲۰۲۷ برگزار میشود. مارین لوپن، نامزد حزب راست افراطی «اجتماع ملی»، در رقابت بر سر ریاستجمهوری با فاصله چشمگیری از ژانلوک ملانشون، سیاستمدار چپ افراطی، پیش است.
این در حالی است که رقیبان لوپن در احزاب جریان اصلی فرانسه نیز با اختلافهای عمیقی دستوپنجه نرم میکنند.
در لهستان، احزاب ملیگرا با وجود شکافهای اخیر، رویهمرفته از حمایت نزدیک به نیمی از رایدهندگان برخوردارند و بخت بالایی برای کنار زدن ائتلاف لیبرال دونالد توسک، نخستوزیر، دارند.
در ایتالیا نیز جورجا ملونی امیدوار است در انتخاباتی که باید تا پایان ۲۰۲۷ برگزار شود، برای دومین دوره به نخستوزیری برسد.
حزب او، «برادران ایتالیا»، ریشه در راست افراطی دارد و اکنون با فشار حزب تازهتاسیس «آینده ملی» روبهروست که مواضعی راستگرایانهتر از ملونی دارد.
۳ دهه پس از دوران رونق چپ میانه
در اواخر ۱۹۹۸، تونی بلر نخستوزیر بریتانیا و لیونل ژوسپن نخستوزیر فرانسه بودند و گرهارد شرودر تازه به صدراعظمی آلمان رسیده بود.
آن زمان اتحادیه اروپا ۱۵ عضو داشت و در ۱۳ کشور، احزاب چپ میانه هوادار همگرایی اروپایی، بهتنهایی یا در ائتلاف با احزاب دیگر، دولت را در دست داشتند.
رشد سریع اقتصاد به بهبود سطح زندگی مردم کمک میکرد و اتحادیه اروپا گسترش بهسوی شرق را آغاز کرده بود.
در واشینگتن نیز بیل کلینتون سیاست «راه سوم» را دنبال میکرد که در پی یافتن راهی میان سرمایهداری بازار آزاد و سوسیالیسم سنتی بود.
اکنون کمتر از سه دهه بعد، قدرت گرفتن راست افراطی ملیگرا میتواند به تضعیف اجماعی بینجامد که پس از جنگ جهانی دوم زمینه شکلگیری اتحادیه اروپا را فراهم کرد.
به ارزیابی تحلیلگران، رشد کند اقتصاد، سالمندتر شدن جمعیت، فشار بر بودجه دولتها و افزایش شدید هزینههای زندگی بهتدریج از حمایت شهروندان از احزاب سنتی چپ میانه و راست میانه کاسته است.
موج اعتراضها به رهبری جوانان در اروپا از آشکارترین نشانههای این نارضایتی است.
اکنون نزدیک به یک نفر از هر چهار رایدهنده اروپایی از احزاب راست افراطی حمایت میکند. سهم این احزاب از آرا نسبت به میانه دهه ۱۹۹۰ تقریبا پنج برابر شده، هرچند کارنامه انتخاباتی آنها در همه کشورها یکسان نبوده است.
در حدود یک سال گذشته، «آلترناتیو برای آلمان» در انتخاباتی منطقهای در شرق آلمان به پیروزی تاریخی رسید، در حالی که حزب «آزادی» خیرت ویلدرس در هلند نزدیک به یکسوم کرسیهایش را از دست داد.
در مجارستان، حزب «فیدس» به رهبری ویکتور اوربان شکست سنگینی خورد و حمایت از «دموکراتهای سوئد» برای نخستین بار در ۱۶ سال گذشته کاهش یافت.
با این حال، پژوهشگران علوم سیاسی میگویند ورود دیدگاههای راست افراطی، بهویژه درباره مهاجرت، به جریان اصلی سیاست زمینهساز رشد این احزاب بوده است.
احزاب راست میانه نیز بهتدریج از مرزبندیهایی دست میکشند که زمانی مانع همکاریشان با راست تندرو بود.
حمایت اکثر اروپاییها از عضویت در اتحادیه
در حالی که احزاب ملیگرا در اروپا قدرت میگیرند، سهم اروپاییهایی که عضویت در اتحادیه اروپا را به سود کشورشان میدانند، به رقم بیسابقه ۷۴ درصد رسیده است.
در میان احزاب منتقد اتحادیه نیز تنها شمار اندکی خواهان خروج از آن هستند.
بیشتر این احزاب معتقدند تصمیمگیری در سطح اتحادیه از اختیار دولتهای ملی میکاهد و خواهان پیوندهای محدودتری میان کشورهای عضو هستند.
چرا نتیجه انتخابات فرانسه تعیینکننده است؟
به ارزیابی گاردین، پیامد این انتخابات بیش از همه در شورای اروپا نمایان خواهد شد. در این شورا که رهبران ۲۷ کشور عضو را گرد هم میآورد، اکنون تنها سه نفر از سران دولتها به چپ میانه تعلق دارند.
اگر منتقدان اتحادیه در فرانسه، اسپانیا و لهستان به قدرت برسند، در کنار همتایانشان در چک، ایتالیا، رومانی، اسلواکی و اسلوونی اقلیتی قدرتمند تشکیل میدهند.
این گروه برای بازنویسی قوانین اتحادیه آرای کافی نخواهد داشت، ولی میتواند مانع توافق بر سر بودجه، پذیرش اعضای جدید یا ادامه کمک به اوکراین شود.
همکاری نزدیکتر کشورهای عضو در حوزههای دفاع، انرژی، امور مالی و فناوری نیز ممکن است به بنبست برسد.
به باور تحلیلگران، انتخابات فرانسه در میان رقابتهای پیش رو نقشی تعیینکننده دارد. لوپن میخواهد سهم فرانسه از تامین بودجه اتحادیه اروپا را ۱۱ میلیارد یورو کاهش دهد و با برگزاری همهپرسی، تقدم قوانین فرانسه بر قوانین اتحادیه را در قانون اساسی کشور بگنجاند.
بخشهایی از برنامه لوپن نیز با مقررات بازار واحد اروپا در تعارض است و اجرای آنها میتواند فرانسه را در برابر بروکسل قرار دهد.
آتشسوزی در کشتی باری «اسپارتا-۲» که پس از حمله پهپادی در دریای بالتیک به آبهای فنلاند رسید، یکشنبه اول آذر همچنان ادامه یافت. گروههای امدادی فنلاند، استونی و روسیه برای خاموش کردن آتش و خنک کردن محمولههای روی عرشه تلاش میکنند.
گارد ساحلی فنلاند اول آذر اعلام کرد کشتی در نزدیکی ساحل لُویسا در خلیج فنلاند لنگر انداخته و عملیات امداد و مهار آتش با هماهنگی این نهاد ادامه دارد.
فنلاند میگوید حمله ۳۰ آبان در آبهای بینالمللی رخ داد و ارتش این کشور احتمال میدهد اوکراین پشت آن بوده باشد.
کییف تاکنون مسئولیت این حمله را نپذیرفته است.
۱۶ خدمه کشتی تخلیه شدهاند و به یک کشتی روسی نزدیک محل حادثه انتقال یافتند.
گزارشها حاکی است آتشسوزی در طول شب ادامه داشت و چند شناور با پاشیدن آب به بدنه کشتی و محمولههای روی عرشه، برای خاموش کردن شعلهها و خنک کردن کانتینرها تلاش کردند.
گارد ساحلی فنلاند اعلام کرده است هنگام پاشیدن آب باید پایداری کشتی حفظ شود. تجمع آب در بدنه میتواند تعادل آن را بر هم بزند و خطر غرق شدن را افزایش دهد.
این نهاد گفته است در حال حاضر خطری برای رفتوآمد شناورهای اطراف گزارش نشده و گروههای امدادی برای مقابله با آلودگی احتمالی دریا نیز آمادهاند.
اسپارتا-۲، کشتی باری ۱۲۱ متری با پرچم روسیه، از سنپترزبورگ به مقصد کالینینگراد حرکت کرده بود.
این کشتی متعلق به شرکت روسی «ابورونلوژیستیکا» است. شرکتی که به وزارت دفاع روسیه خدمات پشتیبانی و حملونقل ارائه میکند.
اسپارتا-۲ در فهرست تحریمهای آمریکا قرار دارد.
اطلاعات منتشرشده درباره این حمله، محموله کشتی را مشخص نمیکند.
حمله به این کشتی در شرایطی رخ داد که اوکراین امسال حملات پهپادی خود را به منطقه لنینگراد در شمال غرب روسیه افزایش داده است.
برخی پهپادها هم وارد حریم هوایی کشورهای حوزه بالتیک شدهاند و نگرانیها را درباره گسترش پیامدهای جنگ به محدوده ناتو بالا بردهاند.
پیشتر پهپادهای روسیه نیز در جریان حمله به اوکراین وارد حریم هوایی لهستان شدند.
به گزارش بلومبرگ، اندی برنهام، نخستوزیر بریتانیا، و وزیران ارشد دولتش نگرانند که ازسرگیری حملات آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی، با افزایش هزینه انرژی و خطر تلافی، اقتصاد و امنیت بریتانیا را تحت فشار بگذارد.
بلومبرگ به نقل از افراد آگاه از ارزیابیهای داخلی دولت نوشت برنهام و نزدیکترین همکارانش در هفتههای اخیر، بیش از مسائل داخلی بریتانیا، درگیر پیامدهای احتمالی جنگ با ایران بودهاند.
این نگرانی در حالی مطرح است که نخستوزیر ۲۹ آبان توافقی برای نزدیکتر کردن روابط بریتانیا با اتحادیه اروپا امضا کرد و قرار است ماه آینده برنامه اقتصادی ۱۰ ساله دولت را اعلام کند.
به گفته منابع بلومبرگ، لندن احتمال دستیابی به توافقی میان آمریکا، اسرائیل و جمهوری اسلامی را اندک میداند و ارزیابی میکند فشار اقتصادی نتوانسته است تهران را به دادن امتیاز وادارد.
این نگاه با موضع علنی دولت آمریکا تفاوت دارد: دونالد ترامپ و مارکو روبیو، وزیر خارجه دولت او، گفتهاند فشار اقتصادی به جمهوری اسلامی آسیب زده و ممکن است حملهای گسترده لازم نباشد، اما رییسجمهوری آمریکا همچنان همه گزینهها را روی میز نگه داشته است.
بر اساس این گزارش، در لندن ابتدا امید داشتند شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای آمریکا، تمایل ترامپ را به اقدام نظامی کاهش دهد. با این حال، منابع بلومبرگ گفتند مقامهای بریتانیایی اکنون احتمال حمله دوباره را جدیتر میدانند. احتمالی که با افزایش فشار اسرائیل برای حمله و اختلافنظر در دولت آمریکا درباره اعتبار اطلاعات و پیامدهای اقدام نظامی همراه شده است.
نگرانی دولت برنهام فقط به پیامدهای امنیتی محدود نیست.
بلومبرگ نوشت ادامه درگیری با جمهوری اسلامی فشار صعودی بر بهای انرژی وارد میکند و این افزایش به تورم بریتانیا دامن میزند.
بانک مرکزی بریتانیا اوایل ماه جاری نرخ بهره را یکچهارم واحد درصد افزایش داد.
اندرو بیلی، رییس بانک، نیز ۲۷ آبان گفت اگر درگیری طولانی شود، افزایشهای بیشتری لازم خواهد بود.
تورم بریتانیا این هفته به ۳.۶ درصد رسید و بانک مرکزی پیشبینی میکند ممکن است به پنج درصد نزدیک شود. بازارها دستکم یک افزایش دیگر نرخ بهره تا ماه فوریه و حتی سه افزایش دیگر را در ماههای آینده پیشبینی میکنند.
بلومبرگ همچنین نوشت سقف هزینه انرژی خانوارها ممکن است در ژانویه ۲۵ درصد بالا برود؛ افزایشی که فشار بحران هزینه زندگی را بیشتر میکند.
برنهام گفته است توافق با اتحادیه اروپا میتواند سالانه نیمدرصد به رشد اقتصاد بریتانیا بیفزاید و به کاهش قیمت مواد غذایی و برق کمک کند. اما در ارزیابی مقامهای دولت، حتی اگر ترامپ حمله تازهای را کنار بگذارد، پیامدهای بحران ایران همچنان بر اقتصاد بریتانیا سایه خواهد انداخت.
اختلال در تردد کشتیها در تنگه هرمز نیز خطر افزایش بیشتر هزینه انرژی و حملونقل را به همراه دارد.
بریتانیا و چند کشور عربی حوزه خلیج فارس بهطور خصوصی از واشینگتن خواستهاند حملات تازهای انجام ندهد. مقامهای این کشورها نگرانند ازسرگیری جنگ، به تلافی جمهوری اسلامی در منطقه و آسیب طولانیمدت به جریان انرژی منجر شود.
برآورد مقامهای بریتانیایی این است که ایران همچنان ذخایر موشکی و توان نظامی و سایبری قابل توجهی دارد و حمله تازه لزوما تهران را از تشدید تنش بازنمیدارد.
یکی از نگرانیهای لندن احتمال درخواست دوباره واشینگتن برای استفاده از پایگاههای نظامی بریتانیاست.
به نوشته بلومبرگ، برنهام و وزیرانش در هفتههای اخیر سناریوهای مختلف را بررسی کردهاند.
رد درخواست آمریکا میتواند روابط دو کشور را دشوارتر کند؛ رابطهای که بریتانیا برای جلب حمایت واشینگتن در جنگ روسیه و اوکراین به آن نیاز دارد. موافقت با درخواست نیز به معنای همراهی با جنگی خواهد بود که دولت بریتانیا به آن بدبین است.
بر اساس ارزیابی منابع بلومبرگ، موضع احتمالی دولت این است که آمریکا حمله نخست را از پایگاههای بریتانیا آغاز نکند، اما پس از آغاز عملیات امکان استفاده از آنها را داشته باشد.
این رویکرد ادامه سیاستی است که لندن پیشتر درباره استفاده آمریکا از پایگاههای خود برای عملیات علیه جمهوری اسلامی دنبال کرده است.
مقامهای بریتانیایی علاوه بر پیامدهای اقتصادی، از افزایش خطر علیه پایگاههای این کشور در سراسر جهان و تهدیدهای سایبری و تروریستی در داخل بریتانیا نگرانند.
بلومبرگ نوشت گفتوگوهای برنهام با اد میلیبند، وزیر خارجه، وس استریتینگ، وزیر دفاع، و جان هیلی، وزیر خزانهداری، بر سناریوهایی متمرکز بوده که میتواند سرنوشت دولت و اقتصاد را تغییر دهد.
برخی مقامها از نبود برنامهریزی کافی برای مقابله با پیامدهای احتمالی ابراز نارضایتی کردهاند.
بلومبرگ سه مسیر احتمالی را در ارزیابی مقامهای بریتانیایی مطرح کرد: بدترین سناریو، ازسرگیری جنگی گسترده و تلافی جمهوری اسلامی در خلیج فارس است. وضعیتی که میتواند جریان انرژی را مختل کند و به اقتصاد جهانی آسیب بزند.
سناریوی میانی، حملات کوتاه آمریکا و اسرائیل و اعلام پیروزی پس از آن است؛ اما مقامهای بریتانیایی میگویند چنین حملاتی نیز ممکن است با واکنش تهران و اختلال بیشتر در انتقال انرژی همراه شود.
در سناریوی مطلوبتر برای لندن، ترامپ از اقدام نظامی صرفنظر میکند، اما توافق صلحی هم به دست نمیآید.
منابع بلومبرگ تاکید کردند در این وضعیت جمهوری اسلامی ممکن است کنترل تنگه هرمز را حفظ کند و برای عبور کشتیها عوارض بگیرد. وضعیتی که بهبود سریع اقتصاد را دشوار میکند.
در مجموع، مقامهای بریتانیایی انتظار دارند حتی در بهترین حالت نیز رشد اقتصادی در سال آینده ضعیف بماند، تورم افزایش یابد و نرخ بهره دستکم یک بار دیگر بالا برود.
بلومبرگ نوشت مقامهای ارشد از دولت خواستهاند مشاوران سیاست خارجی بیشتری در دفتر نخستوزیری منصوب کند تا پیامدهای تحولات بینالمللی برای اقتصاد و امنیت بریتانیا را هماهنگتر ارزیابی کنند.
والاستریت ژورنال گزارش داد شرکت ملی نفت ابوظبی با پشتیبانی نظامی آمریکا، نفت خام امارات متحده عربی و عراق را از تنگه هرمز عبور میدهد. به گفته منابع آگاه، از آوریل تاکنون بیش از ۲۰ کشتی این شرکت هدف قرار گرفتهاند.
امارات متحده عربی حمل نفت عراق را هم بر عهده گرفت به گزارش والاستریت ژورنال، شرکت ملی نفت ابوظبی، معروف به ادنوک، این عملیات را برای حفظ صادرات نفت امارات متحده عربی آغاز کرد و با گسترش ناوگان خود، حمل نفت برای دیگر صادرکنندگان را نیز بر عهده گرفت. این عملیات اکنون بخشی از تلاش آمریکا برای کاهش توان جمهوری اسلامی در مختل کردن تردد نفتکشها از تنگه هرمز است.
نفتکشهای ادنوک پس از عبور از هرمز، محمولههای خود را به نفتکشهای دیگری منتقل میکنند و برای بارگیری دوباره بازمیگردند. به این ترتیب، شرکتهای خصوصی که بهدلیل خطر حمله و دشواری تامین بیمه از عبور از تنگه پرهیز میکنند، میتوانند نفت را در خارج از آن تحویل بگیرند. بر اساس دادههای شرکت ردیابی کشتی «هواکس»، بیش از ۷۰ درصد نفت خامی که در ماه اوت از هرمز عبور کرد، سپس در مراکز انتقال محموله مورد استفاده ادنوک در آبهای نزدیک امارات متحده عربی و عمان به کشتیهای دیگر منتقل شد.
حمله به یک کشتی ادنوک ۱۱ زخمی و یک مفقود بر جا گذاشت در حمله سهشنبهشب به یکی از کشتیهای تحت بهرهبرداری ادنوک، ۱۱ نفر از خدمه زخمی و یک نفر مفقود شد. به گفته یکی از مدیران ارشد شرکت، برخی حملات در نزدیکی سواحل امارات متحده عربی رخ دادهاند. مقامهای ادنوک این حملات را هشداری از سوی حکومت ایران میدانند که کشتیهایشان ممکن است پیش از رسیدن به تنگه نیز هدف قرار گیرند.
جمهوری اسلامی شناورهای مرتبط با ادنوک را در فهرست سیاه کشتیهایی قرار داده که آنها را به نقض مقررات عبور از تنگه متهم میکند. سازمان بینالمللی دریانوردی نیز اعلام کرده است که از اول مارس تا ۱۷ نوامبر، در سراسر خاورمیانه ۱۳۸ حمله به کشتیها ثبت شده و ۲۵ دریانورد جان باختهاند.
صادرات نفت امارات متحده عربی از سطح پیش از جنگ فراتر رفت دادههای هواکس نشان میدهد حجم نفت خام و میعانات مرتبط با امارات متحده عربی که از تنگه هرمز عبور میکرد، از حدود دو میلیون بشکه در روز پیش از جنگ به ۱۱ هزار و ۳۰۰ بشکه در روز در ماه مارس سقوط کرده بود. سه ماه بعد، این رقم به ۲.۱ میلیون بشکه در روز رسید و امارات متحده عربی از نظر حجم محموله به بزرگترین صادرکننده نفت از مسیر هرمز تبدیل شد.
مجموع صادرات نفت خام امارات متحده عربی، با احتساب نفتی که از طریق خط لوله و بدون عبور از هرمز صادر میشود، در اکتبر به حدود ۳.۷۴ میلیون بشکه در روز رسید. این رقم پیش از جنگ نزدیک به سه میلیون بشکه در روز بود. خط لوله فعلی امارات متحده عربی ظرفیت انتقال روزانه ۱.۸ میلیون بشکه را دارد و انتظار میرود خط لوله دوم در سال ۲۰۲۷ به بهرهبرداری برسد. به نوشته والاستریت ژورنال، ظرفیت این مسیرها محدود است و عبور نفتکشها از تنگه هرمز همچنان برای حفظ جریان صادرات نفت خلیج فارس اهمیت دارد.
عراق برای حفظ صادرات به خریداران تخفیف داد پایانههای صادراتی عراق در داخل خلیج فارس قرار دارند و اختلال در تردد از تنگه هرمز، بغداد را برای رساندن نفت به خریداران با مشکل روبهرو کرده است. به گفته مقامهای عراقی آشنا با معاملات ادنوک، عراق به خریدارانی که محموله را در پایانههایش تحویل میگیرند و خطر حمل آن را میپذیرند، در مواردی بیش از ۲۵ دلار در هر بشکه تخفیف داده است.
به گزارش هواکس، ادنوک در ماه اوت حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت خام عراق بارگیری کرد و تا نیمه سپتامبر ۱۴ میلیون بشکه دیگر تحویل گرفت. بخشی از نفت عراق را میتوان در مجتمع پالایشگاهی الرویس فرآوری کرد تا نفت خام گرانتر امارات متحده عربی برای صادرات آزاد شود. بخشی از محمولهها نیز به خریداران خارجی، از جمله پالایشگاههای چینی، فروخته شده است.
سود بخش نفتکشهای ادنوک به ۱.۴۲ میلیارد دلار رسید گسترش ناوگان و جهش نرخ اجاره کشتیها، سود خالص عملیات جهانی نفتکشهای ادنوک را در ۹ ماه نخست سال به ۱.۴۲ میلیارد دلار رساند. این رقم در مدت مشابه سال پیش ۱۲۲ میلیون دلار بود. واحد کشتیرانی ادنوک در ماه اوت نیز از قراردادی ۱.۳ میلیارد دلاری برای خرید ۱۱ کشتی، از جمله شش ابرنفتکش، خبر داد.
به گفته منابع آگاه، مقامهای ادنوک با مقامهای آمریکایی درباره دریافت مجوز خرید یا اجاره نفتکشهایی گفتوگو کردهاند که بهدلیل حمل نفت غیرقانونی تحریم شدهاند. تا زمان انتشار گزارش، صدور چنین مجوزی اعلام نشده بود.
تجمع اعتراضی اعضای کارزار «رباتهای قاتل را متوقف کنید»، برلین، فروردین ۱۳۹۸
کشورهای حاضر در نشست سازمان ملل در ژنو بر سر ادامه مذاکرات با هدف تدوین مقرراتی برای سلاحهای خودمختار موسوم به «رباتهای قاتل» تا سال ۲۰۲۸ توافق کردند. با این حال، هنوز روشن نیست این مقررات از نظر حقوقی الزامآور خواهد بود یا نه.
خبرگزاری رویترز شنبه ۳۰ آبان گزارش داد حدود ۱۰۰ کشور خواستار آن بودند که در مهلتی کوتاه، قواعدی الزامآور برای این سلاحها وضع شود.
در نهایت، مخالفت شماری از تولیدکنندگان بزرگ تسلیحات از جمله آمریکا، روسیه و اسرائیل، دامنه این توافق را محدود کرد. واشینگتن و مسکو ترجیح میدهند هر کشور دستورالعملهای خود را تدوین کند.
کشورهای عضو «کنوانسیون برخی سلاحهای متعارف» از ۲۵ آبان در ژنو گرد هم آمده بودند تا درباره سامانههایی مذاکره کنند که میتوانند با نظارت اندک انسان یا حتی بدون نظارت او، اهداف را شناسایی و به آنها حمله کنند.
این نشست در حالی برگزار شد که نگرانیها درباره کاربرد سلاحهای خودمختار مرگبار در درگیریهای اوکراین، خاورمیانه و سودان رو به افزایش است.
دبیرکل سازمان ملل، پاپ و صلیب سرخ خواستار وضع مقرراتی سختگیرانه و الزامآور برای این تسلیحات شدهاند. برخی از این سلاحها برای شناسایی و انتخاب هدف از هوش مصنوعی بهره میگیرند.
پاپ لئو، رهبر کاتولیکهای جهان، بارها درباره گسترش هوش مصنوعی و خطر تسلط آن بر زندگی انسان هشدار داده است. کاربرد نظامی این فناوری از نگرانیهای اصلی او به شمار میرود.
پاپ خواستار نظارت بر توسعه سامانههای تسلیحاتی مبتنی بر هوش مصنوعی شده و گفته این سلاحها چنان پیشرفت کردهاند که مهارشان عملا از توان انسان خارج شده است.
ساعتها چانهزنی بر سر چند واژه
رویترز به نقل از دیپلماتهای حاضر در نشست ژنو گزارش داد اعتراض روسیه به آییننامه مذاکرات به لغو شماری از جلسات رسمی انجامید.
مذاکرهکنندگان در آخرین شب نشست، ساعتها بر سر چند واژه چانه زدند و گفتوگوها سرانجام پس از ساعت چهار بامداد به وقت محلی پایان یافت.
ژولین تونی، رییس سوئیسی نشست، اعلام کرد این توافق که پس از بیش از یک دهه مذاکره به دست آمد، دستاوردی مهم برای خلع سلاح با اهداف بشردوستانه محسوب میشود.
او در پایان نشست به خبرنگاران گفت: «این توافق نشان میدهد حتی در جهان امروز با همه شکافهای عمیقش، دیپلماسی چندجانبه همچنان میتواند به نتایج ملموس برسد.»
در سوی دیگر، یکی از دیپلماتهای حاضر در نشست که کشورش خواستار وضع قوانین الزامآور بود، نتیجه مذاکرات را «ناامیدکننده» خواند.
او در عین حال افزود نتیجه «میتوانست بسیار بدتر از این باشد».
به گزارش رویترز، بسیاری از گروههای حقوق بشری از نتیجه نشست انتقاد کردند و هشدار دادند پیشرفت فناوری این سلاحها ممکن است از تلاشهای دیپلماتیک برای مهار آنها پیشی بگیرد.
نیکول فان رویین، مدیر اجرایی کارزار «رباتهای قاتل را متوقف کنید»، در حاشیه نشست گفت: «تاخیر در تدوین سندی الزامآور، غیرنظامیان و بشریت را به خطر میاندازد.»
تصمیمگیری در چارچوب این کنوانسیون به اجماع هر ۱۲۸ کشور عضو نیاز دارد.
برخی ناظران و مقامهای نظامی پیشین میگویند کشورها باید آماده باشند امکان آغاز مذاکراتی تازه خارج از چارچوب کنونی سازمان ملل را مورد بررسی قرار دهند.
موج تازهای از اعتراضات دانشجویی جمعه ۲۹ آبان در سراسر اروپا برگزار شد. مطالبات معترضان از افزایش بودجه آموزش و تحقق عدالت اقلیمی تا پایان دادن به سربازی اجباری را در بر میگیرد.
اگرچه این اعتراضات از تظاهرات دانشآموزان و دانشجویان در فرانسه الهام گرفتهاند، اما دامنه و شدت بسیار کمتری دارند.
بهگزارش رویترز برگزارکنندگان اعلام کرده بودند که در دستکم ۲۵ کشور، از جمله بریتانیا، آلمان، اسپانیا، ایتالیا و کرواسی، «اعتصاب بینالمللی جوانان» برگزار میکنند. در آلمان، کارزار «Gen Z regelt» که نام آن در زبان آلمانی به معنای «نسل زد زمام امور را به دست میگیرد» است، اعلام کرد تظاهراتی را در ۷۳ شهر بزرگ و کوچک سازماندهی میکند.
راهپیماییها عمدتا مسالمتآمیز بودند و بیشتر جمعیتهایی نسبتا محدود، متشکل از صدها یا هزاران نفر، را به خود جذب کردند. در برلین، حدود چهار هزار نفر در تجمعی اعتراضی در میدان تاریخی و مشهور الکساندرپلاتس شرکت کردند. بهگفته پلیس، شمار شرکتکنندگان در تظاهرات کلن کمتر از پنج هزار نفری بود که انتظار میرفت، اما همچنان به چند هزار نفر میرسید.
در ایتالیا، اعتراضات گستردهتر بود و سیاستهای اقتصادی جورجا ملونی، نخستوزیر این کشور، را هدف قرار داد. معترضان خواستار افزایش دستمزدها و اختصاص بودجه بیشتر به خدمات عمومی شدند.
مائوریتسیو لاندینی، دبیرکل کنفدراسیون عمومی کار ایتالیا (CGIL)، بزرگترین اتحادیه کارگری این کشور، در حالی که دهها هزار نفر در سراسر ایتالیا راهپیمایی میکردند، گفت: «امروز از این جهت نیز روز بسیار مهمی است که جوانان نهتنها در ایتالیا، بلکه در سراسر اروپا به خیابانها آمدهاند.»
او افزود: «در سراسر اروپا و در میان مردم عادی، مطالبه برای تغییر در حال افزایش است.»
تظاهرات دانشجویان در میلان، ایتالیا، ۲۹ آبان ۱۴۰۵
اعتراضات بسیار گستردهتر در فرانسه گاهی با رویاروییهای خشونتآمیز با پلیس و غارت اموال همراه بوده است.
در صربستان، اعتراضات به رهبری دانشجویان ماه گذشته سرانجام به برکناری الکساندر ووچیچ، رهبر باسابقه این کشور، در انتخابات انجامید.
آلبانی نیز شاهد ناآرامیهایی بوده است.
بهگزارش رویترز همانند اعتراضات پیشین، مطالبات معترضان متنوع و در مواردی همپوشان بود و از بهبود بودجه و زیرساختهای مدارس گرفته تا اقدام درباره مسائلی مانند تغییرات اقلیمی را در برمیگرفت.
بسیاری از معترضان پرچمهای فلسطین را در دست داشتند. پلاکاردها و بنرها نیز اغلب خواستار کاهش هزینههای نظامی بودند یا از بالا بودن هزینههای زندگی شکایت داشتند.