دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، پنجشنبه ۲۸ آبان در گفتوگو با فاکسنیوز در شنژن چین، در واکنش به گزارشها درباره طرح احتمالی جمهوری اسلامی برای بمبگذاری در واشینگتن، هشدار داد در صورت وقوع چنین حملهای، حکومت ایران را نابود خواهد کرد. او در پاسخ به پرسش خبرنگار درباره قطعی بودن این تهدید گفت: «قول میدهم. کاملا.»
ترامپ در پاسخ به پرسشی درباره احتمال استفاده جمهوری اسلامی از سلاحهای شیمیایی و بیولوژیک گفت تهران بهدلیل دشوارتر شدن دستیابی به سلاح هستهای، بهدنبال گازهای شیمیایی و سلاحهای بیولوژیک رفته است. او افزود: «سال جدید در پیش است و خواهیم دید پس از اول ژانویه چه اتفاقی میافتد.» رییسجمهوری آمریکا همچنین حکومت ایران را «افرادی شرور» توصیف کرد.
او با تاکید بر اینکه آمریکا آغازگر جنگ نبوده است، گفت درگیری با جمهوری اسلامی ۵۱ سال پیش آغاز شده و نه ۴۷ سال پیش، آنطور که برخی میگویند.
ترامپ همچنین با تاکید بر اینکه جمهوری اسلامی ۷۵ هزار شهروند معترض را در هشت ماه گذشته در ایران به قتل رسانده گفت مردم ایران خواهان اعتراضاند، اما بهدلیل سرکوب خونین و مسلحانه، فعلا قادر به حضور در خیابانها نیستند. او گفت: «وقتی دو مسلسل مقابل جمعیتی هزاران نفری قرار دارند و ناگهان تیراندازی آغاز میشود و مردم در همهجا روی زمین افتاده و کشته میشوند، آنهم در حالی که هیچ سلاحی ندارند، نمیتوان اعتراض کرد.»
ترامپ درباره مذاکرات با جمهوری اسلامی نیز گفت: «من میخواهم توافق کنم، اما باید توافقی پایدار داشته باشیم.» او تایید کرد که واشینگتن همچنان با تهران گفتوگو میکند و افزود: «ما با آنها گفتوگو کردهایم. آنها میخواهند توافق کنند، اما من توافقی میخواهم که پایدار باشد.» او تاکید کرد توافق باید بهگونهای باشد که حتی در صورت روی کار آمدن یک رییسجمهوری ضعیف یا نامناسب در آمریکا نیز اعتبار خود را حفظ کند و از تغییر دولت در واشینگتن تاثیر نپذیرد.
ترامپ در پاسخ به پرسشی درباره ادامه حضور نیروهای آمریکایی تا دستیابی به چنین توافقی، پاسخ مثبت داد و گفت: «بله، کار را تمام میکنم. بهزودی. به هر شکلی که باشد، کار را تمام میکنیم.»
رییسجمهوری آمریکا با اشاره به مذاکرات گذشته گفت واشینگتن بارها به توافق نزدیک شده، اما شرایط پس از آن تغییر کرده است.
ترامپ درباره خسارتهای نظامی جمهوری اسلامی گفت: «رهبرانشان از بین رفتهاند، کشتیهایشان از بین رفتهاند و هواپیماهایشان از بین رفتهاند.» او افزود ایران ۲۸۹ هواپیما داشته که اکنون همگی در باندهای فرودگاههای سراسر کشور از بین رفتهاند. ترامپ در ادامه عملکرد ارتش آمریکا را ستود و گفت محاصره دریایی ایران از موثرترین اقدامات نظامی واشینگتن بوده است.
او گفت در تمام ماههایی که محاصره دریایی ادامه داشته، تنها یک کشتی توانسته از آن عبور کند. ترامپ همچنین به تفاهمنامهای اشاره کرد که به گفته او، در جریان مذاکرات با جمهوری اسلامی تهیه شده بود. او گفت از ابتدا علاقهای به این تفاهمنامه نداشته و ترجیح میداده طرفین مستقیما به توافق نهایی برسند.
ترامپ افزود: «من چندان به تفاهمنامهها اعتقاد ندارم. باید مستقیم سراغ قرارداد رفت و تفاهمنامه را کنار گذاشت.» او ابتدا این روند را اشتباهی دانست که موجب تاخیر در مذاکرات شد، اما سپس گفت این دوره به آمریکا کمک کرد طرف ایرانی را بهتر بشناسد و به این نتیجه برسد که نمیتوان به جمهوری اسلامی اعتماد کرد.
مسکو و پکن، دو قدرتی که در جنگ به تهران کمک کردهاند، راهی برای خروج از جنگ به جمهوری اسلامی نشان ندادهاند. حالا اما ممکن است ایران موضوع معامله بین این قدرتها باشد به ویژه که روسای جمهوری آمریکا، چین و روسیه، قرار است پنجشنبه رودر روی هم بنشینند.
خواستههای چین و آمریکا پس از جنگ بسیار به هم شبیه شده است: آنها میخواهند تنگه هرمز باز بماند و [حکومت] ایران به سلاح هستهای دست پیدا نکند. روسیه هم در میانه جنگ اوکراین نمیتواند ضامن هیچ توافقی میان تهران و واشینگتن باشد. در چنین وضعیتی، خروجی نشست شنژن به احتمال بسیار مسیر تهران را عوض نخواهد کرد. با این حال، امید به ضامنی از میان قدرتهای بزرگ را کمرنگتر میکند و تکیه تهران بر اهرمهای خود و تهدیدِ مدام جهان را پایدارتر میسازد.
اهمیت دیدار این سه قدرت پیش از هر چیز در لفظ تشکیل این میز است. نشست شنژن نخستین دیدار سهجانبه رهبران آمریکا، چین و روسیه پس از دههها است و برخی ناظران آن را با کنفرانس یالتا در سال ۱۹۴۵ مقایسه کردهاند؛ نشستی که نظم جهان پس از جنگ جهانی دوم را شکل داد. کرملین این مقایسه را «بازی سیاستپژوهان» خوانده، اما گفته است این دیدار اثر مهمی بر امور جهان خواهد داشت. دستور کار هم به اندازه همان روزها گسترده است: جنگ اوکراین، کنترل تسلیحات هستهای، تجارت، هوش مصنوعی و جنگ ایران. با این همه، مقامهای آمریکایی پیشاپیش گفتهاند انتظار توافق عملی ندارند و این دیدار را آغاز یک گفتوگو میدانند.
واشینگتن و پکن؛ همراستا بر سر نتیجه، نه روش
همراستایی عملی چین با آمریکا در پرونده ایران به فشار مستقیم یا تقابل علنی با تهران نیاز ندارد؛ کافی است پکن هزینه مقاومت [حکومت] ایران را نپردازد. ترامپ و شی در دیدار مه ۲۰۲۶ توافق کردند که «تنگه هرمز باید باز بماند» تا جریان آزاد انرژی تامین شود، و شی با نظامیسازی تنگه و اخذ عوارض از کشتیها مخالفت کرد. پکن مخالفتش با دستیابی [حکومت] ایران به سلاح هستهای را هم پیشتر، از جمله با امضای برجام، ثبت کرده است. در منطق پکن جنگ ایران یک بحران منطقهای است و مهمترین دلیل بحران هم تنگه هرمز. در شرایط عادی حدود یکپنجم نفت جهان از تنگه هرمز میگذرد و هر اختلالی در آن به اقتصادی که به واردات انرژی وابسته است، بهطور مستقیم زیان میزند.
چین در راستای مواجه با این بحران استراتژی خریدهای نفتی خود را تغییر داده است. به گزارش رویترز، واردات نفت ایران به چین در سپتامبر ۲۰۲۶ به ۵۹۰ هزار بشکه در روز رسید که پایینترین سطح از ژانویه ۲۰۲۳ است، و پالایشگاههای مستقل چینی برای جبران این کسری دستکم ۱۲ میلیون بشکه نفت از عراق و قطر خریدند. این تغییر رفتار خرید، از محاصره دریایی آمریکا ناشی شده است، اما واکنش چین معنادار است؛ چرا که پکن بهجای تلاش برای شکستن محاصره، یا مخالفت جدی با آن، خود را با تصمیم واشینگتن منطبق کرد و برای حفظ امنیت انرژیاش فروشندگان جایگزین را وارد مدار کرد.
این تطبیق به معنای تسلیم در برابر واشینگتن نیست. وزارت بازرگانی چین در ژوئن ۲۰۲۶ «دستور مسدودسازی» صادر کرد و تحریمهای آمریکا علیه پنج شرکت چینی را «کاربرد فراملی نادرست قانون آمریکا» خواند. میتوان گفت پکن موازنهای محتاطانه را پیش میبرد: از شرکتهایش در برابر تحریم دفاع میکند، اما نمیخواهد هزینهای برای شکستن محاصره کند. پیام این موازنه برای تهران روشن است: در بحرانی پرهزینه، پکن منافع اقتصادی خود را بر پشتیبانی راهبردی از ایران مقدم میدارد و حکومتی که چنین پیامی دریافت میکند، دلیل بیشتری برای تکیه بر اهرمهای خود دارد.
در کلام اما پکن کنار مسکو ایستاده است. شی روز چهارشنبه، پس از دیدار با پوتین گفت پکن و مسکو باید «روند بهسوی جهان چندقطبی» را رهبری کنند. در پرونده ایران اما منافع دو کشور از یک جنس نیست. چین واردکننده انرژی است و هر روز بسته ماندن تنگه برایش هزینه دارد؛ روسیه صادرکننده انرژی است و از این اختلال سود میبرد. از همین رو، شکاف میان همصدایی در کلام و موازنه در عمل نشان میدهد چرا روسیه و چین در پرونده ایران همراستا نیستند.
مسکو؛ شریکی که نمیتواند ضامن شود
روسیه، برخلاف چین که رویکردی محتاطانه و کلی دارد، تنها قدرت بزرگی است که برای پرونده هستهای ایران، که مهمترین عامل جنگ است، سازوکار اجرایی مشخصی روی میز گذاشته است. اما همین سازوکار در بنبستی دوسویه گیر افتاده: نه تهران آن را میپذیرد و نه واشینگتن حاضر است اجرایش را به مسکو بسپارد.
همکاری مسکو و تهران در میدان پنهان نیست و بنا بر گزارشها، روسیه در تهیه مواد اولیه صنعت نظامی ایران فعال بوده و هم در جریان جنگ تصاویر ماهوارهای در اختیار [حکومت] ایران گذاشته است. در عرصه دیپلماسی هم، مسکو پیشنهاد کرده ذخایر اورانیوم غنیشده ایران برای نگهداری و رقیقسازی به خاک روسیه منتقل شود.
پاسخ تهران اما صریح بود. محسن رضایی دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی اعلام کرد ایران «حتی یک ذره» از اورانیوم غنیشده را از کشور خارج نمیکند و مسکو را از این تصمیم آگاه کرده است. رد پیشنهاد نزدیکترین شریک نظامی پیام روشنی دارد: تهران حاضر نیست اهرم اصلی بازدارندگی و چانهزنیاش را حتی به روسیه بسپارد. برای کشوری که زیر فشار مستقیم نظامی است، نگهداری این ذخایر در داخل، برگی است که هنوز بر طرف مقابل هزینه تحمیل میکند و هیچ تضمین سیاسی از سوی مسکو جای آن را نمیگیرد.
سوی دیگر این بنبست واشینگتن ایستاده است. در دسامبر ۲۰۱۵، در چارچوب برجام و در حالی که تحریمهای پس از الحاق کریمه علیه مسکو برقرار بود، روسیه محموله اورانیوم غنیشده ایران را تحویل گرفت. این انتقال بخشی از توافقی بود که آمریکا بر آن اصرار داشت. اما امروز زمین اوکراین به میدان جنگی تمامعیار بدل شده و آمریکا این بار خود بهطور مستقیم طرف جنگ با ایران است. در چنین شرایطی، سپردن نقش امانتدار هستهای به مسکو یعنی دادن اهرمی دیپلماتیک به کرملین و واشینگتن چنین چیزی را نمیخواهد.
روسیه از همین رو برای انجام میانجیگری در موقعیتی متناقض قرار گرفته است: برای تهران شریکی است که در میدان کمک میکند، اما بر سر میز مذاکره نه پیشنهادش برای [حکومت] ایران پذیرفتنی است و نه نقش میانجیگریاش برای آمریکا. به همین خاطر در تلاش است که از بحران نهایت منفعت را به دست بیاورد.
تهران؛ از محاسبه مذاکره به محاسبه اتکا به خود
وقتی نه پکن با مقاومت [حکومت] ایران همراهی جدی دارد و نه مسکو میتواند ضامن توافق با آمریکا شود، اورانیوم، تنگه هرمز و راه انداختن جنگ منطقهای به مهمترین برگهای تهران برای ایستادن در مقابل آمریکا تبدیل میشوند.
تهران شروط بازگشایی تنگه را از پیش اعلام کرده است: پایان محاصره دریایی، آزادسازی داراییهای مسدودشده، لغو تحریمهای نفتی، توقف اقدام نظامی علیه [حکومت] ایران و متحدان منطقهایاش، خروج نیروهای آمریکایی از پیرامون ایران و پرداخت غرامت جنگی. واشینگتن اما در جهت مخالف حرکت میکند و به دنبال «عملیات طرد اقتصادی» و تداوم فشار حداکثری است. اما شریک دیگر جنگ بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل هم گفته هدف جنگ صرفا رسیدن به یک توافق نیست، بلکه سرنگونی جمهوری اسلامی است. حکومتی که بقای خود را هدف حمله میبیند، امتیاز دادن بدون ضمانت را خلع سلاح پیش از پایان جنگ میداند.
رفتار تهران پیش از نشست هم در همین مسیر بوده است. امیر حاتمی، فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی هشدار داده اگر آمریکا دوباره اقدام کند، پاسخ تهران «قویتر و شدیدتر، بدون محدودیت جغرافیایی» خواهد بود پیامی که این روزها فرماندهان مختلف نظامی مدام بیان میکنند. از سوی دیگر اخیرا جمهوری اسلامی پهپادهایی بهسوی اهداف آمریکایی در بحرین و کویت شلیک کرده و سپاه مدعی است تنگه را «کاملا بسته» و این آب راه را «میدان مین» خوانده است. حتی برخی در تهران میگویند «چیز دیگری برای بحث با آمریکا نداریم».
در چنین مختصاتی، دیدار سران سه قدرت بزرگ در شنژن بهاحتمال زیاد گرهی از مشکلات تهران نمیگشاید؛ محتملترین اثر آن، کمرنگتر شدن امید تهران به این است که یک قدرت بزرگ، هزینه عقبنشینی آن را تضمین کند.
مقایسه شنژن با یالتا برای تهران فقط یک تشبیه تاریخی نیست. وقتی سه قدرت بزرگ ایران را در کنار اوکراین و تسلیحات هستهای بر یک میز میگذارند، این نگرانی جدی میشود که پرونده ایران به بخشی از معاملهای بزرگتر بدل شود. حکومتی که میترسد دیگران بر سر او معامله کنند، برگهایش را به دست هیچکس نمیسپارد. دیدار ۲۸ آبان برای تهران به احتمال بسیار، بیش از آنکه طناب نجات باشد، پیام تنهاییاش خواهد بود.
هجده ساعت از آغاز پرواز گذشته بود که یکی از خلبانان بیـ۲ با دیدن شهر در تاریکی گفت «لعنتی، اونجا تهرانه!» خدمه بمبافکنهای آمریکایی در گفتوگو با مجله «ایر اند اسپیس فورسز» از ماموریت ۳۷ ساعتهای گفتند که طی آن آمریکا سه مرکز هستهای ایران را هدف گرفت.
هجده ساعت پرواز تا نخستین انفجار
هلال سرخ ماه پایین آسمان بود. دو خلبان، پس از ساعتها پرواز، کلیدهای کابین را وارسی میکردند و چشمشان به نقشه و ساعت بود که شهری از دل تاریکی پیدا شد. یکی از آنها گفت «لعنتی، اونجا تهرانه!» بارها چنین ماموریتی را تمرین کرده بودند. حالا یکی از آنها به زبان آورد که این بار چه فرقی دارد: «داریم انجامش میدیم. این دفعه واقعیه.»
چند دقیقه بعد، درهای محفظه بمب با دو صدای خشک باز شد و دو بمب ۳۰ هزار پوندی به سوی فردو سقوط کردند. هواپیما با رها شدن بار ناگهان سبکتر شد. یکی از خلبانان گفت «بزن بریم از اینجا!» دیگری جواب داد «نه، صبر کن.» هواپیما را چرخاندند و به تاریکی پایین چشم دوختند. به روایت خدمه، گوی آتشی به بلندی یک ساختمان دهطبقه از کوهستان برخاست و اطراف را مثل روز روشن کرد.
کریس گوردون و توبیاس نیگل این روایت را در گزارش اختصاصی ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶ مجله «ایر اند اسپیس فورسز» منتشر کردند. آنها با خدمه بمبافکنهای شرکتکننده در عملیات «چکش نیمهشب»، از جمله خدمه پروازهای انحرافی، گفتوگو کردند. نام خلبانان به درخواست خودشان و به دلایل امنیتی با نامهای مستعار جایگزین شده است.
طرحی که ۱۵ سال در دست بررسی بود
به نوشته این مجله، برنامهریزی آمریکا برای حمله احتمالی به فردو تقریبا همزمان با آغاز ساخت این تاسیسات شروع شد. تحلیلگران اطلاعاتی در سال ۲۰۰۹ با بررسی تصاویر ماهوارهای، متوجه ساختوسازی غیرمعمول در کوهستان جنوبغربی تهران شدند. باراک اوباما، رییسجمهوری وقت آمریکا، همان سال وجود این مرکز را علنی کرد و گفت چنین تاسیساتی با یک برنامه هستهای صلحآمیز سازگار نیست.
«متیو»، خلبان بازنشسته بیـ۲، پس از پایان خدمت در پایگاه وایتمن ماند و به آژانس کاهش تهدیدات دفاعی آمریکا پیوست. او و همکارانش سالها ساختار فردو و شیوه کار آن را بررسی کردند. همزمان، نیروی هوایی آمریکا ساخت و آزمایش بمب سنگین نفوذگر «جیبییوـ۵۷» را پیش برد. عملیات ژوئن ۲۰۲۵ [یک تیر ۱۴۰۴] نخستین کاربرد رزمی این بمب بود.
طرح حمله تا ساعتهای آخر تغییر میکرد. آغاز حملات اسرائیل در ۱۳ ژوئن، برابر با ۲۳ خرداد، ارزیابی آمریکا از تهدیدهای پدافندی را تغییر داد. به گفته ژنرال دن کین، رییس ستاد مشترک ارتش آمریکا، حکومت ایران نیز در روزهای منتهی به حمله کوشید بخشهایی از تاسیسات فردو را با بتن بپوشاند. «اسکار»، از برنامهریزان ماموریت، گفت حتی پس از آنکه شماری از خلبانان برای استراحت پیش از پرواز به رختخواب رفته بودند، دستور تغییر دوباره طرح رسید.
خانوادهها از مقصد بیخبر بودند
به نوشته مجله، آمریکا برای پنهان نگه داشتن ماموریت، گروهی از بیـ۲ها را به پروازی انحرافی فرستاد که توجه رسانهها را جلب کرد. هفت بمبافکن ماموریت اصلی از پایگاه وایتمن در میزوری برخاستند. در مجموع، حدود ۱۲۵ هواپیما، از جمله جنگندهها و هواپیماهای سوخترسان، در پشتیبانی از عملیات نقش داشتند.
برخی خلبانان به خانوادههایشان گفتند پرواز تمرینی دارند. «آلفا»، خلبان بمبافکن پیشرو، به همسرش چیزی نگفت. او به مجله گفت «فقط رفتم سر کار و برنگشتم.»
داخل کابین، خلبانان میان نوبتهای سوختگیری و وارسی سامانهها، چرتهای ۳۰ تا ۴۵ دقیقهای میزدند. برای سفر قهوه، آبنبات، گوشت خشکشده و ساندویچ برده بودند. جایی بر فراز تنگه جبلالطارق، چیزی به دسته صندلی «براوو» گیر کرد و جلیقه نجاتش با صدایی بلند باد شد. آلفا وقتی سرش را برگرداند، کمکخلبانش را دید که به گفته او شبیه آدمک تبلیغاتی میشلن [آدمک تبلیغاتی میشلن که با نام بیبندوم شناخته میشود، نماد رسمی شرکت لاستیکسازی میشلن است که در سال ۱۸۹۸ معرفی شد] شده بود. براوو خواست ماجرا بین خودشان بماند. آلفا گفت این داستان را برای فرزندانش تعریف خواهد کرد.
سه مرکز هستهای هدف قرار گرفتند
شش بمبافکن بیـ۲ فردو و یک فروند نطنز را هدف گرفتند. همان شب، موشکهای کروز تاماهاوک شلیکشده از زیردریایی به تاسیسات هستهای اصفهان اصابت کردند. به نوشته مجله، بررسیهای پس از عملیات نشان داد پدافند ایران به سوی بیـ۲ها شلیک نکرد. با این حال، آلفا گفت خدمه هنگام خروج از حریم هوایی ایران هشدارهایی دریافت کردند و در همان لحظه نگران بودند که هدف شلیک قرار گرفته باشند.
یکی از خلبانان سالها با لحن رجزخوانی گفته بود اگر روزی به بالای هدف برسد، آنقدر اوضاع آرام خواهد بود که میتواند ساندویچش را بخورد. در جریان ماموریت یک گاز زد و باقی ساندویچ را برای بعد گذاشت. به گفته او، همان یک گاز برای عمل به قولش کافی بود.
ابعاد خسارت همچنان روشن نیست
به نوشته مجله، ارزیابیهای پس از عملیات حاکی از آن بود که حملات بخش بزرگی از توان حکومت ایران برای غنیسازی مواد هستهای تا سطح تسلیحاتی را از میان برد. با این حال، ابعاد دقیق خسارت به برنامه هستهای ایران همچنان روشن نیست.
دیوید آلبرایت، رییس موسسه علوم و امنیت بینالمللی و بازرس پیشین تسلیحاتی سازمان ملل، به مجله گفت «برنامه سانتریفیوژها، به شکلی که وجود داشت، دیگر وجود ندارد. در واقع، داریم درباره بقایای آن حرف میزنیم.» به ارزیابی او، حکومت ایران تا سالها برای بازسازی ظرفیتی نزدیک به آنچه پیش از حمله داشت، با دشواری روبهرو خواهد بود.
خلبانان نام ماموریت را پس از بازگشت فهمیدند
دونالد ترامپ زمانی خبر حمله را اعلام کرد که بمبافکنها هنوز در راه بازگشت بودند. خلبانان در یکی از نوبتهای سوختگیری از انتشار خبر مطلع شدند. یکی از خدمه هواپیمای سوخترسان به آنها گفت «خبرتون همهجا پخش شده!»
برخی خانوادهها خبر را از تلویزیون شنیدند و یکی از آنها در کلیسا باخبر شد. پس از فرود، خلبانان خسته و با لباسهایی که بوی عرق گرفته بود، از هواپیماها پایین آمدند و خانوادههایشان را در پایگاه دیدند. دیدار کوتاه بود. خدمه را برای رسیدگی پزشکی و مرور عملیات به مرکزی حفاظتشده بردند. آنجا، هنگام بررسی تصاویر ماهوارهای اهداف، تازه نام ماموریتشان را شنیدند: «چکش نیمهشب».
برند نویندورف، رییس فدراسیون فوتبال آلمان، اعلام کرد که این فدراسیون بهطور کامل از نامزدی فیلیپ دیالو، رییس فدراسیون فوتبال فرانسه، برای ریاست فیفا حمایت میکند.
فیلیپ دیالو، رییس فدراسیون فوتبال فرانسه، روز دوشنبه حمایت یوفا را برای رقابت با جیانی اینفانتینو، رییس کنونی فیفا، در انتخابات ماه مارس پذیرفت. نهاد ادارهکننده فوتبال اروپا خواهان تغییر در راس مدیریت فیفا است.
برند نویندورف، رییس فدراسیون فوتبال آلمان، پس از دیدار با دیالو در روز چهارشنبه، که آخرین مهلت ثبت نام نامزدها بود، در بیانیهای گفت: «فیلیپ دیالو طرفدار رویکردی مسوولانه به فوتبال است و مصمم است با چالشهایی که این ورزش در سالهای آینده با آنها روبهرو خواهد شد، مقابله کند.»
او افزود: «دیالو تجربه گستردهای در فوتبال بینالمللی دارد و در سراسر فوتبال اروپا از احترام زیادی برخوردار است. رویکرد او به این سمت و ارزشهایی که از آنها دفاع میکند، تفاوت آشکاری با رویکرد و ارزشهای رییس کنونی فیفا دارد.»
نویندورف گفت: «ما میخواهیم فوتبال به سمت بهتر شدن تغییر کند. ما فیفایی میخواهیم که در خدمت فوتبال باشد و در راستای منافع تمام فدراسیونهای عضو خود عمل کند.»
اینفانتینو پس از جام جهانی ۲۰۲۶ و در پی تلاش ناکام برای وارد کردن سرمایهگذاران خصوصی به یک نهاد تجاری جدید که قرار بود حقوق مرتبط با مسابقاتی از جمله جام جهانی را در اختیار داشته باشد، با مخالفتهای گستردهای روبهرو شده است.
به نوشته رویترز، با وجود درخواستهای مکرر برای استعفای او، این مدیر ورزشی سوییسی همچنان تاکید میکند که از حمایت قاطع فدراسیونهای عضو فیفا در سراسر جهان برخوردار است.
با این حال فدراسیون فوتبال هلند نیز از دیالو حمایت کرده و انتظار میرود بسیاری از نهادهای ادارهکننده فوتبال در اروپا نیز همین مسیر را دنبال کنند.
یوفا در ابتدا تهدید کرده بود مسابقات فیفا را تحریم خواهد کرد، اما پس از دریافت تضمینهایی مبنی بر اینکه طرح فروش سهام مرتبط با جام جهانی و دیگر رقابتهای بزرگ دوباره مطرح نخواهد شد، از این تهدید عقبنشینی کرد.
کوزو تاشیما، رییس افتخاری فدراسیون فوتبال ژاپن، و رامون وگا، مدافع پیشین تیم ملی سوییس، نیز در انتخابات ریاست فیفا نامزد شدهاند.
مهلت معرفی نامزدهای ریاست فیفا، ۲۷ آبان ۱۴۰۵ به پایان رسید. انتخابات روز ۲۷ اسفند ۱۴۰۵، در هفتادوهفتمین کنگره فیفا در رباط، پایتخت مراکش، برگزار خواهد شد.
نیویورک تایمز به نقل از مقامهای آمریکایی و اسرائیلی گزارش داد دونالد ترامپ در حالی دور تازهای از حملات گسترده به ایران را بررسی میکند که اسرائیل خواهان اقدام سریع است و در دولت آمریکا بر سر اعتبار اطلاعات و مصلحت حمله دوباره اختلافنظر وجود دارد. ترامپ هنوز تصمیمی نگرفته است.
فشار نتانیاهو برای ازسرگیری حملات
به نوشته نیویورک تایمز، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، میکوشد آمریکا را متقاعد کند در یک کارزار چهار تا هفتروزه حملات هوایی علیه حکومت ایران به اسرائیل بپیوندد. گفتوگوها هفته گذشته شدت گرفت و رومن گوفمن، رییس موساد، در واشینگتن با جان رتکلیف، رییس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، دیدار کرد.
یک مقام ارشد اسرائیلی گفته منابع گزارش درباره فشار نتانیاهو بر ترامپ را رد کرد. سخنگوی نتانیاهو نیز گفت نخستوزیر همواره برای «حفظ امنیت» اسرائیل اقدام کرده است.
این تلاشها در حالی صورت میگیرد که نتانیاهو پس از انتخابات ماه گذشته اسرائیل همچنان در راس دولتی موقت قرار دارد و ائتلافی از احزاب مخالف میکوشد دولت تشکیل دهد. به نوشته نیویورک تایمز، ازسرگیری جنگ میتواند تلاش مخالفان را به تاخیر بیندازد یا ناکام بگذارد و فشار برای تشکیل دولت وحدت ملی با حضور نتانیاهو را افزایش دهد.
اختلاف در واشینگتن بر سر حمله دوباره
به گزارش این روزنامه، مقامهای دولت ترامپ هم درباره میزان اتکاپذیری اطلاعات تازه و هم درباره مصلحت حمله دوباره اختلاف دارند. این بحث پس از انتخابات میاندورهای آمریکا بالا گرفته است. نیویورک تایمز نوشت اأیدهندگان در آن انتخابات نارضایتی خود را از جنگی ابراز کردند که قیمتها را بالا برده و پیروزی سریعی را که ترامپ در آغاز وعده داده بود، به همراه نداشته است.
ترامپ اخیرا به جیدی ونس، معاون خود، دستور داده تلاش برای دستیابی به راهحلی از طریق مذاکره را کنار بگذارد. به نوشته روزنامه، به نظر میرسد ترامپ معتقد است فشار اقتصادی طولانیمدت میتواند تهران را به پذیرش توافقی برای کنار گذاشتن برنامه هستهایاش سوق دهد.
یک مقام آمریکایی نیز گفت فشار اقتصادی بهشدت به حکومت ایران آسیب زده و ترامپ از این رو دیگر نیازی به عملیات رزمی گسترده نمیبیند.
در همین حال، مقامهای نظامی به نیویورک تایمز گفتند آمریکا در هفتههای اخیر حضور نظامی خود را در منطقه تقویت کرده و گزینههایی را برای حمله احتمالی به رییسجمهوری ارائه داده است. به گفته افراد آشنا با گفتوگوها، طرح اسرائیل شامل حملات گسترده به زیرساختهای انرژی ایران است که میتواند برق صنایع و خانوارها را قطع کند. ترامپ هنوز با این بخش از طرح موافقت نکرده است. پنتاگون در بیانیهای گفت «همه گزینهها روی میز است.»
ادعاهای اسرائیل درباره سلاحهای شیمیایی و بیولوژیک
مقامهای اسرائیلی در گفتوگو با همتایان آمریکایی خود گفتهاند حکومت ایران زرادخانه موشکی و پهپادیاش را بازسازی کرده و برنامههای تسلیحات شیمیایی و بیولوژیک خود را پیش برده است. آنها این توانمندیها را تهدیدی برای منطقه توصیف کردهاند.
به گفته افراد مطلع از گفتوگوها، مقامهای اطلاعاتی آمریکا نیز شواهدی از افزایش تلاشهای حکومت ایران برای تقویت توانمندیهای شیمیایی و بیولوژیک میبینند. با این حال، به گفته این منابع، ارزیابی غالب در آمریکا این است که تهران این توانمندیها را برای بازداشتن آمریکا و اسرائیل از حملات گسترده یا بهکارگیری سلاح هستهای دنبال میکند و قصد استفاده پیشدستانه از آنها را ندارد.
مائوریسیو پوچتینو، سرمربی جدید منچستریونایتد، در شرایطی هدایت این تیم را بر عهده گرفته که یونایتد پس از ۱۰ مسابقه با ۸ امتیاز در منطقه سقوط لیگ برتر انگلستان قرار دارد. آمار ۳۱ فصل گذشته نشان میدهد ۵۶ درصد تیمهایی که پس از ۱۰ بازی در سه رده انتهایی جدول بودهاند، سقوط کردهاند.
مائوریسیو پوچتینو، سرمربی جدید منچستریونایتد، صبح چهارشنبه وارد این شهر شد. او پس از آخرین مسابقه خود در مقام سرمربی تیم ملی آمریکا، با پروازی شبانه راهی منچستر شد تا هدایت باشگاهی را در رقابت برای فرار از سقوط بر عهده بگیرد که بهشدت به دنبال بهبود نتایج خود است.
منچستریونایتد برای نخستین بار در دوران لیگ برتر انگلستان، پس از ۱۰ مسابقه در منطقه سقوط قرار گرفته است.
آخرین بار که این تیم در چنین مقطعی از فصل شروعی به همین اندازه ضعیف داشت، سال ۱۹۸۶ بود؛ زمانی که الکس فرگوسن هدایت یونایتد را بر عهده گرفت و در نهایت توانست تیم را در رده یازدهم نگه دارد.
اکنون، ۴۰ سال بعد، مائوریسیو پوچتینو با هشت امتیاز از ۱۰ مسابقه ماموریت مشابهی پیش رو دارد.
آمار نگرانکننده برای یونایتد
اما آمار از زمان تاسیس لیگ برتر در سال ۱۹۹۲ برای پوچتینو نگرانکننده است. در هر شش فصل گذشته، تیمی که پس از ۱۰ مسابقه در رده هجدهم قرار داشته، در پایان فصل سقوط کرده است.
بیبیسی اسپرت در گزارشی آماری در اینباره نوشته که از فصل ۱۹۹۶-۱۹۹۵ که لیگ برتر انگلستان با ۲۰ تیم برگزار میشود، در مجموع ۹۳ تیم پس از ۱۰ مسابقه در سه رده انتهایی جدول قرار داشتهاند. از این تعداد، ۵۲ تیم سقوط کردهاند و تنها ۴۱ تیم توانستهاند در لیگ برتر باقی بمانند؛ یعنی نرخ بقا ۴۴ درصد بوده است.
در ۱۹ فصل از ۳۱ فصل بررسیشده نیز تنها یکی از سه تیم انتهای جدول موفق شده از سقوط جلوگیری کند. در هشت فصل اخیر حتی یک بار هم پیش نیامده که دو تیم یا بیشتر از این جمع در لیگ برتر باقی بمانند.
با این حال، شرایط فصل جاری با بسیاری از فصلهای گذشته متفاوت است. فاصله کریستال پالاس قعرنشین با تاتنهام در رده یازدهم تنها پنج امتیاز است؛ کمترین فاصله میان تیمهای نیمه پایینی جدول پس از ۱۰ مسابقه در ۲۴ سال اخیر.
همچنین فاصله چلسی در رده پنجم با کریستال پالاس تنها ۹ امتیاز است؛ رقمی که در این مقطع از فصل طی ۱۶ سال گذشته سابقه نداشته است.
این فشردگی جدول میتواند به سود پوچتینو باشد. منچستریونایتد با وجود حضور در منطقه سقوط، فاصله زیادی با تیمهای بالاتر ندارد و چند نتیجه مثبت میتواند جایگاه این تیم را بهطور قابل توجهی تغییر دهد.
آمار تاریخی همچنین نشان میدهد که سقوط برای تیمهای قعرنشین پس از ۱۰ بازی اجتنابناپذیر نیست. کریستال پالاس در دو فصل ۲۰۱۴-۲۰۱۳ و ۲۰۱۸-۲۰۱۷ پس از ۱۰ مسابقه قعرنشین بود، اما در هر دو فصل با تغییر سرمربی توانست تا رده یازدهم صعود کند.
در فصل ۲۰۱۸-۲۰۱۷، هر سه تیم انتهای جدول پس از ۱۰ مسابقه از سقوط نجات یافتند. این آخرین باری بود که بیش از یک تیم از سه تیم قعرنشین در پایان فصل در لیگ برتر باقی ماند.
هشتم، شاید بهترین جایگاه
از سوی دیگر، بالاترین رتبهای که یک تیم حاضر در منطقه سقوط پس از ۱۰ بازی توانسته در پایان فصل کسب کند، رده هشتم بوده است. بولتون در فصل ۲۰۰۴-۲۰۰۳، تاتنهام در فصل ۲۰۰۹-۲۰۰۸ و اورتون در فصل ۲۰۱۸-۲۰۱۷ به این جایگاه رسیدند.
بر اساس این سابقه، بهترین نتیجه تاریخی برای تیمی در موقعیت کنونی منچستریونایتد، رسیدن به رده هشتم بوده است؛ جایگاهی که ممکن است تنها سهمیه لیگ کنفرانس اروپا را به همراه داشته باشد. با این حال، فشردگی بیسابقه جدول باعث شده حتی فاصله یونایتد تا ردههای بالاتر نیز چندان زیاد نباشد.
وضعیت ترسناک برای پوچتینو اینجاست که در این فصل ممکن است حتی کسب ۴۰ امتیاز نیز برای بقا کافی نباشد. در فصل ۲۰۰۳-۲۰۰۲، وستهام با وجود کسب ۴۲ امتیاز سقوط کرد؛ بیشترین امتیاز یک تیم سقوطکرده در تاریخ لیگ برتر انگلستان.
بنابراین، پوچتینو در شرایطی ماموریت نجات منچستریونایتد را آغاز میکند که آمار تاریخی علیه تیم اوست، اما فاصله اندک تیمها در جدول همچنان فرصت جبران را برای یونایتد حفظ کرده است.
فرگی تایم؛ زمانی برای بازسازی
منچستریونایتد که ۲۰ بار قهرمان لیگ انگلستان شده، از سال ۲۰۱۳، زمانی که الکس فرگوسن پس از سالها مربیگری بازنشسته شد، دیگر قهرمان لیگ انگلستان نشده است.
رتبه ۱۸ لیگ برتر در فصل جاری، پایینترین جایگاه منچستریونایتد در این مقطع از یک فصل لیگ سطح اول انگلستان از فصل ۱۹۸۷-۱۹۸۶ تاکنون است. آن فصل، الکس فرگوسن هدایت منچستریونایتد را بر عهده گرفت.
فرگوسن در منچستریونایتد فرصت کافی برای ساختن تیم خود داشت. زمانی که او به این باشگاه پیوست، نزدیک به دو دهه از آخرین قهرمانی یونایتد در لیگ انگلستان گذشته بود.
تنها دو روز پس از آغاز کار فرگوسن، منچستریونایتد مقابل آکسفورد یونایتد شکست خورد و به منطقه سقوط جدول رفت.
منچستریونایتد آن فصل را در رده یازدهم به پایان رساند و تا سال ۱۹۹۳ منتظر ماند تا فرگوسن نخستین قهرمانی لیگ را برای این باشگاه به ارمغان بیاورد.
البته فرگوسن در این فاصله موفق شد جام برندگان جام اروپا، جام حذفی انگلستان و جام اتحادیه انگلستان را به دست آورد.
به نوشته رویترز، بعید است پوچتینو که تنها قهرمانیاش در لیگ به دوران مربیگری پاریسنژرمن بازمیگردد، از چنین فرصتی برخوردار باشد.