اف‌بی‌آی شهرام پورصفی، عضو سپاه پاسداران و متهم به طراحی ترور جان بولتون، مشاور پیشین امنیت ملی آمریکا، را به فهرست تروریست‌های تحت تعقیب خود افزود و هم‌زمان خواستار دریافت اطلاعات درباره سه نفر دیگر شد که در برنامه‌ریزی برای ترور مخالفان جمهوری اسلامی نقش داشته‌اند.
اف‌بی‌آی، پلیس فدرال آمریکا، در بیانیه‌ای که سه‌شنبه ۱۹ آبان منتشر شد، اعلام کرد شهرام پورصفی، معروف به مهدی رضایی، از اکتبر ۲۰۲۱ تا آوریل ۲۰۲۲، به نمایندگی از نیروی قدس سپاه پاسداران، برای استخدام افرادی به‌منظور ترور دو مقام پیشین دولت آمریکا تلاش کرده است.
این نهاد همچنین با انتشار اطلاعیه‌هایی درباره محمدرضا انصاری، ابوالفضل علیزاده و محمدحسین شاهمرادی‌زاده، از افراد مطلع خواست اطلاعات خود را درباره فعالیت‌ها و محل حضور آنها در اختیار اف‌بی‌آی قرار دهند.
گرگوری هیب، مامور ویژه مسئول بخش مبارزه با تروریسم دفتر اف‌بی‌آی در واشینگتن، گفت: «اف‌بی‌آی تلاش‌های گستاخانه سپاه پاسداران برای ساکت کردن، آسیب رساندن یا کشتن فعالان، مخالفان، روزنامه‌نگاران، مقام‌های دولتی یا هر فرد دیگری را که این نهاد تهدید تلقی می‌کند، تحمل نخواهد کرد.»
او ابراز امیدواری کرد انتشار این اطلاعیه‌ها به جلوگیری از اجرای طرح‌های ترور و پاسخگو کردن اعضای سپاه پاسداران در قبال تهدید افراد در خاک آمریکا کمک کند.
وزارت دادگستری آمریکا در اوت ۲۰۲۲ شهرام پورصفی را به تلاش برای سازماندهی ترور جان بولتون متهم کرد.
بر اساس اسناد قضایی، پورصفی پیشنهاد کرده بود در ازای پرداخت ۳۰۰ هزار دلار، بولتون در واشینگتن یا ایالت مریلند به قتل برسد. مقام‌های آمریکایی احتمال داده‌اند این اقدام با هدف انتقام‌گیری از کشته شدن قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه پاسداران، در حمله آمریکا در ژانویه ۲۰۲۰ طراحی شده بود.
دادستان‌های آمریکایی اعلام کردند پورصفی ابتدا از فردی ساکن آمریکا که در فضای مجازی با او آشنا شده بود، خواست از بولتون عکس بگیرد. او ادعا کرده بود این عکس‌ها برای تهیه یک کتاب است، اما پس از آن وارد مذاکره برای اجرای ترور با فردی شد که به‌عنوان منبع محرمانه با مقام‌های آمریکایی همکاری می‌کرد.
در پرونده‌ای که در اوت ۲۰۲۲ علیه پورصفی تشکیل شد، او به استفاده از امکانات ارتباطی میان‌ایالتی برای سفارش قتل در ازای پرداخت پول و همچنین ارائه و تلاش برای ارائه حمایت مادی از یک طرح ترور فراملی متهم شد.
برنامه «پاداش برای عدالت» وزارت خارجه آمریکا برای دریافت اطلاعاتی که به بازداشت یا محکومیت پورصفی منجر شود، تا ۲۰ میلیون دلار پاداش تعیین کرده است.
بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی این برنامه، پورصفی برای هماهنگی عملیات ترور از داخل ایران از پیام‌رسان‌های رمزگذاری‌شده استفاده کرده است.
نقش واحد ۸۴۰ نیروی قدس در طراحی عملیات ترور
اف‌بی‌آی در بیانیه تازه خود، محمدرضا انصاری را معاون واحد ۸۴۰ نیروی قدس سپاه پاسداران معرفی کرده است؛ واحدی که به گفته این نهاد، مسئول طراحی عملیات مرگبار است.
به گفته اف‌بی‌آی، انصاری پیش‌تر در پشتیبانی از عملیات نیروی قدس در سوریه نقش داشته و با حمایت پورصفی برای ترور دو مقام پیشین دولت آمریکا برنامه‌ریزی کرده و برای اجرای آن تلاش کرده است.
در این بیانیه همچنین علیزاده و شاهمرادی‌زاده از فرماندهان گردان امام علی بسیج معرفی شده‌اند که بنا بر ادعای اف‌بی‌آی، در برنامه‌ریزی عملیات مرگبار مشارکت داشته‌اند.
اف‌بی‌آی همچنین اعلام کرد اصغر باقری، فرمانده پیشین واحد ۸۴۰ نیروی قدس، در آوریل ۲۰۲۶ درگذشته است.
ایران اینترنشنال در دسامبر ۲۰۲۲ بر اساس اسناد افشاشده گزارش داده بود انصاری هدایت عملیاتی ناموفق برای ترور بولتون و مایک پمپئو، وزیر خارجه پیشین آمریکا، را بر عهده داشته است.
در آن گزارش، شهرام پورصفی، علیزاده و فرماندهی به نام شاهمرادی از اعضای تیم تحت هدایت انصاری معرفی شده بودند.
وزارت خزانه‌داری آمریکا نیز در ژوئن ۲۰۲۳، انصاری و پورصفی را به اتهام برنامه‌ریزی برای ترور دو مقام پیشین دولت آمریکا تحریم کرد.
این وزارتخانه در آن زمان اعلام کرد انصاری از اعضای واحد عملیات برون‌مرزی نیروی قدس است که مخالفان جمهوری اسلامی و اتباع دیگر کشورها را در آمریکا، خاورمیانه، اروپا و آفریقا هدف قرار می‌دهد.
عباس گودرزی، سخنگوی هیات‌رییسه مجلس شورای اسلامی، سه‌شنبه ۱۹ آبان اعلام کرد طرح دوفوریتی حذف شرط اجتهاد برای تصدی وزارت اطلاعات و ایجاد دو سازمان جدید در این وزارتخانه هفته آینده در دستور کار مجلس قرار خواهد گرفت.
بهگفته او بر اساس این طرح، دو سازمان جدید در ساختار وزارت اطلاعات تشکیل می‌شوند که روسای آنها به‌طور مستقیم با حکم رهبر جمهوری اسلامی منصوب خواهند شد.
این طرح در شرایطی مطرح شده که وزارت اطلاعات بیش از هشت ماه است وزیر ندارد و در سال‌های گذشته بخش مهمی از اختیارات و جایگاه پیشین خود را به‌ویژه در برابر سازمان اطلاعات سپاه پاسداران از دست داده است.
گودرزی در گفت‌وگو با خبرگزاری تسنیم گفت بر اساس طرح پیشنهادی، دو نهاد با عنوان «سازمان حفاظت اطلاعات» و «سازمان عقیدتی» در وزارت اطلاعات تشکیل خواهند شد و روسای هر دو سازمان را رهبر جمهوری اسلامی منصوب خواهد کرد.
او تشکیل این دو سازمان را اقدامی برای «جبران حذف شرط اجتهاد» از وزیر اطلاعات توصیف کرد و افزود وزیر اطلاعات همچنان به پیشنهاد رییس‌جمهوری و با رأی اعتماد مجلس انتخاب خواهد شد.
به گفته سخنگوی هیات‌رییسه مجلس، تصویب این طرح روند معرفی وزیر جدید اطلاعات را تسریع خواهد کرد. هنوز جزییات اختیارات سازمان‌های پیشنهادی در درون وزارت اطلاعات و حدود مسئولیت وزیر در برابر روسای آنها منتشر نشده است.
بی‌اعتنایی به قانون اساسی: وزارتی که هشت ماه است وزیر ندارد
وزارت اطلاعات از ۲۷ اسفند ۱۴۰۴، پس از کشته شدن اسماعیل خطیب در حمله اسرائیل، بدون وزیر اداره می‌شود.
مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، چهار روز بعد از کشته شدن خطیب، سرپرستی برای این وزارتخانه منصوب کرد، اما نام او رسما هرگز اعلام نشد.
پزشکیان در بیش از هشت ماه گذشته نیز هیچ نامزدی را برای وزارت اطلاعات و دریافت رأی اعتماد به مجلس معرفی نکرده است. بر اساس اصل ۱۳۵ قانون اساسی جمهوری اسلامی، رییس‌جمهوری می‌تواند حداکثر به مدت سه ماه اداره وزارتخانه فاقد وزیر را به سرپرست بسپارد.
گودرزی پیش‌تر در ۲۵ مرداد اعلام کرده بود با اجازه مجتبی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، دولت یک فرصت ۴۵ روزه دیگر برای معرفی وزیران اطلاعات و دفاع دریافت کرده است.
این مهلت نیز در اوایل مهر پایان یافت. گودرزی پنجم مهر خواستار آن شد که اگر دولت اجازه تازه‌ای برای ادامه سرپرستی دریافت کرده، موضوع به‌صورت رسمی اعلام شود.
ابراهیم عزیزی، رییس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، دهم آبان با انتقاد از ادامه این وضعیت گفت کشور در شرایط جنگی است و هشت ماه اداره وزارت اطلاعات بدون وزیر را اقدامی خلاف قانون خواند.
گسترش اختیارات سازمان اطلاعات سپاه در برابر وزارت اطلاعات
وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی در سال ۱۳۶۳ تاسیس شد و محمد محمدی ری‌شهری نخستین وزیر آن بود. بر اساس قانون مصوب سال ۱۳۶۲، وزیر اطلاعات باید واجد شرایط اجتهاد باشد؛ شرطی که در قانون اساسی نیامده، اما در تمام دوره‌های گذشته موجب شده است وزیران اطلاعات از میان روحانیون داری شرایط اجتهاد انتخاب شوند.
امیر حیات‌مقدم، نایب‌رییس کمیسیون امنیت ملی مجلس، ۱۶ آبان گفته بود حذف این شرط امکان انتخاب متخصصان اطلاعاتی غیرروحانی را فراهم می‌کند. با این حال، گزارش‌های متناقضی درباره تصویب طرح در کمیسیون منتشر شده و مقام‌های دیگر مجلس تأکید کرده‌اند که شرط اجتهاد هنوز از قانون حذف نشده است.
وزارت اطلاعات در دهه‌های گذشته به‌تدریج با رقیبی قدرتمندتر در ساختار امنیتی جمهوری اسلامی روبه‌رو شد. پس از اعتراضات سال ۱۳۸۸، تشکیلات اطلاعاتی سپاه پاسداران با حمایت علی خامنه‌ای به سازمان اطلاعات سپاه ارتقا یافت و اختیارات گسترده‌تری در زمینه امنیت داخلی، ضدجاسوسی و برخورد با مخالفان حکومت به دست آورد. از آن زمان، سازمان اطلاعات سپاه توانسته به‌تدریج بر بخش مهمی از فعالیت‌های امنیتی، اطلاعاتی و عملیاتی در داخل و خارج تسلط بیابد و وزارت اطلاعات را به حاشیه براند.
افزایش نقش و نفوذ رهبر بر وزارت اطلاعات در طرح جدید مجلس
هرچند وزارت اطلاعات رسما یکی از وزارتخانه‌های دولت است و وزیر اطلاعات، برخلاف رییس سازمان اطلاعات سپاه، عضو دولت است و باید در مقابل رییس دولت و مجلس شورای اسلامی پاسخگو باشد، اما نصب و عزل وزیر اطلاعات و اداره این وزارتخانه عملا در دست رهبر جمهوری اسلامی بوده است.
یکی از روشن‌ترین نمونه‌های این وضعیت به فروردین ۱۳۹۰ بازمی‌گردد؛ زمانی که محمود احمدی‌نژاد، رییس وقت دولت در جمهوری اسلامی، حیدر مصلحی را از وزارت اطلاعات کنار گذاشت اما علی خامنه‌ای با این تصمیم مخالفت کرد و دستور بازگشت مصلحی را داد. احمدی‌نژاد در اعتراض به این اقدام برای چند روز از حضور در جلسات دولت خودداری کرد، اما در نهایت ناچار شد ادامه وزارت مصلحی را بپذیرد.
طرح جدید مجلس، در صورت تصویب، با تشکیل دو سازمان جدید در درون وزارت اطلاعات و سپردن انتصاب روسای آنها به رهبر جمهوری اسلامی، این وزارتخانه را بیش از گذشته از کنترل و نظارت دولت و مجلس خارج می‌کند.
این تغییر، علاوه بر سازوکار موجود انتخاب وزیر، مسیر دیگری برای اعمال قدرت مستقیم رهبر بر ساختار داخلی وزارت اطلاعات ایجاد می‌کند. با این حال، به‌دلیل منتشر نشدن متن کامل طرح، هنوز روشن نیست وزیر اطلاعات چه اختیاری برای نظارت، عزل یا صدور دستور به روسای این دو سازمان خواهد داشت.
بنابراین، در حالی که رییس دولت و مجلس همچنان نقش قانونی خود را، احتمالا به‌دلیل در تناقض قرار نگرفتن با قانون اساسی و جلوگیری از تغییر ساختار دولت در انتخاب وزیر حفظ خواهند کرد، طرح تازه می‌تواند بخش دیگری از اختیارات مدیریتی و عملیاتی وزارت اطلاعات را به مقام‌هایی واگذار کند که مستقیما منصوب رهبر جمهوری اسلامی هستند.
شاهزاده رضا پهلوی در نخستین بازدید خود از آشویتس، خواستار همبستگی جهانی برای مقابله با انکار هولوکاست شد و آموزش درباره این کشتار را برای زنده نگه داشتن یاد قربانیان و جلوگیری از تکرار چنین فاجعه‌ای ضروری دانست.
دفتر ارتباطات شاهزاده رضا پهلوی سه‌شنبه ۱۹ آبان در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت او و بانو یاسمین پهلوی با همراهی خاخام مناخیم مارگولین، رییس انجمن یهودیان اروپا، در این اردوگاه به میلیون‌ها قربانی هولوکاست ادای احترام کردند.
بر اساس این پیام، شاهزاده رضا پهلوی به نمایندگی از ملت ایران به آشویتس رفت تا ضمن گرامی‌داشت یاد قربانیان، درباره تهدید جمهوری اسلامی علیه موجودیت اسرائیل و امنیت یهودیان در اروپا هشدار دهد و از جامعه جهانی بخواهد از مردم ایران که «در خط مقدم مبارزه با این رژیم ایستاده‌اند»، حمایت کند.
مقام‌های جمهوری اسلامی بارها وقوع هولوکاست را انکار کرده‌اند.
به گزارش تایمز اسرائیل، شاهزاده رضا پهلوی گفت به نمایندگی از ایرانیانی به آشویتس آمده است که «هم می‌دانند انکار یعنی چه و هم می‌دانند قتل یعنی چه».
او از کشتار معترضان در جریان خیزش سراسری دی‌ماه ۱۴۰۴ یاد کرد و افزود: «البته ابعاد این کشتار با جان باختن شش میلیون یهودی در هولوکاست قابل مقایسه نیست.»
بر پایه بیانیه شورای سردبیری ایران‌اینترنشنال، بیش از ۳۶ هزار و ۵۰۰ نفر در جریان سرکوب هدفمند انقلاب ملی به دستور علی خامنه‌ای، دیکتاتور پیشین ایران، کشته شدند.
«نور بر تاریکی پیروز خواهد شد»
انجمن یهودیان اروپا این بازدید را به مناسبت هشتادوهشتمین سالگرد «شب بلورین» ترتیب داد.
۹ نوامبر سالگرد آغاز موج حملات خشونت‌بار علیه یهودیان در آلمان است که از آن به‌عنوان پیش‌درآمد هولوکاست یاد می‌شود.
نازی‌ها در مجموعه اردوگاه‌های آشویتس یک میلیون یهودی را به قتل رساندند.
مرکز یادبود جهانی هولوکاست در اورشلیم آبان ۱۴۰۴ اعلام کرد نام پنج میلیون نفر از قربانیان یهودی هولوکاست را ثبت کرده و برای شناسایی قربانیان بیشتر از هوش مصنوعی کمک می‌گیرد.
محمدرضا شاه پهلوی نیز در سال ۱۹۶۶ میلادی، ۶۰ سال پیش از پسرش، از آشویتس بازدید کرده بود.
شاهزاده رضا پهلوی سخنانش را در آشویتس با پیامی به پایان رساند که در فرهنگ ایرانی ریشه دارد: «نور بر تاریکی پیروز خواهد شد.»
لهستان آخرین مقصد سفر اروپایی شاهزاده رضا پهلوی است. او ۱۸ آبان در مراسم دریافت «جایزه سلیمان» از انجمن یهودیان اروپا در شهر کراکوف، جمهوری اسلامی را «جنبشی فراملی، انقلابی و جهادگرا» خواند.
شاهزاده رضا پهلوی گفت جمهوری اسلامی دست به اشغال ایران زده و آن را به «ستاد تروریسم جهانی» تبدیل کرده است.
بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، ۲۵ فروردین در مراسمی به مناسبت کشتار یهودیان در جنگ جهانی دوم، تاسیسات هسته‌ای جمهوری اسلامی را با اردوگاه‌های آلمان نازی، از جمله آشویتس، مقایسه کرد.
اظهارات فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت جمهوری اسلامی، درباره احتمال قطع گاز در تهران و دیگر نقاط کشور، واکنش‌های انتقادی بسیاری از شهروندان را به دنبال داشت.
شماری از مخاطبان ایران‌اینترنشنال با اشاره به منابع گازی ایران، مدیریت منابع انرژی و تجربه قطعی گسترده آب و برق در ماه‌های گذشته، از احتمال قطع گاز در زمستان انتقاد کردند.
کنایه به اظهارات پیشین مقام‌های جمهوری اسلامی درباره «زمستان سخت اروپا»، انتقاد از صادرات گاز و نگرانی درباره تامین گرمایش خانه‌ها و مدارس، از دیگر محورهای واکنش‌ها بود.
این نگرانی‌ها در حالی مطرح شده که برخی شهروندان از قطعی گاز در محل زندگی خود خبر داده‌اند و تعدادی نیز از تهیه وسایل گرمایشی جایگزین برای زمستان پیش‌رو سخن گفته‌اند.
مهاجرانی سه‌شنبه ۱۹ آبان در نشست خبری خود گفت ادامه گازرسانی به میزان مصرف بستگی دارد و اگر مصرف افزایش یابد، احتمال قطع گاز در نقاط مختلف کشور، از جمله تهران، وجود دارد.
او با اشاره به کمبود گاز در سال‌های گذشته و آسیب به پالایشگاه‌های گازی در حملات اخیر، میزان ناترازی پیش‌بینی‌شده برای زمستان را حدود ۴۳۰ میلیون مترمکعب اعلام کرد و از شهروندان خواست در مصرف گاز صرفه‌جویی کنند.
از منابع عظیم گاز تا هشدار کمبود؛ پرسش مردم از مدیریت انرژی
یکی از پرتکرارترین محورهای واکنش‌ها، تناقضی بود که مخاطبان میان برخورداری ایران از ذخایر عظیم گاز و احتمال قطع آن در زمستان مطرح کردند.
یکی از مخاطبان نوشت: «منبع گاز جهان باشی، قطعی گاز هم داشته باشی.»
شهروند دیگری با لحنی کنایه‌آمیز پرسید: «حالا خوب است دومین کشور در منابع گازی هستیم، اگر وارد کننده بودید، چه می‌شد؟»
برخی شهروندان در واکنش به هشدار سخنگوی دولت، موضوع صادرات گاز را پیش کشیدند و درباره اولویت تامین انرژی برای مصرف داخلی پرسش‌هایی مطرح کردند.
یکی از مخاطبان پرسید: «وقتی با وجود همه این کمبودها، گاز را صادر می‌کنید، نتیجه‌اش می‌شود همین. بعد مردم باید صرفه‌جویی کنند؟»
شهروند دیگری هم در واکنش به درخواست دولت برای کاهش مصرف پرسید: «قطع شدن بستگی به مصرف مردم دارد یا عرضه مقام‌های دولت؟»
زمستان سخت اروپا؛ کنایه مردم به ادعاهای پیشین جمهوری اسلامی
هشدار مهاجرانی، سخنگوی دولت درباره احتمال قطعی گاز، موجی از کنایه‌ها به اظهارات پیشین مقام‌های جمهوری اسلامی درباره بحران انرژی در اروپا را به دنبال داشت.
یکی از شهروندان نوشت: «زمستان سخت اروپا چه شد، رسید به ایران؟ باز هم اعلام پیروزی می‌کنید؟»
شهروند دیگری هم نوشت: «گفته بودید زمستان سخت اروپا، نکند ایران هم بخشی از اروپا شده است؟»
برخی مخاطبان، این هشدار را با ادعاهای مقام‌های جمهوری اسلامی درباره پیروزی در جنگ پیوند دادند.
یکی از آنها نوشت: «می‌گفتند در جنگ پیروز شدیم؛ فقط ظاهرا بعد از پیروزی، گاز و برق و آب هم به غنیمت دشمن رسیده! ما ماندیم و وعده‌های پیروزی و زندگی که هر روز سخت‌تر می‌شود.»
از تابستان بی‌آب و برق تا زمستان بدون گاز
بخش قابل‌توجهی از واکنش‌های مخاطبان به هشدار مهاجرانی، به تجربه قطع گسترده آب و برق در تابستان و نگرانی از تکرار بحران انرژی در زمستان اختصاص داشت.
شهروندانی که در ماه‌های گذشته به ویژه در تابستان با خاموشی‌های مکرر، قطعی آب و قبض‌های سنگین خدمات عمومی روبه‌رو بوده‌اند، اکنون احتمال قطع گاز را ادامه همان مشکلات توصیف می‌کنند.
یکی از مخاطبان نوشت: «تابستان آب و برق نیست، زمستان گاز. واقعا خوب اداره می‌کنید، خسته نباشید.»
شهروند دیگری با کنایه گفت: «خداروشکر معنی پیشرفت را خوب فهمیدیم، نه آب و هوا داریم، نه برق و گاز و البته نه پول.»
در همین حال، یکی از مخاطبان خبر داد که با وجود آغاز فصل سرما، برنامه جدید خاموشی‌ها را در اپلیکیشن «برق من» دریافت کرده است.
قطعی گاز پیش از آغاز زمستان؛ نگرانی در استان‌های سردسیر
در حالی که سخنگوی دولت درباره احتمال قطع گاز در زمستان هشدار داده، برخی مخاطبان ایران‌اینترنشنال از تجربه قطعی گاز در محل زندگی خود خبر دادند.
مخاطبانی هم از مازندران، گلستان و خراسان شمالی گفتند که از دو ماه پیش درباره محدودیت گاز در این مناطق هشدار داده شده و مردم برای تامین گرمایش به تهیه نفت و الوار روی آورده‌اند.
نگرانی از سرمای زمستان و نبود وسایل جایگزین برای گرم کردن خانه‌ها نیز در پیام‌های مخاطبان دیده می‌شود.
یکی از شهروندان نوشت: «وقتی گاز نباشد، خانه سرد است، آب سرد است، غذا را با چه بپزیم؟»
مخاطب دیگری با اشاره به دشواری تهیه کپسول گاز مایع، از کمبود و قیمت بالای آن در محل زندگی خود انتقاد کرد.
شماری از شهروندان نیز درباره پیامدهای احتمالی قطع گاز برای خانواده‌ها، به‌ویژه کودکان، سالمندان و بیماران ابراز نگرانی کردند.
از خانه‌های سرد تا کلاس‌های بدون گرمایش
نگرانی درباره تامین گرمایش مدارس، بخش دیگری از پیام‌های رسیده به ایران‌اینترنشنال است.
دانش‌آموزی از میاندوآب گفت: «یک هفته است که از سرما زیاد سر کلاس درس می‌لرزیم، اما شوفاژ را روشن نمی‌کنند.»
محصل دیگری از تبریز نیز خبر داد که مدیر مدرسه در دمای منفی پنج درجه شوفاژها را روشن نمی‌کند و در پاسخ به درخواست دانش‌آموزان گفته است با نفس‌های خود کلاس را گرم کنند.
این روایت‌ها در شرایطی مطرح می‌شوند که پیش از آغاز زمستان نیز شماری از دانش‌آموزان از نبود گرمایش کافی در کلاس‌های درس خبر داده‌اند.
از طرف مردم سخن نگویید؛ انتقاد از اظهارات سخنگوی دولت
بخش دیگری از واکنش‌ها متوجه فاطمه مهاجرانی و نحوه سخن گفتن مقام‌های جمهوری اسلامی درباره شرایط زندگی مردم بود.
یکی از مخاطبان با انتقاد از سخن گفتن مقام‌ها نوشت: «خانم مهاجرانی از طرف ۹۰ میلیون نفر می‌گوید مردم مقاومت می‌کنند. عادت کرده‌اند حرف می‌زنند به نام مردم و فقط نمک بر زخم مردم می‌پاشند.
مخاطب دیگری با اشاره به تکرار اخبار مربوط به گرانی و قطعی خدمات عمومی پرسید: «خانم مهاجرانی، آیا شده تا به حال یک خبر خوشحال کننده به این ملت بدهید؟ همه‌اش گرانی و قطعی گاز، برق، آب. می‌ترسیم چند روز دیگر بگویید هوا گران شده، باید قطع کنیم.»
شهروند دیگری نیز خطاب به سخنگوی دولت نوشت: «خانم فاطمه مهاجرانی، لطفا از مقاومت مردم ایران سخن نگویید. ۴۷ سال ثروت این سرزمین را صرف نیابتی‌ها و رویاهای موشکی و اتمی کردید و آرزوهای یک ملت را به گلوله و طناب دار سپردید.»
معلمان در دو نشست صنفی از حقوقی گفتند که هزینه‌های زندگی را پوشش نمی‌دهد، از کار دوم برای تامین مخارج خانواده و از نگرانی درباره فضای امنیتی و ایدئولوژیک مدارس. شماری نیز تاکید کردند که به فکر ترک شغل معلمی‌اند.
یک روزنامه‌نگار که در روزهای گذشته در دو نشست صنفی فرهنگیان حضور داشته است، می‌گوید بخش عمده گفت‌وگوها به فشار اقتصادی و تشدید فضای امنیتی و نظامی در مدارس اختصاص داشته است.
خبرگزاری ایلنا نیز سه‌شنبه ۱۹ آبان در گزارشی به افت قدرت خرید معلمان و دشواری تامین هزینه‌های زندگی پرداخت.
حقوقی که به خرج ماهانه نمی‌رسد
معلمان حاضر در نشست‌ها گفتند میانگین حقوقشان بین ۳۰ تا ۴۵ میلیون تومان است. تازه‌استخدام‌شدگان و معلمان کم‌سابقه نیز از دریافتی حدود ۲۰ میلیون تومانی سخن گفتند؛ مبلغی که به گفته آنان، در برابر هزینه‌های جاری زندگی ناچیز است.
این روایت‌ها در شرایطی مطرح می‌شوند که ارزش دلاری حقوق معلمان طی ۱۰ سال، بر پایه محاسبات شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان، از ۶۳۶ دلار به ۱۰۹ دلار رسیده؛ یعنی به حدود یک‌ششم کاهش یافته است.
این محاسبه بر پایه میانگین حقوق ۲۹ میلیون تومانی اعلام‌شده از سوی وزارت آموزش‌وپرورش انجام شده است.
کار دوم و حذف خریدهای معمول
بیشتر معلمان حاضر در نشست‌ها گفته‌اند برای تامین مخارج ماهانه به شغل دوم روی آورده‌اند؛ از رانندگی در اسنپ و کار در فروشگاه تا کشاورزی.
برخی نیز برای گذران زندگی به حقوق همسرشان متکی‌اند.
با این حال، درآمد خانواده باز هم کفاف هزینه‌ها را نمی‌دهد.
معلمان گفته‌اند از خریدهای معمول، از جمله غذاخوردن بیرون از خانه، صرف‌نظر کرده‌اند.
یکی از آنان گفت که برای خرید دو جفت کفش معمولی برای خود و همسرش، در آستانه سال تحصیلی، بیش از ۲۰ میلیون تومان پرداخت کرده است. رقمی نزدیک به نیمی از حقوق ماهانه‌اش.
او گفت در ماه‌های گذشته برای خرید حتی یک پیراهن هم خویشتن‌داری کرده است.
بیشتر شرکت‌کنندگان در این نشست‌ها مستاجر بوده‌اند و از افزایش اجاره‌بها ابراز نارضایتی کرده‌اند.
برخی نیز موقتا به خانه والدین یا بستگان درجه یک خود نقل مکان کرده‌اند.
معلمان مدارس خصوصی گفتند کمتر از حداقل دستمزد قانون کار دریافت می‌کنند و از بیمه و امنیت شغلی نیز محروم مانده‌اند.
هم‌زمان با این فشارها، موج استعفای معلمان نیز به نگرانی‌ها درباره کمبود نیروی آموزشی و افت کیفیت آموزش دامن زده است.
شماری از حاضران در نشست‌ها گفته‌اند در جست‌وجوی کار در حوزه‌ای دیگرند یا به استعفا فکر می‌کنند.
نگرانی از آنچه در کلاس می‌گذرد
معلمان علاوه بر معیشت، درباره کیفیت آموزش و آینده دانش‌آموزان نیز ابراز نگرانی کرده‌اند.
به گفته آنان، دانش‌آموزان در کنار فشارهای اقتصادی خانواده‌هایشان، با فضای امنیتی و فشار برای مشارکت در برنامه‌های نظامی و ایدئولوژیک روبه‌رو هستند.
این نگرانی‌ها با گزارش‌های اخیر درباره فضای امنیتی مدارس هم‌خوان است. گزارش‌هایی که از تهدید دانش‌آموزان و فشار برای شرکت در برنامه‌های حکومتی حکایت دارند.
در روایت روزنامه‌نگاری که در نشست‌ها حضور داشته، دغدغه معلمان فقط تامین هزینه‌های زندگی نیست. آنان نگرانند که فشار بر معلمان و دانش‌آموزان، توان مدرسه برای آموزش و پرورش نسل بعد را نیز تضعیف کند.
در ادامه برخوردهای جمهوری اسلامی با شهروندان دارای پوشش اختیاری، قوه قضاییه از بازداشت تعدادی از افراد در خیابان ایرانشهر تهران به اتهام «ترویج بی‌حجابی و بی‌عفتی» خبر داد.
خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضاییه، سه‌شنبه ۱۹ آبان گزارش داد این بازداشت‌ها با ورود دادستانی تهران و در پی تاکید غلامحسین محسنی اژه‌ای، رییس قوه قضاییه، بر برخورد «قاطع قضایی» صورت گرفته است.
طبق این گزارش، اژه‌ای بر شناسایی و برخورد با «جریان‌های سازمان‌یافته از قبیل بی‌حجابی و برهنگی که مبادرت به ارتکاب و توسعه ناهنجاری‌های اجتماعی می‌کنند»، تاکید کرده است.
دادستانی تهران هشدار داد با هماهنگی ضابطان قضایی و بر اساس قانون، با افرادی که به گفته این نهاد در سطح شهر به «ترویج بی‌حجابی، بی‌عفتی، برهنگی و بی‌بندوباری» اقدام می‌کنند، برخورد خواهد شد.
میزان در گزارش خود تعداد دقیق بازداشت‌شدگان، هویت آنها و زمان بازداشتشان را اعلام نکرد.
گسترش برخورد با کسب‌وکارها در شهرهای مختلف
این بازداشت‌ها در حالی صورت گرفته که در روزهای گذشته گزارش‌هایی درباره پلمب شماری از کافه‌ها در محدوده خیابان‌های ایرانشهر و سنایی تهران منتشر شده بود.
برخورد با شهروندان و واحدهای صنفی بر سر حجاب اجباری و آنچه مقام‌های جمهوری اسلامی «رعایت نکردن شئونات اسلامی» می‌خوانند، به تهران محدود نبوده است.
در تازه‌ترین موارد، ۱۹ آبان دو کافی‌شاپ در مراغه پلمب شدند و ۱۸ آبان نیز گزارش‌هایی از پلمب یک کافه و بازداشت متصدی آن در شهرستان بهارستان و پلمب کتابفروشی دی در تهران منتشر شد.
حسین شریعتمداری، نماینده رهبر جمهوری اسلامی در روزنامه کیهان، در سرمقاله ۱۷ آبان این روزنامه، حجاب را یکی از اهرم‌های مورد استفاده «دشمن» در جنگ پیش رو توصیف کرد و خواستار برخورد با مخالفان حجاب اجباری شد.
علی صالحی، دادستان تهران، هشتم آبان خواستار استفاده از مشارکت مردم برای اجرای برنامه‌های عفاف و حجاب شد و اعلام کرد عملکرد ۲۸ دستگاه اجرایی در این زمینه بررسی خواهد شد و با مدیرانی که در انجام وظایف خود کوتاهی کرده باشند، برخورد می‌شود.
از ابتدای آبان نیز گزارش‌هایی درباره پلمب واحدهای صنفی و اماکن مختلف در فومن، رباط‌کریم، قاینات، زرند، آبادان، یزد، اردکان، شاهرود، فردیس، قزوین، مهدیشهر، بیرجند، علی‌آباد کتول، بافق، آران و بیدگل و کاشان منتشر شده است.
مجلس خبرگان رهبری ۲۵ مهر در بیانیه‌ای خواستار مقابله با آنچه «عادی‌سازی بی‌حجابی» نامید، شد و بر «ابلاغ و اجرای قاطع قانون» در این زمینه تاکید کرد.
سابقه پلمب کسب‌وکارها به‌دلیل حجاب اجباری و حمایت از اعتراضات
ایران‌اینترنشنال ۲۱ مرداد گزارش داد بررسی موارد پلمب واحدهای صنفی، فرهنگی و ورزشی نشان می‌دهد از ابتدای مرداد تا آن تاریخ، دست‌کم ۴۲ واحد در شهرهای مختلف ایران به دلایلی از جمله رعایت نکردن حجاب اجباری پلمب شده‌اند.
پلمب کسب‌وکارها در جمهوری اسلامی علاوه بر اعمال حجاب اجباری، برای برخورد با محتوای منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی و واحدهای صنفی حامی اعتراضات نیز به کار گرفته شده است.
این برخوردها در حالی ادامه دارد که بسیاری از کسب‌وکارها با کاهش قدرت خرید مردم و فشارهای اقتصادی روبه‌رو هستند.
در جریان اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ و پیش از آن، هم‌زمان با خیزش «زن، زندگی، آزادی» در سال ۱۴۰۱، شماری از کسب‌وکارهایی که در اعتصاب‌ها شرکت کرده یا از اعتراضات علیه جمهوری اسلامی حمایت کرده بودند، پلمب شدند.
