خبرگزاری رویترز پنجشنبه ۱۴ آبان به نقل از یک مقام ارشد ایرانی گزارش داد که جمهوری اسلامی از طریق قطر پیشنهادی هسته‌ای به آمریکا ارائه کرده است، اما گفت‌وگو درباره این پیشنهاد را به برآورده شدن هفت خواسته تهران از سوی واشینگتن مشروط کرده است.
این مقام ارشد ایرانی همچنین به رویترز گفت که واشینگتن در حال بررسی پیشنهاد هسته‌ای تهران است.
این مقام درباره جزییات هفت خواسته جمهوری اسلامی توضیحی ارائه نکرده است.
نیویورک‌تایمز به‌نقل از پنج مقام آگاه گزارش داد جمهوری اسلامی پیشنهادهای میانجیگران درباره آینده برنامه هسته‌ای خود را بررسی می‌کند. به‌گفته این منابع، آمادگی تهران برای ازسرگیری مذاکرات، نشانه موفقیت نسبی تلاش‌های قطر برای جلوگیری از بازگشت به جنگ تمام‌عیار است.
این روزنامه پنجشنبه ۱۴ آبان نوشت حکومت ایران پس از هفته‌ها پافشاری بر مواضع خود، برای بازگشت به مذاکرات هسته‌ای آمادگی نشان داده است. منابع این گزارش، موارد در دست بررسی را «پیشنهادهای مشخص» توصیف کردند، اما جزییات بیشتری ارائه ندادند.
نیویورک‌تایمز نوشت این پنج مقام، از جمله یک مقام آمریکایی و دو مقام جمهوری اسلامی، به‌دلیل حساسیت مذاکرات نخواستند نامشان فاش شود. وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی نیز به درخواست اظهارنظر نیویورک‌تایمز پاسخی فوری نداد.
این گزارش در حالی منتشر شده است که مقام‌های ارشد جمهوری اسلامی در روزهای گذشته هرگونه مذاکره درباره مساله هسته‌ای را رد کردند.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، در نشست خبری ۱۱ آبان تاکید کرد گفت‌وگوها با میانجیگران قطری هنوز به موضوع هسته‌ای نرسیده است و ورود به این بحث بدون «تحقق مطالبات ایران» را «از لحاظ عقلی» ناممکن خواند.
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، نیز ۲۸ مهر در دیدار با عاصم منیر، رییس ستاد کل ارتش پاکستان در تهران تاکید کرد همه مواد هسته‌ای غنی‌شده در ایران باقی خواهد ماند.
او گفت: همه مردم و مسئولان ایران یکپارچه و یکصدا به این نتیجه رسیده‌اند که تا اعتمادسازی از سوی آمریکا صورت نگیرد، مذاکره‌ای در کار نخواهد بود و آغاز این اعتمادسازی، تحقق شروط ایران است.»
به‌گفته منابعی که نیویورک‌تایمز با آن‌ها گفت‌وگو کرده، قطر در یک هفته گذشته در دو دور گفت‌وگو در تهران شرکت کرده و میزبان دور سوم گفت‌وگوها در دوحه بوده است.
دو مقام نیز از گفت‌وگوهای اخیر مقام‌های قطری و جمهوری اسلامی در ارمنستان خبر دادند. بنا بر این گزارش، واشینگتن و تهران تا صبح پنجشنبه همچنان تازه‌ترین پیشنهادهای میانجیگران برای رفع اختلاف‌های باقی‌مانده را بررسی می‌کردند.
نیویورک‌تایمز همچنین نوشت محسن رضایی، با وجود مواضع سخت‌گیرانه علنی، در مذاکرات غیرعلنی انعطاف بیشتری برای گفت‌وگو درباره موضوع هسته‌ای نشان داده و همراه با عباس عراقچی و محمدباقر قالیباف با قطری‌ها مذاکره کرده است.
سه منبع این روزنامه نیز جی‌دی ونس، معاون رییس‌جمهوری آمریکا، را از حامیان اصلی تلاش‌های قطر برای جلوگیری از تشدید درگیری نظامی معرفی کردند.
انتشار این گزارش با روزی پررفت‌وآمد در دیپلماسی جمهوری اسلامی همراه شد. عباس عراقچی پنجشنبه ۱۴ آبان علاوه بر دیدارهای دیپلماتیک، در تماس‌های جداگانه با وزیران امور خارجه عربستان سعودی، قطر، امارات متحده عربی، پاکستان، ترکیه، کویت و قبرس درباره تحولات منطقه و ابتکارهای دیپلماتیک برای حفظ ثبات گفت‌وگو کرد.
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، نیز در سفری از پیش اعلام‌نشده به مسکو با ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهوری روسیه، دیدار کرد. رسانه‌های جمهوری اسلامی گزارش دادند او پیام مجتبی خامنه‌ای، رهبر غایب از انظار حکومت، را به ولادیمیر پوتین تحویل داده است. این سفر سه روز پس از تماس تلفنی رضایی و پوتین انجام شد.
اختلاف بر سر ذخایر اورانیوم با غنای ۶۰ درصد
با وجود تکذیب گفت‌وگو درباره مساله هسته‌ای از سوی مقام‌های جمهوری اسلامی، دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری ایالات متحده، ۱۳ آبان در مصاحبه‌ای کوتاه با فایننشال‌تایمز، با ابراز رضایت از وضعیت تقابل با جمهوری اسلامی، از ادامه مذاکرات غیرمستقیم درباره سرنوشت ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران خبر داد.
ترامپ در این مصاحبه تاکید کرد برنامه حمله احتمالی را از پیش اعلام نمی‌کند.
او همچنین گفت از باقی ماندن ذخایر اورانیوم در ایران راضی نیست و سرنوشت این مواد یکی از موضوعات گفت‌وگو با تهران است.
به‌نوشته نیویورک‌تایمز، سرنوشت ذخایر اورانیوم با غنای بالا همچنان یکی از موانع اصلی توافق است. ترامپ خواستار دست کشیدن ایران از این ذخایر شده، اما مقام‌های جمهوری اسلامی با انتقال آن به خارج مخالفت کرده‌اند. تهران در دورهای قبلی مذاکرات، کاهش غنای این مواد در داخل کشور و زیر نظر بازرسان بین‌المللی را مطرح کرده بود.
۱۳ آبان، بیانیه‌ای منسوب به مجتبی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، به مناسبت سالگرد اشغال سفارت آمریکا در تهران، هرگونه «امتیاز دادن» به واشینگتن را رد کرد و درباره امید بستن به تغییرات حزبی در آمریکا هشدار داد.
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، در سفری از پیش اعلام‌نشده به مسکو با ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهوری روسیه، دیدار کرد و پیام مجتبی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی را به او رساند. این دیدار هم‌زمان با انتشار گزارشی تازه از همکاری تسلیحاتی مسکو و تهران انجام شد.
خبرگزاری روسی اینترفاکس پنجشنبه ۱۴ آبان از دیدار رضایی و رییس‌جمهوری روسیه در کاخ کرملین خبر داد.
بر اساس خبر منتشرشده در رسانه‌های جمهوری اسلامی، رضایی در این دیدار پیام مجتبی خامنه‌ای، رهبر غایب از انظار جمهوری اسلامی، را در اختیار پوتین گذاشت. جزییاتی از محتوای این پیام و گفت‌وگوهای رضایی و پوتین منتشر نشده است.
خبرگزاری رویترز نیز به‌نقل از کرملین این دیدار را تایید کرد و نوشت تصاویر منتشرشده نشان می‌دهد یوری اوشاکوف، دستیار سیاست خارجی پوتین، و ایگور کوستیوکوف، رییس اطلاعات نظامی روسیه، در هیات روسی حضور داشتند.
سفر رضایی سه روز پس از تماس تلفنی او با پوتین انجام شد. شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ۱۱ آبان اعلام کرده بود دو طرف در این تماس تلفنی درباره تحولات منطقه‌ای و جهانی، به‌ویژه وضعیت غرب آسیا، گفت‌وگو کردند و بر ادامه همکاری‌های راهبردی بر اساس نقشه راه رهبران دو کشور تاکید داشتند.
سابقه پیام مجتبی خامنه‌ای به پوتین
با احتساب پیام منتقل‌شده در دیدار رضایی، دست‌کم دو مورد ارسال پیام مجتبی خامنه‌ای به پوتین از زمان رسیدن او به رهبری در اسفند ۱۴۰۴ علنی شده است.
مورد قبلی هفتم اردیبهشت، هنگام دیدار عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، با پوتین در سن‌پترزبورگ آشکار شد. رییس‌جمهوری روسیه گفت در هفته پیش از آن پیامی از رهبر جمهوری اسلامی دریافت کرده است.
در متن سخنان پوتین که سفارت روسیه در تهران منتشر کرد، او از عراقچی خواست مراتب قدردانی و آرزوی سلامتی‌اش را به رهبر جمهوری اسلامی منتقل کند و بر تمایل مسکو به ادامه روابط راهبردی با تهران تاکید کرد. محتوای آن پیام، تاریخ دقیق ارسال و هویت فردی که آن را منتقل کرده بود، در این متن مشخص نشد.
عراقچی در همان دیدار از حمایت روسیه تشکر کرد. سفر او به سن‌پترزبورگ پس از دیدارهایش در پاکستان و عمان و در چارچوب رایزنی درباره جنگ و تلاش‌ها برای پایان دادن به آن انجام شده بود.
همکاری تسلیحاتی در کنار تماس‌های سیاسی
دیدار تازه در کرملین در روزی انجام شد که فایننشال‌تایمز از توافق روسیه برای تامین ۹۰ پرتابگر موشک هدایت‌شونده قابل نصب روی بالگرد برای جمهوری اسلامی خبر داد.
به‌نوشته این روزنامه، سفارش در برنامه تولید سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ ثبت شده و خریدار با رمز «K-10» معرفی شده است. اسناد دیگر روسیه این رمز را به ایران مرتبط می‌کند. با این حال، اسناد بررسی‌شده تحویل نهایی پرتابگرها را ثابت نمی‌کند و این گزارش به معنای انعقاد قراردادی تازه در جریان سفر رضایی نیست.
فایننشال‌تایمز پیش‌تر از کمک روسیه به توسعه موشک‌های کروز مافوق صوت جمهوری اسلامی، فروش موشک‌های ضدهوایی دوش‌پرتاب «وربا» و تعامل با تهران درباره اطلاعات مرتبط با تسلیحات هسته‌ای گزارش داده بود.
به‌نوشته این روزنامه، این همکاری در جریان جنگ نیز ادامه یافت، هرچند ورود موشک حاصل از این برنامه به خدمت عملیاتی تایید نشده بود.
این گزارش‌ها در شرایطی منتشر می‌شود که دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، ۲۷ مهر کمک روسیه و چین به جمهوری اسلامی را در مقایسه با توان این دو کشور بسیار محدود خواند و این وضعیت را مثبت ارزیابی کرد.
با وجود شواهد همکاری نظامی، میزان تعهد مسکو به حمایت از تهران همچنان محدودیت‌هایی دارد. هانا نوته، پژوهشگر مرکز مطالعات منع گسترش تسلیحات هسته‌ای جیمز مارتین، به فایننشال‌تایمز گفت روسیه می‌کوشد حمایت از جمهوری اسلامی به روابطش با آمریکا و دیگر کشورهای خاورمیانه آسیب نزند.
در جریان اعتراضات سراسری و عمدتا مسالمت‌آمیز و اعتصاب کارکنان بخش عمومی در فرانسه، شماری از معترضان در پاریس و لیون با پلیس درگیر شدند. این تجمع‌ها در اعتراض به پایین بودن دستمزدها، افزایش هزینه‌های زندگی، وضعیت خدمات عمومی و شرایط آموزشی برگزار شد.
این اعتراضات پنجشنبه ۱۴ آبان، به دعوت اتحادیه‌های کارگری و با حمایت گروه‌های دانشجویی، در شهرهای مختلف فرانسه برگزار شد و چالشی تازه برای امانوئل مکرون، رییس‌جمهوری این کشور، پس از هفته‌ها ناآرامی به شمار می‌رود.
وزارت کشور فرانسه اعلام کرد تا ظهر پنجشنبه ۲۷۰ هزار نفر در اعتراضات سراسر کشور شرکت کرده بودند. این آمار شامل شرکت‌کنندگان در راهپیمایی اصلی پاریس که بعدازظهر آغاز شد، نمی‌شود.
در پاریس، راهپیمایی ابتدا در فضایی آرام و همراه با خواندن سرود ملی فرانسه و حضور سازه‌های متحرک شبیه کارناوال آغاز شد، اما حدود دو ساعت بعد، شماری از افراد حاضر در صفوف جلویی با پلیس درگیر شدند و ماموران گاز اشک‌آور شلیک کردند.
به‌گزارش رویترز، پلیس ضدشورش در لیون نیز گاز اشک‌آور شلیک کرد و به سوی گروهی از معترضان یورش برد. شماری از معترضان شعارهایی علیه پلیس سر دادند و برخی نیز با لباس‌های سیاه و صورت‌های پوشیده در تجمع حضور داشتند.
وزارت کشور فرانسه اعلام کرد نیروهای پلیس در لیون با چند صد «معترض تندرو» روبه‌رو شدند و با وجود مهار خشونت‌ها، تنش‌ها همچنان بالا بود.
این اعتراضات پس از هفته‌ها ناآرامی برگزار شد که به نوشته رویترز، شدیدترین ناآرامی‌های مدنی فرانسه در سالهای اخیر بوده‌اند.
سوفی بینه، دبیرکل اتحادیه کارگری CGT، گفت دولت تلاش کرده بود مانع برگزاری تجمع‌ها شود، اما اعتراضات از همیشه گسترده‌تر شده است. او شمار شرکت‌کنندگان در تجمع‌های سراسر فرانسه را پیش از آغاز راهپیمایی پاریس حدود ۲۵۰ هزار نفر برآورد کرد.
روی یکی از پلاکاردهای معترضان در لیون نوشته شده بود: «دانش‌آموزان، بازنشستگان، دانشجویان و کارگران، همه با هم؛ اتحاد پیروز می‌شود.»
جلال ایجادی، جامعه‌شناس، در گفت‌وگو با ایران‌اینترنشنال گفت افزایش قدرت خرید و دستمزدها، از جمله افزایش ۱۰ درصدی حداقل دستمزد، از مطالبات اصلی معترضان است.
او افزود اتحادیه‌های کارگری و کارمندی و نیروهای چپ از اعتراضات حمایت می‌کنند و دولت باید برای یافتن راه‌حلی موقت با نمایندگان کارگران و دانشجویان مذاکره کند.
چند سیاستمدار برجسته فرانسه، از جمله ژان‌لوک ملانشون و رافائل گلوکسمن، که از نامزدهای انتخابات ریاست‌جمهوری پیش رو هستند، در اعتراضات شرکت کردند.
گلوکسمن در آغاز راهپیمایی پاریس گفت: «این کشور به عدالت نیاز دارد.»
او بر ضرورت متحد کردن مردم فرانسه و احیای خدمات عمومی تاکید کرد.
آتش‌سوزی در یک دبیرستان و تعطیلی برج ایفل
وزارت کشور فرانسه اعلام کرد پرتاب مواد آتش‌بازی باعث آتش‌سوزی در دبیرستانی نزدیک شهر تولوز، در جنوب غربی این کشور، شد.
در پی این حادثه، دانش‌آموزان و کارکنان مدرسه تخلیه شدند و آتش‌نشانان آتش را مهار کردند.
ادوارد ژوفره، وزیر آموزش فرانسه، در شبکه اجتماعی ایکس این اقدام را «رسوایی مطلق» خواند.
در پاریس نیز دانش‌آموزان دبیرستانی و دیگر معترضان با قرار دادن سطل‌های زباله، خیابانی را مسدود کردند و با پلیس ضدشورش روبه‌رو شدند.
تجمع‌ها در لیون، مارسی و نانت از صبح آغاز شد و راهپیمایی اصلی پاریس بعدازظهر از میدان جمهوری به راه افتاد.
برج ایفل نیز در پی اعتصاب سراسری تعطیل شد.
استقرار ۷۰ هزار نیروی پلیس در سراسر فرانسه
حدود ۷۰ هزار نیروی پلیس در سراسر فرانسه مستقر شدند؛ رقمی مشابه شمار نیروهای مستقر در آخر هفته‌های اخیر.
ناآرامی‌ها و غارت فروشگاه‌ها در ۲۵ مهر نیروهای امنیتی را غافلگیر کرد، به فروشگاه‌ها و ساختمان‌های عمومی آسیب رساند و انتقادها از نحوه مدیریت بحران از سوی مکرون را افزایش داد.
مقام‌های فرانسه پس از این ناآرامی‌ها، مقررات منع رفت‌وآمد و ممنوعیت تجمع‌های بزرگ را اعمال کردند و گروه‌های معترض را ملزم کردند مسیرهایی جایگزین و دور از خیابان‌های اصلی برای راهپیمایی انتخاب کنند؛ اقداماتی که با اعتراض اتحادیه‌های کارگری روبه‌رو شد.
دولت فرانسه از شیوه عملکرد پلیس دفاع کرده، اما گفته است موارد احتمالی تخلف ماموران بررسی خواهد شد.
مهدی دومونتروتی، آتش‌نشان ۴۵ سالهای که در تجمع پاریس شرکت داشت، گفت: «حقوق ما همگام با تورم افزایش نیافته است.»
او با اشاره به آتش‌سوزی‌های جنگلی که بر اثر موج‌های گرمای شدید تابستان تشدید شدند، گفت این حوادث نشان داد که برای مقابله با بحران‌ها به منابع بیشتری نیاز است.
این اعتصاب همچنین باعث کاهش تولید برق هسته‌ای فرانسه در ساعات اولیه پنجشنبه شد، اما اختلال عمده‌ای در شبکه حمل‌ونقل گزارش نشد.
وزارت آموزش فرانسه اعلام کرد کمی بیش از ۱۵ درصد معلمان این کشور در اعتصاب شرکت کردند.
آلیس مارتینوویچ، دانشجوی ۱۸ ساله حاضر در تجمع پاریس، درباره نگرانی‌ها از آینده، دستمزدها و خدمات عمومی صحبت کرد و ابراز امیدواری کرد نامزدهای انتخابات ریاست‌جمهوری به دیدگاه‌های جوانان و دانشجویان توجه کنند.
این اعتراضات در شرایطی برگزار شد که تنها پنج ماه تا انتخابات ریاست‌جمهوری فرانسه باقی مانده است؛ انتخاباتی که به گزارش رویترز، ممکن است مارین لوپن، چهره راست افراطی، و ژان‌لوک ملانشون، سیاستمدار چپ رادیکال، در دور دوم آن با یکدیگر رقابت کنند.
مکرون که دومین دوره ریاست‌جمهوری خود را می‌گذراند، امکان نامزدی مجدد در این انتخابات را ندارد.
مهدی تارتار، سرمربی پرسپولیس، در نشست خبری پیش از دیدار با فجرسپاسی، به اتهام‌های بهنام ابوالقاسم‌پور، مدیرعامل استقلال خوزستان، واکنش نشان داد و تاکید کرد که این موضوع را تا روشن شدن حقیقت پیگیری خواهد کرد.
ابوالقاسم‌پور پیش‌تر مدعی شده بود که تارتار در آستانه مسابقه با یکی از بازیکنان استقلال خوزستان تماس گرفته و برای جذب او ابراز تمایل کرده است.
تارتار در پاسخ به این اظهارات گفت: «۲۰ سال مربیگری کرده‌ام و قبل از آن حدود ۱۸ تا ۱۹ سال بازی کردم و همه مرا می‌شناسند. در این سال‌ها با نزدیک به ۶۰۰ بازیکن کار کرده‌ام که می‌توانند گواه رفتار حرفه‌ای من باشند. در تمام این مدت هیچ حرف‌وحدیث و پرونده‌ای نداشته‌ام.»
او درباره این ادعا که یکی از رقبای پرسپولیس برای مطرح شدن چنین اتهام‌هایی به استقلال خوزستان کمک مالی کرده است، گفت: «من این مسایل را نمی‌دانم و نمی‌توانم به کسی تهمت بزنم. بعضی‌ها با بردن نام بزرگ پرسپولیس می‌خواهند دیده شوند و برای ما حاشیه درست کنند.»
سرمربی پرسپولیس افزود: «من آبرویم را با هیچ‌چیز عوض نمی‌کنم و قطعا تا آخر پیگیر این موضوع هستیم. باید مشخص شود چه کسی انسان خوبی است و چه کسی همان کثافت‌کاری‌هایی را انجام می‌دهد که درباره آن صحبت می‌شود.»
تارتار درباره وعده قهرمانی در پرسپولیس در سال سوم گفت: «مورینیو پیش از مسابقه و در آرامش کامل درباره نیاز به سه سال زمان صحبت کرد، اما من بعد از یک بازی پرهیجان مقابل نساجی این حرف را زدم و آمادگی پاسخ دادن به آن سوال را نداشتم. نباید از آن کلمه قهرمانی استفاده می‌کردم.»
سرمربی پرسپولیس تاکید کرد: «ما باید از سال اول برای قهرمانی بجنگیم. طبیعی است که برای ساختن یک تیم کامل به زمان نیاز داریم، اما این به معنای کنار گذاشتن هدف قهرمانی نیست.»
او افزود: «ما باید برای قهرمانی در هر سه جام بجنگیم و این هدف دور از دسترس نیست. در نخستین پنجره نقل‌وانتقالات آن‌قدر خوب عمل کردیم که حالا با مدعیان رقابت می‌کنیم و یکی از مدعیان اصلی قهرمانی هستیم.»
تارتار درباره انتقادهایی که از عملکردش مطرح می‌شود، گفت: «هر وقت از من انتقاد می‌شود، صبح‌ها ساعتم را کوک می‌کنم و یک ساعت زودتر از خواب بیدار می‌شوم تا بیشتر کار کنم. حتما ضعفی در کارم وجود دارد که این‌قدر انتقاد می‌شود.»
او با درخواست حمایت از بازیکنان جوان پرسپولیس افزود: «هرچقدر می‌خواهند مرا بزنند، ولی بازیکنانم را نزنند. آن‌ها جوان هستند. من پوستم کلفت است، سختی زیادی کشیده‌ام و از چیزی نمی‌ترسم.»
تارتار با اشاره به صدرنشینی پرسپولیس در هفته یازدهم گفت: «خوش‌بین‌ترین هوادار پرسپولیس هم فکر نمی‌کرد در هفته یازدهم صدرنشین باشیم.»
تارتار درباره قطعی شدن برگزاری جام حذفی گفت: «این تصمیم برای فوتبال ما بهتر است. تیم‌های رده‌های پایین‌تر با انگیزه بیشتری شرکت می‌کنند و استعدادهای تازه‌ای دیده می‌شوند. دیگر بهانه‌ای برای کمبود زمان برگزاری جام حذفی وجود ندارد.»
او در واکنش به تعویق جام ملت‌های آسیا و احتمال دعوت بازیکنان جوان پرسپولیس به تیم ملی نیز گفت: «فرصت خوبی است که در مسابقات تدارکاتی و فیفادی، جوانان را ارزیابی کنیم. قطعا مربیان تیم ملی این موضوع را در نظر می‌گیرند و باید به سلیقه کادر فنی احترام بگذاریم.»
وزیران امور خارجه جمهوری اسلامی و چند کشور منطقه در مجموعه‌ای از تماس‌های تلفنی درباره کاهش تنش‌ها و دستیابی به صلح گفت‌وگو کردند. وزارت امور خارجه عمان نیز در بیانیه‌ای از تلاش برای دستیابی به تفاهم‌هایی با هدف ازسرگیری کشتیرانی بدون مانع در تنگه هرمز خبر داد.
وزارت امور خارجه عمان پنجشنبه ۱۴ آبان اعلام کرد بدر بن حمد البوسعیدی، وزیر امور خارجه این کشور، و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، آخرین تحولات رایزنی‌ها برای دستیابی به تفاهم‌های عملی، سیاسی و فنی درباره تنگه هرمز را بررسی کردند.
بر اساس این بیانیه، دو وزیر بر ضرورت گذار از کاهش تنش به تثبیت تفاهم‌های پایدار مبتنی بر سازوکارهای عملی و فنی برای ایمن‌سازی گذرگاه‌های دریایی و تضمین جریان تجارت بین‌المللی و انرژی تاکید کردند. عمان هدف این ترتیبات را پایان دادن به وضعیت جنگی و جلوگیری از تکرار درگیری‌ها در منطقه عنوان کرد.
در این بیانیه همچنین بر احترام به حاکمیت کشورها، در نظر گرفتن منافع مشروع همه طرف‌ها و فراهم کردن شرایط ازسرگیری مذاکرات برای حل مسائل زمینه‌ساز تنش تاکید شد.
دو وزیر توافق کردند رایزنی و هماهنگی‌ها را ادامه دهند، اما بیانیه جزییاتی درباره ساز و کارهای پیشنهادی یا زمان اجرای احتمالی تفاهم‌ها ارائه نکرد.
پنج تماس عراقچی از صبح تا عصر
پیش از انتشار بیانیه عمان، کانال رسمی تلگرامی عراقچی از تماس صبح پنجشنبه او با بوسعیدی خبر داد. روایت طرف ایرانی به گفت‌وگو درباره تحولات منطقه و روند سیاسی و دیپلماتیک دستیابی به صلح و ثبات محدود بود و اشاره‌ای به مذاکرات درباره تنگه هرمز یا ترتیبات امنیت دریایی نداشت.
عراقچی عصر پنجشنبه نیز در تماس‌های جداگانه با فیصل بن فرحان، وزیر امور خارجه عربستان سعودی، و محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست‌وزیر و وزیر امور خارجه قطر، درباره تحولات منطقه و آخرین تلاش‌های دیپلماتیک برای برقراری ثبات گفت‌وگو کرد.
وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی در اطلاعیه‌ای دیگر، از تماس‌های عصرگاهی عراقچی با هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، و شیخ جراح جابر الاحمد الصباح، وزیر امور خارجه کویت، خبر داد و اعلام کرد محور این دو تماس نیز تحولات منطقه و ابتکارهای دیپلماتیک برای حفظ ثبات بوده است؛ به این ترتیب، شمار تماس‌های اعلام‌شده عراقچی با وزیران امور خارجه کشورهای منطقه در پنجشنبه به پنج مورد رسید.
رایزنی‌ها به تماس با تهران محدود نبود. وزارت امور خارجه پاکستان نیز پنجشنبه از گفت‌وگوی تلفنی محمد اسحاق دار، معاون نخست‌وزیر و وزیر امور خارجه این کشور، با بوسعیدی خبر داد.
طبق این اطلاعیه، دو طرف درباره تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی و روابط دوجانبه گفت‌وگو کردند و خواستار ادامه تلاش‌های دیپلماتیک برای صلح و ثبات شدند.
این تماس‌ها در پی رایزنی قطر و عربستان سعودی انجام شد که وزارت امور خارجه قطر ۱۲ آبان در بیانیه‌ای از آن خبر داده بود. طبق آن بیانیه، آل ثانی در تماس با بن فرحان بر حمایت دوحه از ابتکارهای دیپلماتیک برای تضمین آزادی کشتیرانی و دستیابی به توافقی جامع برای صلح پایدار تاکید کرد.
آزادی کشتیرانی و دستیابی به تفاهمی پایدار، محور مشترک بیانیه‌های قطر و عمان بود. تماس‌های پنجشنبه نیز کشورهای بیشتری را درگیر رایزنی درباره ثبات منطقه کرد، اما اطلاعیه‌های منتشرشده روشن نکردند که آیا این گفت‌وگوها بخشی از یک ابتکار مشترک است یا طرف‌ها درباره طرح واحدی مذاکره می‌کنند.
تلاش چین در کنار رایزنی‌های منطقه‌ای
در کنار این تماس‌ها، رویترز در تحلیلی از افزایش تلاش چین برای ایفای نقشی بزرگ‌تر در پایان جنگ ایران و آمریکا خبر داد، اما توانایی پکن برای میانجیگری را محدود ارزیابی کرد.
در روزهای گذشته شی جین‌پینگ، رییس‌جمهوری چین، در دیدار با سلطان عمان تاکید کرد خلیج فارس نباید به میدان رقابت قدرت‌های بزرگ تبدیل شود. وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، نیز با مقام‌هایی از جمهوری اسلامی و عربستان سعودی دیدار کرد.
پکن همچنین برنامه اعزام فرستاده ویژه به منطقه را در دستور کار دارد.
به‌نوشته رویترز، نفوذ اقتصادی چین بر تهران لزوما به توانایی وادار کردن جمهوری اسلامی به پذیرش توافق تبدیل نمی‌شود و پکن باید میان روابط خود با ایران، کشورهای عربی خلیج فارس و آمریکا توازن برقرار کند.
رویترز قطر را هدایت‌کننده تازه‌ترین تلاش‌ها برای جلوگیری از تشدید جنگ توصیف کرد. این تلاش‌ها در شرایطی صورت می‌گیرد که ترامپ احتمال حملات بیشتر را رد نکرده و تهران بازگشایی تنگه هرمز را به توافق و تحقق شروطی از جمله رفع محاصره بنادر ایران مشروط کرده است.
رایزنی‌های منطقه‌ای در حالی ادامه دارند که حملات سپاه پاسداران به کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز طی روزهای اخیر افزایش یافته است و آمریکا نیز شامگاه دوشنبه ۱۱ آبان حمله‌ای که محدود خوانده‌شده به جزیره قشم انجام داد.
رویترز ۱۲ آبان گزارش داد در کنار تبادل پیام‌ها میان تهران و واشینگتن، قدرت‌های منطقه‌ای نیز برای جلوگیری از تشدید مناقشه خاورمیانه رایزنی می‌کنند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، ۱۲ آبان از ادامه رایزنی‌های تهران و ریاض خبر داد و گفت: «هدف ما دستیابی به ترتیبات امنیتی جدید در منطقه به دور از حضور نظامی نیروهای خارجی است.»
هفته گذشته، مقام‌های ارشد عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان برای نخستین بار از ماه اوت، در تهران با همتایان ایرانی خود دیدار کردند.
