بزرگداشت کوروش کبیر و زادروز شاهزاده؛ حمایت ایرانیان از هویت ملی و بازگشت پهلوی

این منبع که می‌گوید پس از خیزش «زن، زندگی، آزادی» ۱۴۰۱ از نیروی انتظامی اخراج شده و همچنان با شماری از همکارانش ارتباط دارد. او اطلاعات خود درباره سرکوب ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه را حاصل تماس با همکاران سابقش توصیف کرده است.

روایت او، در کنار پیام‌های شهروندان درباره نفوذ افراد مسلح در تجمعات، تیراندازی از ساختمان‌های حکومتی و پشت‌بام‌ها، بازداشت مجروحان و یورش به خانه‌ها، ابعاد گوناگون سرکوب در استانی را نشان می‌دهد.

در استان فارس اعتراض در دست‌کم ۲۴ شهرستان در روایات و ویدیوهای ارسالی به ایران اینترنشنال گزارش و مستند شده است.

گسترش انقلاب ملی از شیراز تا شهرهای کوچک و مناطق صنعتی

بر اساس مجموعه اطلاعات رسیده، انقلاب ملی ایرانیان در فارس از اوایل دی‌ماه با تجمع‌های خیابانی و اعتصاب کسبه گسترش یافت و در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی، هم‌زمان با فراخوان شاهزاده رضا پهلوی، به مرحله‌ای گسترده‌تر رسید.

شهرستان‌هایی که به اعتراضات دی‌ماه پیوستند از شیراز تا مرودشت، ممسنی، فیروزآباد، کوه‌چنار، آباده، جهرم، کازرون، داراب، فسا، رستم، گراش، نی‌ریز، لامرد، پاسارگاد، جویم، زرقان، سپیدان، قیر و کارزین، استهبان، ارسنجان، اقلید، سروستان و لارستان را در بر می‌گیرد.

این مناطق ۲۴ شهرستان از ۳۷ شهرستان فارس، معادل حدود ۶۵ درصد شهرستان‌ها را شامل می‌شود. بیش از ۸۰ درصد جمعیت استان، شامل فارس‌ها، عرب‌ها، قشقایی‌ها و لرها، در این شهرستان‌ها ساکن‌اند.

در مرودشت، گزارش‌هایی از فعالیت مخبران حکومتی برای کشتار و سرکوب از ۱۲ دی و اعتصاب کسبه در ۱۴ دی دریافت شده است. در آباده نیز شاهدی عینی از تجمع جوانان در میدان ولیعصر در ۱۴ دی با شعار «این آخرین نبرده، پهلوی برمی‌گرده» و حمله ماموران با گاز اشک‌آور خبر داده است. اعتصاب کسبه در لپویی، جهرم و کوه‌چنار نیز در پیام‌های رسیده دیده می‌شود.

دامنه اجتماعی تجمعات، بر اساس روایت حاضران، به جوانان یا یک گروه مشخص محدود نبود. یکی از معترضان حاضر در محدوده پارامونت شیراز در ۱۹ دی گفته است زنان و مردان، سالمندان و جوانان در خیابان بودند و با افزایش جمعیت، نیروهای حکومتی به سمت فلکه ستاد عقب نشستند.

در لامرد، یک شهروند از حضور کارگران صنعت آلومینیوم در اعتراضات روایت کرده و در جهرم، شاهدی عینی جمعیت معترضان پس از فراخوان شاهزاده رضا پهلوی را فراتر از انتظار خود توصیف کرد. در سروستان، به گفته یکی از ساکنان، مردم در ۱۸ دی هم صبح و هم شب به خیابان آمدند.

شبکه مخبران چگونه جذب و مسلح شد؟

یک پرسنل سابق نیروی انتظامی در روایت ارسالی به ایران‌اینترنشنال از افرادی با عنوان «هادی» در سازمان اطلاعات فراجا نام برده که مسئول جذب و اداره منابع و مخبران بوده‌اند.

به‌گفته او، این شبکه مخبران دو دسته از افراد را دربر می‌گرفت: «مخبر گرم»، شامل افراد وابسته به حاکمیت، و «مخبر سرد»، شامل افرادی که او آنان را از میان افراد دارای سابقه «شرارت» یا فعال در فروش مواد مخدر و مشروبات الکلی معرفی کرده است.

100%

این کارمند سابق فراجا می‌گوید گروه دوم پس از بازداشت و تشکیل پرونده، با وعده کاهش مجازات یا امکان ادامه فعالیت خود به همکاری کشانده می‌شدند. کارمندان، بسیجیان و مسئولان ادارات نیز در دسته افراد وابسته به حکومت قرار گرفته‌اند.

بر اساس همین روایت، رستوران زمرد، معروف به طلائیه، در محدوده دروازه قرآن شیراز و متعلق به نیروی انتظامی، یکی از محل‌های استقرار، توجیه و آموزش اعضای شبکه بود. مجتمع شهید فعال در خیابان احمدی‌نو نیز به‌عنوان محل دیگری برای گردآوری و تجهیز آنان معرفی شده است. این مجتمع انتظامی پیشتر هم برای مانورهای امنیتی حکومت مورد استفاده متعدد بوده است.

این منبع از توزیع کارت‌های اعتباری دو میلیون تومانی بین مخبران برای خرید از فروشگاه‌های اتکا خبر داده است. همچنین او به توزیع ماسک مشکی و آماده‌سازی موتورسیکلت‌ها اشاره کرده است.

به‌گفته این منبع، موتورها برای تیم‌های دو نفره آماده شده بودند: راکب به اسلحه کلت و سرنشین به قمه مجهز می‌شد.

روایت‌هایی جداگانه از شهروندان، از حضور گروه‌های مسلح و موتورسواران مخبر با ظاهر غیرنظامی در میان معترضان حکایت دارد. یک شاهد در شیراز گفته است در شب ۱۹ دی، افرادی آشنا در شهر را با لباس‌های هماهنگ مشکی و قمه دیده که گروه‌های چندنفره تشکیل می‌دادند و کسانی را که به آنان می‌پیوستند به ماموران تحویل می‌دادند.

در مرودشت نیز گزارشی از گردش موتورسواران و دوچرخه‌سوارانی با خورجین یا گونی ثبت شده که بنا بر روایت ارسالی، معترضان را شناسایی و به سپاه و بسیج معرفی می‌کردند.

از تیراندازی از مراکز حکومتی تا یورش به خانه‌ها و بیمارستان‌ها

در شیراز، روایت‌های شهروندان به تیراندازی در محدوده استانداری، فلکه ستاد و ساختمان موسوم به پلاک ۱۰۱ حفاظت اطلاعات اشاره کرده‌اند.

یکی از حاضران در تجمع مقابل استانداری گفت تجمع از حوالی ساعت شش عصر شکل گرفت و با وجود شلیک گاز اشک‌آور و حمله ماموران، جمعیت افزایش یافت. به‌گفته او، حدود ساعت هشت و ۴۵ دقیقه تیراندازی با گلوله جنگی آغاز شد و سپس دو خودروی زرهی از محوطه استانداری بیرون آمدند و ماموران پشت سر آن‌ها پیشروی کردند.

شاهد دیگری از شلیک افراد مسلح از داخل ساختمان حفاظت اطلاعات و تیراندازی از پشت‌بام ساختمان روبه‌رو، که آن را بانک رفاه مرکزی شیراز معرفی کرده، خبر داده است. در روایتی دیگر، شهروندی گفته نیروها از بالای زیرگذر باهنر به سوی جمعیتی که در محدوده میدان پارسه حرکت می‌کرد تیراندازی کردند.

100%

در آباده، یک شاهد از یورش گروه‌های سه و چهار نفره لباس‌شخصی با خودروهای پلاک شخصی به نوجوانان در کوچه‌ها، ضرب‌وشتم و گرفتن تلفن‌های همراه آنان خبر داده است. شاهد دیگری گفت در جریان درگیری‌های پنجشنبه، نیروهای بسیج از داخل یک مسجد به مردم تیراندازی کردند و پس از آن مسجد به آتش کشیده شد.

در کوه‌چنار، اطلاعات ارسالی از ایجاد موضع روی بام اداره راهنمایی و رانندگی در ۱۸ دی حکایت دارد. شهروندان از این شهرستان در روایت ارسالی گفته‌اند از پشت‌بام‌های بلند به کوچه ساسانی‌آباد در شب ۱۹ دی تیراندازی صورت گرفت.

در لامرد، یک شهروند گفته نیروها در شب دوم تجمعات ورودی‌های شهر را بستند تا ساکنان بخش‌ها و روستاهای اطراف نتوانند به معترضان بپیوندند. به‌گفته او، حدود ۱۵۰ نفر، از جمله شمار زیادی از کارگران آلومینیوم، در یورش شبانه به خانه‌ها و خوابگاه‌ها بازداشت شدند.

شاهد دیگری گفته حدود ساعت ۹ شب ۲۰ دی، موتورسیکلت‌های نیروهای سرکوب را در محوطه فرمانداری لامرد دیده است.

در سروستان، یک شهروند از شلیک ساچمه، بازداشت گسترده معترضان و بازداشت پزشکان خبر داده است. در جهرم نیز شاهدی گفته شدت تیراندازی در شب دوم فراخوان افزایش یافت. پیام دیگری از این شهر حاکی از شلیک به آمبولانسی است که برای انتقال یک مجروح آمده بود.

شلیک به چشم معترضان در شیراز

مراکز درمانی شیراز نیز در روایت‌های سرکوب از جمله اماکنی بوده‌اند که مورد سرکوب قرار گرفتند. یکی از شاهدهای اعتراضات از مراجعه بیش از صد نفر با آسیب ناشی از اصابت ساچمه به چشم به بیمارستان‌های خلیلی و نمازی در ۱۸ و ۱۹ دی خبر داده و گفته کودکان هفت، ۱۰ و ۱۳ ساله نیز در میان مجروحان بودند.

منبع دیگری که خود را از کارکنان بیمارستان معرفی کرده، از حضور نیروهای امنیتی در بیمارستان امتیاز، معروف به رجایی، و جلوگیری از ارائه خدمات درمانی به شماری از مجروحان خبر داده است.

در کنار این موارد، شهروندی از استقرار نیروها در یک مهدکودک نزدیک میدان پارسه و رفت‌وآمد ماموران به یک مغازه دخانیاتی در محله شاه‌قل‌بیگی شیراز گزارش داده است. این روایت، استفاده از فضاهای غیرنظامی برای استقرار و پشتیبانی نیروها را که در دیگر استان‌ها روایت شده بود، مورد تایید قرار می‌دهد.

مثلث بحران هم‌زمان با انقلاب ملی در فارس

انقلاب ملی ایرانیان در فارس با فراخوان شاهزاده رضا پهلوی و همزمان با گسترش نارضایتی سیاسی، محرومیت اجتماعی و فشار بر منابع معیشت گسترش یافت.

در حوزه سیاسی، میزان پایین مشارکت انتخاباتی یکی از نشانه‌های فاصله گرفتن بخش بزرگی از جامعه از حکومت بود. این شکاف سیاسی در میزان مشارکت انتخاباتی استان مشهود است.

بر اساس گزارش منتشرشده به‌نقل از رییس ستاد انتخابات فارس، در دور اول انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳ بیش از ۳۶ درصد واجدان شرایط استان رای دادند؛ به این ترتیب نزدیک به دو سوم آنان در رای‌گیری شرکت نکردند. این در حالی است که در سال ۱۳۸۸ میزان مشارکت در انتخابات بحث‌برانگیز ریاست‌جمهوری در این استان بیش از ۸۷ درصد گزارش شده بود.

در حوزه اجتماعی، حاشیه‌نشینی و نابرابری در دسترسی به خدمات، مسئله‌ای ریشه‌دار در شیراز و پیرامون آن بوده است. در شهریور ۱۴۰۰، یکی از اعضای شورای شهر از وجود مشکل حاشیه‌نشینی در ۴۰ روستای عمدتا واقع در جنوب، جنوب شرق و جنوب غرب شیراز خبر داده و گفته بود بیشتر این روستاها از خدمات زیربنایی محروم‌اند.

بحران سوم، فشار اقتصادی ناشی از کم‌آبی و آسیب‌پذیری معیشت وابسته به کشاورزی بود. مدیرعامل آب منطقه‌ای فارس چهارم دی ۱۴۰۴، اندکی پیش از گسترش اعتراضات، اعلام کرد بیش از ۹۰ درصد محدوده‌های مطالعاتی آب زیرزمینی استان در وضعیت ممنوعه و ممنوعه بحرانی قرار دارند. او برداشت بی‌رویه، خشکسالی‌های مکرر، کاهش بارندگی و وابستگی بالای فارس به کشاورزی را از عوامل این وضعیت برشمرد. این محدودیت‌ها، زمینه فشار بر تولید و درآمد خانوارهای متکی به زمین و آب را فراهم می‌کنند.

بر اساس اطلاعات دریافتی، شامگاه جمعه هشتم آبان، در پی تجمع جوانان با لباس‌ها و گریم‌های ویژه هالووین در خیابان ایرانشهر، ماموران راهنمایی و رانندگی و کلانتری مسیر را مسدود کردند و نیروهای بسیجی و لباس‌شخصی برای متفرق کردن جمعیت وارد عمل شدند.

یک شاهد عینی به ایران‌اینترنشنال گفت برخورد نیروهای حکومت به جوانانی که لباس و گریم مخصوص هالووین داشتند، محدود نماند و حتی خانواده‌هایی که در پارک هنرمندان حضور داشتند، هدف برخورد قرار گرفتند.

به گفته او، ماموران به خانواده‌ها دستور می‌دادند بدوند و محل را ترک کنند.

این شهروند با اشاره به استقرار نیروهای بسیجی و لباس‌شخصی و حضور خودروهای هایلوکس در محل، فضای خیابان را چنین توصیف کرد: «شبیه اعتراضات بود. می‌دویدند دنبال مردم و داد می‌زدند متفرق شوید.»

• 

  دادستان تهران خواستار مسدودسازی صفحات تورهای گردشگری و تشدید نظارت بر پوشش شهروندان شد

پیش‌تر اتاق اصناف ایران با انتشار اطلاعیه‌ای، برگزاری هرگونه مراسم هالووین را در اماکن عمومی و واحدهای صنفی ممنوع اعلام کرده بود.

اتاق اصناف هشدار داده بود کافه‌ها، رستوران‌ها و دیگر مراکز پذیرایی در صورت برگزاری یا حتی تبلیغ این جشن، با پلمب و پیگرد قضایی روبه‌رو خواهند شد.

این نهاد دلیل ممنوعیت را «صیانت از شئون فرهنگی، مذهبی و اجتماعی کشور» عنوان کرده بود.

بررسی صفحات کسب‌وکارها در شبکه‌های اجتماعی نشان می‌دهد بسیاری از کافه‌ها و مراکز پذیرایی در پی تهدید به پلمب، ناچار به جمع‌آوری تزیینات هالووین و لغو برنامه‌های این جشن شدند.

جمهوری اسلامی در هفته‌های اخیر فشار بر شهروندان را شدت بخشیده و محدودیت‌های بیشتری بر پوشش و سبک زندگی آنان اعمال کرده است.

به باور برخی کنشگران، حکومت ایران در بحبوحه تنش‌ها با آمریکا و تشدید بحران‌های سیاسی و معیشتی می‌کوشد با افزایش فشار بر فعالیت‌های اجتماعی و ایجاد فضای رعب و وحشت، از شکل‌گیری موج تازه‌ای از اعتراض‌های مردمی جلوگیری کند.

بازداشت شهروندان و تعطیلی کافه‌ها

شاهد عینی در بخش دیگری از اظهاراتش به ایران‌اینترنشنال گفت خود شاهد بازداشت دو نفر در خیابان ایرانشهر بوده است.

اطلاعات رسیده همچنین از ضرب‌وشتم تعدادی از شهروندان و تعطیلی کافه‌های منطقه به دست نیروهای حاضر در محل حکایت دارد.

به گفته این شاهد، برخی افراد نیز با پرچم‌های جمهوری اسلامی در بخش دیگری از خیابان حضور داشتند.

رضا اسماعیل‌پور، رییس پلیس نظارت بر اماکن عمومی فرماندهی انتظامی قزوین، ۹ آبان از شناسایی و پلمب ۱۹ واحد صنفی در چارچوب طرح مقابله با «ترویج جشن غیرایرانی هالووین» خبر داد و این واحدها را «متخلف» خواند.

او همچنین از تشدید «اقدامات کنترلی و نظارتی» با هدف «مقابله با ترویج فرهنگ و سبک زندگی غربی» سخن گفت.

مهدی حسن‌پور، دادستان عمومی و انقلاب مرکز استان یزد، نیز اعلام کرد محل‌های برگزاری جشن هالووین در یزد و اردکان پلمب و برگزارکنندگان آن‌ها احضار شده‌اند.

برخورد جمهوری اسلامی با برگزاری جشن هالووین سابقه دارد و در سال‌های گذشته نیز گزارش‌هایی از پلمب اماکن به همین دلیل منتشر شده است.

پایگاه خبری رویداد۲۴ هشتم آبان در گزارشی با عنوان «نبرد حکومت با کدو تنبل» پرسید: «برخورد امنیتی با سبک زندگی مردم چه فایده‌ای دارد؟»

این رسانه ممنوعیت برگزاری هالووین در کافه‌ها و واحدهای صنفی را ادامه سیاست «برخورد با سبک زندگی و انتخاب‌های فرهنگی جوانان ایرانی» توصیف کرد.

در این گزارش آمده است: «با وجود سال‌ها تهدید، تذکر و پلمب واحدهای صنفی، این جشن همچنان در میان نسل جوان محبوبیت دارد؛ شکافی فرهنگی که به نظر می‌رسد نه با ممنوعیت پر می‌شود و نه با برخوردهای انتظامی و قضایی از میان می‌رود.»

این خبرگزاری شنبه ۹ آبان نوشت برای تحقق عدالت شهری، به‌ویژه در تهران، باید تفاوت‌های اجتماعی و جسمی شهروندان را در نظر گرفت، موانع دسترسی آنان به خدمات و فضاهای عمومی را برطرف کرد و عملکرد مدیریت شهری را با میزان تاثیر اقداماتش بر بهبود زندگی مردم سنجید.

ایسنا تاکید کرد: «شهر به همه شهروندان تعلق دارد و هیچ‌کس نباید برای برخورداری از ابتدایی‌ترین حقوق خود، ناگزیر از عبور از موانعی باشد که حاصل بی‌توجهی، تبعیض یا نادیده‌گرفتن تفاوت‌های انسانی است.»

بر اساس این گزارش، مناسب‌سازی فضاهای شهری و رفع موانع دسترسی شهروندان، فراتر از اقدامات فنی و عمرانی، بخشی از «تعهد اخلاقی و اجتماعی» مدیریت شهری در قبال مردم است.

ایسنا هشدار داد توسعه‌ای که امکانات بیشتری در اختیار گروهی بگذارد و هم‌زمان دیگران را از حضور برابر در فضای عمومی محروم کند، با عدالت فاصله دارد؛ حتی اگر در ظاهر به گسترش زیرساخت‌ها بینجامد.

100%

این گزارش در حالی منتشر شده که افراد دارای معلولیت، علاوه بر موانع رفت‌وآمد، با مشکلات تامین هزینه‌های ضروری زندگی نیز روبه‌رو هستند.

پیش‌تر در ۲۲ تیر، خبرگزاری ایلنا گزارش داد حق پرستاری و کمک‌هزینه لوازم بهداشتی افراد دارای معلولیت با تاخیر پرداخت می‌شود و کمک‌هزینه معیشتی بسیاری از آنان نیز به بهانه «فقدان بودجه» سازمان بهزیستی از خردادماه قطع شده است.

ایلنا تاکید کرد ریشه بحران کنونی را باید در «نادیده انگاشتن» گروه‌های تحت حمایت بهزیستی، به‌ویژه افراد دارای معلولیت، از سوی مسئولان جمهوری اسلامی جست‌وجو کرد.

• 

  هزینه‌های سرسام‌آور اقلام بهداشتی، کابوس روزانه افراد دارای آسیب نخاعی

انتقاد از حکمرانی نمایشی و نبود آمادگی برای جمعیت سالمند

مهدی اقراریان، عضو شورای شهر تهران، در گفت‌وگو با ایسنا از نابرابری میان مناطق مختلف پایتخت در مناسب‌سازی فضاهای شهری انتقاد کرد و برخورداری از منابع مالی کافی را از الزامات رفع موانع تردد افراد دارای معلولیت و گروه‌های توان‌یاب دانست.

اقراریان گفت: «شهرها و مناطقی که از منابع کمتری برخوردارند، در تامین شرایط مناسب زندگی و تردد این گروه‌ها با مشکلات بیشتری مواجه هستند.»

او با انتقاد از «حکمرانی نمایشی» در مدیریت شهری هشدار داد شمار پروژه‌های افتتاح‌شده معیار مناسبی برای سنجش موفقیت شهرداری نیست و باید بررسی شود هر اقدام تا چه اندازه مشکلات شهروندان را برطرف کرده است.

اقراریان با اشاره به پیش‌بینی سالمند شدن حدود ۳۲ درصد جمعیت ایران تا سال ۱۴۳۰، بر ضرورت برنامه‌ریزی برای نیازهای این جمعیت تاکید کرد.

این عضو شورا گفت: «به نظر می‌رسد نه‌تنها شهر تهران آمادگی لازم برای مواجهه با این وضعیت را ندارد، بلکه در حال حاضر نیز برنامه‌ای مشخص، مدون و قابل اتکا که بتواند این مسئله را به‌صورت واقعی و نه نمایشی حل کند، مشاهده نمی‌شود.»

پیش‌تر در ۲۶ مهر، زهرا شمس‌احسان، رییس کمیته اجتماعی شورای شهر تهران، از بی‌توجهی به دستورالعمل حضور نمایندگان افراد دارای معلولیت در کمیته‌های مناسب‌سازی مناطق ۲۲ گانه انتقاد کرد.

شمس‌احسان به شهرداری یک ماه فرصت داد جایگاه این نمایندگان را از عضو افتخاری به «عضو دارای حق رای» ارتقا دهد.

او تاکید کرد دسترسی برابر به امکانات شهری زمانی محقق می‌شود که افراد دارای معلولیت در تصمیم‌گیری درباره فضاهای زندگی روزمره خود مشارکت مستقیم داشته باشند.

به گزارش اکسیوس، به نقل از منابع دیپلماتیک، میانجی‌های قطری جمعه هشتم آبان بیش از ۱۲ ساعت در تهران مذاکره کردند تا پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، زمینه توافقی برای بازگشت دو طرف به مذاکرات مستقیم را فراهم کنند و مانع آغاز جنگ پس از انتخابات شوند. قرار است این گفت‌وگوها روز شنبه در دوحه ادامه یابد.

یک منبع دیپلماتیک به اکسیوس گفت نمایندگان قطر در طول مذاکرات جمعه به‌طور مرتب با کاخ سفید در تماس بودند. او از «پیشرفت مثبت» خبر داد، اما تاکید کرد تلاش‌ها برای دستیابی به توافق همچنان ادامه دارد.

اختلاف بر سر ترتیب امتیازها، مذاکرات را متوقف کرده است
قطر تلاش می‌کند حکومت ایران و آمریکا را بر سر مجموعه‌ای از اقدامات متقابل به توافق برساند؛ اقداماتی که طی چند روز اجرا شود و مسیر مذاکرات مستقیم درباره برنامه هسته‌ای ایران و دیگر مسائل را باز کند.

• 

  سخنگوی ارتش پاکستان: با خوش‌بینی محتاطانه به میانجی‌گری میان تهران و واشینگتن نگاه می‌کنیم

به گفته یک مقام آمریکایی، مانع اصلی دو خواسته متعارض است: دولت دونالد ترامپ می‌خواهد [حکومت] ایران هم‌زمان با ازسرگیری مذاکرات، امتیازهای هسته‌ای بدهد؛ در مقابل، تهران خواستار رفع محاصره دریایی، آزادسازی دارایی‌های مسدود‌شده و اجازه فروش نفت پیش از بازگشت به گفت‌وگوهاست.

بر اساس گزارش اکسیوس، میانجی‌های قطری می‌کوشند [حکومت] ایران را به پذیرش بازدید بازرسان سازمان ملل از تاسیسات هسته‌ای بمباران‌شده متقاعد کنند. در این پیشنهاد، بازدید بازرسان اقدامی اعتمادساز خواهد بود که آمریکا در مقابل آن بخشی از تحریم‌ها را کاهش می‌دهد.

مقام ایرانی از تکمیل طرح پاسخ نظامی خبر داد
هم‌زمان با تلاش‌های دیپلماتیک، خبرگزاری تسنیم اظهارات «یک مقام ارشد امنیتی» ایران در گفت‌وگو با شبکه المیادین را بدون اعلام نامش، بازتاب داده که گفته «طرح جامع و عملیاتی» نیروهای مسلح برای واکنش به حمله احتمالی تکمیل شده است.

این مقام در گفت‌وگو با شبکه وابسته به حزب‌الله لبنان گفت تصمیم برای پاسخی «قاطع، جامع و بسیار گسترده» به هرگونه حمله نظامی قطعی است و مدعی شد شدت پاسخ ایران فراتر از تصور دشمنان و حامیان منطقه‌ای آن‌ها خواهد بود.

• 

  ابهام در چشم‌انداز سیاسی اسرائیل؛ دولت وحدت ملی، ائتلاف با احزاب عرب یا انتخابات دوباره؟

او همچنین تهدید کرد در صورت آنچه «اقدامات تروریستی» دشمن خواند، فهرست اهداف حکومت ایران گسترش می‌یابد و مراکز، تاسیسات و مقرهای سیاسی «دشمنان و حامیان منطقه‌ای آن‌ها» را نیز در بر می‌گیرد. این مقام چنین مراکزی را «اهداف مشروع» توصیف کرد، اما جزئیات بیشتری درباره طرح عملیاتی یا مصادیق این اهداف ارائه نداد.

نزدیکان ترامپ بر سر مذاکره یا حمله اختلاف دارند
اکسیوس به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد پیت هگست، وزیر جنگ، و مارکو روبیو، وزیر خارجه، به امکان دستیابی به توافق هسته‌ای با حکومت کنونی ایران به‌شدت بدبین‌اند و از تضعیف بیشتر آن، از جمله با حملات تازه، حمایت می‌کنند.

در مقابل، جی‌دی ونس، معاون رییس‌جمهوری، و استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان ترامپ، خواهان ازسرگیری مذاکرات‌اند. اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری و مسئول کارزار «عملیات طرد اقتصادی»، نیز از ترامپ می‌خواهد پیش از بازگشت به درگیری نظامی، فرصت بیشتری برای اثرگذاری فشار اقتصادی بدهد.

ترامپ جمعه هشتم آبان به خبرنگاران گفت گفت‌وگوها در جریان است و افزود: «راستش را بخواهید، وقت داریم. این یک جنگ است، اما جنگی معمولی نیست.»

کشورهای منطقه فرصت بیشتری برای دیپلماسی می‌خواهند
یک منبع منطقه‌ای به اکسیوس گفت مصر، ترکیه، عراق، پاکستان و عربستان سعودی، حکومت ایران را به پذیرش ازسرگیری مذاکرات پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا ترغیب کرده‌اند. رهبران عربستان سعودی و ترکیه نیز در روزهای اخیر از ترامپ خواسته‌اند به دیپلماسی فرصت بیشتری بدهد.

• 

  جمهوری اسلامی برای نخستین بار از سال ۲۰۱۹ با مین چسبان به نفتکشی در تنگه هرمز حمله کرد

در مقابل، به گزارش اکسیوس، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، تلاش می‌کند ترامپ را به آغاز عملیاتی مشترک علیه حکومت ایران بلافاصله پس از انتخابات متقاعد کند.

یک مقام آمریکایی احتمال داده است شکست سنگین جمهوری‌خواهان در انتخابات، تمایل ترامپ به اقدام نظامی گسترده را افزایش دهد. با این حال، یک مقام کاخ سفید به اکسیوس گفته نتایج انتخابات در تصمیم‌گیری رییس‌جمهوری درباره ایران نقشی نخواهد داشت.

خطر گسترش جنگ به منطقه پابرجاست
اکسیوس هشدار داده است ازسرگیری جنگ می‌تواند علاوه بر ایران، کشورهای حوزه خلیج فارس را نیز با ویرانی گسترده روبه‌رو کند و بحران جهانی انرژی را تشدید کند.

بر اساس این گزارش، حکومت ایران تهدید کرده است در پاسخ به حمله آمریکا به زیرساخت‌های انرژی خود، تاسیسات نفت و گاز عربستان سعودی، امارات، قطر، کویت و بحرین را هدف قرار دهد. اکسیوس همچنین نوشته است حمله احتمالی آمریکا به ایران با مشارکت اسرائیل انجام خواهد شد و می‌تواند حملات موشکی تلافی‌جویانه حکومت ایران و احتمالا حملات حزب‌الله به اسرائیل را در پی داشته باشد.

در گزارش «انزوای ایران به روایت اعداد» که ایران‌اینترنشنال نسخه‌ای از آن را دریافت کرده، تصویری از فشار هم‌زمان بر بازار ارز، قیمت‌ها، تجارت نفت، حمل‌ونقل و دسترسی مالی حکومت ایران ارائه شده است. این سند، ارزیابی نهاد مجری تحریم‌های آمریکاست.

کارزار موسوم به «عملیات طرد اقتصادی» در ۲۴ اوت ۲۰۲۶، برابر با دوم شهریور ۱۴۰۵، به دستور دونالد ترامپ و با هدایت اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، آغاز شد. واشینگتن هدف آن را قطع منابع مالی حکومت ایران و شبکه‌های پشتیبان آن اعلام کرده است.

دلار به ۲۶۸ هزار و ۷۰۰ تومان رسید
بر اساس گزارش خزانه‌داری آمریکا، نرخ دلار در بازار غیررسمی ایران در اکتبر ۲۰۲۶ به دو میلیون و ۶۸۷ هزار ریال، معادل ۲۶۸ هزار و ۷۰۰ تومان، رسید. خزانه‌داری می‌گوید ریال از زمان اعلام کارزار در اواخر اوت، حدود یک‌چهارم ارزش خود را از دست داده است.

100%

نمودار ارائه‌شده، با استناد به پایگاه داده «هاور» (Haver)، روند نرخ رسمی و غیررسمی ارز را از ابتدای سال ۲۰۲۵ نشان می‌دهد. در این نمودار، افزایش قیمت دلار پیش از آغاز کارزار تازه نیز دیده می‌شود و در ماه‌های پایانی شدت می‌گیرد.

افت ارزش ریال، هزینه ریالی خرید کالاها و مواد اولیه خارجی را افزایش می‌دهد. گزارش خزانه‌داری این روند را از عوامل کاهش قدرت خرید و دشوارتر شدن دسترسی ایران به کالاها و خدمات خارجی می‌داند.

تورم نقطه‌به‌نقطه به ۹۰ درصد رسید
گزارش با استناد به آمار مرکز آمار ایران، تورم عمومی در سپتامبر ۲۰۲۶ را ۹۰ درصد اعلام می‌کند.

محور نمودار نشان می‌دهد این رقم، تورم نقطه‌به‌نقطه است؛ یعنی سطح قیمت‌ها در مقایسه با ماه مشابه سال قبل ۹۰ درصد افزایش یافته است. این شاخص با نرخ تورم متوسط دوازده‌ماهه تفاوت دارد.

100%

نمودار، تورم عمومی را در ابتدای سال ۲۰۲۵ حدود ۳۲ درصد نشان می‌دهد.

هرچند خزانه‌داری آمریکا افزایش فشار بر قیمت‌ها را به کارزار خود مرتبط می‌داند، نمودار همین سند نشان می‌دهد بخش بزرگی از جهش تورم پیش از آغاز عملیات در ۲۴ اوت رخ داده بود. بنابراین، این داده‌ها به‌تنهایی سهم کارزار تازه را در افزایش تورم مشخص نمی‌کنند.

تحویل نفت کاهش یافت
خزانه‌داری آمریکا تاکید کرده است که ایران از ۲۵ اوت، یک روز پس از آغاز عملیات، به دلیل محاصره و تحریم‌های هدفمند، هیچ نفتی روی کشتی‌ها بارگیری نکرده است. سند همچنین می‌گوید ایران باقی‌مانده نفت خود را که پیش‌تر در دریا بود، فروخته است.

با این حال، نمودار این بخش شاخص دیگری را اندازه می‌گیرد: میانگین متحرک ۳۰روزه تخلیه روزانه نفت ایرانی یا نفت مشکوک به منشا ایرانی در مقاصد شناخته‌شده.

100%

برآورد بصری از نمودار نشان می‌دهد این میزان از حدود ۱.۳ میلیون بشکه در روز، نزدیک به آغاز عملیات، به حدود ۴۰۰ تا ۴۵۰ هزار بشکه در ۱۹ اکتبر [۲۷ مهر ۱۴۰۵] رسیده است؛ کاهشی در حدود دوسوم. منبع نمودار، شرکت رهگیری محموله‌های انرژی کپلر و محاسبات کارکنان خزانه‌داری معرفی شده است.

• 

  اکسیوس: بسنت فشار اقتصادی را راهی برای سوق دادن تهران به توافق می‌داند

خزانه‌داری پیش‌تر در اطلاعیه ۸ اکتبر، برابر با ۱۶ مهر ۱۴۰۵، از تحریم بخش‌های دیگری از شبکه نفتکش‌ها و پشتیبانان تجارت نفت ایران خبر داده و این اقدامات را بخشی از همان کارزار معرفی کرده بود.

مسیرهای زمینی و هوایی با محدودیت روبه‌رو شدند
گزارش خزانه‌داری آمریکا می‌گوید تلاش [حکومت] ایران برای انتقال تجارت به مسیرهای زمینی، با گلوگاه‌هایی در مرزهای ترکیه، پاکستان، افغانستان و ترکمنستان مواجه شده است.

به روایت سند، هزاران کامیون در گذرگاه مرزی ترکیه معطل مانده‌اند و تاخیرها در مواردی به ۲۰ روز رسیده است. همچنین از انتظار صدها کامیون در مرز پاکستان خبر داده شده، اما زمان دقیق مشاهده و تعداد مشخص کامیون‌ها ذکر نشده است.

در بخش هوانوردی، خزانه‌داری آمریکا می‌گوید امارات متحده عربی، عمان، عراق، گرجستان و جمهوری آذربایجان پرواز شرکت‌های هواپیمایی ایرانی را ممنوع کرده‌اند؛ هرچند برای برخی سفرهای مذهبی به نجف استثناهایی وجود دارد. به گفته این نهاد، ترکیه نیز پروازهای ماهان را متوقف کرده است.

• 

  مقام اتاق بازرگانی: مسیرهای زمینی پاسخگوی نیازهای کشور در شرایط محاصره دریایی نیستند

گزارش همچنین از تمدید تعلیق مسیرهای ایران توسط قطر ایرویز، امارات، ترکیش ایرلاینز و پگاسوس خبر می‌دهد. خزانه‌داری می‌گوید اختلال در حمل بار هوایی، صنایع وابسته به واردات از این مسیر را تحت فشار گذاشته است؛ با این حال، برای میزان کاهش پروازها یا بار جابه‌جاشده آمار ارائه نمی‌کند.

فشار بر بانک‌ها و صرافی‌های رمزارزی ادامه یافت
بخش دیگری از سند به محدود شدن دسترسی ایران به شبکه بانکی اختصاص دارد. خزانه‌داری به تحریم بانک توسعه بین‌المللی عراق، لغو مجوز فعالیت بانک ملت در ترکیه و بانک صادرات در لبنان، و تشدید اقدامات نظارتی علیه شعب بانک ملی در امارات متحده عربی اشاره می‌کند.

بر اساس همین گزارش، نهادهای ناظر ترکیه کنترل بانک «گلدن گلوبال اینوستمنت» را در دست گرفته‌اند و امارات متحده عربی نیز تحقیق درباره «بانک مصر» در این کشور را آغاز کرده است. بریتانیا هم، به روایت سند، بررسی درخواست مجوز برای بانک‌های ایرانی تحریم‌شده را با اصل بر رد درخواست انجام می‌دهد.

پیش از این، دفتر کنترل دارایی‌های خارجی آمریکا، اوفک، در ۵ اکتبر [۱۳ مهر] به موسسات مالی خارجی درباره خطر تحریم در صورت ادامه برخی فعالیت‌های مرتبط با ایران و بخش مالی آن هشدار داده بود.

100%

در حوزه رمزارز، نمودار گزارش تراکنش‌های تتر، اتریوم و بیت‌کوین را در پنج صرافی نوبیتکس، والکس، بیت‌پین، رمزینکس و آبان‌تتر مقایسه می‌کند. روز مبنا برای چهار صرافی نخست، ۲ ژوئن ۲۰۲۶ [۱۲ خرداد ۱۴۰۵] و برای آبان‌تتر، ۷ اوت [۱۶ مرداد ۱۴۰۵] است؛ بنابراین، خطوط نمودار بر اساس فاصله از روز تحریم تنظیم شده‌اند، نه تاریخ تقویمی مشترک.

این نمودار ادامه تراکنش‌ها پس از تحریم را نشان می‌دهد، هرچند برخی جهش‌های بزرگ پیش از تحریم در دوره بعد دیده نمی‌شود. نبود جدول داده‌ها و میانگین‌های قابل‌مقایسه، تعیین درصد دقیق کاهش فعالیت هر صرافی را ممکن نمی‌کند.

مجموع داده‌های سند افزایش فشار بر قدرت خرید، تجارت و کانال‌های مالی حکومت ایران را روایت می‌کند.