جنجال «دیکتاتور» خواندن مائو؛ رئال مادرید هم از مردم چین عذرخواهی کرد

قرار بود استقلال و پرسپولیس روز جمعه اول آبان در ورزشگاه کاظمی، ورزشگاه خانگی تیم زنان پرسپولیس، برای نخستین بار به مصاف هم بروند. سازمان لیگ، با استناد به استقبال گسترده هواداران و با هدف فراهم‌کردن امکانات مناسب‌تر، مسابقه را به ساعت ۱۵ چهارشنبه ششم آبان در ورزشگاه قلعه‌حسن‌خان منتقل کرد.

تغییر زمان مسابقه از روز تعطیل به روز کاری، تنها آغاز ماجرا بود. بلیت‌فروشی دیداری که قرار بود با استقبال گسترده تماشاگران همراه شود، دو بار متوقف شد و تصمیم نهایی درباره حضور زنان در ورزشگاه به شورای تأمین استان تهران واگذار شد؛ تا در آستانه نخستین داربی زنان، حضور هواداران دو تیم قطعی نباشد.

در همین حال، سازمان لیگ پیش از ورود دستگاه قضایی، در بخش‌نامه‌ای رسمی بر ادامه ممنوعیت حضور مردان در مسابقات فوتبال زنان تأکید کرده بود؛ ممنوعیتی که نه‌تنها تماشاگران، بلکه خبرنگاران، عکاسان، فیلم‌برداران و حتی مدیران مرد باشگاه‌ها را هم شامل می‌شود. فریده شجاعی، نایب‌رئیس زنان فدراسیون فوتبال، هم تأیید کرد که مردان اجازه حضور در این مسابقه را ندارند.

با این حال، دادستان تهران روز سه‌شنبه پنجم آبان در نامه‌هایی به احمد دنیامالی، وزیر ورزش، و مهدی تاج، رئیس فدراسیون فوتبال، خواستار جلوگیری از حضور مردان، از جمله عوامل اجرایی، انتظامی و رسانه‌ای، در مسابقات فوتبال زنان شد و درباره برخورد قضایی در صورت رعایت‌نشدن این ممنوعیت هشدار داد.

دادستانی این اقدام را به گزارش‌هایی درباره حضور زنان بدون حجاب اجباری و حضور مردان در مسابقات لیگ زنان مرتبط دانسته است؛ مداخله دستگاه قضایی در تعیین جنسیت خبرنگاران و نیروهای اجرایی، علاوه بر طرح پرسش درباره حدود اختیارات دادستانی در مدیریت ورزش، برگزاری مسابقه را هم با مشکلاتی مانند ابهام درباره استفاده از کمک‌داور ویدیویی به دلیل ممنوعیت حضور داوران مرد روبه‌رو کرده است.

محدودیت‌ها به سکوهای ورزشگاه هم ختم نمی‌شود. صداوسیمای جمهوری اسلامی تاکنون هیچ تصویری از فوتبال زنان را پخش نکرده و برای نخستین داربی زنان نیز برنامه‌ای برای پخش زنده ندارد. گزارش‌ها همچنین حاکی از ممنوعیت پخش مسابقه از پلتفرم‌های دو باشگاه است؛ در حالی که داربی مردان استقلال و پرسپولیس همواره یکی از مهم‌ترین رویدادهای تلویزیونی ورزش ایران بوده است.

این محدودیت‌ها، علاوه بر محروم‌کردن بازیکنان زن از دیده‌شدن، فرصت جذب مخاطب و حامی مالی را هم از باشگاه‌ها می‌گیرد؛ وضعیتی که در مقایسه با تجربه کشورهای دیگر منطقه، بیشتر به چشم می‌آید.

در دسامبر ۲۰۲۱، نخستین دربی زنان فنرباغچه و گالاتاسرای در قالب دیداری دوستانه در ورزشگاه نف استانبول برگزار شد. دو باشگاه این مسابقه را به بخشی از کارزار مقابله با خشونت علیه زنان تبدیل کردند؛ تماشاگران زن و مرد روی سکوها نشستند، مسابقه از تلویزیون سراسری پخش شد و وزیران دادگستری و خانواده ترکیه هم برای حمایت از این رویداد به ورزشگاه رفتند.

عبدالحمید گل، وزیر دادگستری وقت ترکیه، پس از مسابقه گفت: «نتیجه هرچه باشد، زنان برنده‌اند.» او تأکید کرد مبارزه با خشونت علیه زنان موضوعی فراتر از سیاست است و همه بخش‌های جامعه باید در آن مشارکت کنند.

دریا یانیک، وزیر خانواده وقت ترکیه، هم با قدردانی از دو باشگاه ابراز امیدواری کرد چنین رویدادهایی به کاهش ادبیات جنسیت‌زده در فوتبال کمک کند.

یک سال پس از دربی تاریخی زنان فنرباغچه و گالاتاسرای در ترکیه، عربستان سعودی در اکتبر ۲۰۲۲ نخستین دربی زنان جده را میان الاتحاد و الاهلی برگزار کرد. این مسابقه در هفته نخست لیگ برتر زنان، با حضور تماشاگران بدون محدودیت جنسیتی، در ورزشگاه ملک عبدالله برگزار شد.

لمیا بنت ابراهیم بن بهیان، عضو هیئت‌مدیره فدراسیون فوتبال عربستان و مسئول وقت فوتبال زنان، پس از آغاز این رقابت‌ها گفت: «آغاز لیگ برتر، نقطه عطف تاریخی دیگری برای فوتبال زنان عربستان بود.» او این اتفاق را بخشی از برنامه فدراسیون برای توسعه فوتبال زنان توصیف کرد.

برگزاری این دیدار، آغاز مسیری بود که یک سال بعد به پخش بین‌المللی فوتبال زنان عربستان سعودی رسید. از فصل ۲۰۲۳–۲۰۲۴، مسابقات لیگ برتر زنان این کشور علاوه بر شبکه‌های ورزشی داخلی SSC، از طریق پلتفرم بین‌المللی دازن (DAZN) در خارج از منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا پخش شد.

عالیه الرشید، مدیر بخش فوتبال زنان فدراسیون فوتبال عربستان، هنگام اعلام این توافق، هدف از آن را «جذب مخاطبان جدید و الهام‌بخشیدن به نسل‌های کنونی و آینده» توصیف کرد.

حالا در ایران، پنج سال پس از دربی زنان ترکیه و چهار سال پس از نخستین دربی زنان جده، استقلال و پرسپولیس در حالی به نخستین رویارویی تاریخ خود رسیده‌اند که به‌جای برنامه‌ریزی برای حضور گسترده تماشاگران و پوشش رسانه‌ای، درباره ممنوعیت ورود مردان، محدودیت تصویربرداری و حتی حضور هواداران زن تصمیم‌گیری می‌شود.

آنچه نخستین دربی زنان ایران را از نمونه‌های مشابه در منطقه متمایز می‌کند، فقط ممنوعیت حضور تماشاگران یا محرومیت از پخش تلویزیونی نیست؛ بلکه نگاهی است که حضور زنان در فوتبال را تنها تا جایی می‌پذیرد که از عرصه عمومی دور بمانند.

بازیکنان زن ایرانی با وجود پذیرش تمام محدودیت‌های تحمیلی، از حجاب اجباری تا امکانات نابرابر و سال‌ها محرومیت از پخش تلویزیونی، همچنان در زمین فوتبال مانده‌اند. حالا که حضور استقلال و پرسپولیس می‌توانست فرصتی باشد تا دست‌کم برای یک روز بیشتر دیده شوند، همان فرصت هم پشت درهای تصمیم‌گیری نهادهای قضایی و امنیتی گرفتار شده است.

در فوتبال زنان، حتی رعایت تمام قواعد جمهوری اسلامی هم تضمینی برای دیده‌شدن نیست؛ زنان اجازه دارند بازی کنند، اما هنوز اجازه ندارند دیده شوند.

رسانه‌های بریتانیایی این موفقیت را پایان انتظاری ۲۵ ساله می‌دانند و مطبوعات آلمان از نقش ونسان کمپانی در پیشرفت او تمجید کرده‌اند. در مقابل، برخی رسانه‌های مادریدی و کاتالان با نگاهی انتقادی به این انتخاب واکنش نشان داده‌اند.

یک روز پس از اهدای توپ طلا به هری کین در سالن پالادیوم لندن، مطبوعات بین‌المللی واکنش‌های متفاوتی به این رویداد نشان دادند.

بارنی رونی در روزنامه گاردین نوشت: «این پایان انتظاری ۲۵ ساله برای بریتانیاست.» او با اشاره به اینکه مایکل اوون آخرین بازیکن بریتانیایی بود که در سال ۲۰۰۱ توپ طلا را به دست آورد، کسب کفش طلای اروپا، قهرمانی در بوندس‌لیگا با بایرن مونیخ و درخشش در جام جهانی را دلایل شایستگی کین برای دریافت این جایزه دانست.

اولیور هولت در روزنامه دیلی‌میل نیز با کنایه به برخی ستاره‌های فوتبال، کین را «سوپراستاری سرشار از فروتنی و به دور از جنجال و حاشیه‌های خودشیفته‌وار» توصیف کرد. روزنامه سان نیز با تیتر کنایه‌آمیز «بله، او توانست!» (Yes he Kan) این موفقیت را جشن گرفت.

در آلمان، هنینگ فایندت از روزنامه بیلد، ضمن ابراز خوشحالی از این انتخاب، آن را پیامی مهم برای فوتبال جهان دانست و نوشت: «می‌توان با بازی در بوندس‌لیگا نیز فاتح توپ طلا شد.»

توبیاس گلدبرونر از نشریه کیکر نیز تاکید کرد که هری کین زیر نظر ونسان کمپانی از یک مهاجم صرف به بازیکنی بازی‌ساز و رهبری تمام‌عیار تبدیل شده است.

در مقابل، فضای رسانه‌ای اسپانیا متفاوت و انتقادی بود. سانتی نولا، مدیر روزنامه کاتالانی موندو دپورتیوو، انتخاب کین را بازتاب‌دهنده واقعیت فوتبال ندانست و با تمجید از لامین یامال نوشت: «جادو متعلق به یامال است؛ پیش‌بینی‌ناپذیر، تماشایی و اصیل، حتی اگر همیشه به گل ختم نشود.»

در مادرید، خوان ایگناسیو گایاردو، مدیر روزنامه مارکا، به نقش مصاحبه ماه سپتامبر کین در تغییر روند رقابت به سود او اشاره کرد.

روبرتو گومز، کارشناس رادیو مارکا، نیز با لحنی تند از ستاره‌هایی مانند کیلیان امباپه انتقاد کرد و گفت که آن‌ها تنها به دنبال «گدایی رای» بوده‌اند.

همچنین ناچو لابارگا از آنچه «تداوم نادیده‌گرفتن اسپانیا» پس از قهرمانی در جام جهانی خواند، انتقاد کرد.

با این حال، خوانما لیوا از روزنامه آس، کین را بازیکنی دانست که همواره کمتر از شایستگی‌هایش مورد توجه قرار گرفته است. روزنامه ایتالیایی گاتزتا دلو اسپورت نیز او را «ستاره‌ای معمولی اما بزرگ» توصیف کرد.

در حاشیه این مراسم، الکسیا پوتیاس نیز مورد توجه رسانه‌های اسپانیایی قرار گرفت.

کین در فصل ۲۶-۲۰۲۵ در رقابت‌های باشگاهی و ملی ۷۳ گل به ثمر رساند.

اگرچه از رای‌دهندگان خواسته می‌شود هنگام رتبه‌بندی بازیکنان فقط عملکرد آنها در آخرین فصل را در نظر بگیرند، کین از زمان پیوستن به بایرن مونیخ در سال ۲۰۲۳، در ۱۵۸ بازی ۱۵۶ گل زده و به رده هفتم برترین گلزنان تاریخ این باشگاه آلمانی رسیده است.

او در سه فصل متوالی بهترین گلزن بوندس‌لیگا بوده و در فصل ۲۶-۲۰۲۵ نیز بیش از هر بازیکن دیگری در رقابت‌های باشگاهی اروپا گل زده است.

کین همچنین تیم ملی انگلیس را به بهترین نتیجه این کشور در جام جهانی از زمان قهرمانی در سال ۱۹۶۶ رساند. انگلیس در دیدار رده‌بندی به پیروزی رسید و مدال برنز را کسب کرد. کین نیز در جدول گلزنان جام جهانی در رده پنجم قرار گرفت.

«کاپیتانی انگلیس افتخار است»

هری کین پس از کسب توپ طلای مردان ۲۰۲۶ گفت: «تقریبا نمی‌دانم چه بگویم. برگزاری مراسم در لندن این لحظه را برایم ویژه‌تر کرد. از همه کسانی که به من رای دادند تشکر می‌کنم. این نشان می‌دهد که با اراده و تلاش زیاد می‌توان به موفقیت رسید.»

او گفت: «امشب بازیکنان بزرگی در سطح جهانی در این سالن حضور دارند. به همه برندگان و نامزدها تبریک می‌گویم. این نشان می‌دهد که با اراده و تلاش زیاد واقعا می‌توان به موفقیت رسید.»

100%

کین گفت: «از هم‌تیمی‌هایم در تیم ملی انگلیس هم تشکر می‌کنم. سال ویژه‌ای داشتیم. سال بی‌نقصی نبود، اما لحظات فوق‌العاده زیادی داشتیم. پیوند بسیار خوبی میان ما شکل گرفت؛ به‌خصوص صمیمیتی که در هتل و در جریان جام جهانی داشتیم. کاپیتانی و رهبری شما برای من افتخار است و باعث می‌شود به‌شدت احساس غرور کنم. بدون شک این جایزه متعلق به همه ماست.»

کاپیتان انگلیس گفت: «از توماس توخل و اعضای کادر تیم ملی انگلیس هم تشکر می‌کنم. شیوه رهبری شما، انگیزه‌ای که به ما می‌دهید و استانداردهایی که از ما انتظار دارید، واقعا قابل تحسین است.»

«خوشحالم که این جام را به بایرن مونیخ می‌برم»

کین در ادامه گفت: «بدون شما [هم‌تیمی‌هایم در بایرن مونیخ] و دیگر اعضای تیم، این موفقیت ممکن نبود. شما همیشه مرا به جلو هل می‌دهید و رقابتی که میان ما وجود دارد باعث پیشرفتم می‌شود. بسیار ممنونم.»

او گفت: «وینی [ونسان کمپانی]، می‌دانم که یا در خانه‌ای یا هنوز در بیمارستان هستی. برایت آرزوی سلامتی می‌کنم. امیدوارم این اتفاق کمی به تو انرژی داده باشد. از همه اعضای کادر هم تشکر می‌کنم. شیوه تمرین دادن شما و فشاری که برای پیشرفت به ما وارد می‌کنید، شایسته تحسین است.»

بهترین مهاجم بایرن مونیخ گفت: «از زمانی که به شما پیوستم، هم به‌عنوان بازیکن پیشرفت کرده‌ام و هم به‌عنوان یک انسان و یک رهبر بهتر شده‌ام. این را مدیون رهبری شما هستم. بازی برای بایرن مونیخ افتخار بزرگی است و نمایندگی این باشگاه برای من امتیاز بزرگی محسوب می‌شود. خوشحالم که این جام را به بایرن مونیخ می‌برم.»

مورینیو گفت: «مسابقه بزرگی بود؛ دیداری در سطح بالا میان دو تیمی که برای پیروزی بازی می‌کنند. بازیکنان ما فوق‌العاده بودند. منظم و شجاع بازی کردیم، آن هم مقابل حریفی که خیلی پرس می‌کند.»

او گفت: «بارسلونا در نیمه دوم واکنش قدرتمندی نشان داد، اما ما آرامش خودمان را حفظ کردیم. پیروزی بزرگی برای بازیکنان بود.»

مورینیو همچنین درباره داوری گفت: «داور مسابقه عملکرد بسیار خوبی داشت. اما VAR در دقیقه ۶۰ خواب بود. تصمیمی تاثیرگذار گرفته نشد؛ خطای ژواو روی دیومانده به‌وضوح باید با کارت قرمز همراه می‌شد.»

سرمربی رئال مادرید پیروزی در ال‌کلاسیکو را نطقه عطف این فصل تیمش دانست: «این مسابقه‌ای بود که بعد از آن فاصله ما می‌توانست سه، شش یا ۹ امتیاز باشد. اگر فاصله ۹ امتیاز می‌شد، شرایط سنگین بود. شش امتیاز یعنی رقابت متعادل است، اما سه امتیاز شرایط را متفاوت می‌کند.»

او ادامه داد: «ممکن است با خوش‌شانسی و با دفاع کردن زیاد پیروز شوید، اما ما با آرامش و کاملا شایسته بردیم.»

او سپس به لونین، جانشین کورتوا اشاره کرد و گفت: «در دو سوالی که از من پرسیدید، هیچ‌کدام درباره لونین نبود. مطمئنم اگر لونین اشتباه می‌کرد، سوال دوم درباره او بود. بهترین دروازه‌بان جهان را داریم، اما پیش از مسابقه هیچ‌کس به دلیل اینکه او بازی نمی‌کرد، ناله نکرد. بازیکنان متحد هستند.»

مورینیو در ادامه گفت: «فکر می‌کنم این سخت‌ترین مسابقه ما بود، چون مقابل حریفی قرار گرفتیم که همه بازی‌هایش در لیگ را برده بود. چند تیم را با اختلاف چهار گل شکست داده‌ایم، اما این بارسلونا است و بازیکنان ما مسابقه بزرگی انجام دادند.»

او درباره شکست در دربی مادرید گفت: «در مسابقات اخیر خیلی پیشرفت کرده‌ایم. نمی‌خواهم به بازی اتلتیکو برگردم، اما مقابل بتیس بیشترین موقعیت گل را از دست دادیم. آن مسابقه را فاجعه‌بار بازی نکردیم.»

سرمربی رئال مادرید ادامه داد: «وقتی دوباره به تمرین برگردیم، اجازه نمی‌دهم کسی سرش در ابرها باشد. اگر در ال ساردینرو ببازیم، پیروزی امروز هیچ ارزشی ندارد.»

او درباره لامین یامال هم گفت: «همیشه می‌گویم فقط وقتی بازیکنان را از نزدیک می‌بینم، متوجه می‌شوم چقدر خوب هستند. وقتی از تلویزیون نگاه می‌کنم، بعضی چیزها را نمی‌بینم. وقتی بازیکن ۱۰ متر با من فاصله دارد، کیفیتش را بهتر درک می‌کنم.»

مورینیو ادامه داد: «لامین خیلی خوب است، مهار کردنش بسیار دشوار است و علاوه بر کیفیت، بازیکن باهوشی است. همه کار امتحان کرد. این سخت‌ترین مسابقه کوکو بود، چون مقابل بازیکنی بسیار خوب قرار داشت.»

بارسلونا با ۲۷ امتیاز صدرنشین و رئال مادرید با ۲۴ امتیاز، سوم جدول هستند.

رئال مادرید در دشوارترین میدان ممکن و مقابل تیم مسلط این فصل لالیگا دوباره جان گرفت. درست در جایی و زمانی که کمتر کسی انتظار داشت، رئال بهترین نمایش خود در دو فصل اخیر را ارایه کرد؛ تیمی منسجم، دقیق و انعطاف‌پذیر که با تمرکز دفاع کرد و هنگام حمله نیز حساب‌شده پیش رفت تا با دبل امباپه در ال‌کلاسیکو پیروز شود.

بارسلونا روی ۹ پیروزی پیاپی متوقف شد و نتوانست در منطقه‌ای که نقطه قوت اصلی‌اش محسوب می‌شد، یعنی میانه میدان، برتری پیدا کند. انتظار می‌رفت رودری تعیین‌کننده باشد، اما این گولر، برناردو، بلینگام و شوامنی بودند که خودنمایی کردند.

بلینگام هرچه از بازی گذشت بهتر شد و کاماوینگا نیز به‌عنوان تعویض کلیدی مورینیو نقش مهمی ایفا کرد.

انتظار می‌رفت مورینیو بار دیگر شکستی سنگین مانند باخت‌های پنج‌گله را تجربه کند، اما در عوض نمایشی از مدیریت تاکتیکی ارایه کرد؛ آن هم بدون دو ستاره تیمش، کورتوا و وینیسیوس.

همه چیز غافلگیرکننده بود. از لحظه اعلام ترکیب مشخص شد که مورینیو برنامه متفاوتی دارد. او برناردو سیلوا را در مرکز زمین قرار داد و آردا گولر را نیز در ترکیب حفظ کرد؛ دو بازیکن تکنیکی که طبق صحبت‌های خود مورینیو در رم، تصور می‌شد حضور همزمانشان در ترکیب باعث شود تیم «پنج گل بخورد».

اما نتیجه، رئالی متحد بود که بدون توپ فشرده بازی می‌کرد و هنگام مالکیت نیز آرایش مناسبی داشت و فضاها را به‌خوبی اشغال می‌کرد. این واکنشی در سطح حریف بود.

در بازی چه گذشت؟

گل اول امباپه چهار دقیقه مانده به پایان نیمه نخست با خوش‌شانسی به ثمر رسید؛ جرارد مارتین، مدافع بارسلونا، تلاش کرد ارسال زمینی یان دیومانده را دفع کند، اما توپ پس از برخورد به امباپه وارد دروازه شد و خوان گارسیا نتوانست مانع گل شود.

هر دو تیم پیش از این گل موقعیت‌هایی ساخته بودند، اما از زمان گل اول امباپه تا پایان نیمه نخست، بازی بازتر شد. امباپه توپ را به تیر دروازه زد و در سوی دیگر، لامین یامال، بازیکن نوجوان بارسلونا، از فاصله نزدیک ضربه‌اش را به بیرون فرستاد.

بارسلونا در دقیقه ۶۱ به گل تساوی رسید. رافینیا پاس پدری را دریافت کرد و با ضربه‌ای که از میان پاهای جود بلینگام عبور کرد، توپ را به گوشه دور دروازه فرستاد.

مارتین کمی بعد تا آستانه جبران نقشش در گل اول رئال پیش رفت، اما آندری لونین با یک دست ضربه سر او را به شکلی تماشایی مهار کرد. لونین به جای تیبو کورتوا در ترکیب اصلی قرار گرفته بود، زیرا دروازه‌بان بلژیکی به دلیل بیماری این مسابقه را از دست داد.

در شرایطی که به نظر می‌رسید دو تیم امتیازها را تقسیم خواهند کرد، حرکت تکنیکی درخشان بلینگام در میانه میدان آغازگر حمله رئال شد. ادواردو کاماوینگا که به‌عنوان بازیکن تعویضی وارد زمین شده بود، پیش رفت و توپ را برای امباپه فرستاد تا مهاجم فرانسوی دروازه خالی را باز کند.

ژوزه مورینیو، سرمربی رئال مادرید، کنار نیمکت با یک سر خوردن کوتاه روی زانو و مشت گره‌کرده گل پیروزی را جشن گرفت.

رکوردهایی که ثبت شد

امباپه گل‌های سیزدهم و چهاردهم خود به بارسا را در این بازی ثبت کرد.

در لالیگای این فصل فقط رافینیا با ۱۳ گل بیشتر از امباپه گل زده است. امباپه با دو گل خود در نیوکمپ، تعداد گل‌هایش در این فصل لالیگا را به ۱۱ رساند.

رئال این پیروزی را بدون وینیسیوس جونیور محروم و کورتوا به دست آورد. با این حال، لونین در نخستین حضور باشگاهی خود در این فصل جانشین شایسته‌ای برای کورتوا بود.

همچنین تیم ژوزه مورینیو، امشب اولین شکست بارسلونا در ورزشگاه جدید نیوکمپ را پس از ۱۸ پیروزی پیاپی به آنها تحمیل کرد.

بارسلونا به دنبال ثبت رکوردی تازه برای بیشترین پیروزی پیاپی از آغاز یک فصل در بالاترین سطح فوتبال اسپانیا بود.

با این حال، تیم هانسی فلیک نتوانست از رکورد ۹ پیروزی پیاپی رئال مادرید در فصل ۶۹-۱۹۶۸ عبور کند.