دو پژوهشگر آمریکایی با بررسی تصاویر ماهواره‌ای اعلام کردند عربستان سعودی ظاهرا در حال گسترش کارخانه تولید موشک‌های بالستیک است؛ اقدامی که می‌تواند به ساخت موشک‌های سوخت جامد با برد بیشتر یا توان حمل محموله‌های سنگین‌تر منجر شود.
خبرگزاری رویترز جمعه اول آبان گزارش داد افزایش توان موشکی عربستان سعودی ممکن است قدرت بازدارندگی این کشور در برابر حملات جمهوری اسلامی را تقویت کند و وابستگی نظامی ریاض را کاهش دهد.
این تحول همچنین بر درگیری ریاض با حوثی‌های مورد حمایت تهران در یمن تاثیرگذار خواهد بود.
به‌گزارش رویترز، توسعه این تسلیحات در عین حال می‌تواند رقابت موشکی در منطقه را تشدید کند و به مخالفت‌ها با توافق همکاری هسته‌ای غیرنظامی آمریکا و عربستان سعودی دامن بزند.
تصاویر شرکت آمریکایی پلنت لبز از مجموعه «الدوادمی» حدود ۲۰۰ کیلومتری غرب ریاض، بین آوریل ۲۰۲۵ و سپتامبر ۲۰۲۶ ثبت شده‌اند.
سام لیر و مایکل دویتسمن، پژوهشگران موسسه تحقیقات سیاست خارجی آمریکا، با بررسی آنها دریافتند تاسیسات تازه‌ای برای تولید سوخت جامد موشک در این مجموعه در دست ساخت است.
براساس ارزیابی این دو پژوهشگر، یکی از ساختمان‌های جدید دارای حوضچه‌های ریخته‌گری است؛ جایی که ترکیبات سوخت در محفظه موتور موشک ریخته می‌شوند و سپس سفت می‌شوند. این ساختمان دست‌کم دو برابر محل کنونی ریخته‌گری سوخت وسعت دارد.
دیوارهای محافظ دو طرف آن نیز ظاهرا برای جلوگیری از آسیب انفجارهای احتمالی به ساختمان‌های اطراف ساخته شده‌اند و تا حدودی به نمونه‌های موجود در تاسیسات موشکی ایران و آمریکا شباهت دارند.
ساختمان دیگری هم ممکن است برای نگهداری مواد اولیه سوخت یا قطعات آماده موشک به کار رود.
تصاویر نشان می‌دهند توسعه این مجموعه از آوریل ۲۰۲۵ آغاز شده و احتمال می‌رود تاسیسات از اواخر سال ۲۰۲۶ آماده تولید موشک شود.
ریاض از زمان آغاز جنگ ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴، به درگیری‌های منطقه‌ای کشیده شده است.
در هفته‌های اخیر، حملات حوثی‌ها به زیرساخت‌های عربستان سعودی، از جمله تاسیسات نفتی و فرودگاه‌ها، نگرانی‌ها درباره گسترش دامنه درگیری‌ها در منطقه را افزایش داده است.
رد پای فناوری پکن در برنامه موشکی ریاض
رویترز در ادامه نوشت موشک‌های سوخت جامد در مقایسه با انواع سوخت مایع، مدت بیشتری قابلیت نگهداری دارند و سریع‌تر برای شلیک آماده می‌شوند؛ ویژگی‌هایی که آنها را برای نیروهای مسلح جذاب‌تر می‌کند.
لیر و دویتسمن همراه با کارشناسان موسسه بین‌المللی مطالعات راهبردی لندن و موسسه پژوهشی سی‌ان‌ای به رویترز گفتند ترکیب زرادخانه عربستان سعودی و ویژگی‌های کارخانه الدوادمی، احتمال استفاده از فناوری چینی در این مجموعه را تقویت می‌کند.
بر اساس برآورد سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) که در سال ۱۹۹۱ از طبقه‌بندی خارج شد، ریاض در سال ۱۹۸۷ حدود ۴۰ موشک بالستیک سوخت مایع «دی‌اف-۳» را مخفیانه از چین خرید. عربستان در آوریل ۲۰۱۴ برای نخستین بار دو فروند از آنها را در رژه‌ای نظامی به نمایش گذاشت.
پژوهشگران همچنین با بررسی تصاویر منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی، بقایایی را در یمن شناسایی کرده‌اند که به باور آنها متعلق به موشک «دی‌اف-۱۵» با طراحی چینی و شلیک‌شده از سوی عربستان سعودی است.
لیر گفت عربستان سعودی ممکن است اکنون در حال تولید موشک سوخت جامد دی‌اف-۱۵ باشد و گسترش مجموعه الدوادمی نیز احتمالا با هدف ساخت موشک دوربردتر «دی‌اف-۲۱»یا نمونه‌ای مشابه آن صورت می‌گیرد.
به باور کارشناسان، محدودیت‌های دیرینه آمریکا بر صادرات سامانه‌های موشکی دوربرد از دلایل روی آوردن ریاض به پکن است.
۲۶ شهریور، خبرگزاری آسوشیتدپرس گزارش داد ذخایر موشک‌های رهگیر عربستان سعودی رو به کاهش است و ریاض برای تقویت پدافند هوایی خود در برابر حملات حوثی‌ها، از فرانسه، بریتانیا، پاکستان و مصر درخواست کمک کرده است.
تاثیر احتمالی بر موازنه قدرت منطقه
ساشا بروخمان، پژوهشگر موسسه بین‌المللی مطالعات راهبردی، گفت موشک‌های دوربرد به ریاض امکان می‌دهند بدون فرستادن جنگنده‌های اف-۱۵ ساخت آمریکا به حریم پدافند هوایی جمهوری اسلامی، مواضعی را در ایران هدف قرار دهد.
او تاکید کرد در شرایطی که تهران با موشک‌ها و پهپادهای خود می‌تواند نقاط مختلف عربستان سعودی را هدف بگیرد، توسعه توان موشکی به ریاض کمک می‌کند بخشی از شکاف نظامی میان دو طرف را کاهش دهد.
دکر ایولت، تحلیلگر سی‌ان‌ای، گفت تلاش برای تقویت زرادخانه‌های تهاجمی و دفاعی تنها به ریاض محدود نیست و روندی مشابه در امارات متحده عربی و ترکیه دیده می‌شود.
رویترز نوشت در آمریکا، این برنامه ممکن است مخالفت نمایندگان هر دو حزب کنگره با توافق هسته‌ای واشینگتن و ریاض را افزایش دهد؛ توافقی که طبق آن آمریکا به عربستان سعودی برای ایجاد ظرفیت غنی‌سازی اورانیوم با هدف تولید برق کمک خواهد کرد.
منتقدان می‌گویند سازوکارهای نظارتی برای جلوگیری از ساخت مخفیانه سلاح هسته‌ای کافی نیست، اما عربستان سعودی داشتن چنین برنامه‌ای را رد کرده است.
روزنامه واشینگتن‌پست چهارم مهر گزارش داد نهادهای اطلاعاتی آمریکا بر این باورند که ریاض گزینه توسعه برنامه تسلیحات هسته‌ای را کنار نگذاشته است.
گرما و دود آتش‌سوزی‌های گسترده در اندونزی، خطر فرسایش کهن‌ترین نقاشی‌های شناخته‌شده در غار در جزیره سولاوسی را افزایش داده است. آتش تا ۸۰۰ متری یکی از غارها پیش رفته و بیش از ۲۷۰ هکتار از پارک ملی اطراف آن سوخته است.
خبرگزاری رویترز جمعه اول آبان گزارش داد آتش‌سوزی‌های جنگلی و زمین در اندونزی به شدیدترین سطح از سال ۲۰۱۵ رسیده‌اند.
پدیده ال‌نینوی شدید، با افزایش دما و کاهش بارندگی، جنگل‌ها و زمین‌های توربی را خشک‌تر و در برابر آتش آسیب‌پذیرتر کرده است.
سوماترا و بورنئو بیشترین آسیب را دیده‌اند، اما آتش به سولاوسی جنوبی نیز رسیده؛ منطقه‌ای که غارهای آهکی آن آثار هنری پیشاتاریخی را در خود جای داده‌اند.
در یکی از غارهای منطقه ماروس‌ـ‌پانگکپ، نگاره‌ای از پیکرهایی انسان‌مانند در کنار خوک دست‌کم ۵۱ هزار و ۲۰۰ سال قدمت دارد.
در غاری در جزیره مونا، در نزدیکی سولاوسی، نقش سرخ‌رنگ یک دست به دست‌کم ۶۷ هزار و ۸۰۰ سال پیش بازمی‌گردد؛ قدمتی که این اثر را در شمار قدیمی‌ترین هنرهای شناخته‌شده غار قرار می‌دهد.
پیشینه کشف این آثار در اندونزی به دهه‌ها پیش بازمی‌گردد.
در سال‌های گذشته نیز نقاشی‌های غار بورنئو توجه پژوهشگران را به قدمت هنر صخره‌ای در این مجمع‌الجزایر جلب کرده بود.
گرما و دوده، تهدیدی حتی جدا از رسیدن شعله‌ها
محمد ایکفار، آتش‌نشان حاضر در منطقه، گفت آتشسوزی در اوایل اکتبر بیش از یک هفته در نزدیکی غار ادامه داشت و تا فاصله ۸۰۰ متری آن پیش رفت.
به گفته او، از ۳۰ سپتامبر تا ۱۸ اکتبر بیش از ۲۷۰ هکتار از پارک ملی اطراف این غار سوخت.
آتش‌نشانان پنج‌شنبه و جمعه نیز برای مهار حریق در بخش‌های دیگر پارک تلاش کردند؛ در حالی که بارندگی در منطقه آغاز نشده بود.
باسران برهان، باستان‌شناس دانشگاه گریفیث استرالیا، گفت گرما حتی بدون تماس مستقیم آتش با نقاشی‌ها می‌تواند به آنها آسیب بزند. تغییر دمای محیط پیرامون غار، فرسایش رنگ‌دانه‌ها را شتاب می‌دهد و دود نیز با بر جا گذاشتن دوده، نقش‌ها را می‌پوشاند و تشخیص جزییاتشان را دشوار می‌کند.
پارک ملی بنتیمورونگ‌ـ‌بولوسارائونگ و چشم‌انداز کارستی ماروس‌ـ‌پانگکپ، محل غارهای آهکی و بخشی از یک ژئوپارک جهانی یونسکو است.
تهدید آتشسوزی در این منطقه فقط متوجه نقاشی‌ها نیست و به پوشش گیاهی، زیستگاه جانوران بومی و محیط شکننده‌ای هم آسیب می‌زند که آثار باستانی در آن حفظ شده‌اند.
برهان هشدار داد اگر برای مهار آتش و حفاظت از محوطه اقدام فوری انجام نشود، ممکن است بخشی از شواهد مهم تاریخ بشر در ماروس‌ـ‌پانگکپ از دست برود.
چامپی با تندبادهایی با سرعت تا ۱۹۱ کیلومتر در ساعت و باران شدید، به تایوان نزدیک شد. مدارس، اداره‌ها و بازارهای مالی تعطیل و صدها پرواز لغو شدند. مقام‌ها از یک کشته و ۱۶۳ زخمی خبر دادند.
خبرگزاری رویترز جمعه اول آبان گزارش داد طوفان چامپی با وجود تضعیف، هنوز می‌تواند به تایوان برسد. پیش‌بینی‌ها از عبور آن از نزدیکی شمال شرق جزیره و سپس حرکت به سوی جنوب ژاپن حکایت داشت، اما هواشناسان احتمال تغییر مسیر یا توقف طوفان را منتفی ندانسته‌اند.
چامپی که پیش‌تر به قدرت یک ابرطوفان رسیده بود، هنگام نزدیک شدن به تایوان تندبادهایی با سرعت حدود ۱۹۱ کیلومتر در ساعت داشت. شعاع طوفان حدود ۳۲۰ کیلومتر برآورد شده بود؛ گستره‌ای که می‌توانست بخش بزرگی از جزیره را دربر بگیرد و اثرهای آن تا نزدیک دو روز ادامه پیدا کند.
هشدارهای سیل و تخلیه مناطق کوهستانی
مقام‌های تایوان اعلام کردند یک نفر در طوفان جان باخته و ۱۶۳ نفر زخمی شده‌اند.
شمار مصدومان پیش‌تر ۱۷۱ نفر اعلام شده بود.
به گفته دولت، دو هزار و ۶۳۹ نفر از مناطق کوهستانی تخلیه شدند و بیش از ۷۷ هزار خانه برای مدتی برق نداشتند.
برق بیشتر این خانه‌ها تا زمان انتشار این گزارش وصل شده بود.
در مناطق ساحلی، پیامک‌های هشدار درباره تندبادهایی با سرعت بیش از ۱۵۰ کیلومتر در ساعت برای ساکنان فرستاده شد و از آنان خواسته شد به پناهگاه بروند.
برای ارتفاعات شمالی، از جمله اطراف تایپه، نزدیک به یک متر بارندگی پیش‌بینی شد.
در شهرستان ییلان، مقام‌ها کیسه‌های شن توزیع کردند و خودروهای دو‌زیست و قایق‌های نجات را به حالت آماده‌باش درآوردند.
مقامات شهر بندری سوآئو گفتند ارتش در صورت نیاز برای تخلیه ساکنان یا امدادرسانی وارد عمل خواهد شد.
این شهر در طوفان‌های پیشین با سیلاب‌های شدید روبه‌رو شده بود.
تعطیلی گسترده و لغو پروازها
دولت تایوان فعالیت مدارس و ادارات را در بیشتر مناطق متوقف کرد و بازارهای مالی نیز جمعه تعطیل بودند.
وزارت حمل‌ونقل از لغو ۲۶۲ پرواز داخلی و ۷۱۷ پرواز بین‌المللی خبر داد.
قطار سریع‌السیر شمال به جنوب به کار خود ادامه داد و متروی تایپه با کاهش خدمات، فعال ماند.
شرکت تولید نیمه‌رسانای تایوان، بزرگ‌ترین تولیدکننده تراشه در جهان، اعلام کرد فعالیت‌هایش عادی است و طوفان، اختلال چشمگیری در کار آن ایجاد نکرده است.
در شهر بندری کیلونگ، صاحبان قایق‌ها شناورهایشان را مهار کردند و مقام‌های محلی برای مقابله با آب‌گرفتگی آماده شدند.
تایوان در مسیر معمول طوفان‌های اقیانوس آرام قرار دارد و تجربه و آمادگی این جزیره برای مقابله با این حوادث، به کاهش تلفات کمک می‌کند.
طوفان‌ها اما فقط به تابستان محدود نیستند و در پاییز نیز می‌توانند به جزیره برسند.
پیش‌بینی می‌شد چامپی پس از عبور از نزدیکی تایوان، از جزیره یوناکونی در استان اوکیناوا، غربی‌ترین جزیره مسکونی ژاپن، بگذرد.
مایک والتز، سفیر آمریکا در سازمان ملل، گفت واشینگتن برای رویارویی طولانی با جمهوری اسلامی آماده است و می‌تواند محاصره بنادر ایران را ادامه دهد. او دستیابی به توافقی «معنادار» درباره برنامه هسته‌ای تهران را از اهداف آمریکا دانست.
فایننشال‌تایمز جمعه اول آبان نوشت دولت دونالد ترامپ احتمال می‌دهد حتی یک سال دیگر نیز نه توافقی درباره برنامه هسته‌ای ایران حاصل شده باشد و نه تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز به سطح پیش از جنگ بازگشته باشد.
والتز در گفت‌وگو با این روزنامه گفت نمی‌خواهد درباره چنین سناریویی گمانه‌زنی کند، اما افزود: «رییس‌جمهوری و نیروی دریایی آمریکا می‌توانند این محاصره را در آینده قابل پیش‌بینی حفظ کنند.»
او همچنین گفت کارزار فشار اقتصادی علیه تهران در حال تشدید است.
محاصره بنادر ایران، رفت‌وآمد کشتی‌ها و صادرات نفت را محدود کرده است. هم‌زمان، تهران عبور از تنگه هرمز را به بخشی از رویارویی با واشینگتن تبدیل کرده و بازگشایی آن را به توقف محاصره مشروط کرده است.
این وضعیت، تردد در تنگه هرمز را به‌شدت کاهش داده است.
توافق هسته‌ای و فشارهای سیاسی
وال‌استریت ژورنال جمعه اول آبان گزارش داد جمهوری اسلامی هشدار داده است در صورت آغاز دور تازه حملات آمریکا و اسرائیل، علاوه بر پایگاه‌ها و ناوهای آمریکایی، فرودگاه‌ها، خطوط لوله نفت و دیگر اهداف غیرنظامی کشورهای حاشیه خلیج فارس را هدف قرار خواهد داد.
نیویورک‌تایمز ۳۰ مهر گزارش داد ارتش‌های آمریکا و اسرائیل طرح‌هایی برای حملات تازه به ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا آماده کرده‌اند.
والتز گفت آمریکا زمانی به اهداف راهبردی خود می‌رسد که مواد هسته‌ای با غنای بالای ایران تعیین تکلیف شود و تهران درباره غنی‌سازی در داخل کشور به توافقی «معنادار» برسد.
به نوشته فایننشال‌تایمز، واشینگتن بازگشت کشتیرانی در تنگه هرمز به سطح پیش از جنگ را نیز از اهداف خود می‌داند.
این موضع در حالی مطرح شده که جنگ به ماه نهم نزدیک می‌شود؛ با آن‌که ترامپ در آغاز گفته بود عملیات چهار تا پنج هفته طول می‌کشد.
جنگ ایران قیمت سوخت را بالا برده و به کمبود کود شیمیایی و دیگر کالاها دامن زده است.
افزایش هزینه‌های زندگی نیز در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در سه‌شنبه ۱۲ آبان، برای دولت ترامپ هزینه سیاسی داشته است.
والتز از تصمیم ترامپ برای مجاز کردن فروش گازوئیل روسیه دفاع کرد و گفت این اقدام به‌منظور جبران کمبود جهانی فرآورده‌های پالایش‌شده، از جمله سوخت مورد نیاز هوانوردی و کشاورزی، ضروری است.
او همچنین گفت این درآمد می‌تواند روسیه را به مذاکره برای پایان دادن به جنگ اوکراین ترغیب کند.
تهدید به حمله تازه
فایننشال‌تایمز نوشت ترامپ و بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در روزهای اخیر تهدید کرده‌اند پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا حملات تازه‌ای علیه ایران انجام دهند.
گزارش‌هایی درباره آماده‌سازی زمینه حمله دوباره به ایران منتشر شده، اما تصمیم نهایی ترامپ همچنان روشن نیست.
والتز پیش‌تر مشاور امنیت ملی ترامپ بود و سال گذشته پس از انتشار گفت‌وگویی درباره عملیات نظامی حساس در پیام‌رسان سیگنال، از این سمت برکنار شد.
او اکنون معتقد است دولت آمریکا با تشدید تحریم‌ها و تداوم محاصره می‌کوشد تهران را به دادن امتیاز هسته‌ای وادار کند.
محاصره دریایی نیز بر اساس یک گزارش تازه، صادرات نفت ایران را به‌شدت محدود کرده است.
نمایندگان پارلمان اروپا با تصویب قطعنامه‌ای خواستار قرار گرفتن شاخه‌های سیاسی و نظامی حوثی‌ها در فهرست سازمان‌های تروریستی اتحادیه اروپا و مسدود شدن منابع مالی این گروه شدند. گرفتن تصمیم نهایی در این مورد با کشورهای عضو اتحادیه است.
پارلمان اروپا پنج‌شنبه ۳۰ مهر، حملات موشکی و پهپادی حوثی‌ها به عربستان سعودی و عملیات نظامی این گروه در یمن را محکوم کرد و از آنها خواست به همه حملات در داخل و خارج از یمن پایان دهند.
نمایندگان پارلمان این اقدامات را «نقض قوانین بین‌المللی و حقوق بشردوستانه» توصیف کردند.
قطعنامه پارلمان از شورای اتحادیه اروپا خواسته است تا رهبران حوثی‌ها و ساختارهای سیاسی، نظامی و امنیتی این گروه را در فهرست تروریستی قرار دهد و دارایی‌های آنها و نهادهای تسهیل‌کننده فعالیتشان را مسدود کند.
این قطعنامه همچنین خواستار قطع مسیرهای تامین مالی حوثی‌ها شده است.
با این حال، تصویب قطعنامه به‌خودی‌خود حوثی‌ها را در فهرست تروریستی قرار نمی‌دهد.
پارلمان اروپا در این زمینه نظر داده و تصمیم اجرایی باید جداگانه در شورای اتحادیه اروپا و با توافق کشورهای عضو گرفته شود.
فشار بر مسیرهای کشتیرانی
نمایندگان اروپا حملات حوثی‌ها را به کشتی‌های تجاری و زیرساخت‌های انرژی در دریای سرخ و تنگه باب‌المندب نیز محکوم کردند.
به گفته آنان، اختلال هم‌زمان در باب‌المندب و تنگه هرمز می‌تواند قیمت انرژی را بالا ببرد و هزینه بیشتری به اقتصاد اروپا تحمیل کند.
اهمیت این آبراه‌ها در ماه‌های اخیر با پیشروی حوثی‌ها در سواحل دریای سرخ و نزدیک شدن آنها به باب‌المندب بیشتر شده است؛ گذرگاهی که دریای سرخ را به خلیج عدن و مسیر کانال سوئز پیوند می‌دهد.
حوثی‌ها با پیشروی تا دهانه باب‌المندب، تهدید تازه‌ای برای کشتیرانی ایجاد کردند.
پارلمان اروپا خواستار تقویت ماموریت دریایی «آسپیدس» اتحادیه اروپا، اعزام شناورها و تجهیزات بیشتر و گسترش همکاری امنیتی با کشورهای حوزه خلیج فارس شد.
این درخواست در شرایطی مطرح شده که کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، پیش‌تر گفته بود این ماموریت برای حفاظت از کشتی‌ها به شناورها و تجهیزات بیشتر نیاز دارد.
حمایت تهران و بحران انسانی
قطعنامه پارلمان اروپا، جمهوری اسلامی را به حمایت از حوثی‌ها از راه تامین تسلیحات، فناوری موشکی و پهپادی، آموزش و منابع مالی متهم کرده و هماهنگی این گروه را با حزب‌الله لبنان و دیگر گروه‌های مسلح مورد حمایت تهران، محکوم می‌کند.
تهران کنترل مستقیم بر حوثی‌ها را رد کرده است.
خبرگزاری رویترز پیش از این به نقل از منابع یمنی، ایرانی و منطقه‌ای نوشت تسلیحات و مشاوره جمهوری اسلامی در تصرف بندر مخا به حوثی‌ها کمک کرد.
نمایندگان اروپا همچنین درباره وخامت بحران انسانی در یمن هشدار دادند و خواستار افزایش کمک‌ها و نظارت بر نحوه توزیع آنها شدند.
این تاکید در حالی است که جنگ میان حوثی‌ها و دولت به رسمیت شناخته شده یمن از سال ۲۰۱۴ ادامه دارد و میلیون‌ها نفر از مردم این کشور به کمک‌های بشردوستانه نیازمندند.
جمهوری اسلامی هشدار داده است در صورت آغاز دور تازه حملات آمریکا و اسرائیل، علاوه بر پایگاه‌ها و ناوهای آمریکایی، فرودگاه‌ها، خطوط لوله نفت و دیگر اهداف غیرنظامی کشورهای حاشیه خلیج فارس را هدف قرار خواهد داد.
وال‌استریت ژورنال جمعه اول آبان گزارش داد این هشدارها که هم به‌صورت علنی و هم از طریق پیام‌های دیپلماتیک خصوصی مطرح شده‌اند، با هدف بازداشتن طرف مقابل از هرگونه حمله بیان شده‌اند.
با این حال، این روزنامه نوشت این هشدارها از تهدیدی واقعی حکایت دارند، زیرا جمهوری اسلامی همچنان ذخایر قابل توجهی از موشک‌ها و پهپادها و توانایی استفاده از آنها را در اختیار دارد.
برآورد تحلیلگران نشان می‌دهد جمهوری اسلامی صدها تا هزاران موشک بالستیک در اختیار دارد. مقام‌های آمریکایی و منطقه‌ای نیز معتقدند تهران تولید محدود موشک‌های بالستیک را با استفاده از قطعات ذخیره‌شده و در تاسیسات زیرزمینی از سر گرفته است.
در مرحله آغازین جنگ، حملات جمهوری اسلامی خسارت قابل توجهی به پایگاه‌های هوایی و سفارتخانه‌های آمریکا و مقر ناوگان پنجم این کشور در بحرین وارد کرد. تاسیسات انرژی و صنعتی امارات متحده عربی، یک مجتمع بزرگ گازی در قطر و فرودگاه‌هایی در دبی، کویت و بحرین نیز هدف قرار گرفتند.
نیویورک‌تایمز ۳۰ مهر گزارش داد ارتش‌های آمریکا و اسرائیل طرح‌هایی برای حملات تازه به ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا آماده کرده‌اند.
بر اساس این گزارش، استقرار کامل نیروها و تجهیزات مورد نظر آمریکا، شامل سه ناو هواپیمابر، هزاران تفنگدار دریایی، جنگنده‌ها و نیروهای عملیات ویژه، تا اوایل نوامبر تکمیل خواهد شد.
توان موشکی و خطر دور تازه درگیری
تهران هشدار داده است در صورت آغاز دور تازه درگیری، در پی تحمیل هزینه بیشتری خواهد بود. این تهدیدها در شرایطی مطرح می‌شوند که ذخایر موشک‌های رهگیر پدافندی آمریکا و ارتش‌های عربی برای مقابله با حملات کاهش یافته و ذخایر رهگیرهای اسرائیل نیز تحت فشار قرار گرفته است.
با این حال، زرادخانه موشکی و پرتابگرهای ایران در حملات آمریکا و اسرائیل آسیب دیدند. پنتاگون در شهریور اعلام کرد آمریکا تا ۹۰ درصد از زیرساخت صنعت پهپادی، موشک‌های بالستیک و دریایی ایران را نابود کرده و توان جمهوری اسلامی برای ادامه یک درگیری طولانی را محدود کرده است.
سینا طوسی، کارشناس ایران در مرکز سیاست بین‌الملل در واشینگتن، گفت اکنون در تهران این دیدگاه غالب است که بازدارندگی مستلزم «تحمیل هزینه‌های فوری، مستمر و قابل توجه» به طرف‌های مقابل است.
حوثی‌های یمن نیز با بهره‌گیری از آموزش و فناوری ایران، پالایشگاه‌های عربستان سعودی را هدف قرار داده و با حملات موشکی و پهپادی دوربرد، تردد هوایی به ریاض را متوقف کرده‌اند.
پهپادهای شلیک‌شده از عراق نیز خط لوله شرق به غرب عربستان سعودی را برای چند روز از کار انداختند.
در حالی که مذاکرات برای پایان دادن به جنگ ماه‌هاست متوقف شده، دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، هشدار داده است واشینگتن ممکن است پس از انتخابات میان‌دوره‌ای ۱۲ آبان به ایران حمله کند.
سومین گروه ضربت ناو هواپیمابر آمریکا و یک واحد اعزامی دیگر تفنگداران دریایی این کشور در راه خاورمیانه‌اند. کشورهای خلیج فارس نیز با توجه به تهدیدها و توقف دیپلماسی، تشدید درگیری را محتمل می‌دانند.
هم‌زمان، واشینگتن برای دور کردن شماری از نیروهای نظامی و کارکنان دیپلماتیک خود از مناطق در معرض خطر اقدام کرده است.
بخشی از نیروهای آمریکایی از پایگاه‌های منطقه جابه‌جا شده‌اند و وزارت خارجه آمریکا نیز به دلیل تهدید حوثی‌ها، به کارکنان غیرضروری دولت و اعضای خانواده‌های آنان دستور داده است عربستان سعودی را ترک کنند.
تهدید به گسترش حملات در منطقه
افراد مطلع به وال‌استریت ژورنال گفتند مقام‌های جمهوری اسلامی به میانجی‌ها اطلاع داده‌اند در صورت حملات تازه آمریکا، دامنه حملات را در کشورهای حاشیه خلیج فارس گسترش خواهند داد و دارایی‌های اقتصادی را نیز هدف قرار خواهند داد.
بر اساس این گزارش، مقام‌های جمهوری اسلامی همچنین گفته‌اند نیروهای آمریکایی را با شدت بیشتری هدف قرار خواهند داد و ممکن است برای غرق کردن ناوهای جنگی آمریکا در خاورمیانه و کشتن خدمه آنها تلاش کنند.
یدالله جوانی، معاون سیاسی سپاه پاسداران، ۲۹ مهر گفت جمهوری اسلامی می‌تواند کابل‌های زیردریایی اینترنت در تنگه هرمز را قطع کند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، نیز در یادداشتی در فایننشال تایمز هشدار داد حملات تازه «جان غیرنظامیان، رفاه همه کشورهای منطقه و اقتصاد جهانی را در معرض خطر جدی قرار خواهد داد».
در مقابل، کارشناسان درباره هزینه چنین حملاتی برای خود جمهوری اسلامی هشدار داده‌اند.
فرزین ندیمی، پژوهشگر ارشد موسسه واشینگتن، گفت تهران توان وارد کردن خسارت عمده به زیرساخت‌های انرژی و اینترنت منطقه را دارد، اما در صورت انجام چنین حملاتی احتمالا زیرساخت‌های خود را در حملات متقابل از دست خواهد داد.
ولی نصر، مشاور ارشد سابق وزارت خارجه آمریکا، نیز گفت تهدیدهای جمهوری اسلامی را می‌توان بلوف دانست، اما تهران در طول جنگ طرف مقابل را غافلگیر کرده است و باید در کم‌اهمیت دانستن این تهدیدها احتیاط کرد.
