ایلهان عمر: پس از علنی شدن نشانی خانهام، بهدلیل تهدیدهای جانی نقل مکان میکنم
ایلهان عمر، نماینده دموکرات مینهسوتا در مجلس نمایندگان آمریکا، در نخستین مصاحبه خود پس از بازرسی خانهاش در واشینگتن دیسی از سوی ماموران فدرال گفت به دلیل علنی شدن نشانی محل سکونتش و تهدیدهای جانی، دیگر نمیتواند در این خانه زندگی کند و قصد دارد نقل مکان کند.
عمر در گفتوگو با شبکه «اماس ناو» گفت: «دیگر نمیتوانم آنجا زندگی کنم. باید ببینیم به کجا میتوانیم نقل مکان کنیم، چون نشانی ما علنی شده است و با توجه به تهدیدهای جانی که با آنها روبهرو هستم، دیگر ماندن در آن خانه و رفتوآمد فرزندانم امکانپذیر نیست.»
ماموران تحقیقات امنیت داخلی آمریکا ۲۰ مهر با حکم قضایی خانه عمر را در واشینگتن بازرسی کردند. عمر گفت حدود ۱۵ تا ۲۵ مامور در عملیات حضور داشتند و بازرسی خانه حدود پنج ساعت طول کشید.
به گفته او، ماموران ۱۷ وسیله، از جمله چند تلفن همراه و دفترچه یادداشت را ضبط کردند. گزارشهای رسانهای نیز از ضبط رایانههای شخصی و گذرنامه او خبر دادهاند.
تحقیقات درباره تابعیت و احتمال اخراج عمر
والاستریت ژورنال پیشتر گزارش داده بود دولت دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، تحقیقاتی را با هدف تشکیل پرونده برای سلب تابعیت آمریکایی عمر و در نهایت اخراج او از ایالات متحده دنبال میکند.
بر اساس این گزارش، تحقیقات وزارت امنیت داخلی و وزارت دادگستری آمریکا بر نحوه دریافت تابعیت عمر متمرکز است و بازرسان بررسی میکنند که آیا او یا پدر درگذشتهاش اطلاعات نادرستی درباره سن او در مدارک مهاجرتی ثبت کردهاند یا نه.
عمر در سال ۱۹۹۵ همراه خانوادهاش از اردوگاه پناهندگان در کنیا وارد آمریکا شد و در سال ۲۰۰۰، پس از دریافت تابعیت پدرش، شهروند آمریکا شد. یکی از محورهای تحقیقات این است که آیا اعلام سن کمتر از ۱۸ سال باعث شده او بهطور خودکار واجد شرایط دریافت تابعیت شود.
بیش از ۱۲ احضاریه برای حضور در برابر هیات منصفه عالی نیز صادر شده که برخی اعضای خانواده عمر را شامل میشود. وزارت دادگستری آمریکا تاکنون جزییات اتهامهای احتمالی علیه او را بهطور عمومی اعلام نکرده است.
تحقیقات جداگانهای نیز درباره امور مالی کارزار انتخاباتی و اظهارنامههای مالی عمر در جریان است. بر اساس گزارش فاکسنیوز، بررسی این موضوع از سال ۲۰۲۴ و در دوره دولت جو بایدن آغاز شده بود.
عمر اتهام ازدواج با برادرش را رد کرد
عمر در مصاحبه جدید خود بار دیگر اتهام قدیمی درباره ازدواج با احمد نور سعید علمی با هدف ارتکاب تقلب مهاجرتی را رد کرد.
او گفت ادعای وجود رابطه خانوادگی میان او و همسر سابقش ابتدا در یک وبلاگ سومالیایی مطرح شد. عمر در پاسخ به این سوال که آیا میان او و همسر سابقش نسبت خانوادگی وجود دارد، گفت: «تا جایی که من اطلاع دارم، نه.»
ترامپ پیشتر بارها عمر را به تقلب مهاجرتی متهم کرده و گفته بود او با برادرش ازدواج کرده است. عمر این اتهام را رد کرده و تاکنون شواهد معتبری برای اثبات این ادعا منتشر نشده است.
عمر: هدف بازرسی ارعاب بود
عمر هرگونه تخلف را رد کرده و تحقیقات را دارای انگیزه سیاسی دانسته است. او گفت معتقد است بازرسی خانهاش با هدف ارعاب او و دیگران انجام شده است.
عمر پس از بازرسی نیز در بیانیهای این اقدام را «سواستفاده فاحش از قدرت» و استفاده ابزاری از نهادهای فدرال برای هدف قرار دادن مخالفان سیاسی توصیف کرده بود.
ترامپ هرگونه دخالت در تحقیقات درباره عمر را رد کرده و گفته است این پرونده «هیچ ارتباطی» با او ندارد. او در عین حال در پاسخ به سوالی درباره احتمال اخراج عمر گفته بود که ممکن است او با اخراج یا زندان روبهرو شود.
عمر همچنین پس از بازرسی خانهاش ویدیویی منتشر کرد و از هواداران خود خواست به کمکهای مالی به کارزار انتخاباتی او ادامه دهند. او گفت این کمکها برای مقابله با تلاش دولت ترامپ برای «ارعاب» او و دیگران در آستانه انتخابات میاندورهای استفاده خواهد شد.
مخالفت با جنگ علیه ایران و تغییر حکومت
تحقیقات درباره عمر در حالی ادامه دارد که او پیشتر با جنگ آمریکا علیه ایران و تغییر حکومت از طریق اقدام نظامی مخالفت کرده و خواستار توافق با ایران و کاهش تحریمها شده است.
عمر در بیانیهای حمله نظامی دولت ترامپ به ایران را «جنگی غیرقانونی و غیرقابل توجیه» خواند و گفت: «ترامپ بدون مجوز کنگره، بدون هدفی روشن و بدون وجود تهدیدی قریبالوقوع علیه ایالات متحده، این کشور را وارد جنگی غیرقانونی و غیرقابل توجیه با ایران میکند.»
او همچنین این جنگ را تلاشی برای تغییر حکومت توصیف کرد و گفت: «این بهای ویرانگر انسانی یک جنگ دیگر برای تغییر رژیم است.»
عمر خواستار توقف فوری عملیات نظامی و بازگرداندن اختیار تصمیمگیری درباره جنگ به کنگره شده بود.
حمایت نایاک از ایلهان عمر
کمیته اقدام سیاسی شورای ملی ایرانیان آمریکا، نایاک، پیشتر رسما از نامزدی ایلهان عمر در انتخابات کنگره حمایت کرده بود.
نایاک عمر را از حامیان اولویتهای این سازمان معرفی کرده و نوشته بود او برای پایان دادن به تحریمهایی که این سازمان «غیرانسانی» میخواند، تلاش میکند. این سازمان همچنین به عضویت عمر در گروه «نه به جنگ با ایران» در کنگره اشاره کرده و او را از حامیان صلح و دیپلماسی معرفی کرده بود.
نایاک همچنین در سال ۲۰۲۱ جایزه «شجاعت» خود را به عمر اهدا کرد و دلیل آن را تلاش مستمر او برای «صلح، برابری و عدالت» اعلام کرد.
عمر پس از دریافت این جایزه در شبکه ایکس نوشت: «مفتخرم که این جایزه را از نایاک دریافت میکنم. آنها صدایی حیاتی برای جامعه ایرانی-آمریکایی، صلح و حقوق مدنی همه آمریکاییها هستند.»
مختومهشدن پرونده اتهام دریافت پول از قطر
پیشتر آلن بندر، تاجر کانادایی، در جریان شهادت در پروندهای قضایی در فلوریدا ادعا کرد مقامهای قطری به او گفتهاند که ایلهان عمر را جذب کرده و از فعالیت سیاسی او حمایت مالی کردهاند.
بندر همچنین ادعا کرد عمر پس از ورود به کنگره، اطلاعات حساس آمریکا را در اختیار قطر قرار داده و این اطلاعات از طریق واسطهها به جمهوری اسلامی منتقل شده است.
دفتر عمر این اتهامها را رد کرد. بررسی موسسه راستیآزمایی «لید استوریز» نیز نشان داد مدرکی برای اثبات این ادعاها در پرونده قضایی ارائه نشده است. پروندهای که این ادعاها در جریان آن مطرح شده بود نیز مختومه شد.
مواضع علیه اسرائیل و حمایت از فلسطینیان
عمر از منتقدان سیاستهای اسرائیل و کمکهای نظامی آمریکا به این کشور است و پیشتر اعلام کرده بود به بسته کمک نظامی جدید آمریکا به اسرائیل رای منفی داده است.
او در بیانیهای گفت: «من از کمک نظامی بدون قید و شرط که وضعیت انسانی وحشتناک کنونی را تشدید میکند، حمایت نمیکنم.»
عمر همچنین خواستار آتشبس دایمی در غزه و آزادی گروگانها شده و حملات ارتش اسرائیل به لبنان را محکوم کرده است.
مواضع ایلهان عمر درباره ایران و اسرائیل در رسانههای جمهوری اسلامی نیز بازتاب داشته است.
خبرگزاری مواضع عمر درباره مذاکره با جمهوری اسلامی و مخالفت با جنگ را پوشش داده و در گزارشی با تیتر «زمان توافق با ایران فرا رسیده است»، موضع او در حمایت از دستیابی به توافق با ایران را بازتاب داده بود.
مهر به نقل از عمر نوشت: «زمان ما برای برقراری صلح در خاورمیانه و اجتناب از جنگ رو به اتمام است. زمان نهایی شدن توافق با ایران فرا رسیده است!»
تحقیقات فدرال درباره عمر همچنان ادامه دارد و وزارت دادگستری آمریکا تاکنون اتهام کیفری مشخصی را علیه او بهطور عمومی اعلام نکرده است.
فرانسه پنجشنبه ۳۰ مهر از شناسایی نخستین مورد ابتلای انسان به ویروس شاموندا، که معمولا در دامها مشاهده میشود، خبر داد. فرد مبتلا پس از ابتلا به این ویروس جان باخته است، اما مقامهای فرانسوی اعلام کردند در حال حاضر خطری جمعیت عمومی را تهدید نمیکند.
دولت فرانسه در بیانیهای اعلام کرد گمان میرود فرد جانباخته در شرق این کشور، جایی که ویروس شاموندا در بهار و تابستان امسال در میان حیوانات در گردش بوده است، در اثر گزش یک پشهریزه ناقل ویروس آلوده شده باشد.
سازمان جهانی بهداشت وابسته به سازمان ملل متحد اعلام کرد درباره شیوع این ویروس با مقامهای فرانسوی در تماس است.
مرکز اروپایی پیشگیری و کنترل بیماریها، مستقر در استکهلم، در بیانیهای اعلام کرد این بیمار در اوایل اکتبر جان باخته است. او به دلیل ابتلا به یک بیماری جدی تحت درمان بود و همین بیماری، در مقایسه با جمعیت عمومی، او را در برابر عفونت آسیبپذیرتر کرده بود.
روزنامه محلی لو پروگره گزارش داد فرد جانباخته مردی حدودا ۶۰ تا ۶۹ ساله و ساکن منطقه لیون بوده است.
سازمان جهانی بهداشت، مستقر در ژنو، که هماهنگی واکنشها به مسائل و شرایط اضطراری بهداشت عمومی در سطح بینالمللی را بر عهده دارد، اعلام کرد: «بر اساس اطلاعات کنونی و دانستههای موجود درباره نحوه انتقال ویروسهای بسیار مشابه، این یک مورد منفرد ابتلای انسانی است و بعید به نظر میرسد در شرایط فعلی به گسترش وسیعتر بیماری منجر شود.»
دولت فرانسه نیز اعلام کرد تاکنون هیچ خطری برای سلامت عمومی جمعیت شناسایی نشده است.
بهگفته سازمان جهانی بهداشت حیوانات (WOAH)، ویروس شاموندا از طریق گزش پشهریزهها منتقل میشود و بیش از همه در گاوها مشاهده شده است، هرچند این ویروس در اسبها، آلپاکاها، گوسفندان و بزها نیز شناسایی شده است.
شاموندا بر اساس قانون بهداشت حیوانات اتحادیه اروپا در فهرست بیماریهای طبقهبندیشده قرار ندارد و مشمول اقدامات رسمی پایش یا کنترل بیماری نیست.
این ویروس نخستین بار در اواسط دهه ۱۹۶۰ در نیجریه شناسایی شد. وجود آن در اروپا برای نخستین بار در اواخر ژوئیه، پس از انجام آزمایشهای ژنومی روی گاوهای بیمار در جنوب آلمان، سوئیس و شرق فرانسه، تایید شد.
بولتن هفتگی پایش سلامت حیوانات فرانسه اعلام کرد این ویروس در اتریش، بلژیک، ایرلند، ایتالیا، لیختناشتاین، لوکزامبورگ، هلند، پرتغال، اسلوونی، اسپانیا و جزیره جرزی، از توابع بریتانیا، نیز شناسایی شده است.
بهگفته مقامهای بهداشت دام فرانسه، این ویروس آثار مختلفی بر حیوانات دارد. گاوهای مبتلا به شاموندا دچار اسهال، ضعف و بیاشتهایی میشوند و در موارد کمتری نیز تب میکنند.
نتایج مطالعهای روی ۹ واحد گاوداری شیری در فرانسه نشان داد که تولید شیر در این واحدها تا ۷۵ درصد کاهش یافته است.
نشست امنیتی مکرون با نخستوزیر و وزیر کشور فرانسه در کاخ الیزه، ۳۰ مهر
امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، اعلام کرد تجمعاتی که دولت آنها را «نامشروع» میداند، در روزهای آینده ممنوع خواهند شد. او گروههای چپ افراطی را مسئول خشونتها و غارت فروشگاهها در جریان اعتراضات اخیر دانست و آنها را به تلاش برای سرنگونی نظام جمهوری متهم کرد.
مکرون پنجشنبه ۳۰ مهر پس از نشستی با روسای سازمانهای اطلاعاتی و وزیران ارشد دولت گفت تظاهرات سازماندهیشده از سوی تشکلهایی مانند اتحادیههای کارگری همچنان مجاز خواهد بود، اما ممکن است مسیر راهپیماییها برای حفاظت از کسبوکارها تغییر کند.
او تاکید کرد: «شنبه گذشته شاهد اقدامات سیاسی و شورشطلبانه گروههای چپ افراطی بودیم که هدفشان سرنگونی جمهوری بود.»
این اظهارات در حالی مطرح میشود که فرانسه با افزایش هزینههای زندگی و اعتراضات گسترده ناشی از آن دستوپنجه نرم میکند.
تظاهرات ۲۵ و ۲۶ مهر در شهرهای مختلف این کشور به درگیریهای خشونتآمیز، غارت فروشگاهها و تخریب اموال عمومی و خصوصی انجامید.
این حوادث که از شدیدترین ناآرامیهای شهری فرانسه در سالهای اخیر به شمار میروند، نگرانیهایی را درباره توانایی نیروهای امنیتی فرانسه برای برقراری نظم برانگیختهاند.
در یکی از این حوادث، ساختمان شهرداری لیموژ هدف آتشسوزی عمدی قرار گرفت. مقامهای فرانسوی از بازداشت دو نفر در ارتباط با این حمله خبر دادهاند.
خبرگزاری رویترز ۳۰ مهر گزارش داد سومین شب پیاپی اجرای مقررات منع رفتوآمد در مناطق آسیبدیده از ناآرامیها بدون حادثهای عمده سپری شد و در آستانه اعتراضات تازه، از فشار بر دولت کاست.
دود و شعلههای آتش در جریان درگیریهای خیابانی در پاریس، ۲۵ مهر
ممنوعیت تجمعات در لیون و نگرانی از خشونتهای تازه
مقامهای محلی لیون از ممنوعیت برگزاری تمامی تجمعات اعتراضی در شنبه دوم آبان خبر دادند.
با وجود این محدودیتها، گروههای مختلف همچنان برای برگزاری تظاهرات در نقاط دیگر فرانسه برنامهریزی میکنند و مقامها بیم آن دارند که اعتراضات احتمالی شنبه و یکشنبه، دوم و سوم آبان، بار دیگر با خشونت همراه شود.
اتحادیه ملی دانشجویان فرانسه، از تشکلهای اصلی دانشجویی این کشور، برای شنبه فراخوان تجمع داده است.
جنبش جلیقهزردها نیز که در سال ۲۰۱۸ در اعتراض به سیاستهای اقتصادی دولت شکل گرفت، برنامه برگزاری راهپیمایی در مرکز پاریس را به مقامهای مسئول ارائه کرده است.
در آستانه اعتراضات احتمالی، صاحبان فروشگاهها در مرکز پاریس برای محافظت از اموال خود در برابر خشونت و تخریب، نصب تختههای محافظ بر ویترینها را آغاز کردهاند.
شرکت تولیدکننده کالاهای لوکس هرمس هم از تشدید تدابیر امنیتی در فروشگاههای خود در سراسر فرانسه خبر داده است.
در اورلئان، مقامهای محلی نگران بروز درگیری و ناآرامی هستند. قرار است حزب راست افراطی «اجتماع ملی» نشست سالانه خود را در این شهر برگزار کند و همزمان، اتحادیههای کارگری و گروههای چپگرا نیز برای برپایی تظاهرات آماده میشوند.
در پاریس، تجمع دانشجویی برنامهریزیشده برای پنجشنبه ۳۰ مهر ممنوع اعلام شد. با وجود این، مسئولان حملونقل عمومی برای پیشگیری از پیامدهای تجمعات احتمالی بدون مجوز، شماری از ایستگاههای مترو در مرکز پایتخت را تعطیل کردند.
رویترز نوشت موج اخیر اعتراضات از نارضایتیهای عمیق اقتصادی و اجتماعی در فرانسه حکایت دارد. افزایش شدید هزینههای انرژی، فشارهای معیشتی و نگرانی از افت کیفیت خدمات عمومی، خشم و سرخوردگی را بهویژه در میان کارگران و جوانان تشدید کرده است.
این بحران به اختلافات سیاسی دامن زده و دولت و مخالفان را درگیر کشمکش بر سر مسئولیت خشونتها کرده است.
در حالی که دولت گروههای چپ افراطی را به تحریک معترضان متهم میکند، بحث درباره ریشههای اقتصادی و اجتماعی ناآرامیها همچنان ادامه دارد.
نگرانی از وضعیت فرانسه به بازارهای مالی نیز سرایت کرده است. ۳۰ مهر، بازده اوراق قرضه دولتی ۱۰ ساله این کشور برای نخستین بار از سال ۲۰۱۳ از بازده اوراق مشابه خزانهداری آمریکا بالاتر رفت؛ تحولی که از افزایش نگرانی سرمایهگذاران حکایت دارد.
مردم در کنار بنر تبلیغات انتخاباتی، در آستانه انتخابات پارلمانی اسرائیل، در شهر ناصره، ۱۸ مهر ۱۴۰۵
مردم اسرائیل در حالی سهشنبه پنجم آبان برای انتخاب نمایندگان پارلمان اسرائیل (کنِسِت) و نهایتا دولت جدید پای صندوقهای رای میروند که از سویی، هنوز از شوک حمله هفتم اکتبر سه سال پیش بیرون نیامدهاند، و از سوی دیگر، فضای کشور قطبیتر از هر زمان دیگری است.
این روزها در اسرائیل به هر سو بنگری، تبلیغات انتخاباتی نامزدها و احزاب دیده میشود.
روی یک اتوبوس، تصویر ایتامار بنگویر، وزیر راستگرای افراطی امنیت ملی است و شعارش، و روی اتوبوس کناری، تصویر نفتالی بنت، نخستوزیر پیشین و از بختهای اصلی جانشینی بنیامین نتانیاهو.
روی یک بیلبورد، عکس رهبر معنوی حزب شاس (حزب یهودیان مذهبی شرقیتبار) است، با این شعار که رای دادن به حزب شاس، رای دادن به «آفریدگار هستی» است.
روی بیلبوردی دیگر، تصویر اویگدور لیبرمن، رهبر حزب راستگرای لاییک «اسرائیل خانه ما» دیده میشود، با این شعار که اگر یهودیان مذهبی به خدمت سربازی نروند، دیگر هیچ خدماتی از دولت نخواهند گرفت.
شاید بتوان گفت که تا یک دهه پیش، بحثهای انتخاباتی در اسرائیل پیرامون مسائلی چون صلح با فلسطینیان و البته اقتصاد بود. دو موضوعی که جامعه را با خطی نسبتا مشخص، به راست و چپ تقسیم میکرد. اما در سالهای اخیر، اگرچه موضوع اقتصاد همچنان باقی مانده و حتی پررنگتر شده، موضوع صلح با فلسطینیان تقریبا بهطور کامل از بحث کنار گذاشته شده است.
بحثهای این روزها در اسرائیل، در کوچه و خیابان، در تاکسی و سوپرمارکت محلی و در ادارات و بین همکاران و دوستان، درباره مسائلی همچون ماندن یا رفتن نتانیاهو، خدمت سربازی یا معافیت از خدمت سربازی یهودیان فوقمذهبی و البته، هفتم اکتبر و جنگ سهساله پس از آن است.
همه اینها موجب شده آن خط فرضی راست و چپ دیگر رنگی نداشته باشد. چهبسا راستگرایانی که یا به دلیل مخالفت با نتانیاهو یا مقصر دانستن او در حمله هفتم اکتبر یا صد البته، اتحادش با احزاب فوقمذهبیِ مخالف خدمت سربازی یهودیان اولترا ارتدوکس، امروز در جبهه احزاب میانه و چپ قرار گرفتهاند.
چهبسا چپگرایان سابق که پس از حمله هفتم اکتبر حماس، امروز میگویند که تغییر موضع داده و قصد دارند به احزاب راست یا حتی راست افراطی رای دهند.
بحث بر سر این موضوعات نه تنها در رادیو و تلویزیون بین سیاستمداران و مفسران، که در کوچه و خیابان بین مردم عادی نیز جریان دارد.
شهروندان اسرائیل هم مردمی سیاسی هستند و هم ذات جوشانی دارند، و ترکیب این دو با یکدیگر موجب میشود گاه در کوچه که قدم میزنی، ببینی دو دوست در حال بحث سیاسی با هم با صدای بلند هستند؛ به شکلی که شاید اگر یک فرد اهل اسکاندیناوی از آن محل رد شود، فکر کند دعوایی درگرفته است.
گاهی نیز، از میان دو همسایه در یک ساختمان، یکی پوستر تبلیغاتی حزب چپ میانه «دموکراتها» به رهبری یائیر گولان، معاون پیشین رییس ستاد ارتش را از بالکن آویزان کرده، و همسایه دیگر پوستر تبلیغاتی بتسلئل اسموتریچ، رهبر حزب راستگرای افراطی «صیونیسم دینی» را بر پنجره چسبانده است.
دو همسایهای که هنوز همدیگر را دوست دارند؛ اما این روزها وقتی در راهپله از کنار هم رد میشوند، سلامشان سردتر است.
زنی بادیهنشین از کنار بیلبوردهای تبلیغات انتخاباتی اسرائیل عبور میکند، ۲۰ مهر ۱۴۰۵
در ساختمان کناری، دو همسایه دیوار به دیوار در حال بحث هستند که آیا در جریان شکست اطلاعاتی اسرائیل در پیشگیری از حمله هفتم اکتبر، نتانیاهو مقصر بوده یا نهادهای امنیتی.
و در این میان، صاحب سوپرمارکت محل قرار دارد. فردی که تا چهار سال پیش عکسش با نتانیاهو را با افتخار به دیوار نصب کرده بود.
او در پی جنجالهای مربوط به تغییر قوانین ناظر بر دستگاه قضایی، عکس را کمی از نظرها دور کرد، و بعد از هفتم اکتبر، آن را به پستوی پشت مغازه برد.
فردی سالها حامی لیکود (حزب نتانیاهو) بوده و امروز نمیداند باید به چه کسی رای دهد.
فرد دیگری میگوید صرفنظر از اینکه من و او به چه کسی رای دهیم، هیچکدام از دو بلوک سیاسی مخالفان و موافقان نتانیاهو، کرسیهای لازم را برای تشکیل دولت به دست نخواهند آورد.
شهروندی دیگر، مانند بسیاری از شهروندان - با هر دیدگاه سیاسی - نگران است که اسرائیل مانند شش سال پیش وارد چرخه بیپایان انتخاباتی پس از انتخابات دیگر شود.
اگر آن زمان بحران کرونا موجب شد بنی گنتس راضی به تشکیل دولت وحدت ملی با نتانیاهو و نقطه پایان گذاشتن بر آن چرخه باطل شود، این بار مشخص نیست هیچ بحرانی بتواند بر این شکافها، حتی برای مدتی محدود، پل بزند.
ساختمان مرکزی مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای نیجریه در ابوجا، ۲۹ مهر ۱۴۰۵
نخستین مورد ابتلا به ابولا در نیجریه پس از بیش از یک دهه شناسایی شد، اما آزمایش بیمار ۱۳ روز پس از آغاز علائم انجام گرفت. این تاخیر نگرانیها درباره مهار بیماری را افزایش داد. ابولا از ماه مه در کنگو شیوع یافت و به چهار کشور آفریقایی گسترش پیدا کرد و جان هزاران نفر را گرفت.
خبرگزاری رویترز پنجشنبه ۳۰ مهر گزارش داد این همهگیری که از جمهوری دموکراتیک کنگو آغاز شده، دومین شیوع بزرگ ابولا در تاریخ است و پیش از شناسایی بیمار در نیجریه، به اوگاندا و کنیا نیز گسترش یافته بود.
بیمار شناساییشده، همسر اوگاندایی یک دیپلمات سوئیسی است که پس از دو هفته تعطیلات در اوگاندا، ۱۱ مهر وارد ابوجا، پایتخت نیجریه، شد.
بهگفته ژان کاسیا، مدیرکل مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آفریقا، این زن سه روز پس از ورود به نیجریه بیمار شد و با تصور ابتلا به مالاریا، به چند مرکز درمانی مراجعه کرد، اما تا ۲۷ مهر آزمایش ابولا از او گرفته نشد.
کاسیا هشدار داد تاخیر در شناسایی بیماری، ردیابی افرادی را که احتمالا در معرض ویروس قرار گرفتهاند، دشوار میکند.
او گفت: «وقتی کشورهای در معرض خطر را شناسایی کردیم، نیجریه در این فهرست نبود. اکنون هست.»
صفحه نخست روزنامهای با تیتر خبر ابتلا به ابولا در ابوجا، پایتخت نیجریه، ۲۹ مهر ۱۴۰۵
بهگفته او، با گسترش شیوع بیماری، کشورهای شمال و جنوب آفریقا نیز ممکن است در معرض خطر قرار گیرند.
مقامهای نیجریه تاکنون ۴۴ نفر را که با بیمار تماس داشتهاند شناسایی کردهاند و انتظار میرود این شمار افزایش یابد.
ویروس ابولا از طریق تماس مستقیم با مایعات بدن فرد مبتلایی که علائم بیماری دارد، منتقل میشود.
ابهام درباره محل ابتلای بیمار
این همهگیری ناشی از گونه بوندیبوگیو ویروس ابولاست که واکسن یا درمان اختصاصی تاییدشدهای برای آن وجود ندارد.
در جمهوری دموکراتیک کنگو تاکنون بیش از ۹ هزار و ۵۰۰ نفر مبتلا شده و بیش از چهار هزار و ۶۰۰ نفر جان باختهاند.
مقامهای اوگاندا اعلام کردهاند بیمار شناساییشده در نیجریه، پیش از عبور از اوگاندا به شرق کنگو سفر کرده بود، اما مقامهای نیجریه این سفر را تایید نکردهاند.
محمد علی پاته، وزیر بهداشت نیجریه، گفت بهدلیل تایید نشدن سفر بیمار به کنگو، احتمال میدهند او در اوگاندا مبتلا شده باشد.
یک کارمند بهداشت در گذرگاه مرزی کنیا و اوگاندا، ۱۶ مهر ۱۴۰۵
ماریون کوپمانس، ویروسشناس هلندی و عضو کمیته اضطراری ابولای سازمان جهانی بهداشت، گفت اگر بیمار به کنگو سفر کرده باشد، نگرانیها درباره کارایی غربالگری در مرزها و فرودگاهها افزایش مییابد و اگر چنین سفری انجام نشده باشد، احتمال ابتلای او در اوگاندا مطرح میشود.
او هشدار داد: «در هر صورت، این موضوع تایید میکند که این بحران هنوز به پایان نرسیده است.»
مقامهای نیجریه میگویند با توجه به تجربه مهار ابولا در همهگیری سالهای ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۶، برای مقابله با بیماری آمادگی دارند.
آیواده آلاکیجا، پزشک نیجریهای و از روسای مشترک کمیته گروه هفت برای سرمایهگذاری در سلامت جهانی، گفت شرایط کنونی با همهگیری سالهای ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۶ بسیار متفاوت است.
او یادآوری کرد نخستین بیمار مبتلا به ابولا که در آن همهگیری با هواپیما از لیبریا به نیجریه سفر کرده بود، بلافاصله بستری شد.
نمای بیرونی ساختمان دیوان کیفری بینالمللی در لاهه هلند، ۳۱ شهریور ۱۴۰۴
پارلمان اروپا جایزه ساخاروف ۲۰۲۶ برای آزادی اندیشه را به دیوان کیفری بینالمللی و مقامهای آن اهدا کرد. ترانه و رومینا رحیمی، خواهران دوقلوی ایرانی که در ارتباط با اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ به ترتیب به اعدام و حبس محکوم شدهاند، از نامزدهای نهایی این جایزه بودند.
روبرتا متسولا، رییس پارلمان اروپا، پنجشنبه ۳۰ مهر برنده جایزه ساخاروف ۲۰۲۶ را در صحن پارلمان معرفی کرد.
او گفت: «اتحادیه اروپا بر پایه احترام به چندجانبهگرایی و نهادهای بینالمللی بنا شده است. پارلمان اروپا با اعطای جایزه ساخاروف به دیوان کیفری بینالمللی و مقامهای آن، نقش مهم این نهاد را در پاسداری از حقوق بینالملل و نظام قضایی بینالمللی، به رسمیت میشناسد.»
مراسم اهدای این جایزه قرار است ۲۵ آذر، همزمان با نشست عمومی پارلمان اروپا، در استراسبورگ فرانسه برگزار شود.
دیوان کیفری بینالمللی، مستقر در لاهه هلند، در چارچوب صلاحیت خود به پروندههای مربوط به جنایات جنگی، جنایت علیه بشریت، نسلکشی و جنایت تجاوز رسیدگی میکند.
دولت دونالد ترامپ ۱۷ مهر دیوان کیفری بینالمللی را تحریم کرد. این اقدام پس از آن صورت گرفت که واشینگتن در ماههای گذشته شماری از قضات و دادستانهای این نهاد را نیز تحریم کرده بود.
پارلمان اروپا در بیانیه ۳۰ مهر خود اعلام کرد نمایندگان این نهاد در گزارشهای قبلی، تحریمهای آمریکا علیه دیوان کیفری بینالمللی و مقامها و کارکنان آن را «حملهای جدی به نظام حقوقی بینالمللی» دانستهاند.
نمایندگان پارلمان اروپا همچنین بارها از کمیسیون اروپا خواستهاند با فعال کردن «مقررات مسدودساز» اتحادیه اروپا، از مقامهای دیوان در برابر پیامدهای فرامرزی تحریمها محافظت کند و زمینه ادامه فعالیت مستقل این نهاد را فراهم آورد.
بر اساس بیانیه پارلمان اروپا، رییس دیوان کیفری بینالمللی و شماری از قضات آن در سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ با حضور در کمیسیونهای پارلمان اروپا، درباره پیامدهای تحریمهای آمریکا بر فعالیت حرفهای و زندگی شخصی خود توضیح دادهاند.
نمایندگان پارلمان اروپا همچنین از تداوم حمایت مالی اتحادیه اروپا از دیوان کیفری بینالمللی استقبال و تاکید کردهاند تمامی کشورهای عضو اتحادیه، به اساسنامه رم پیوستهاند و موظف به اجرای تصمیمهای دیوان هستند.
خواهران ایرانی در میان نامزدهای نهایی
ترانه و رومینا رحیمی، خواهران دوقلوی ۲۱ ساله ایرانی، در کنار دیوان کیفری بینالمللی و توندو لیسو، وکیل و رهبر مخالفان سیاسی تانزانیا، به مرحله نهایی جایزه ساخاروف ۲۰۲۶ راه یافته بودند.
این دو خواهر در ارتباط با اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ بازداشت شدند و اکنون در زندان دولتآباد اصفهان به سر میبرند.
شعبه اول دادگاه انقلاب اصفهان، ترانه را به اعدام و ۱۱ سال حبس و رومینا را به ۳۶ سال حبس محکوم کرده است.
بررسیهای ایراناینترنشنال نشان میدهد از دیماه ۱۴۰۴ تاکنون بیش از ۷۰ زندانی سیاسی در ایران اعدام شدهاند و دستکم ۲۰ نفر دیگر نیز با اتهامهای سیاسی در خطر اعدام هستند.
پارلمان اروپا اعلام کرده بود نامزدی این دو خواهر به نمایندگی از تمامی افرادی است که در ایران تحت آزار و سرکوب جمهوری اسلامی قرار گرفتهاند.
نامزدی خواهران رحیمی از سوی گروه سیاسی «میهنپرستان برای اروپا» مطرح شده بود. گروه سوسیالدموکراتها نیز دیوان کیفری بینالمللی و مقامهای آن را نامزد کرده بود.
سابقه جایزه ساخاروف
جایزه ساخاروف برای آزادی اندیشه از سال ۱۹۸۸ به افراد و نهادهایی اهدا میشود که در زمینه دفاع از حقوق بشر و آزادیهای بنیادین، بهویژه آزادی بیان، حمایت از حقوق اقلیتها، احترام به حقوق بینالملل، توسعه دموکراسی و حاکمیت قانون فعالیت میکنند.
این جایزه به نام آندری ساخاروف، فیزیکدان و مخالف سیاسی حکومت شوروی، نامگذاری شده و ارزش نقدی آن ۵۰ هزار یورو است.
در سال ۲۰۲۵، آندژی پوچوبوت، روزنامهنگار و فعال اقلیت لهستانی در بلاروس، و مزیا آماگلوبلی، روزنامهنگار گرجستانی، بهطور مشترک این جایزه را دریافت کردند.
در سال ۲۰۲۳، جایزه ساخاروف به ژینا مهسا امینی و جنبش «زن، زندگی، آزادی» اهدا شد و در سال ۲۰۱۲ نیز نسرین ستوده، وکیل و فعال حقوق بشر و جعفر پناهی، فیلمساز ایرانی، بهطور مشترک برنده آن شدند.