عراقچی: تشدید تنش در تنگه هرمز جان غیرنظامیان منطقه و اقتصاد جهانی را به خطر میاندازد
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، در یادداشتی در فایننشالتایمز نوشت: «وظیفه دارم هشدار دهم که هرگونه تشدید تنش در تنگه هرمز یا دیگر نقاط منطقه، جان غیرنظامیان، امنیت و رفاه کشورهای منطقه و اقتصاد جهانی را با خطرات جدی روبهرو میکند.»
او همچنین نوشت که جمهوری اسلامی «به دنبال توافقی عادلانه و شرافتمندانه» با آمریکاست و برای دستیابی به چنین نتیجهای، «کاخ سفید باید جدیت و اراده واقعی خود را برای پایان دائمی تجاوزاتش نشان دهد».
وزیر خارجه جمهوری اسلامی تاکید کرد: «با توجه به اینکه کاخ سفید هیچ تمایلی برای دستیابی به تفاهم درباره مسیر پیش رو نشان نداده و همزمان به خشونت بیشتر تهدید میکند، دلیل چندانی برای انتظار پیشرفت در شرایط کنونی وجود ندارد.»
عراقچی در پایان هشدار داد که اگر آمریکا بار دیگر اقدام نظامی را به دیپلماسی ترجیح دهد، «با شکست راهبردی بزرگتری روبهرو خواهد شد».
تلویزیون دولتی روسیه گزارش داد ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری این کشور، در دیدار با استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، در سنپترزبورگ پیشنهاد برگزاری نشستی با دونالد ترامپ در چین را مطرح کرد.
بر اساس این گزارش که چهارشنبه ۲۹ مهر منتشر شد، پوتین همچنین آمادگی خود را برای گفتوگو درباره ازسرگیری همکاریهای اقتصادی میان مسکو و واشینگتن اعلام کرد.
کرملین پیشتر از احتمال برگزاری نشستی سهجانبه با حضور پوتین، ترامپ و شی جینپینگ، رییسجمهوری چین، در حاشیه اجلاس سازمان همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه (اپک) در ماه آینده میلادی خبر داده بود.
والاستریت ژورنال ۲۶ مهر گزارش داد پوتین قصد دارد با برگزاری نشستی با حضور ترامپ و شی و بدون مشارکت اوکراین، زمینه را برای دستیابی به توافقی به سود مسکو فراهم کند.
پوتین در کاخی مجلل متعلق به دوران امپراتوری روسیه در سنپترزبورگ با ویتکاف دیدار کرد تا پیشنهادهای تازه برای پایان دادن به جنگ اوکراین را بررسی کنند.
این مذاکرات که نهمین دیدار حضوری دو طرف بود، با آزادی یک معلم بازنشسته آمریکایی از زندان روسیه همراه شد.
استیون هابارد، ۷۴ ساله، آوریل ۲۰۲۲ در شهر ایزیوم در شرق اوکراین به دست نیروهای روسیه بازداشت شد. اکتبر ۲۰۲۴ دادگاهی در مسکو او را به اتهام فعالیت برای ارتش اوکراین بهعنوان «مزدور»، به شش سال و ۱۰ ماه زندان محکوم کرد.
مقامهای روسیه گفته بودند هابارد در یک ایست بازرسی نظامی اوکراین فعالیت میکرد، اما وکیل او در گفتوگو با رویترز تاکید کرد موکلش در هیچ واحد نظامی یا عملیات رزمی مشارکت نداشته است.
وزارت خارجه آمریکا ژانویه ۲۰۲۵ بازداشت او را «ناعادلانه» اعلام کرد. ترامپ ۲۸ مهر خبر داد شخصا از پوتین خواسته است هابارد را آزاد کند.
واشینگتن در روزهای اخیر تلاشهای دیپلماتیک خود را برای پایان دادن به جنگ اوکراین که خونینترین درگیری اروپا از زمان جنگ جهانی دوم به شمار میرود، افزایش داده است.
به گزارش خبرگزاری رویترز، پوتین تاکنون نشانه چندانی از آمادگی برای عقبنشینی از خواستههای اصلی خود نشان نداده است؛ از جمله تسلط کامل روسیه بر منطقه دونتسک در شرق اوکراین و جلوگیری از عضویت کییف در ناتو.
یوری اوشاکوف، دستیار کرملین، اعلام کرد کریل دمیتریف، فرستاده ویژه پوتین در امور سرمایهگذاری، نیز در دیدار با ویتکاف حاضر بود.
دمیتریف مسئول پیگیری توافقهای احتمالی اقتصادی و مالی میان مسکو و واشینگتن است.
ویتکاف یک روز پیش از سفر به روسیه، در اسلو با ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، رهبران فنلاند و نروژ و نمایندگان اروپا و ناتو دیدار کرد.
یک مقام آمریکایی این گفتوگوها را «سازنده» خواند و از ارائه پیشنهادهای تازه کییف خبر داد.
به گفته این مقام، مذاکرات اسلو به «پیشرفتی معنادار» برای دستیابی به رویکردی هماهنگ در مذاکره با روسیه انجامید.
تضمینهای امنیتی برای اوکراین، برنامه اقتصادی پس از جنگ و ساختار امنیتی اروپا، از محورهای گفتوگوها بود.
او افزود ویتکاف قصد دارد زمینه را برای مذاکرات مستقیم سهجانبه و نشستهای چندجانبه گستردهتر فراهم کند.
گفتوگوهای اسلو، ۲۸ مهر
فشار واشینگتن بر کییف
این تحرکات دیپلماتیک در شرایطی صورت میگیرد که نگرانیها درباره کاهش حمایت آمریکا از اوکراین افزایش یافته است.
ترامپ هشدار داده است کییف باید برای پایان دادن به جنگ اقدام کند، وگرنه با «اتفاقی بسیار بد» مواجه خواهد شد.
تنش میان کییف و واشینگتن پس از آن شدت گرفت که ترامپ حدود دو هفته پیش در چارچوب توافقی با مسکو برای کاهش قیمت سوخت در آمریکا، تحریمهای مربوط به گازوئیل روسیه را لغو کرد.
افزایش بهای سوخت در پی جنگ ایران، جمهوریخواهان را در آستانه انتخابات میاندورهای کنگره تحت فشار قرار داده است.
پس از این توافق و تصمیم ترامپ برای تعلیق بسته تحریمی مصوب کنگره علیه روسیه، اوکراین از اختلال در تبادل اطلاعات با ایالات متحده و بروز مشکلاتی در استفاده از سامانه ماهوارهای نظامی استارشیلد خبر داد.
با این حال، زلنسکی اعلام کرد در نشست اسلو توافقی برای برطرف کردن این مشکلات حاصل شده است.
والاستریت ژورنال ۲۹ مهر به نقل از منابع آگاه گزارش داد ایلان ماسک، بنیانگذار اسپیسایکس، هفته گذشته دستور کاهش سرعت استارشیلد، نسخه نظامی استارلینک، را صادر کرده است.
اوکراین برای ردیابی حملات موشکهای بالستیک روسیه به این فناوری وابسته است.
ماسک پیشتر گفته بود هرگونه تصمیم در این زمینه از سوی ارتش ایالات متحده یا رییسجمهوری این کشور گرفته میشود. ترامپ اما مسئولیت آن را نپذیرفته است.
پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، ۲۸ مهر اعلام کرد مشکل به شرایط و ضوابط استفاده از این سرویس مربوط میشود که کییف ملزم به رعایت آنهاست.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، ۲۹ مهر دیدار اخیر ویتکاف و زلنسکی را مثبت ارزیابی کرد و گفت فرستاده ویژه آمریکا نتایج این گفتوگوها را با طرف روس در میان خواهد گذاشت.
او همچنین بار دیگر تاکید کرد واشینگتن دسترسی کییف به استارلینک را محدود نکرده است.
به گفته روبیو، تصمیم درباره نحوه استفاده از این سرویس و سرعت اتصال به آن، بر اساس قراردادی تجاری، در اختیار اسپیسایکس و ماسک قرار دارد.
یوسف مجیدزاده، باستانشناس برجسته ایرانی، ۲۷ مهر در ۹۰ سالگی در فرانسه درگذشت. مردی که کاوشهایش در جیرفت، ازبکی و تپه قبرستان، به کشف شواهد مهمی از تمدنها و استقرارهای کهن در فلات ایران انجامید، اما همواره هدف فشارها و اتهامهای سیاسی و عقیدتی بود.
مجیدزاده متولد سال ۱۳۱۵ در تبریز و استاد پیشین دانشگاه تهران بود و دکترای باستانشناسی خود را با تمرکز بر پیش از تاریخ، از دانشگاه شیکاگو دریافت کرده بود.
او پیش از انقلاب ۵۷ استاد دانشگاه تهران شد اما سال ۱۳۶۵ اعضای انجمن اسلامی دانشجویان برای اخراجش تلاش کردند، چرا که مجیدزاده و صادق ملکشهمیرزادی از امضای طرحی خودداری کردند که دانشجویان دختر را از آموزش میدانی باستانشناسی کنار میگذاشت و بهجای آن به موزه میفرستاد.
مجیدزاده نیز پس از آنکه او را کنار گذاشتند، به فرانسه رفت و در آنجا به تدریس پرداخت.
از مهمترین فعالیتهای علمی او، سرپرستی کاوشهای حوزه هلیلرود و محوطه کُنارصندل در نزدیکی جیرفت در دهه ۱۳۸۰ بود.
پس از غارت گسترده گورستانهای باستانی منطقه، مسئولان وقت میراث فرهنگی از او دعوت کردند از فرانسه به ایران بازگردد و هدایت پژوهشهای باستانشناسی این حوزه را بر عهده بگیرد.
کاوشهای جیرفت، فرضیه تمدن کهن و سنگاندازیها
کاوشهای مجیدزاده و همکارانش، شواهد مهمی از یک تمدن کهن را در جنوبشرق ایران آشکار کرد و توجه پژوهشگران جهان را به جایگاه این منطقه در ارتباط میان تمدنهای باستانی جلب کرد.
از یافتههای شاخص این پژوهشها، بقایای حدود چهار هزار ساله از بنای عظیم خشتی و پلکانی کُنارصندل شمالی بود که مجیدزاده آن را زیگوراتی قدیمیتر از زیگوراتهای بینالنهرین معرفی میکرد.
همچنین الواحی با قدمت حدود چهار هزار و ۵۰۰ سال با نشانههای نوشتاری در کُنارصندل جیرفت به دست آمد که بررسی آنها به طرح فرضیه وجود یک نظام نوشتاری دیگر در این منطقه انجامید.
مجیدزاده بر اهمیت تمدن جیرفت تاکید داشت و آن را گهواره تمدن شرق و قدیمیتر از سومر میدانست.
متاسفانه در اواخر دهه ۸۰، سازمان وقت میراثفرهنگی با قطع بودجه، کاوشهای او را نیمه تمام گذاشت و او نتوانست زیگورات را به طور کامل از دل خاک بیرون بیاورد.
مجیدزاده هر بار که به ایران بازمیگشت، با مشکلات بزرگی روبهرو میشد.
سال ۱۳۷۰، جهاد دانشگاهی و انجمن اسلامی دانشگاه تهران نامهای خطاب به علی خامنهای، رهبر وقت جمهوری اسلامی، نوشتند و از بازگشت استادان کنارگذاشتهشده به دانشگاه شکایت کرده و مشخصا مجیدزاده را با اتهامهای سیاسی و عقیدتی هدف گرفتند.
او علاوه بر جیرفت، سرپرستی کاوش در محوطههای مهم دیگری، از جمله محوطه ازبکی در استان البرز و تپه قبرستان دشت قزوین را هم بر عهده داشت.
کاوشهای ازبکی در فاصله سالهای ۱۳۷۷ تا ۱۳۸۴، اطلاعات مهمی درباره استقرارهای پیش از تاریخ و دورههای تاریخی این بخش از فلات ایران به دست داد.
در یانتپه، از تپههای مجموعه ازبکی، بقایای معماری خشتی با قدمتی حدود ۹ هزار سال شناسایی شد؛ یعنی آثار یکی از کهنترین استقرارهای روستایی شناختهشده در فلات مرکزی ایران.
بقایای دژهایی که مجیدزاده آخرین مرحله آنها را به دوره ماد نسبت میداد، از دیگر یافتههای مهم این محوطه بود.
مجیدزاده در کاوشهای دهه ۱۳۵۰ در تپه قبرستان، نزدیک سگزآباد، شواهد مهمی از کارگاههای فلزکاری و تولید مس به دست آورد.
کشف بوتههای ذوب، قالبهای ریختهگری و بقایای کارگاهی، به شناخت تخصصهای تولیدی و فناوری فلزکاری در فلات مرکزی ایران کمک کرد.
تاریخگذاری این کارگاهها در پژوهشهای بعدی به اوایل هزاره چهارم پیش از میلاد، یعنی حدود شش هزار سال پیش نسبت داده شد.
مجیدزاده علاوه بر کاوشهای باستانشناسی، با تالیف کتابهایی درباره تمدنهای باستانی، به گسترش منابع پژوهشی فارسی در این حوزه کمک کرد.
«تاریخ و تمدن بینالنهرین»، «تاریخ و تمدن ایلام» و «جیرفت، کهنترین تمدن شرق»، از آثار شناختهشده او هستند.
کتاب «تاریخ و تمدن بینالنهرین» مجموعهای سهجلدی است که تمدنهای باستانی سرزمین میان دجله و فرات، عمدتا در عراق امروزی، را معرفی میکند.
جلد تاریخ سیاسی آن از دوران آغاز نگارش و شکلگیری دولتشهرهای سومری شروع میشود و با بررسی حکومتهای اکد، بابل و آشور، تا دوره بابل جدید و پایان فرمانروایی کلدانیان ادامه مییابد.
دو جلد دیگر به زندگی اجتماعی و فرهنگی، باورهای مذهبی، اقتصاد، هنر و معماری این تمدنها اختصاص دارند.
او در «تاریخ و تمدن عیلام» به یکی از تمدنهای مهم ایران پیش از هخامنشیان میپردازد.
تاریخ سیاسی و سلسلههای فرمانروا، باورهای مذهبی، آثار هنری و افول قدرت عیلام، محورهای اصلی این کتاباند.
کتاب «جیرفت، کهنترین تمدن شرق» او هم در سال ۱۳۸۲ منتشر شد و به معرفی آثار منتسب به حوزه هلیلرود پرداخت؛ از جمله ظروف سنگی نقشدار و اشیایی که پس از غارت گورستانهای منطقه توقیف شده بودند.
کتاب با انتشار تصاویر این آثار، به شناخته شدن هنر و فرهنگ باستانی منطقه کمک کرد.
سازمان حقوق بشر ایران هشدار داد انتقال بیش از ۲۰۰ زندانی محکوم به اعدام در پروندههای مواد مخدر از زندان قزلحصار کرج به زندانهای دیگر، میتواند زمینه اجرای احکام آنان را فراهم کند. این سازمان هدف از این اقدام را «شکستن اتحاد و مقاومت جمعی زندانیان» دانست.
مسئولان زندان قزلحصار ۲۷ مهر به محکومان به اعدام در واحد دو اعلام کردند دستورالعملی برای انتقال آن دسته از زندانیان دریافت کردهاند که اهل شهرها و استانهای دیگر هستند و احکام اعدامشان قطعی و قابل اجراست. آنان باید به زندانهای محل زندگی خود منتقل شوند.
یک منبع مطلع گفت زندانیان به این تصمیم اعتراض کردند، زیرا معتقدند هدف از انتقال آنان به زندانهای شهرستانها، اجرای احکام اعدام است. با این حال، افسر نگهبان تاکید کرده است که انتقالها اجباری است.
این منبع با اشاره به مقررات سختگیرانهتر در زندانهای شهرستانها، از جمله نصب دوربین در اتاقها و دسترسی نداشتن زندانیان به تلفن همراه (حتی بهصورت مخفیانه)، گفت این محدودیتها امکان ارتباط آنان را با خارج از زندان و اطلاعرسانی درباره وضعیتشان کاهش میدهد.
او گفت هدف از انتقال زندانیان، اجرای احکام اعدام در استانهای مختلف و پراکنده کردن آمار اعدامهاست تا شمار بالای اعدامها در قزلحصار کمتر جلب توجه کند.
مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران ۱۷ مهر در گزارشی به مناسبت روز جهانی مبارزه با مجازات اعدام اعلام کرد از ۱۸ مهر ۱۴۰۴ تا ۱۶ مهر ۱۴۰۵، دستکم ۲۰۰۳ نفر در ایران اعدام شدند که نسبت به دوره مشابه پیشین ۲۹ درصد افزایش نشان میدهد.
بر اساس این گزارش، ۳۶.۲۵ درصد اعدامها مربوط به پروندههای مواد مخدر بوده است. استان البرز با ثبت ۱۲۳ اعدام، پس از خراسان رضوی و اصفهان، سومین استان از نظر شمار اعدامها بوده و ۹۱ مورد از این اعدامها در زندان قزلحصار کرج اجرا شده است.
زندان قزلحصار یکی از مخوفترین زندانها و مراکز اصلی اجرای احکام اعدام در ایران به شمار میرود و شمار زیادی از اعدامها، بهویژه در پروندههای مواد مخدر، در آن اجرا میشود.
واحد دو زندان قزلحصار چهار سالن دارد که در هر یک حدود ۵۰ زندانی یا بیشتر با حکم قطعی اعدام در پروندههای مواد مخدر نگهداری میشوند.
به گفته یک منبع مطلع، حدود ۵۰ تا ۶۰ محکوم دیگر نیز بهدلیل درگیریها یا مسائل دیگر در زندان، به واحد یک منتقل شدهاند.
او همچنین گفت خانوادههای زندانیان از ترس وخیمتر شدن وضعیت بستگان خود، کمتر جرات اعتراض یا پیگیری دارند، اما زندانیان محکوم به اعدام احساس میکنند دیگر چیزی برای از دست دادن ندارند.
این منبع از نقض اصول دادرسی عادلانه در پروندههای مواد مخدر، گرفتن اعترافات اجباری و دستکاری پروندهها و سنگینتر جلوه دادن اتهامات از سوی ماموران برای دریافت «حق کشف» بیشتر یا ارتقای رتبه خبر داد.
هشدار درباره احتمال موج تازه اعدامها
محمود امیری مقدم، مدیر سازمان حقوق بشر ایران، با اشاره به اینکه زندانیان واحد دو قزلحصار تاکنون دو بار با اعتراضهای جمعی مانع اجرای احکام اعدام شدهاند، گفت به نظر میرسد مسئولان قصد دارند با انتقال آنان به زندانهای دیگر، اتحادشان را از بین ببرند و احکام اعدام را دور از توجه افکار عمومی اجرا کنند.
تیر ماه سال جاری، پس از انتقال شش محکوم به اعدام در پروندههای مواد مخدر به سلولهای انفرادی، زندانیان واحد دو قزلحصار اعتصاب غذای ۱۷ روزهای کردند که با انتشار ویدیوهای روزانه و بازتاب بینالمللی، به توقف موقت اعدامها انجامید.
حدود دو هفته بعد، مسئولان زندان به بهانه تعمیرات، زندانیان سالن چهار را برای انتقال تحت فشار قرار دادند. اقدامی که زندانیان آن را تلاشی برای شکستن اتحادشان و ازسرگیری اعدامها دانستند.
در مهر ۱۴۰۴ نیز اعتصاب شش روزه بیش از ۱۵۰۰ محکوم به اعدام در پروندههای مواد مخدر، همراه با دوختن لبهای شماری از زندانیان و تجمع خانوادهها مقابل مجلس، به توقف موقت اعدامها منجر شد.
کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» ۲۸ مهر اعلام کرد در صد و چهلوسومین هفته فعالیت این کارزار، زندانیان ۶۶ زندان کشور، از جمله واحدهای دو، سه و چهار قزلحصار، در اعتراض به مجازات اعدام اعتصاب غذا کردند.
امیری مقدم با هشدار درباره احتمال آغاز موج تازهای از اعدامها، از جامعه بینالمللی، بهویژه دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد، خواست برای جلوگیری از اجرای این احکام اقدام فوری کند.
لوری تنبل بانگکا، نخستیسانی زهرآگین که از دهه ۱۹۳۰ تاکنون شواهد علمی معتبری از حضورش به ثبت نرسیده بود و احتمال میرفت منقرض شده باشد، پس از نزدیک به یک قرن مجددا در اندونزی شناسایی شد. پژوهشگران میگویند بیش از ۹۰ نمونه از این جانور طی سالهای اخیر پیدا شده است.
پژوهشی که در نشریه علمی «اشپیکسیانا» منتشر شده، اطلاعات مربوط به سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ را مورد بررسی قرار داده است.
به گزارش خبرگزاری رویترز، مرکز نجات حیات وحش آلوبی اندونزی لوریهای تنبل بانگکا را در مناطق مختلف جزیره در نزدیکی سواحل جنوب شرقی سوماترا شناسایی کرد و شماری را از خطر نجات داد.
تیمون گلاو، پژوهشگر رشته حفاظت از طبیعت و مدیریت تنوع زیستی در باغوحش «هاوس دس میرس» در وین و از نویسندگان این مقاله، گفت: «لوری تنبل بانگکا هنوز زنده است.»
به گفته او، پراکندگی جانوران نجاتیافته نشان میدهد این گونه با وجود تخریب گسترده زیستگاهش، در چندین نقطه از جزیره دوام آورده است.
نمایی از سواحل جزیره بانگکا در اندونزی
بازگشت پس از نزدیک به یک قرن
رویترز نوشت آخرین شواهد علمی ثبتشده از حضور این گونه در بانگکا به سالهای ۱۹۳۰ تا ۱۹۳۲ بازمیگردد. پس از آن، برای دههها اطلاعات معتبری درباره ادامه حیاتش در دست نبود.
اتحادیه بینالمللی حفاظت از طبیعت در سال ۲۰۲۰ آن را در رده گونههای «بهشدت در معرض خطر انقراض» قرار داد و احتمال نابودی کاملش را مطرح کرد.
سازمان حفاظت از طبیعت «ریوایلد» نیز نام آن را در فهرست «نخستیسانان گمشده» گنجاند.
گلاو بیتوجهی علمی به چنین جانور متمایزی را شگفتآور دانست و گفت کشف دوباره آن، امید به زنده بودن گونههای دیگری را که تصور میشود منقرض شدهاند، افزایش میدهد.
به گفته او، ممکن است این جانوران در مناطقی زندگی کنند که پژوهشگران دههها به آنها سر نزدهاند.
لوری تنبل بانگکا با نام علمی Nycticebus bancanus، پستانداری کوچک و شبزی با خز قهوهای مایل به قرمز، چشمان درشت و نقشهای مشخص روی صورت است.
این جانور برخلاف بسیاری از نخستیسانان درختزی، بهآرامی و با حرکاتی سنجیده میان شاخهها جابهجا میشود.
از نظر خویشاوندی تکاملی هم به لمورهای ماداگاسکار و گالاگوهای آفریقا نزدیکتر است تا میمونها و انسانها.
یکی از ویژگیهای کمنظیر لوریهای تنبل، زهرآگین بودن آنهاست؛ خصوصیتی نادر در میان پستانداران.
این جانوران از غددی نزدیک آرنج خود مادهای ترشح میکنند. هنگام احساس خطر، دستها را بالا میآورند و با لیسیدن غدد، ترشحات را با بزاق دهان میآمیزند. سپس میتوانند زهر را از راه گاز گرفتن منتقل کنند.
گلاو هشدار داد زهر لوری تنبل ممکن است در انسان واکنش آلرژیک شدید و حتی مرگبار ایجاد کند.
با این حال، پژوهشها درباره گونههای دیگر نشان میدهد این سلاح بیشتر در درگیری میان خود لوریها کاربرد دارد، هرچند احتمالا برای مقابله با شکارچیان و انگلها نیز به کار میرود.
این جانور در فک پایین خود دندانهایی رو به جلو دارد که کنار هم ساختاری شانهمانند تشکیل میدهند. لوری تنبل از آنها برای نظافت بدن، خراشیدن پوست درختان و بیرون آوردن صمغ و همچنین انتقال زهر استفاده میکند.
زبان دومی زیر زبان اصلیاش قرار دارد که این دندانها را تمیز میکند. درباره غذای لوری بانگکا اطلاعات اندکی وجود دارد، اما احتمالا حشرات، صمغ، شهد گل و بخشهایی از گیاهان را میخورد.
رویترز نوشت بسیاری از لوریهای شناساییشده از خانهها، باغها، مزارع و جادهها نجات یافتند. تعدادی نیز بهویژه بر اثر تماس با سیمهای برق بهشدت آسیب دیده بودند و چند نمونه با وجود درمان جان باختند.
به گفته گلاو، در نهایت ۸۶ جانور پس از بهبودی در زیستگاههای طبیعی مناسب رها شدند.
استخراج قلع و پاکسازی جنگلها برای گسترش کشت نخل روغنی از مهمترین عوامل کاهش زیستگاه این گونه به شمار میروند.
گلاو حفاظت از جنگلهای باقیمانده را اولویت اصلی دانست و خواستار بررسیهای میدانی منظم برای تعیین پراکندگی و شمار لوریهای بانگکا شد.
او تاکید کرد هر گونه حاصل میلیونها سال تکامل و بخشی از شبکه پیچیده حیات است و انقراض لوری تنبل بانگکا به معنای از دست رفتن بخشی جایگزینناپذیر از طبیعت خواهد بود.
خبرگزاری مهر گزارش داد فرونشست زمین در استان کرمان به بحرانی برای محیط زیست، کشاورزی و زیرساختها تبدیل شده است. بر اساس این گزارش، زمین در برخی دشتهای استان سالانه تا ۴۰ سانتیمتر نشست میکند و شکافها به نزدیکی روستاها و باغها رسیدهاند.
این رسانه چهارشنبه ۲۹ مهر نوشت دشتهای کرمان از کانونهای اصلی فرونشست در ایران هستند و این پدیده جغرافیای طبیعی و اقتصادی استان را دگرگون میکند.
مهر وضعیت کنونی را «زلزله خاموش» توصیف کرد و درباره خسارتهای آن به سکونتگاهها هشدار داد.
برداشت بیرویه از آبهای زیرزمینی عامل اصلی این بحران معرفی شده است. خشکسالیهای پیدرپی، کشت محصولات آببر و حفر هزاران چاه عمیق و نیمهعمیق به کاهش ذخایر آبی دامن زدهاند. تغییر اقلیم، افت بارندگی و مدیریت ناکارآمد منابع آب نیز بر شدت مشکل افزودهاند.
مهر افزود با تخلیه آب از لایههای زیرزمینی، ذرات خاک به یکدیگر نزدیک میشوند و سطح زمین پایین میرود. فشردگی این لایهها اغلب برگشتناپذیر است و حتی با افزایش دوباره ذخایر آب، زمین لزوما به وضعیت پیشین بازنمیگردد.
پیشتر در ۲۳ شهریور، رضا شهبازی، معاون سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور، اعلام کرد گستره فرونشست زمین در ایران طی هشت سال ۱۰ برابر شده و پهنههای درگیر این پدیده در شماری از مناطق کشور به یکدیگر پیوستهاند.
دشتهایی با نشست سالانه دهها سانتیمتر
بر اساس دادههای سازمان زمینشناسی کشور که مهر به آنها استناد کرده، نرخ فرونشست در دشت بهرمان به ۳۱ سانتیمتر در سال رسیده است.
در بخشهایی از دشتهای رفسنجان، انار، زرند و سیرجان نیز نشست سالانه زمین بین ۳۰ تا ۴۰ سانتیمتر برآورد میشود؛ ارقامی که از شدت بحران حکایت دارند.
در جنوب کرمان، افت مداوم سطح آبهای زیرزمینی هم کشاورزی و هم زیرساختها را تهدید میکند.
مهر افزود چند روستا تحت تاثیر این پدیده قرار گرفتهاند و ترکها و شکافهای زمین تا نزدیکی خانهها و باغها پیش رفتهاند.
۱۱ تیر، علی بیتاللهی، عضو هیات علمی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، با هشدار درباره گسترش فرونشست زمین در ایران اعلام کرد ۱۴۵۰ حلقه چاه با عمق بیش از ۳۰۰ متر در کشور وجود دارد و برداشت بیرویه از منابع آب زیرزمینی از عوامل اصلی تشدید این پدیده است.
تهدید خانهها، راهها و زمینهای کشاورزی
مهر در ادامه نوشت ترکخوردگی ساختمانها، آسیب به جادهها و خطوط انتقال انرژی از پیامدهای فرونشست به شمار میروند.
این پدیده با تغییر ساختار خاک، تهدیدی علیه حاصلخیزی زمینهای کشاورزی محسوب میشود و خطر شورهزار شدن زمینها یا از دست رفتن قابلیت کشت را افزایش میدهد.
در جنوب استان کرمان که محل تولید سالانه میلیونها تن محصول کشاورزی است، ادامه این وضعیت میتواند معیشت روستاییان را به خطر بیندازد و در بلندمدت به مهاجرت اجباری و خالی شدن تدریجی برخی سکونتگاهها بینجامد.
هشتم تیر، روزنامه شرق با استناد به تازهترین گزارش مرکز پژوهشهای مجلس هشدار داد فرونشست زمین در ایران به مرحلهای بحرانی رسیده است و نیمی از جمعیت ایران در مناطق درگیر این پدیده سکونت دارند.
مهر بستن چاههای غیرمجاز و نظارت جدی بر برداشت آبهای زیرزمینی را مهمترین اقدام برای مهار فرونشست دانست.
اصلاح الگوی کشت، جایگزینی محصولات کمآببر و توسعه کشاورزی گلخانهای نیز در این گزارش پیشنهاد شده است.
استفاده از سامانههای آبیاری تحت فشار، بازچرخانی پساب تصفیهشده و در بلندمدت شیرینسازی آب دریا، از پیشنهادهایی است که میتواند فشار بر منابع آب شیرین را کاهش دهد.
علیاصغر ذاکری هرندی، معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری کرمان، در گفتوگو با مهر هشدار داد کاهش پیوسته منابع آب زیرزمینی بقای زیرساختها، زمینهای کشاورزی و سکونتگاههای استان را به خطر انداخته است.
او تاکید کرد بدون اقدام فوری، خسارتهای فرونشست در سالهای آینده میتواند آینده توسعه کرمان را تحت تاثیر قرار دهد.