جان کندی، سناتور جمهوری‌خواه، درباره ایران: باید به تحریم‌ها و محاصره ادامه دهیم
جان کندی، سناتور جمهوری‌خواه ایالت لوئیزیانا، در گفت‌وگو با سی‌بی‌اس نیوز، درباره رد پیشنهاد جمهوری اسلامی از سوی ترامپ گفت: «این پیشنهاد جدی نبود. رییس‌جمهوری این پیشنهاد را رد کرد. ما باید به کاری که در حال انجام آن هستیم ادامه دهیم؛ تحریم‌ها و محاصره.»
کندی گفت: «حقیقت این است که اگر منصف باشید، ایران یک زخم باز و شدید است و بخش دولتی و خصوصی ایران با چسب نواری و آب دهان به هم متصل مانده‌اند.»
او افزود: «تنگه هرمز دستکم تا حدی بسته است و این موضوع بر قیمت نفت تاثیر گذاشته و نفت در همه‌چیز، از جمله بنزین، وجود دارد. این وضعیت به‌شدت دردناک است. ما باید یا راهی برای حل این مسئله و باز کردن تنگه پیدا کنیم یا تنش را تشدید کنیم.»
وب‌سایت خبری تحلیل اکسیوس یکشنبه پنجم مهر به نقل از ترامپ نوشت: «انتظار دارم این هفته گفت‌وگوهای بیشتری با ایران داشته باشیم. می‌خواهند به توافق برسند، اما این توافقی نیست که من می‌خواهم. این همان چیزی است که شاید یک سال پیش با آن موافقت می‌کردیم. بیش از حد روی قدرت چانه‌زنی خود حساب کردند.» او در این گفت‌وگوی کوتاه تلفنی در پاسخ به این پرسش که آیا ازسرگیری حملات به ایران را بررسی می‌کند، گفت: «همیشه به آن فکر می‌کنم.»
دو منبع منطقه‌ای نیز در گفت‌وگو با اکسیوس، اظهارات ترامپ درباره ادامه مذاکرات در این هفته را تایید کردند و از احتمال آغاز دور دیگری از گفت‌وگوهای غیرمستقیم در دوشنبه ششم مهر خبر دادند. با این حال، هنوز روشن نیست که آیا دو طرف می‌توانند اختلاف‌ها را برطرف کنند یا نه.
یک مقام آمریکایی و دو منبع منطقه‌ای به اکسیوس گفتند میانجیگران قطری برای دستیابی به توافق، به رایزنی‌های جداگانه با تهران و واشینگتن ادامه می‌دهند. به گفته یک منبع منطقه‌ای آگاه از مذاکرات، قطر پس از بررسی پیشنهاد اولیه ایران با هر دو طرف، پیشنهادی میانه برای بررسی در اختیار تهران و واشینگتن گذاشته است.
میانجیگران قطری در تعطیلات پایان هفته نیز جداگانه با مذاکره‌کنندگان ایرانی و آمریکایی درباره تغییرات متن رایزنی کرده‌اند. انتظار می‌رود دیدارهای جداگانه با عباس عراقچی و استیو ویتکاف، فرستاده آمریکا، از دوشنبه برگزار شود.
به گزارش اکسیوس، جمهوری اسلامی می‌خواهد مذاکرات بر تنگه هرمز و محاصره دریایی آمریکا متمرکز باشد، اما دولت ترامپ خواستار موافقت تهران با دادن امتیازهایی در زمینه برنامه هسته‌ای است.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، نیز یکشنبه در گفت‌وگو با برنامه «میت د پرس» شبکه ان‌بی‌سی گفت تهران برای ازسرگیری جنگ با آمریکا کاملا آماده است و در برابر هرگونه حمله تازه، «حتی اگر به جنگی آخرالزمانی منجر شود»، ایستادگی خواهد کرد. او افزود: «در عین حال برای دیپلماسی نیز آماده‌ایم. انتخاب با رییس‌جمهوری ترامپ است.»
عراقچی گفت با وجود اعلام علنی ترامپ، رد پیشنهاد تهران هنوز از طریق میانجی‌ها به‌طور رسمی ابلاغ نشده است. او افزود جمهوری اسلامی آماده است در چارچوب توافقی برای پایان دادن به درگیری، تنگه هرمز را بازگشایی کند و در مقابل خواهان آزاد شدن دارایی‌های مسدودشده و امکان فروش نفت است.
این رایزنی‌ها در ادامه مذاکرات غیرمستقیم عراقچی با استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان آمریکا، در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک انجام می‌شود. در آن مذاکرات که ۳۱ شهریور برگزار شد، مقام‌های قطری پیام‌های دو طرف را منتقل کردند.
تهران در طرح هفت‌روزه خود پیشنهاد کرد در ازای رفع محاصره دریایی بندرهای ایران، اعطای معافیت تحریمی برای فروش نفت و برقراری آتش‌بسی شامل لبنان، تنگه هرمز را بازگشایی کند و مذاکرات را از سر بگیرد. عراقچی سوم مهر گفت طبق این طرح، تنگه در روز ششم بازگشایی می‌شود و گفت‌وگوها با آمریکا در روز هفتم آغاز خواهد شد.
ترامپ چهارم مهر این پیشنهاد را رد کرد و گفت فشار اقتصادی ناشی از محاصره دریایی، تهران را به تلاش برای توافق واداشته است. عراقچی پس از آن در شبکه‌های اجتماعی نوشت تهران همچنان منتظر پاسخ رسمی واشینگتن است و پس از دریافت آن از طریق میانجی‌ها تصمیم خواهد گرفت.
ترامپ از رکورد انتقال نفت از تنگه هرمز خبر داد
ترامپ در گفت‌وگو با اکسیوس گفت ارتش آمریکا عبور حجم زیادی از نفت از تنگه هرمز را تسهیل می‌کند و در تعطیلات پایان هفته، بیشترین حجم نفت از زمان آغاز جنگ از این آبراه عبور کرده است. او این میزان را «بیش از ۲۰ میلیون بشکه» اعلام کرد.
یک مقام دفاعی آمریکا نیز در تایید سخنان ترامپ به اکسیوس گفت جمعه‌شب، سوم مهر، ۲۲ میلیون بشکه نفت از مسیر تنگه هرمز صادر شد.
ساعاتی پیش از انتشار این گزارش، کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، میانگین انتقال روزانه نفت از تنگه هرمز را حدود ۱۳ میلیون بشکه اعلام کرد. او یکشنبه پنجم مهر در مصاحبه با فاکس‌نیوز گفت: «در یکی از روزها در هفته گذشته، بیش از ۲۰ میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز عبور کرد که حتی از میزان پیش از آغاز جنگ نیز بیشتر بود.»
به گفته رایت، اقدامات نیروهای مسلح آمریکا به احیای جریان انتقال نفت، گاز، فرآورده‌های نفتی و حتی کود شیمیایی از این آبراه کمک کرده است. فایننشال‌تایمز پیش‌تر در گزارشی درباره عملیات مین‌روبی آمریکا در تنگه هرمز، نوشته بود واشینگتن طی عملیاتی چهارماهه، با استفاده از غواصان نیروی دریایی، شناورهای رباتیک و تجهیزات تخصصی برای پاک‌سازی مین‌ها اقدام کرده است.
ترامپ همچنین یکشنبه هنگام عزیمت به ایالت ایلینوی برای شرکت در مسابقات گلف «جام ریاست‌جمهوری» به خبرنگاران گفت: «ما مقادیر بسیار زیادی نفت خارج می‌کنیم. شب گذشته رکورد میزان انتقال نفت از تنگه هرمز را ثبت کردیم؛ میزان نفتی که خارج کردیم حتی بیشتر از پیش از جنگ بود.»
ده‌ها نفر در فاصله ۲۶ شهریور تا ۱۰ دی ماه ۱۴۰۱ در سه استان کردنشین کشته شدند. چه آنها که در خیابان‌ها جان دادند، چه آنها که در بازداشتگاه‌ها و خانه‌هایشان درگذشتند.
ژینا مهسا امینی از اهالی شهر سقز بود. شهری در شمال استان کردستان. او پس از اینکه در تهران توسط پلیس گشت ارشاد کشته شد، برای خاکسپاری به زادگاهش برده شد. شعله‌ی خیزش مردمی از همان گورستان آیچی از اجتماع بزرگ مردم سوگوار آغاز شد.
ساعتی نگذشته بود که مردم در شهرهای مختلف کُردستان و دیگر شهرهای کردنشین به خیابان‌ها آمدند. اهالی سقز، سنندج، مریوان، بوکان، کرمانشاه، پیرانشهر، مهاباد و تمام شهرهای دیگر سه استان کردستان، کرمانشاه و آذربایجان غربی با خشم و اعتراض به خیابان‌ها آمدند.
مردم فریاد می‌زدند ژن، ژیان، آزادی. آنها مهسا امینی را شهید می‌نامیدند و شعار می‌دانند شهید نمی‌میرد. گروهی دیگر فریاد مرگ بر دیکتاتور سر می‌دادند. زنان پیشروی اعتراضات بودند. آنها روسری را از سر برداشته و در صف اول اعتراضات بودند. خون‌ها از ظلم جمهوری اسلامی به جوش آمده بود.
در حالی‌که اعتراضات مردمی در سراسر کشور گسترش می‌یافت، نیروهای سرکوب وارد عمل شدند. گسترده‌ی سرکوب در استان‌هایی مانند کرمانشاه، کردستان و آذربایجان غربی در حدی بالا بود، که سازمان عفو بین‌الملل در گزارش مفصل و بی‌سابقه‌ی خود به‌طور خاص به آنها پرداخته است.
سرکوب در این سه استان با الگویی واحد و بی‌رحمانه پیش رفت. نیروهای سرکوبگر از فراجا و یگان ویژه گرفته تا سپاه پاسداران و گردان‌های بسیج با بهره‌گیری از قرارگاه‌های منطقه‌ای حمزه سیدالشهدا و نجف اشرف، خیابان‌های غرب کشور را به صحنه‌ی جنگ تبدیل کردند.
سلاح‌های به‌کاررفته بسیار فراتر از ابزارهای مرسوم کنترل اعتراضات خیابانی بود. تفنگ‌های تهاجمی کلاشنیکوف، ژ-۳، کلت کمری، مسلسل‌های یوزی، تک‌تیراندازها و حتی مسلسل‌های سنگین دوشکا نصب‌شده بر پشت وانت‌ها، در کنار شاتگان‌های ساچمه‌زن به کار گرفته شدند. سربازان خامنه‌ای با سنگین‌ترین تجهیزات نظامی به جنگ مردمی رفتند که سلاحشان فریاد آزادی بود.
تحقیقات مستند عفو بین‌الملل نشان می‌دهد تیراندازی‌ها نه برای دفع خطرات جانی، بلکه برای مجازات، ارعاب و کشتار معترضان صورت گرفته است.الگوهایی تکرارشونده وجود داشت. شلیک به خودروهای در حال حرکت، تیراندازی مستقیم از فاصله‌ی نزدیک به سر و سینه، شلیک به پشت سر معترضانِ در حال فرار، ضرب‌وشتم شدید و مانع‌تراشی در مسیر امدادرسانی.
یکی از تلخ‌ترین ابعاد این سرکوب سیستماتیک، بازداشت مجروحان در بیمارستان‌ها بود. کابوسی که باعث شد ده‌ها معترض از ترس ربوده‌شدن، به مراکز درمانی نروند و بر اثر عدم رسیدگی پزشکی، خون‌ریزی و عفونت، جان بسپارند.
عفو بین‌الملل در بررسی‌های خود توانسته است دستکم ۳۵ معترض کشته‌شده در استان کردستان را با اطلاعات کامل شناسایی کند. ۳۰ نفر از آنها با شلیک مستقیم گلوله یا ساچمه و باقی زیر ضرب‌وشتم، با اصابت کپسول گاز اشک‌آور و زیر گرفتن عمدی توسط خودروی یگان ویژه کشته شده‌اند.
سنندج با ۱۷ کشته، شاهد سه موج سنگین سرکوب بود. در ۱۶ مهر، یحیی رحیمی ۳۰ ساله تنها به جرم بوق زدن در اتومبیلش از فاصله نیم‌متری هدف شاتگان قرار گرفت. پیمان منبری ۲۵ ساله با سلاح کمری لباس‌شخصی‌ها از پشت زده شد و محمد امینی ۳۳ ساله با شلیک کلاشنیکوف جان باخت.
در چهلم مهسا، سارینا ساعدی ۱۵ ساله بر اثر ضربات باتوم به سر دچار خون‌ریزی مغزی شد و جان سپرد؛ نهادهای امنیتی پدرش را تحت فشار قرار دادند تا سناریوی ساختگی خودکشی را تکرار کند.
در موج سوم، شاهو بهمنی ۳۶ ساله پس از اصابت گلوله ژ-۳، ۳۰ تا ۴۰ دقیقه روی زمین خون‌ریزی کرد، زیرا ماموران به هر کس که برای کمک نزدیک می‌شد شلیک می‌کردند.
در بانه، فریدون فرجی ۲۷ ساله، کارگر پیتزافروشی، هنگام نگاه کردن از پنجره هدف گلوله قرار گرفت. در سقز، محمد حسینی عمدا توسط خودروی یگان ویژه زیر گرفته شد. در دیواندره، ماموران به جمعیت شلیک کردند و معترضان را به قتل رساندند. در دهگلان، محسن نیازی هنگام فرار از پشت زده شد و ده دقیقه طول کشید تا زیر نظر ماموران جان سپرد.
استان کرمانشاه شاهد کشته‌شدن دستکم ۱۹ نفر بود. مینو مجیدی ۶۲ ساله هنگام فرار از موتورسواران یگان ویژه از فاصله نزدیک هدف ساچمه قرار گرفت و جان باخت. رضا شه‌پرنیا ۲۳ ساله و امیرحسین بساطی ۱۵ ساله نیز با شلیک مستقیم کشته شدند. امیرحسین تنها برای برداشتن دمپایی‌اش برگشته بود که از پشت‌بام مسجد هدف قرار گرفته شد.
خونین‌ترین سرکوب در جوانرود رقم خورد. روز ۳۰ آبان و ۱ آذر، خیابان‌های جوانرود به میدان جنگ تبدیل شد. نیروهای سپاه با بستن خیابان‌ها، جمعیت معترض را با سلاح‌های جنگی به گلوله بستند. جوانرود پس از این جنایت، ماه‌ها زیر محاصره شدید امنیتی بود.
بنا به کشته‌شدگان شناسایی‌شده توسط عفو بین‌الملل آذربایجان غربی با ۴۱ کشته، بیشترین تلفات را در میان سه استان داشت. ۳۳ مرد، دو زن و شش کودک.
بوکان با ۱۳ کشته، روزهایی تلخ را تجربه کرد. در ۲۶ آبان، با بستن مسیرها توسط خودروهای دوشکادار، شلیک از بام ادارات دولتی آغاز شد. میلاد معروفی ۲۲ ساله از فاصله نزدیک به سرش شلیک شد.
در مهاباد، ۱۳ نفر جان باختند. نیروهای امنیتی با قطع عمدی برق شهر در تاریکی دست به سرکوب زدند.
در پیرانشهر، کومار درافتاده ۱۶ ساله با شلیک ساچمه از فاصله نزدیک به سینه و شکم کشته شد. در اشنویه، امین معرفت ۱۶ ساله، میلان حقیقی ۲۱ ساله و عبدالسلام قادر گلوان ۳۲ ساله هدف گلوله قرار گرفتند.
عفو بین‌الملل تاکید می‌کند این کشته‌ها فقط مشتی نمونه‌ی خروار از سرکوب‌های خونین جمهوری اسلامی در خیزش زن، زندگی، آزادی هستند. مستندات عفو بین‌الملل ثابت می‌کند که این سرکوب‌ها حاصل رفتارهای خودسرانه افراد نبوده، بلکه دستوری هماهنگ‌شده از سوی بالاترین مقامات نظامی و قضایی جمهوری اسلامی بوده است.
پرونده سنگین کشتار در غرب ایران، بخشی انکارناپذیر از جنایات علیه بشریت است. جنایاتی که تا زمان محاکمه و پاسخگویی تمامی آمران و عاملان آن، هرگز فراموش نخواهد شد.
