همزمان با اعمال تحریمهای جدید آمریکا علیه صنعت هواپیمایی جمهوری اسلامی، مدیریت فرودگاه بینالمللی نجف اعلام کرد تمام پروازهای ورودی از ایران و خروجی به مقصد ایران، تا اطلاع ثانوی متوقف میشوند.
بر اساس بخشنامه مدیریت فرودگاه بینالمللی نجف، این تصمیم از ساعت دو بامداد جمعه سوم مهر اجرایی شده و تا اطلاع ثانوی ادامه خواهد داشت.
مدیریت فرودگاه نجف از شرکتهای هواپیمایی و عوامل عملیاتی مرتبط خواست در مدت توقف، هیچ اقدامی درباره پروازهای مشمول این تصمیم انجام ندهند و اعلام کرد هرگونه دستور تازه درباره ازسرگیری پروازها، رسما ابلاغ خواهد شد.
در این بخشنامه که خطاب به مسئولان عملیاتی شرکتهای هواپیمایی صادر شده، آمده است توقف پروازها بر اساس «دستورهای رسمی مراجع ذیصلاح» صورت گرفته، اما علت این تصمیم و نام مرجعی که دستور توقف را صادر کرده، اعلام نشده است.
حسین المهنا، مدیر فرودگاه بینالمللی نجف، اول مهر گفته بود پروازها میان نجف و ایران بهطور عادی انجام میشود و مدیریت فرودگاه منتظر دریافت دستورهای رسمی است تا به محض دریافت، آنها را اجرا کند.
تعلیق پروازهای ایران در فرودگاه نجف پس از آن اعلام شد که مجید اخوان، سخنگوی سازمان هواپیمایی کشوری، ۳۱ شهریور اعلام کرد فرودگاه بغداد از بامداد اول مهر پروازهای شرکتهای هواپیمایی ایرانی را نمیپذیرد و رایزنیها برای انتقال این پروازها به فرودگاه نجف در جریان است.
او همچنین از لغو پروازهای ایران به مسقط خبر داد و گفت فرودگاه مسقط مسافران ایرانی را نمیپذیرد.
بر اساس برنامه پروازهای فرودگاه نجف، بیشتر پروازهای خروجی این فرودگاه به مقصد شهرهای ایران انجام میشد.
نجف یکی از مقصدهای مهم زیارتی برای ایرانیان است.
لغو پروازها به ایران و از ایران در دیگر کشورها
خبرگزاری رویترز گزارش داد که فرودگاههای اربیل و سلیمانیه عراق از سوم مهر پروازهای ایران را تعلیق میکنند.
از سوی دیگر صبح سوم مهر یک پرواز تهران به مقصد دوشنبه پس از برخاستن، بهدلیل صادر نشدن مجوز عبور از حریم هوایی ترکمنستان و جمهوری آذربایجان، ناچار به بازگشت شد.
سخنگوی سازمان هواپیمایی کشوری، نیز اعلام کرد ترکمنستان مجوز عبور شرکتهای هواپیمایی ایرانی از حریم هوایی خود را صادر نکرده است.
تا دوم مهر، امارات متحده عربی همه پروازهای شرکتهای هواپیمایی ایرانی به مقصد و از مبدا این کشور را تا اطلاع ثانوی متوقف کرد.
اداره کل هوانوردی غیرنظامی امارات متحده عربی اعلام کرد این تصمیم با توجه به تحریمهای آمریکا علیه شرکتهای هواپیمایی ایرانی گرفته شده است.
ایراناینترنشنال نیز بر اساس اطلاعات رسیده گزارش داد همه پروازهای شرکتهای هواپیمایی ایرانی به امارات متحده عربی لغو شده است. پروازهای این شرکتها از شهرهایی از جمله تهران، کیش، مشهد و شیراز به این کشور برقرار بود.
پروازهای شرکتهای ایرانی به بغداد، مسقط، قطر، گرجستان و جمهوری آذربایجان نیز متوقف یا محدود شده و شرکت ماهان، پروازهای خود را به عمان و ترکیه تعلیق کرد.
همزمان، بررسی سایتهای فروش بلیت نشان میدهد امکان صدور بلیت از تهران به بحرین و کویت نیز محدود یا قطع شده است.
با وجود این محدودیتها و اجرایی شدن ضربالاجل آمریکا از اول مهر، شماری از پروازهای ایران به چین، تایلند، افغانستان و ترکیه ادامه یافت.
مقامهای تایلند اعلام کردند دستوری برای توقف پروازهای ایرانی دریافت نکردهاند و رامین کاشفآذر، مدیرعامل شرکت شهر فرودگاهی «امام خمینی»، گفت بهجز ماهان، سایر شرکتهای ایرانی همچنان به ترکیه پرواز میکنند.
محمدرضا رضایی کوچی، رییس کمیسیون عمران مجلس، سوم مهر در گفتوگو با خبرگزاری ایلنا گفت اگر کشورهای منطقه پروازهای ایرانی را متوقف کنند، جمهوری اسلامی نیز پروازهای آنها را متوقف خواهد کرد.
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، اول مهر در واکنش به این محدودیتها، کشورهای همسایه را تهدید کرد و گفت اگر با آمریکا همکاری کنند و پروازهای ایران را ممنوع کنند، فرودگاههایشان «پرواز نخواهد داشت».
چین ۳۱ شهریور تحریمهای آمریکا را علیه شرکتهای هواپیمایی جمهوری اسلامی «غیرقانونی» خواند.
همان روز خبر لغو پروازهای ایجت به ایران منتشر شد.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، ۳۰ شهریور هشدار داد ارائه سوخت، خدمات فرودگاهی یا فروش بلیت به شرکتهای هواپیمایی جمهوری اسلامی میتواند ارائهدهندگان این خدمات را در معرض قطع دسترسی به نظام مالی دلاری آمریکا قرار دهد.
اکنون پروازهای شماری از شرکتهای خارجی به ایران نیز متوقف شده است.
ترکیش ایرلاینز پروازهای خود به ایران را دستکم تا مارس ۲۰۲۷ (اسفند ۱۴۰۵ و فروردین ۱۴۰۶) تعلیق کرده، هواپیمایی امارات پرواز به تهران را متوقف کرده و لوفتهانزا و هواپیمایی اتریش نیز پروازهای ایران را دستکم تا دوم آبان تعلیق کردهاند.
هواپیمایی قطر نیز پروازهایش به ایران را متوقف کرده و ازسرگیری موقت آنها را برای هشتم آذر برنامهریزی کرده است.
صنعت هوانوردی ایران سالهاست با تحریمهای آمریکا در زمینه خرید هواپیما و قطعات، تعمیر و نگهداری و دریافت خدمات در فرودگاههای خارجی روبهروست.
گسترش تحریمها به شرکتهای هواپیمایی و ارائهدهندگان خدمات فرودگاهی، شبکه پروازهای بینالمللی ایرلاینهای ایرانی را بیش از پیش محدود کرده و مسافران را در برخی مسیرها به استفاده از پروازهای غیرمستقیم یا شرکتهای خارجی سوق داده است.
وزارت خزانهداری آمریکا ۱۷ شهریور ۳۵ شرکت و یک فرد مرتبط با صنعت هوانوردی ایران را تحریم کرد که شامل ۲۷ شرکت هواپیمایی ایرانی و هشت شرکت خارجی بود.
به گفته این منابع، تازهترین ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا نشان میدهد دادههای چینی در شماری از حملات مشخص جمهوری اسلامی، از جمله حمله مرگبار به یک پایگاه آمریکا در اردن، نقشی عملی داشتهاند.
نقش «تعیینکننده» در حمله به پایگاه آمریکا
چهار منبع آشنا با ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا به سیانان گفتند تصاویر ماهوارهای و اطلاعات دریافتی از منابع چینی، به جمهوری اسلامی امکان داد در تیرماه یک پایگاه آمریکا در اردن را با دقتی هدف قرار دهد که به باور مقامهای آمریکایی، تهران بدون این کمک قادر به دستیابی به آن نبود.
در این حمله سه نظامی آمریکایی کشته شدند.
سیانان جمعه سوم مهر ماه نوشت برخی مقامهای آمریکا دادههای اطلاعاتی چینی را در موفقیت حمله «تعیینکننده» ارزیابی میکنند.
مقامهای آمریکایی پیشتر نیز تصاویر ماهوارهای چین را به این حمله مرتبط دانسته بودند.
گزارش تازه سیانان از این ادعا فراتر میرود و میگوید نهادهای اطلاعاتی آمریکا اکنون تاثیر این دادهها بر دقت حمله را نیز ارزیابی کردهاند.
۲۶ فروردین نیز گزارش شد نیروی هوافضای سپاه پاسداران خدمات یک ماهواره چینی را خریداری کرده و از آن برای رصد پایگاههای آمریکا در اردن، بحرین و عربستان سعودی، بهره برده است.
ردیابی کشتیها در تنگه هرمز
بخش دیگری از ارزیابی اطلاعاتی آمریکا به استفاده جمهوری اسلامی از دادههای ژئوفضایی چین در تنگه هرمز مربوط است.
به گفته منابع سیانان، این اطلاعات به نیروهای ایرانی کمک کرده است حرکت کشتیها و عملیات اسکورت آمریکا را دقیقتر دنبال و زمان حملات خود را متناسب با موقعیت شناورها تعیین کنند.
بر اساس این گزارش، جمهوری اسلامی پهپادهای نسبتا ساده مجهز به سامانه هدایت حرارتی را در زمان مناسب و به تعداد زیاد به سوی کشتیها پرتاب میکند.
در یکی از عملیاتهای اخیر اسکورت نفتکشها، نیروهای آمریکایی بیش از ۱۲ موشک و نزدیک به ۲۰ پهپاد ایرانی را رهگیری کردند و همزمان حدود ۶۰ هدف را در اطراف تنگه هرمز مورد حمله قرار دادند.
کمک فنی چین و روسیه
سیانان افزود حمایت از جمهوری اسلامی به ارائه اطلاعات محدود نمانده است.
بر اساس ارزیابیهای آمریکا، کمکهای فنی چین و روسیه در بهبود سامانههای هدایت موشکها و پهپادهای ایران موثر بوده و چین سامانههای پدافند هوایی نیز در اختیار تهران قرار داده است.
یک مقام آمریکایی درباره اهمیت واردات تجهیزات دومنظوره گفت: «بدون قطعات چینی، احتمال ادامه جنگ از سوی ایران کمتر بود؛ موضوع به همین سادگی است.»
گزارشهای اخیر نیز از تبدیل شدن پل هوایی چین به یکی از مسیرهای اصلی تامین قطعات برنامههای موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی حکایت دارند.
با این حال، مقامهای آمریکایی هنوز به جمعبندی واحدی درباره نقش دولت چین نرسیدهاند.
مشخص نیست که این کمکها مستقیما به دستور پکن ارائه شده باشد.
وزارت خارجه چین اتهام کمک نظامی به جمهوری اسلامی را رد کرده و میگوید پکن به تعهدات بینالمللی خود پایبند است.
نیروی هوایی فنلاند جمعه سوم مهر اعلام کرد جنگندههای واکنش سریع دو کشور پنجشنبه برای رهگیری هواپیماهای روسیه در حریم هوایی بینالمللی به پرواز درآمدند.
این عملیات به فرماندهی مرکز عملیات هوایی فنلاند و در چارچوب همکاری دو کشور برای نظارت و حفاظت از تمامیت ارضی آنها انجام شد.
جنگندههای اف-۱۸ هورنت فنلاند و یاس-۳۹ گریپن سوئد در اجرای این عملیات مشارکت داشتند.
بر اساس اطلاعیه نیروی هوایی فنلاند، دسته پروازی روسیه از یک هواپیمای ترابری توپولف تو-۱۳۴، («کراستی» در نامگذاری ناتو)، چند جنگنده میگ-۳۱ موسوم به «فاکسهاند» و جنگندههای سوخو-۳۰ موسوم به «فلانکر اچ» تشکیل شده بود.
هواپیماهای روسیه هنگام رهگیری در حریم هوایی بینالمللی بر فراز خلیج فنلاند قرار داشتند و گزارشی از ورود آنها به قلمرو هوایی فنلاند یا سوئد منتشر نشده است.
وسا مانتیلا، معاون رییس ستاد فرماندهی نیروی هوایی فنلاند، گفت نیروهای هوایی دو کشور مسئول نظارت و حفاظت از حریم هوایی خود هستند و تعمیق همکاریها از پاییز امسال، اجرای ماموریتهای مشترک شناسایی را امکانپذیر کرده است.
به گفته او، جنگندههای دو کشور اکنون در صورت لزوم میتوانند از پایگاههای هوایی یکدیگر نیز عملیات انجام دهند.
یوناس ویکمان، فرمانده نیروی هوایی سوئد، گفت: «همکاری نزدیک در عمل یعنی همین.»
او افزود اعتماد و روابط مستحکمی که طی سالها میان دو طرف شکل گرفته، اکنون به نیروهای هوایی سوئد و فنلاند امکان میدهد بهعنوان دو کشور متحد، بدون مانع در کنار یکدیگر فعالیت کنند.
آمادهباش مشترک در پایگاههای دو کشور
جنگندههای واکنش سریع بر اساس دستور مرکز عملیات هوایی در حالت آمادهباش قرار میگیرند. محل استقرار آنها و زمان واکنش، متناسب با نیازهای عملیاتی و شرایط امنیتی تعیین میشود.
نیروهای هوایی فنلاند و سوئد سالهاست تقریبا هر هفته پروازهای آموزشی فرامرزی برگزار میکنند. همکاری آنها در سالهای اخیر در قالب طرح «قدرت هوایی نوردیک» تعمیق یافته است؛ طرحی که نیروهای هوایی فنلاند، سوئد، نروژ و دانمارک را برای افزایش هماهنگی عملیاتی در چارچوب دفاع جمعی ناتو گرد هم میآورد.
دو کشور همچنین فعالیتهای خود را با یگانهای ماموریت مراقبت هوایی ناتو در منطقه بالتیک هماهنگ میکنند.
افزایش پروازهای نظامی روسیه و مواردی نظیر نقض حریم هوایی استونی، کشورهای شمال اروپا را به تقویت آمادگی هوایی و همکاری دفاعی واداشته است.
فنلاند ۱۵ فروردین ۱۴۰۲ و سوئد ۱۷ اسفند همان سال به ناتو پیوستند.
مقامهای نظامی دو کشور میگویند همکاری نزدیکتر آنها، امنیت شمال اروپا و جناح شرقی ناتو را در زمان صلح، بحران و اختلالهای امنیتی تقویت میکند.
مجری این شبکه همچنین با اشاره به کشتهشدن معترضان و حملات نظامی برخلاف وعدههای رییس دولت جمهوری اسلامی، پرسید: «چه کسی در ایران حکومت را در کنترل دارد؟»
پزشکیان در این گفتوگو تاکید کرد جمهوری اسلامی خواهان جنگ نیست و مدعی شد جنگ به ایران تحمیل شده است. او گفت تهران آماده دستیابی به توافقی در چارچوب حقوق بینالملل است، اما فشار برای وادار کردن جمهوری اسلامی به تسلیم را نخواهد پذیرفت.
او با اشاره به توافق و تفاهمنامهای که به گفتهاش پیشتر با طرف آمریکایی امضا شده بود، از تمایل به ادامه همان مسیر سخن گفت و آمریکا و اسرائیل را مسئول حملات و کشتهشدن رهبر پیشین جمهوری اسلامی، فرماندهان، دانشمندان و مقامهای دولتی دانست.
این سخنان در ادامه مواضع او در مجمع عمومی سازمان ملل مطرح شد. به گزارش ایراناینترنشنال، پزشکیان اول مهر نیز از آمادگی برای گفتوگو سخن گفته بود؛ همزمان، تعامل عباس عراقچی و استیو ویتکاف در نیویورک با انتقاد رسانههای وابسته به سپاه روبهرو شد. تسنیم خواستار توضیح وزیر امور خارجه درباره مجوز این تعامل و عذرخواهی او شده بود.
بخش مهمی از مصاحبه به میزان اختیار پزشکیان بر نیروهای نظامی اختصاص یافت. مجری با کنار هم گذاشتن وعده خودداری از اعمال زور علیه معترضان، عذرخواهی از کشورهای همسایه بابت حملات و اقدام فرماندهان علیه کشتیها بدون اطلاع «رییسجمهوری»، پرسید چرا تعهدهای او چند بار نقض شده است.
پزشکیان ابتدا به آمار کشتهشدگان اعتراضات پرداخت. هنگامی که مجری دوباره پرسید چه کسی تضمین میکند سپاه از توافقی که او امضا میکند پیروی کند، گفت قرار بوده گروههایی برای هماهنگی، رفع سوءتفاهم و ایجاد کانال ارتباطی تشکیل شوند، اما فرصت راهاندازی آنها فراهم نشده است. او همچنین نیروهای آمریکایی را به شلیک خودسرانه در منطقه متهم کرد.
مجری در ادامه پرسید: «چرا رییسجمهوری ترامپ باید با شما مذاکره کند و نه با فرمانده سپاه، ژنرال وحیدی؟» پزشکیان در پاسخ، از بیاعتمادی عمیق میان تهران و واشینگتن و خروج ترامپ از برجام سخن گفت، اما توضیح مشخصی درباره حدود اختیار خود در برابر فرمانده سپاه ارائه نکرد.
پرسش درباره اختلاف دولت و فرماندهان نظامی، پیشینهای فراتر از این مصاحبه دارد. ایراناینترنشنال در گزارشی به نقل از منابع نزدیک به دفتر ریاستجمهوری نوشته بود پزشکیان اقدامات احمد وحیدی و علی عبداللهی، فرمانده قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا، را «خودسرانه» خوانده و هشدار داده است که تشدید حملات به کشورهای منطقه فرصت آتشبس را از بین میبرد.
در بخش مربوط به اعتراضات دیماه، پزشکیان آمارهای بالاتر از شمار رسمی قربانیان را رد کرد و گفت حکومت مشخصات بیش از سه هزار کشته را منتشر کرده است. او مدعی شد حدود ۵۰۰ نفر از آنان نیروهای امنیتی و پلیس بودهاند و بخشی از خشونتها را به افراد مسلح و تلاش برای کودتا نسبت داد.
مجری با اشاره به آمار نهادهای حقوق بشری و گزارش مجله تایم، پاسخ او را به چالش کشید و پرسید: «شما جراح قلب هستید. چند نفر از ایرانیان در ایران توسط نیروهای امنیتی کشته شدند؟»
پزشکیان بار دیگر آمار رسمی منتشر شده توسط حکومت را تنها آمار واقعی اعلام کرد. او گزارشهای خارج از کشور را مغایر اطلاعات حکومت دانست و خواستار ارائه مدارک هویتی قربانیان شد. در عین حال، از ضعف مدیریت رویدادها ابراز تاسف کرد و گفت استفاده از سلاح در تظاهرات خیابانی پذیرفتنی نیست.
در مقابل روایت رسمی، ایراناینترنشنال پنجم بهمن سال گذشته با استناد به اسناد و اطلاعات دریافتی خود، از کشتهشدن دستکم ۳۶ هزار و ۵۰۰ نفر در سرکوب اعتراضات خبر داده بود. ایراناینترنشنال همچنین ۱۳ بهمن اعلام کرد اطلاعات مربوط به جانباختن ۶۶۳۴ نفر را دریافت کرده است.
مجله تایم نیز در گزارشی جداگانه، به نقل از دو مقام ارشد وزارت بهداشت ایران، نوشت شمار کشتهشدگان تنها در روزهای هشتم و نهم ژانویه، برابر با ۱۸ و ۱۹ دی، ممکن است به ۳۰ هزار نفر رسیده باشد. این رقم در گزارش تایم بهعنوان برآورد مطرح شده بود.
پزشکیان در پاسخ به پرسش دیگری درباره رد اعدام معترضان، گفت مردم حق اعتراض دارند، اما میان اعتراض و آنچه «تسلیحاتی کردن اعتراضات» خواند تفاوت گذاشت. او در این پاسخ، تعهد صریحی به توقف اعدام معترضان نداد.
سرنوشت ذخایر اورانیوم نیز از محورهای چالشی گفتوگو بود. مجری با اشاره به حدود ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد و وقفه در راستیآزمایی آن، پرسید: «آن اورانیوم کجاست؟»
پزشکیان محل نگهداری این مواد را مشخص نکرد و در عوض، ادعای آمریکا درباره نابودی تاسیسات هستهای را پیش کشید. او بار دیگر گفت جمهوری اسلامی به دنبال سلاح هستهای نیست و میخواهد در چارچوب پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای عمل کند.
در پاسخ به پرسش درباره نیاز ایران به اورانیوم ۶۰ درصدی، پزشکیان گفت تهران آماده کاهش غلظت این مواد و پذیرش بازرسی است و میتوان موضوع را تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی روی میز مذاکره گذاشت. بااینحال، درباره زمان و سازوکار اجرای این پیشنهاد جزئیاتی ارائه نکرد.
آژانس در گزارش سپتامبر ۲۰۲۵، ذخیره اورانیوم با غنای تا ۶۰ درصد ایران در ۱۳ ژوئن همان سال را ۴۴۰٫۹ کیلوگرم برآورد کرده بود. تعبیر «مواد کافی برای حدود ۱۰ بمب» به امکان غنیسازی بیشتر این ذخیره تا سطح تسلیحاتی مربوط است و به معنای وجود ۱۰ بمب آماده نیست؛ ساخت سلاح به مراحل فنی دیگری نیز نیاز دارد.
در موضوع امنیت کشتیرانی، مجری پرسید آیا ایران، صرفنظر از پرچم کشتیها، شلیک به کشتیهای تجاری را متوقف میکند. پزشکیان ابتدا حمله را رد کرد، اما سپس گفت هنگامی که آمریکا مانع عبور کشتیهای ایران میشود، تهران نیز حق عبور دیگر کشتیها را به رسمیت نمیشناسد. او تعهد بیقیدوشرطی به توقف حملات ارائه نکرد.
پزشکیان همچنین در پاسخ به پرسش درباره توقف تسلیح حزبالله و حوثیها، گفت حوثیها مسئول اقدامات خود هستند و از تهران دستور مستقیم نمیگیرند. او ارتباط با این گروهها و وجود منافع مشترک با حزبالله را پذیرفت، اما هنگامی که مجری به سابقه تامین مالی و اطلاعات درباره هدایت آنها از سوی [حکومت] ایران اشاره کرد، پاسخ خود را به دوره ریاستجمهوری و میزان اطلاع شخصیاش محدود کرد.
بخش دیگری از مصاحبه به وضعیت مجتبی خامنهای اختصاص داشت. پزشکیان گفت حدود یک ماه تا یک ماهونیم پیش، در دیداری هفتساعته او را حضوری دیده و مدعی شد رهبر جمهوری اسلامی سالم و قادر به اداره امور است. او گفت اجرای سیاستها در اختیار دولت است، اما مشورتها و دستورالعملها از سوی رهبر میآید.
مجری پرسید چرا ویدئویی از سخن گفتن مجتبی خامنهای با مردم درباره جنگ منتشر نشده است. پزشکیان به مسائل امنیتی و اقدامات نیروهای خارجی اشاره کرد، اما توضیح روشنی درباره نبود چنین ویدئویی نداد. او پیشتر نیز در مصاحبه ۲۱ شهریور با ایندیا تودی گفته بود مجتبی خامنهای زنده است و آمریکا نمیتواند محل حضور او را پیدا کند.
پزشکیان در پایان، ضمن اذعان به مشکلات اقتصادی، گفت جمهوری اسلامی برای بقا سختیها را تحمل خواهد کرد. او بار دیگر بر تمایل به پایان جنگ از راه گفتوگو تاکید کرد و تصمیم درباره پایان دادن به آن را متوجه آمریکا دانست.
به گزارش رویترز، رییسجمهوری آمریکا پنجشنبه، دوم مهر، در کاخ سفید میزبان رییسجمهوری چین بود؛ دیداری با تشریفات گسترده که تجارت، هوش مصنوعی و رقابت راهبردی دو کشور از محورهای اصلی آن بود.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، گفت آتشبس تجاری که قرار بود در نوامبر منقضی شود، برای فراهم کردن فرصت بیشتر به مذاکرات اقتصادی تمدید شده است. مهلت جدید ۲۰ دی ۱۴۰۵ تعیین شده، اما مسائل اصلی، از جمله تعرفهها، خرید کالاهای آمریکایی از سوی چین، تامین عناصر خاکی کمیاب و محدودیتهای فناوری، به مذاکرات بعدی موکول شدهاند.
به گفته بسنت، چین در حال اجرای تعهد خرید ۲۵ میلیون تن سویاست، اما از وعده خرید ۱۷ میلیارد دلار دیگر محصولات کشاورزی عقب مانده است. مقامهای آمریکایی همچنین گفتهاند تحویل عناصر خاکی کمیاب کمتر از میزان تعهدشده بوده است. این وضعیت، با وجود پایین ماندن موقت تعرفهها، ابهام درباره آینده روابط تجاری را برای شرکتها حفظ کرده است.
تایوان از دیگر موضوعات حساس دیدار بود. بنا بر گزارش خبرگزاری رسمی چین، شینهوا، شی از واشینگتن خواست با «احتیاط» با این مساله برخورد کند و ابراز امیدواری کرد آمریکا با استقلال تایوان مخالفت کند.
این خواسته فراتر از موضع دیرینه واشینگتن است که میگوید از استقلال تایوان «حمایت نمیکند». در گزارش رویترز نشانهای از تصمیم دولت ترامپ برای تغییر این موضع مطرح نشده است. آمریکا مهمترین حامی بینالمللی تایوان است و طبق قوانین خود موظف است ابزارهای لازم برای دفاع از خود را در اختیار این جزیره قرار دهد.
شی همچنین با اشاره به «تله توسیدید» - نظریهای درباره خطر جنگ میان یک قدرت نوظهور و یک قدرت تثبیتشده - نسبت به پیامدهای رقابت دو کشور هشدار داد. او در عین حال تاکید کرد که میتوان بر این خطر غلبه کرد و خواستار گفتوگوهای منظم نظامی و تقویت سازوکارهای پیشگیری از بحران شد. ترامپ نیز با یادآوری اتحاد دو کشور علیه ژاپن در زمان جنگ، بر امکان همکاری بر پایه منافع مشترک تاکید کرد.
این مذاکرات با رژه نظامی، پرواز جنگندهها و بمبافکنها و نمایش بخشهای بازطراحیشده کاخ سفید همراه بود. با وجود این تشریفات، نتیجه تجاری اعلامشده به تمدید کوتاهمدت آتشبس محدود ماند. دو نشست چندجانبه در شنژن و میامی تا پایان سال میتواند فرصتهای دیگری برای مذاکره بر سر توافقی پایدارتر فراهم کند.
ضیافت شام با حضور چهرههای سرشناس
پنجشنبه شب نیز ترامپ و شی به همراه همسرانشان در ضیافت شام رسمی کاخ سفید شرکت کردند؛ مراسمی که شمار زیادی از مدیران عامل شرکتهای فناوری در میان مهمانان آن حضور داشتند.
ترامپ در سخنان خود در این ضیافت گفت: «هر دو میدانیم نماینده نظامهای متفاوتی هستیم، اما پیوندهای میان مردم ما پایدار است و روابطمان هیچگاه بهتر از امروز نبوده است.»
شی نیز گفت گفتوگوهای عمیق دو طرف به «درک مشترک درباره بسیاری از مسائل» انجامیده و «جهتگیری راهبردی تازهای برای روابط چین و آمریکا» فراهم کرده است، اما جزئیات بیشتری ارائه نکرد. او تاکید کرد دو کشور باید مسئولانه عمل کنند و خواستار «رویکردی تازه برای تعامل کشورهای بزرگ با یکدیگر» شد.
ترامپ همچنین از مهمانان دعوت کرد از محل ساخت تالار رقص جدید کاخ سفید بازدید کنند؛ چند ساعت پیشتر نیز سکوی فرود بالگرد تازهساختهشده در محوطه کاخ سفید را به شی نشان داده بود.
بیرون کاخ سفید، معترضان شعارهایی از جمله «چین از هنگکنگ بیرون برود» سر میدادند که هنگام عکس گرفتن دو رهبر روی پلههای پوشیده از فرش قرمز، بهوضوح شنیده میشد.
