اردوغان: برای جلوگیری از گسترش درگیریها با آمریکا و جمهوری اسلامی در تماس هستیم


رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه، گفت آنکارا برای جلوگیری از گسترش درگیریها، کانالهای ارتباطی خود را با دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، و مقامهای جمهوری اسلامی باز نگه داشته است.
اردوغان جمعه سوم مهر در مصاحبهای اختصاصی با مجله نیوزویک در توضیح روابط ترکیه با دو کشور گفت: «آمریکا متحد ما در ناتو است. ایران همسایه ما است.»
رییسجمهوری ترکیه گفت سیاست آنکارا بر حفظ ارتباط با هر دو طرف استوار است و این کشور نمیخواهد در نظم در حال تغییر جهانی میان شرق و غرب یکی را انتخاب کند.
اردوغان همچنین گفت ترکیه در کنار تقویت نقش خود در ناتو، به گسترش روابط با چین، سازمان همکاری شانگهای، سازمان همکاری اسلامی، آسهآن و دیگر مراکز قدرت ادامه میدهد.
او درباره روابط با روسیه نیز گفت ارتباط مستقیم آنکارا با مسکو و کییف به ترکیه امکان میدهد در جنگ اوکراین نقش میانجی داشته باشد.







سلجوق بایراکتاراوغلو، رییس ستاد کل ارتش ترکیه، عاصم منیر، فرمانده نیروهای دفاعی پاکستان، و فیاض بن حامد الرویلی، رییس ستاد کل ارتش عربستان، در ریاض و در چارچوب «توافق دفاع مشترک مکه» دیدار کردند.
هنوز جزییاتی از محورهای گفتوگوی مقامهای نظامی این سه کشور منتشر نشده است.
ساعاتی پیش گزارش شده بود که فرماندهان نظامی عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان در نشستی فوری درباره چگونگی حمایت از ریاض در برابر حملات حوثیهای یمن گفتوگو میکنند.
همزمان وزیران امور خارجه سه کشور نیز جمعه سوم مهر تاکید کردند که بر اساس توافقنامه دفاع مشترک مکه، حمله به هر یک از اعضای این توافق، حمله به همه طرفها محسوب میشود.
وزارت امور خارجه پاکستان، جمعه با انتشار بیانیهای اعلام کرد که وزیران امور خارجه پاکستان، ترکیه و عربستان سعودی در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک دیدار کردند و طرح برگزاری نشست فوری روسای ستاد مشترک سه کشور را برای بررسی راههای کمک به پادشاهی عربستان در چارچوب توافقنامه دفاع مشترک مکه مورد بحث قرار دادند؛ توافقنامهای که مقرر میدارد حمله به هر یک از این سه کشور، حمله به همه طرفین تلقی میشود.
محمد اسحاقدار، هاکان فیدان و فیصل بن فرحان در این دیدار حمله به مکه و تاسیسات غیرنظامی و اقتصادی در پادشاهی عربستان سعودی را به شدیدترین وجه محکوم کردند و حق پادشاهی عربستان برای اتخاذ هرگونه اقدام مناسب جهت دفاع از امنیت خود را مطابق با ماده ۵۱ منشور سازمان ملل متحد مورد تأکید مجدد قرار دادند.
وزیران امور خارجه پاکستان، ترکیه و عربستان سعودی همچنین بر اهمیت پایبندی به اصول حقوق بینالملل، حسن همجواری، احترام متقابل به حاکمیت دولتها و عدم مداخله در امور داخلی آنها و همچنین تضمین امنیت و آزادی دریانوردی تاکید کردند.
وزارت دفاع ترکیه نیز اعلام کرد ژنرال سلجوق بایراکتاراوغلو، رییس ستاد کل نیروهای مسلح این کشور، جمعه برای دیدار با همتایان سعودی و پاکستانی خود به عربستان سفر خواهد کرد.
آنکارا پیشتر اعلام کرده بود میتواند به تامین نیازهای نظامی عربستان، بهویژه در زمینههای فنی، کمک کند. با این حال، مقامهای ترکیه گفتهاند در شرایط فعلی هرگونه کمک عمدتا بهصورت دوجانبه و در چارچوب روح اتحاد میان دو کشور انجام خواهد شد، زیرا توافق دفاع مشترک هنوز به تصویب پارلمان ترکیه نرسیده است.
حوثیهای تحت حمایت جمهوری اسلامی در هفتههای اخیر علاوه بر حمله به نیروهای دولت مورد حمایت عربستان در یمن، بارها خاک عربستان را هدف قرار دادهاند و جریان صادرات نفت بزرگترین صادرکننده انرژی جهان را مختل کردهاند. این تحولات بخشی از جنگ گستردهتری در خاورمیانه است که ۹ اسفند ۱۴۰۴ با حمله آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی آغاز شد.
حوثیها روز پنجشنبه اعلام کردند دهها موشک و پهپاد به اهدافی در عربستان شلیک کردهاند. مقامهای سعودی نیز گفتند شش موشک بالستیک شلیکشده از سوی حوثیها را رهگیری کردهاند.
پس از این حملات، مفتی اعظم عربستان، عالیترین مقام مذهبی این کشور، از سربازان خواست آماده باشند برای جنگ با حوثیها تا زمان برکناری این گروه از قدرت، جان خود را فدا کنند.
در همین حال، روزنامه فایننشالتایمز جمعه سوم مهر گزارش داد شبهنظامیان حوثی تحت حمایت جمهوری اسلامی به اتحادیه اروپا گفتهاند کشتیهای اروپایی را در دریای سرخ هدف قرار نخواهند داد و تاکید کردهاند عملیات آنها علیه عربستان سعودی است و با هدف مختل کردن کشتیرانی بینالمللی انجام نمیگیرد.
حوثیها پیشتر نیز پس از تماسهای غیرمستقیم با واشینگتن با میانجیگری عمان، به آمریکا اطمینان داده بودند کشتیهای آمریکایی را هدف قرار نخواهند داد.
محمد البخیتی، عضو دفتر سیاسی حوثیها، به آسوشیتدپرس گفته بود این گروه در حال تقابل با عربستان سعودی است اما آمریکا یا دیگر کشورها را در بابالمندب هدف قرار نمیدهد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا این تماسها را تایید کرده است. اکسیوس پیشتر گزارش داده بود که ترامپ درخواست محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، برای مداخله در جنگ این کشور با حوثیها را رد کرده است.
با وجود این، شورای امنیت سازمان ملل متحد در اقدامی کمسابقه و با موضعی متحد، تشدید حملات حوثیهای یمن به عربستان سعودی را به شدیدترین شکل محکوم کرد.
ژروم بونافون، نماینده فرانسه در سازمان ملل و رییس دورهای شورای امنیت، با قرائت بیانیه مشترک اعضای شورا اعلام کرد: «اعضای شورای امنیت ادامه حملات حوثیها علیه پادشاهی عربستان سعودی، از جمله حملاتی را که زیرساختهای غیرنظامی و انرژی را هدف قرار داده و به زخمی شدن غیرنظامیان از جمله زنان و کودکان منجر شده است، به شدیدترین وجه محکوم کردند.
سفیر آمریکا در چین گفت ترامپ در دیدار با شی جینپینگ تاکید کرده که هرگونه کمک پکن به حکومت ایران پذیرفتنی نیست. این اظهارات در پی انتقاد سناتورهای آمریکایی از استقبال باشکوه از شی، در بحبوحه نگرانیها درباره همکاری نظامی چین با جمهوری اسلامی، مطرح شد.
دیوید پردو، سفیر آمریکا در پکن، جمعه سوم مهر در مصاحبه با شبکه سیانبیسی گفت: «ما از چند هفته پیش خیلی روشن به آنها گفتیم که هرگونه کمک به [حکومت] ایران، چه مستقیم و چه غیرمستقیم، چه اطلاعاتی و چه در قالب قطعات یا تجهیزات نظامی، کاملا غیرقابلقبول است. رییسجمهوری ترامپ دیروز بار دیگر این موضوع را بهروشنی بیان کرد.»
پردو همچنین گفت ترامپ و شی پس از نشست ماه مه بر سر سه موضوع به توافق رسیدند: جمهوری اسلامی هرگز نباید به سلاح هستهای دست یابد، تنگه هرمز باید باز بماند و هیچ طرفی حق ندارد برای عبور از این آبراه عوارض دریافت کند.
سفیر آمریکا در چین با اشاره به اینکه یک سال پیش چنین توافقی وجود نداشت، آن را «پیشرفتی چشمگیر» توصیف کرد.
پردو با تاکید بر اینکه واشینگتن پیوسته این پیام را تکرار میکند، گفت گفتوگوی دو رهبر «بسیار صریح و بیپرده» بوده است. او همچنین افزود ترامپ و شی در حال شکل دادن به رابطهای مبتنی بر میزانی از اعتماد هستند و همزمان برای حل اختلافها تلاش میکنند.
دو رهبر پنجشنبه دوم مهر نزدیک به سه ساعت در کاخ سفید گفتوگو کردند. توضیحات پردو درباره مطرح شدن موضوع ایران در مذاکرات در حالی است که ترامپ و شی در بخش علنی دیدار، درباره تجارت، امنیت و هوش مصنوعی سخن گفتند و اشاره مستقیمی به جنگ ایران نکردند.
پیش از ظهر جمعه و در جریان بازدید روسای جمهوری دو کشور از ساختمان آرشیو ملی در واشینگتن، ترامپ نیز تایید کرد که موضوع جنگ ایران را در مذاکرات پشت درهای بسته با شی جینپینگ مطرح کرده است.
رییسجمهوری آمریکا در پاسخ به پرسشی در این باره گفت: «بله، مطرح کردیم؛ مطرح کردیم. فکر میکنم خیلی خوب پیش خواهیم رفت.»
او در این اظهارات جزئیاتی از محتوای گفتوگو یا پاسخ همتای چینی خود ارائه نکرد.
بهگزارش هیل، سناتورهای جمهوریخواه پنجشنبه دوم مهر در جلسهای غیرعلنی درباره امنیت ملی، در جریان اطلاعاتی درباره گسترش همکاری نظامی [حکومت] ایران و چین قرار گرفتند. این جلسه نگرانی آنها را از استقبال با فرش قرمز از شی در پایگاه مشترک اندروز تشدید کرد.
لیزا مورکوفسکی، سناتور جمهوریخواه آلاسکا، شلیک ۲۱ گلوله توپ به نشانه ادای احترام و پرواز نمایشی بمبافکن بی۱ هنگام ورود رییسجمهوری چین را «بیش از حد» توصیف کرد.
او گفت: «آیا استقبال از او کار مناسبی است؟ بله. اما به همان اندازه مناسب است که پرسشهای واقعا سختی هم از او بپرسید.»
جان کرتیس، سناتور جمهوریخواه یوتا، نیز خواستار طرح موضوع کمک نظامی چین به [حکومت] ایران شد و گفت: «قطعا امیدوارم ترامپ این موضوع را با شی مطرح کند و به او بگوید که آمریکا از این وضع ناراضی است و این کار پیامدهایی دارد.»
این نگرانیها به جمهوریخواهان محدود نبود. ریچارد بلومنتال، سناتور دموکرات کنتیکت، پس از شرکت در جلسهای محرمانه درباره بودجه دفاعی گفت از اطلاعات مربوط به کمک چین به [حکومت] ایران «شوکه و عمیقا نگران» شده است.
بلومنتال گفت: «رییسجمهوری ترامپ باید به شی بگوید: “این کار را متوقف کن، دست بردار”، بهجای اینکه اینگونه با تشریفات مفصل از او تجلیل و استقبال کند.»
یکی از محورهای نگرانی سناتورها، گزارش استفاده جمهوری اسلامی از تصاویر ماهوارهای نهادهای چینی پیش از حمله به نیروهای آمریکایی در اردن است.
پیش از این والاستریت ژورنال گزارش داده بود مقامهای آمریکایی میان تصاویر ماهوارهای تهیهشده از نهادهای چینی و حمله موشکی ۲۶ تیر جمهوری اسلامی به پایگاه هوایی موفقالسلطی در اردن ارتباط یافتهاند. در آن حمله سه نظامی آمریکایی کشته و چهار نفر زخمی شدند.
بر اساس همان گزارش، مقامهای آمریکایی دولت چین را به دخالت مستقیم در حمله متهم نکردهاند. مقامهای چینی نیز ادعای مطرحشده از سوی واشینگتن را رد کرده و خواستار ارائه مدرک شدهاند.
کوین کریمر، سناتور جمهوریخواه داکوتای شمالی و عضو کمیته نیروهای مسلح سنا، با اشاره به گزارشهای رسانهای درباره استفاده [حکومت] ایران از تصاویر ماهوارهای چین گفت: «آمدن او ایرادی ندارد و اینکه با او مانند یک رهبر خارجی رفتار کند هم ایرادی ندارد، اما مهم است که این مسائل را هم با او مطرح کند و او را به چالش بکشد.»
راجر ویکر، رییس جمهوریخواه کمیته نیروهای مسلح سنا، نیز خواستار توضیح خواستن ترامپ از شی شد. او با اشاره به گزارشهای مربوط به تصاویر ماهوارهای گفت: «قطعا پیشنهاد میکنم رییسجمهوری تلاش کند پاسخی در این باره بگیرد.»
در مقابل، کلی، سخنگوی کاخ سفید، این موضوع را که کمک چین توانایی [حکومت] ایران برای هدف قرار دادن نیروهای آمریکایی را افزایش داده است، رد کرد.
او به هیل گفت: «همانطور که رییسجمهوری گفته است، هیچیک از اقداماتی که هر بازیگر خارجی برای کمک به [حکومت] ایران انجام میدهد، به هیچ وجه توانایی این کشور را برای هدف قرار دادن آمریکاییها افزایش نمیدهد.»
ترامپ نیز پیشتر، در واکنش به گزارش انتقال تصاویر ماهوارهای، اهمیت موضوع را کمرنگ جلوه داده و با مقایسه فعالیتهای اطلاعاتی دو کشور، بر رابطه خوب خود با شی تاکید کرده بود.
در کنار موضوع ایران، سناتورهای جمهوریخواه از ترامپ خواستهاند در مذاکرات با چین امتیازهای ملموسی در زمینه تجارت، بهویژه صادرات محصولات کشاورزی آمریکا، به دست آورد. با این حال، اظهارات پردو جزئیاتی از پاسخ شی به هشدار ترامپ یا تعهد احتمالی پکن برای محدود کردن کمک به تهران ارائه نمیکند.
در پی تعلیق پرواز شرکتهای هواپیمایی ایرانی از سوی کشورهای مختلف منطقه، محمد مخبر، مشاور و دستیار رهبر جمهوری اسلامی، این کشورها را تهدید کرد و گفت اگر ایران امکان پرواز و دریافت خدمات فرودگاهی نداشته باشد، هیچ کشوری در منطقه هم این امکان را نخواهد داشت.
مخبر جمعه سوم مهر در شبکه ایکس در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «"همسویی با امریکا در اجرای سیاستهای خصمانه در خاطر ملت ایران ماندگار خواهد بود، هر چند راهبرد ما در این مورد مشخص است: پرواز در منطقه یا برای همه آزاد است، یا برای هیچکس.»
پیشتر محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی نیز کشورهای همسایه را تهدید کرده و هشدار داده بود اگر نگذارند هواپیماهای ایران سفر کنند فرودگاههای آنان هم نمیتوانند پرواز داشته باشند.
مخبر پس از آن کشورهای همسایه را تهدید کرد که فرودگاههای نجف، اربیل و سلیمانیه در عراق نیز جمعه سوم مهر از توقف پروازهای ایرانی خبر دادند. فرودگاه بغداد پیشتر خدماترسانی به پروازهای ایرانی را به حالت تعلیق درآورده بود.
رامین کاشفآذر، مدیرعامل شرکت شهر فرودگاهی خمینی جمعه درباره آخرین وضعیت پروازهای خارجی گفت با وجود برخی مخالفتها و رایزنیها برای بازگرداندن مسافران و اتباع عراقی، پروازهای نجف متوقف شده و در شرایط فعلی امکان انجام این پروازها وجود ندارد.
او افزود پروازهای ایران به برخی مقاصد از جمله ترکیه و چین برقرار است اما پروازها به مقاصد گرجستان، عراق، عمان و امارات متوقف شده است.
سازمان هواپیمایی کشوری نیز جمعه اعلام کرد در پی توقف پروازهای نجف از صبح جمعه به شرکتهای هواپیمایی ابلاغ کرده است نمایش و فروش بلیت این مسیر تا اطلاع ثانوی متوقف شود.
با متوقف شدن همه پروازها به عراق، محمود نبویان، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس جمهوری اسلامی، دولت عراق را «دستنشانده» آمریکا خواند و گفت: «ملت آزاده و غیور عراق، حتما پاسخ آن را خواهند داد.»
نبویان همچنین از «چارچوب هماهنگی»، ائتلافی از احزاب و جریانهای شیعه عراق که شماری از اعضای آن روابط نزدیکی با جمهوری اسلامی دارند، خواست مسئولیت انتخاب نخستوزیری را که او «دستنشانده آمریکا» خواند، بپذیرد.
همزمان کتائب حزبالله عراق، از گروههای نیابتی جمهوری اسلامی، با انتشار بیانیهای اعلام کرد این گروه با طرح یک استفتاء از مراجع و علمای دینی، خواستار تبیین حکم شرعی هرگونه همکاری با محاصره اقتصادی جمهوری اسلامی شده است.
این گروه شبهنظامی همزمان بر لزوم حمایت همهجانبه اقتصادی از تهران و مقابله با تحریمهای ایالات متحده تاکید و با انتقاد شدید از برخی دولتها و نهادهای منطقه، آنها را به همراهی با سیاستهای واشینگتن متهم کرد.
وزارت خزانهداری آمریکا ۱۷ شهریور ۳۵ شرکت و یک فرد مرتبط با صنعت هوانوردی ایران را تحریم کرد که شامل ۲۷ شرکت هواپیمایی ایرانی و هشت شرکت خارجی بود.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، ۳۰ شهریور هشدار داد ارائه سوخت، خدمات فرودگاهی یا فروش بلیت به شرکتهای هواپیمایی جمهوری اسلامی میتواند ارائهدهندگان این خدمات را در معرض قطع دسترسی به نظام مالی دلاری آمریکا قرار دهد.
با فرا رسیدن اول مهر بهعنوان مهلت تعیین شده از سوی وزارت خزانهداری آمریکا، صبح سوم مهر یک پرواز تهران به مقصد دوشنبه پس از برخاستن، بهدلیل صادر نشدن مجوز عبور از حریم هوایی ترکمنستان و جمهوری آذربایجان، ناچار به بازگشت شد.
سخنگوی سازمان هواپیمایی کشوری اعلام کرد ترکمنستان مجوز عبور شرکتهای هواپیمایی ایرانی از حریم هوایی خود را صادر نکرده است.
تا دوم مهر، امارات متحده عربی همه پروازهای شرکتهای هواپیمایی ایرانی به مقصد و از مبدا این کشور را تا اطلاع ثانوی متوقف کرد.
اداره کل هوانوردی غیرنظامی امارات متحده عربی اعلام کرد این تصمیم با توجه به تحریمهای آمریکا علیه شرکتهای هواپیمایی ایرانی گرفته شده است.
ایراناینترنشنال نیز بر اساس اطلاعات رسیده گزارش داد همه پروازهای شرکتهای هواپیمایی ایرانی به امارات متحده عربی لغو شده است. پروازهای این شرکتها از شهرهایی از جمله تهران، کیش، مشهد و شیراز به این کشور برقرار بود.
پروازهای شرکتهای ایرانی به عمان، قطر، گرجستان و جمهوری آذربایجان نیز متوقف یا محدود شده و شرکت ماهان، پروازهای خود را به عمان و ترکیه تعلیق کرده است.
همزمان، بررسی سایتهای فروش بلیت نشان میدهد امکان صدور بلیت از تهران به بحرین و کویت نیز محدود یا قطع شده است.
با وجود این محدودیتها و اجرایی شدن ضربالاجل آمریکا از اول مهر، شماری از پروازهای ایران به چین، تایلند، افغانستان و ترکیه ادامه یافته است.
پاپ لئو چهاردهم، رهبر کاتولیکهای جهان، در آغاز سفر چهار روزه خود به فرانسه هشدار داد گسترش هوش مصنوعی میتواند به شکلگیری «بهشت ماشینها»یی منجر شود که بر زندگی روزمره انسان مسلط میشود. او از دستکاری ژنتیکی، رحم جایگزین، تجارت اعضای بدن و مرگ خودخواسته با کمک پزشکی انتقاد کرد.
بهگزارش رویترز، پاپ لئو این سخنان را جمعه سوم مهر در کاخ الیزه بیان کرد. این نخستین سفر یک پاپ به فرانسه در نزدیک به ۲۰ سال گذشته است.
او گفت: «اگر میخواهیم در میان "بهشت ماشینها"یی که به زندگی روزمره ما نفوذ میکند و آن را تحت تاثیر قرار میدهد، انسانیت خود را از دست ندهیم، باید هرچه سریعتر آموزش تشخیص اخلاقی را جدی بگیریم.»
لئو که هشدار درباره خطرهای هوش مصنوعی را به یکی از موضوعات اصلی دوران رهبری خود بر کلیسای کاتولیک تبدیل کرده است، خواستار بازنگری در توسعه این فناوری شد.
لئو در اردیبهشتماه از رهبران جهان خواست برای نظارت بر صنعت هوش مصنوعی مقرراتی جهانی تدوین کنند و بر کنترل توسعه این فناوری، بهویژه در حوزه تسلیحات، تاکید کرد.
لئو همچنین بار دیگر بر آموزههای کلیسای کاتولیک درباره حفاظت از حیات تاکید کرد و از تلاشها برای قانونی کردن مرگ خودخواسته با کمک پزشکی برای افراد مبتلا به بیماریهای درمانناپذیر انتقاد کرد.
او گفت: «با قاطعیت تاکید میکنم که حفاظت از حق حیات، بنیان ضروری هر حق انسانی دیگری است.»
پاپ گفت نگران روندهایی در جامعه است که ممکن است علم و فناوری را به فعالیتهایی با هدف کسب سود تبدیل کنند که دستکاری ژنتیکی، رحم جایگزین، تجارت اعضای بدن یا امکان مرگ خودخواسته را ترویج میکنند.
رحم جایگزین در فرانسه ممنوع است، اما عالیترین دادگاه این کشور حکم داده کودکانی که از طریق رحم جایگزین در خارج از کشور متولد شدهاند، باید در فرانسه بهعنوان فرزندان والدین متقاضی به رسمیت شناخته شوند.
پیام صلح در سفر به فرانسه
امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، و بریژیت مکرون، همسر او، در فرودگاه اورلی پاریس از پاپ استقبال کردند.
لئو پیش از رسیدن به پاریس به خبرنگاران همراه خود گفت برای انتقال «پیام صلح» به فرانسه سفر کرده است و افزود این پیام در شرایط کنونی «اهمیتی ویژه» دارد.
او در جریان این سفر قرار است علاوه بر پاریس، به زیارتگاه کاتولیکها در لورد در جنوبغربی فرانسه و شهر متز در نزدیکی مرز آلمان برود.
پاپ همچنین قرار است جمعه مراسم نیایشی را در کلیسای جامع بازسازیشده نوتردام پاریس برگزار کند؛ نخستین حضور یک پاپ در این کلیسا از زمان آتشسوزی گسترده سال ۲۰۱۹ که نوتردام را تا آستانه نابودی پیش برد.
پاپ قرار است جمعه در مقر یونسکو در پاریس نیز سخنرانی کند. این نهاد سازمان ملل پس از خروج آمریکا از آن در سال ۲۰۲۵ با کمبود بودجه روبهرو شده است.
لئو در پاسخ به پرسشی درباره تلاش دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، برای جلوگیری از ورود سیانان و چند رسانه دیگر به کاخ سفید، بار دیگر بر حمایت خود از آزادی مطبوعات تاکید کرد و گفت همه رسانهها میتوانند سفر او به فرانسه را پوشش دهند.
او ۱۷ اردیبهشت سال جاری نیز در دیدار با مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، بر ضرورت تلاش برای صلح تاکید کرده بود.
کاهش گرایش به کلیسای کاتولیک در فرانسه
فرانسه کشوری سکولار است و جدایی کلیسا و حکومت از سال ۱۹۰۵ در قوانین این کشور تثبیت شده است.
بر اساس گزارش موسسه ملی آمار و مطالعات اقتصادی فرانسه، موسوم به اینسه، ۲۵ درصد فرانسویهای ۱۸ تا ۴۹ ساله خود را کاتولیک معرفی میکنند؛ این رقم یک دهه پیش ۴۳ درصد بود.
در سالهای اخیر، میان رهبران کلیسای کاتولیک فرانسه و دولت این کشور بر سر برخی مسائل اختلافهایی وجود داشته است.
فرانسه در سال ۲۰۲۴ حق سقط جنین را در قانون اساسی خود گنجاند و به نخستین کشور جهان تبدیل شد که چنین اقدامی انجام داده است.
قانونی شدن مرگ خودخواسته با کمک پزشکی برای بزرگسالان مبتلا به بیماریهای درمانناپذیر نیز از دیگر موضوعات مورد اختلاف کلیسا و دولت بوده است.
قانون مرگ خودخواسته با کمک پزشکی در فرانسه تیرماه سال جاری پس از سالها بحث به تصویب نهایی مجلس رسید و ۲۷ مرداد رسما ابلاغ شد.
بر اساس این قانون، افراد مبتلا به بیماریهای درمانناپذیر میتوانند تحت شرایطی سختگیرانه درخواست مادهای کشنده کنند. فرد میتواند این ماده را خود مصرف کند یا در صورت ناتوانی جسمی، پزشک یا پرستار آن را برای او استفاده کند.
این قانون از حمایت گسترده افکار عمومی فرانسه برخوردار است و حامیان آن میگویند به افراد مبتلا به بیماریهای درمانناپذیر که در پایان زندگی با رنج تحملناپذیر روبهرو هستند، اختیار بیشتری درباره نحوه مرگشان میدهد.
در مقابل، کلیسای کاتولیک، برخی دیگر از گروههای مذهبی و شماری از شاغلان حوزه پزشکی هشدار دادهاند قانونی شدن این شیوه ممکن است افراد آسیبپذیر را تحت فشار قرار دهد.
یکی از اسقفها نیز تهدید کرده است هر قانونگذاری که از این طرح حمایت کرده باشد، از دریافت عشای ربانی محروم خواهد شد.
مرگ خودخواسته با کمک پزشکی پیشتر در چند کشور اروپایی و شماری از ایالتهای آمریکا مجاز شده است.
مرکز پژوهشی پیو ۱۹ خرداد ۱۴۰۴ در گزارشی با عنوان «چشمانداز جهانی ادیان» اعلام کرد سهم مسیحیان از جمعیت اروپا کاهش یافته و فرانسه نیز اکثریت مسیحی خود را از دست داده است.
دیدار با قربانیان آزار جنسی در کلیسا
یکی دیگر از محورهای سفر پاپ، تلاش برای بهبود جایگاه کلیسای کاتولیک در فرانسه پس از افشای موارد گسترده آزار جنسی است.
گزارشی که سال ۲۰۲۱ منتشر شد، نشان داد حدود ۳۳۰ هزار کودک در فرانسه طی هفت دهه از سوی روحانیان کاتولیک و دیگر مسئولان کلیسا مورد آزار قرار گرفتهاند.
اسقفهای فرانسه پس از انتشار این گزارش، اقدامهایی برای پرداخت غرامت و جلوگیری از تکرار آزار در نظر گرفتند، اما قربانیان همچنان خواستار پاسخگویی بیشتر رهبران کلیسا هستند.
آلن اسکر، سخنگوی قربانیان موسسه کاتولیک نوتردام دو بترم، به رویترز گفت لئو مسئولیت بزرگی بر عهده دارد و باید قاطعانه بگوید: «دیگر بس است.»
رسیدگی به رسواییهای آزار جنسی کودکان و لاپوشانی این جرایم از سوی مقامهای کلیسایی از بزرگترین چالشهای دوران پاپ فرانسیس بود.
پاپ قرار است یکشنبه پنجم مهر در لورد با هفت قربانی فرانسوی آزار از سوی روحانیان کاتولیک دیدار کند. او همچنین قرار است دوشنبه ششم مهر در سخنرانی دیگری دیدگاه خود درباره آینده اروپا را تشریح کند.
مخاطبان ایراناینترنشنال در واکنش به سخنرانیهای مجمع عمومی سازمان ملل، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، را صدای مردم ایران خواندند و گفتند مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، نمایندهشان نیست. آنان از دونالد ترامپ، رییسجمهور آمریکا، خواستند علیه جمهوری اسلامی اقدام کند.
در واکنشهای رسیده به ایراناینترنشنال، حمایت از نخستوزیر اسرائیل پررنگترین مضمون بوده است. بسیاری، مواضع او را درباره جمهوری اسلامی و مردم ایران، با سخنرانی پزشکیان مقایسه کردند و نوشتند نتانیاهو در نیویورک حرفهایی را بیان کرد که آنها انتظار داشتند درباره وضعیت مردم ایران شنیده شود.
مضمون «صدای مردم ایران» یا «نماینده مردم ایران» بارها در این پیامها تکرار شد. شماری از مخاطبان نیز از واکنش عاطفی خود به سخنرانی نتانیاهو نوشتند؛ از اشک ریختن و ایستاده تشویق کردن او تا ساعتها انتظار برای شنیدن سخنانش.
یکی از مخاطبان نوشت: «چند ساعت پای تلویزیون منتظر سخنرانی بیبی بودم؛ واقعا از سخنانش لذت بردم. از او ممنونم که صدای ملت ایران بود.»
مخاطبی از اصفهان نیز نوشت: «در سازمان ملل، نماینده مردم ایران پزشکیان نبود؛ نتانیاهو بود.»
بخشی از واکنشها نیز به نحوه حضور و سخنرانی نتانیاهو اختصاص داشت. برخی به نمایش تصاویر و اشاره او به استارلینک واکنش نشان دادند و شماری نیز خروج تعدادی از حاضران از سالن هنگام سخنرانی او را نقد کردند.
در پیامهایی دیگر، «سازمان ملل، نهادهای بینالمللی و جریانهای چپ» به «سکوت در برابر سرکوب و کشتار در ایران» متهم شدند.
همچنین شماری از مخاطبان، نتانیاهو را بهدلیل آنچه عمل کردن به وعدهها و مواضع اعلامشدهاش خواندند، ستایش کردند.
از حمایت سیاسی تا درخواست اقدام نظامی
حمایت بخشی از مخاطبان از نخستوزیر اسرائیل به سخنرانی او محدود نماند. شماری خواستار اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران شدند و برخی نیز از امید خود به سرنگونی حکومت نوشتند.
در برخی پیامها، نتانیاهو و ترامپ در کنار یکدیگر بهعنوان امیدی برای مقابله با جمهوری اسلامی مطرح شدند؛ مخاطبانی که چنین دیدگاهی داشتند، خواستار اقدام عملی آنها علیه حکومت شدند.
یکی از مخاطبان نوشت: «همانطور که حماس و حزبالله را نابود کردید، قول بدهید سپاه را هم نابود کنید.»
مخاطب دیگری نوشت: «مردم ایران منتظر جنگ هستند. این رژیم از بیبی میترسد. لطفا حمله کنند. ترامپ و بیبی امید ما هستند.»
این مضمون در پیامهای دیگری نیز با عبارتهای کوتاهتری چون «بیبی جان، بزن و کار را تمام کن» تکرار شد.
در یکی از پیامها نیز وضعیت نامناسب معیشتی با درخواست اقدام علیه جمهوری اسلامی پیوند خورد.
مخاطبی از ماهشهر با اشاره به مشکلات معیشتی نوشت: «وضعیت مالی مردم خیلی خراب است. بیبی جان، بیا نجاتمان بده. به داد مردم برسید.»
ما هم چاره دیگری نداریم
بخش دیگری از واکنشها به این جمله نتانیاهو در سخنرانیاش اختصاص داشت که گفت اسرائیل باید پیروز شود، زیرا «چاره دیگری» ندارد.
شماری از مخاطبان این عبارت را به مردم ایران تعمیم دادند و با همین تعبیر از پیروزی مردم سخن گفتند.
یکی از مخاطبان نوشت: «ما مردم ایران نیز پیروز خواهیم شد، چاره دیگری نداریم.»
در پیامی دیگر آمده است که سخنان نتانیاهو «حرفهای مردم» را بازتاب میدهد.
فردی دیگر نیز ابراز امیدواری کرد روزی نماینده منتخب مردم ایران در مجمع عمومی سازمان ملل حضور یابد و «حرف مردم را بزند».
حمایت از نتانیاهو در برخی واکنشها با تاکید بر پیوندهای تاریخی ایرانیان و یهودیان و روابط ایران و اسرائیل همراه بود. شماری نیز ابراز امیدواری کردند پس از سرنگونی جمهوری اسلامی، روابط دوستانهای میان دو کشور برقرار شود.
فردی از تبریز نوشت: «نتانیاهو بعد از دو هزار و ۵۰۰ سال، همچون کوروش کبیر در قبال قوم یهود، پژواک صدای مردم ایران بود. قطعا آینده از آن مردم ایران و اسرائیل خواهد بود. پاینده ایران. جاوید شاه.»
در پیامی دیگر خطاب به نتانیاهو آمده است: «ما دو ملتی هستیم که در نهایت به آزادی دست پیدا میکنیم و آن روز شانهبهشانه یکدیگر خواهیم بود؛ جاوید شاه، زنده باد اسرائیل.»
پزشکیان «نماینده ما نیست»
در سوی دیگر این مقایسه، واکنشها به پزشکیان عمدتا انتقادی بوده است.
یکی از مضامین تکرارشونده این بود که او نماینده مردم ایران در مجمع عمومی سازمان ملل نیست.
بخشی از انتقادها نیز متوجه سخنان پزشکیان درباره فلسطینیان بود. در این واکنشها، صحبت او درباره قربانیان غزه در برابر سکوتش درباره کشتهشدن معترضان در ایران قرار گرفت.
یکی از مخاطبان خطاب به پزشکیان نوشت: «از غزه و فلسطین گفتی، اما از مردم ایران نگفتی. نگفتی که در دیماه، هزاران ایرانی را در خیابانهای ایران کشتید.»
در پیامی دیگر آمده است: «پزشکیان در مجمع عمومی سازمان ملل نماینده ما ملت ایران نیست، بلکه نماینده اقلیتی است که مردم بیدفاع را به گلوله بستند.»
مقایسه شیوه حضور و سخنرانی پزشکیان و نتانیاهو نیز در واکنشها قابل توجه بوده است. در یکی از پیامها، «صلابت و شجاعت» نتانیاهو در برابر «ترس و دستپاچگی» پزشکیان و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، قرار گرفته است.
یکی از مخاطبان نوشت: «هرچه پای سخنرانی نتانیاهو مینشینم، فقط تفاوت پزشکیان و او را واضح میبینم.»
انتقاد از پزشکیان در یکی از پیامها به مشکلات اقتصادی نیز کشیده شد. فرستنده با اشاره به پرداختنشدن حقوق بازنشستگان، سخنان او را در سازمان ملل در برابر مشکلات معیشتی داخل کشور قرار داد.
یکی از مخاطبان نوشت: «حقوق بازنشستگان واریز نشده است، آنوقت گندهگوی منطقه در سازمان ملل فقط اراجیف میگوید.»
امید به ترامپ، همراه با تردید درباره توافق
واکنشها به ترامپ یکدست نبوده است. در برخی پیامها از او خواسته شد علیه جمهوری اسلامی اقدام کند و در یکی از آنها نیز درخواست بازداشت مقامهای حکومت هنگام حضور در آمریکا مطرح شد.
فرستنده این پیام با اشاره به حضور مقامهای جمهوری اسلامی در نیویورک نوشت: «اگر ترامپ مرد عمل است، اکنون وقت آن است.»
او خواستار بازداشت پزشکیان و دیگر مقامهای جمهوری اسلامی شد.
در مقابل، شماری از مخاطبان نسبت به توافق دولت ترامپ با جمهوری اسلامی ابراز نگرانی کردند و از او خواستند به جای توافق با تهران، علیه حکومت اقدام کند.
یکی از آنان نوشت: «ترامپ تمام تلاشش این است که با جمهوری اسلامی کثیف توافق کند.»
این نگرانی در پیام فردی از ماهشهر نیز دیده شد که پس از شرح مشکلات اقتصادی پرسید: «آقای ترامپ چقدر میخواهد صبر کند؟ احساس میکنم برای توافق التماس میکند.»
در مقابل، در پیامهای دیگری از ترامپ در کنار نتانیاهو بهعنوان امیدی برای مقابله با جمهوری اسلامی یاد شد و از آنها خواسته شد علیه حکومت اقدام کنند.
یکی از این مخاطبان خطاب به رییسجمهوری آمریکا نوشت: «آقای ترامپ، امید ما مردم ایران به شماست. فشار اقتصادی ما مردم را نابود کرده.»
او در ادامه از نخستوزیر اسرائیل خواست علیه جمهوری اسلامی اقدام کند.