سنتکام: هیچ ناو جنگی آمریکا در حملات سپاه پاسداران هدف قرار نگرفته است


فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، اعلام کرد هیچ ناو جنگی نیروی دریایی این کشور در حملات سپاه پاسداران در خاورمیانه هدف قرار نگرفته و همه تلاشها برای حمله به این شناورها ناموفق بوده است.
سنتکام چهارشنبه ۱۸ شهریور در ایکس، اظهارات سپاه پاسداران درباره هدف قرار دادن دو ناوشکن آمریکایی را رد کرد و نوشت: «هیچ ناو جنگی نیروی دریایی آمریکا هدف قرار نگرفته است.»
فرماندهی مرکزی آمریکا همچنین اعلام کرد نیروهای این کشور طی یک هفته گذشته ۱۰ نفتکش ایرانی را منهدم کردند. به گفته سنتکام، این نفتکشها بخشی از شبکهای چند میلیارد دلاری بودند که منابع مالی سپاه پاسداران را تامین میکرد.






بررسی حدود ۶ هزار و ۵۰۰ پروازی که از ابتدای نوامبر ۲۰۲۵ تا ژوئیه ۲۰۲۶ در فرودگاه عشقآباد ترکمنستان بهزمین نشستند، نشان میدهد الگویی از پروازهای غیرمعمول در این فرودگاه پس از آغاز جنگ دوم آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی و پس از آتشبس، شکل گرفته است.
ترکمنستان در شمال شرق ایران، اگرچه چندان در رسانهها موضوع نیست، اما بهدلیل موقعیت جغرافیایی، بهخصوص پس از جنگ ۱۲ روزه، جایگاه منحصربهفردی یافته است؛ چه زمانی که همه نگاههای بین دو جنگ، به بنادر خلیج فارس بود و چه زمانی که بهدلیل محاصره دریایی، این کشور به یکی از مسیرهای تجارت زمینی ایران با شرق تبدیل شد.
حمله به پل آقتکهخان، نگاهها را به سوی ترکمنستان چرخاند. آن خط آهن، نقش چندانی در تجارت ایران ندارد، اما برای روسیه و کشورهای آسیای مرکزی، شاهراهی برای رسیدن به آبهای گرم بهشمار میرود؛ مسیری که هزینههای زیادی صرف آن شده است.
اگر حمله به پل آقتکهخان، ربطی به نقش تجاری این پل نداشته باشد، پرسش این است که نقش دیگری - بهویژه در ارتباط لجستیکی روسیه با ترکمنستان - میتوانسته باعث هدف گرفته شدن آن باشد؟
جایگاه پل آقتکه خان در تجارت خارجی ایران
بامداد ۱۸ تیر ماه، آمریکا به پل راهآهن آقتکه خان در استان گلستان حمله کرد. این حمله با موشک کروز انجام شد و مانند حملات به پلهای دیگر، میزان خسارت آن چندان نبود.
این پل در مسیر خط آهن مرز اینچهبرون به گرگان قرار دارد. این راهآهن یکی از دو راهی است که شبکه ریلی ایران را به آسیای مرکزی - از طریق ترکمنستان - متصل کرده است.
حمل و نقل ریلی پیش از جنگ، عملا نقش چندانی در مجموع تجارت ایران نداشت. عمده تجارت از مسیر دریا یا جادهها انجام میشد. برخی کالاهای تکنولوژی بالا و ارزش بالا نسبت به وزن نیز عمدتا از مسیر هوایی وارد یا صادر میشدند.
پس از حمله به پل راهآهن اینچهبرون، رسانهها حجم بالایی از اخبار درباره انگیزه آسیب زدن آمریکا به زیرساخت ریلی منتشر کردند. آنها در مطالبی استدلال کردند این مسیر بخشی از دالان بازرگانی شرق به غرب - چین، قزاقستان، ترکمنستان - بوده است.
اما آمارهای رسمی چیز دیگری میگویند. ایران دو درگاه اصلی ریلی در تجارت با آسیای مرکزی دارد؛ سرخس و اینچهبرون.
بهمن ماه ۱۴۰۴، کمی پیش از آغاز جنگ دوم، مصطفی نصیریورگ، مدیرکل «راهآهن خراسان» گفت ۷۵ درصد مجموع ترانزیت ورودی و خروجی ریلی کشور، از مرز سرخس انجام میشود.
در ۱۰ ماه نخست سال ۱۴۰۴، یک میلیون و ۲۷۳ هزار تن کالا از مرز سرخس عبور کرده است. این در حالی است که تمام ظرفیت اسمی راهآهن اینچهبرون در سال حدود ۵۰۰ هزار تن است (و مشخص نیست چقدر از این ظرفیت عملا استفاده میشود).
راهآهن اینچهبرون، در دولت اول حسن روحانی، افتتاح شد. هدف اصلی این خط، اتصال روسیه و کشورهای آسیای شرقی به آبهای گرم از طریق ایران بود؛ این خط از آستراخان به شبکه ریلی روسیه متصل میشود. با اینکه این مسیر برای روسیه و ترکمنستان—بهویژه در تجارت مواد معدنی—اهمیت دارد، ارتباط چندانی با تجارت ایران و چین ندارد. مسیر طبیعی و مقرونبهصرفه تجارت ریلی با چین، راهآهن سرخس است، نه اینچهبرون.
پروازهای غیرعادی در فرودگاه عشقآباد
ترکمنستان بهطور رسمی در درگیریهای جمهوری اسلامی بیطرف است. با این حال، جمهوری اسلامی سابقه طولانی در مبادلات نظامی با دو متحد خود، روسیه و چین، دارد.
در کنار مسیرهای ریلی و جادهای که مخاطرات خاص خود را دارند، مسیرهای ترکیبی نیز برای انتقال تجهیزات معمول است.
فرودگاه عشقآباد، در شمال شرقی ایران، نزدیکترین فرودگاه بزرگ به مرزهای ایران است.
بررسی حدود ۶ هزار و ۵۰۰ پرواز که در بازه یادشده در این فرودگاه فرود آمدهاند، الگویی از پروازهای غیرعادی را پس از آغاز جنگ دوم آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی و پس از آتشبس، نشان میدهد.
کالساینهای ویژه RSD، که متعلق به پروازهای نظامی و دولتی روسیهاند، همراه با هواپیماهای توپولوف تو-۲۰۴ و ایلیوشین ایل-۹۶، در ماه میلادی مه (اردیبهشت و خرداد) بهطور محسوسی افزایش یافتند.
بخش مهمی از دادههای بررسی شده که در جدول هم آمده است، مربوط به پروازهایی با «مبدا نامشخص» است.
این وضعیت معمولا در دو موقعیت بروز میکند: دادههای مربوط به ردیابی پروازهای نظامی و دولتی یا گاهی برای کارگوها.
آنچه موضوع را قابل توجه میکند، افزایش نسبی فراوانی این پروازها نسبت به ماههای پیش از جنگ است.
مورد آنتونوف تحریمی، از مبدا چین
در ۲۴ فروردین، یک هواپیمای ترابری راهبردی فوقسنگین آنتونوف ایان-۱۲۴ از فرودگاه اورومچی دیووپو در چین، در عشقآباد فرود آمد. این هواپیما متعلق به شرکت روسی ولگا-دنپر ایرلاینز (Volga-Dnepr Airlines) است که بامداد همان روز، پس از توقفی غیرمعمول در عشقآباد، راهی قاهره شد.
در ۹ ماه مورد بررسی (آبان ۱۴۰۴ تا تیر ۱۴۰۵)، پروازی مشابه این ثبت نشده است.
ولگا-دنپر ایرلاینز از سوی آمریکا، بریتانیا، اتحادیه اروپا، کانادا، استرالیا و اوکراین، تحریم شده است.
این کشورها و اتحادیه اروپا، از جمله به نقش این شرکت در حملونقل محمولهها و تجهیزات نظامی و اقلام مورد استفاده در صنایع نظامی روسیه اشاره کردهاند.
سوئیس، بلژیک و فرانسه نیز این شرکت را در فهرست تحریمهای خود قرار دادهاند.
اتحادیه اروپا درباره ولگا-دنپر ایرلاینز تصریح کرده است این شرکت در بخشی با اهمیت راهبردی برای دولت روسیه فعالیت گسترده هوایی دارد و تجهیزات الکترونیکی، فناوری اطلاعات و ارتباطات را از کشورهای ثالث حمل میکند که در جنگ روسیه علیه اوکراین استفاده میشوند و به دور زدن تحریمها کمک میکنند.
وبسایت اوپندموکراسی نیز در گزارشی که سال ۲۰۲۳ منتشر شد، به نقش این شرکت در حمل تجهیزات حیاتی برای ارتش روسیه از چین اشاره کرده است.
شماره ثبت آنتونوفی که ۲۴ فروردین در فرودگاه عشقآباد توقف کرد «RA-82074» است. مقالهای در یک رسانه اوکراینی در سال ۲۰۲۳، دقیقا به همین هواپیما اشاره کرده است که در انتقال تجهیزات مرتبط با لجستیک نظامی روسیه نقش داشته است.
افزایش کالساینهای سری ۷۹۵ پیش از حمله به پل آقتکهخان
کالساینهای محلی سری ۷۹۵ (قابل جستوجو با کلیدواژههای 795M12 و 795A01)، که در ماههای پیش از جنگ بهندرت دیده میشدند، از ماه آوریل بهطور بیسابقهای افزایش یافتند.
این پروازها عمدتا با مبدا نامشخص یا با هلیکوپترهای نظامی-ترابری میل-۸ ثبت شدند، و در چند مورد در یک روز چند بار تکرار شدند.
در ماههای آوریل، مه و ژوئن، بهترتیب ۱۱، ۷ و ۱۵ پرواز از این سری در فرودگاه عشقآباد ثبت شد. در ۱۵ تیر - سه روز پیش از حمله بامداد ۱۸ تیر - سه مورد از همین سری ثبت شده است.
در چند مورد، کالساین یکسانی مانند 795M12 در فاصله یک تا چند دقیقه چند بار ظاهر شده است. این میتواند نشانه چند پرواز پیاپی واقعی باشد، اما در همین حال میتواند ناشی از ثبت مضاعف یک سیگنال بهوسیله چند گیرنده زمینی در سامانههای ردیابی پرواز باشد.
در ماههای فوریه و مه، در هر ماه دو پرواز از هواپیماهای سنگین ایلیوشین ایل-۷۶ با مبدا ترکمنستان در این فرودگاه ثبت شد؛ پروازهایی که در ماههای پیش از جنگ سابقه نداشتند.
تعداد پروازهای با مبدا نامشخص که پیش از جنگ تنها یک مورد در ژانویه ثبت شده بود، پس از جنگ در ماههای فوریه، مارس، آوریل، مه، ژوئن و ۹ روز نخست ژوئیه، بهترتیب ۸، ۶، ۴، ۹، ۷ و ۲ مورد ثبت شد.
سه فرود هلیکوپتر آگوستاوستلند ایدابلیو۱۳۹ که در ماموریتهای نظامی-دولتی بهکار میرود، در ماههای مه و ژوئن در فرودگاه عشقآباد ثبت شده است؛ هرچند نمونههای مشابه در نوامبر نیز دیده میشد.
هیچ بیانیه رسمی یا مدرک مستندی درباره انتقال تجهیزات نظامی از ترکمنستان از طریق فرودگاه عشقآباد در دست نیست.
با این حال، افزایش پروازهای غیرعادی پیش از حمله به پل آقتکهخان درخور توجه است و میتواند نشاندهنده شکلگیری یک الگوی همزمان با تشدید درگیریها پس از جنگ دوم باشد.
همزمان با بالا گرفتن تنشها در منطقه و تشدید درگیری میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی، نرخ ارز در بازار آزاد ایران به رکوردشکنیهای پیاپی خود ادامه داد و قیمت دلار از ۲۳۲ هزار تومان فراتر رفت.
بررسی قیمتها در بازار آزاد ایران در چهارشنبه ۱۸ شهریور نشان میدهد دلار با افزایش ۱.۸ درصدی نسبت به روز گذشته، به ۲۳۲ هزار و ۳۰۰ تومان رسید.
یورو و پوند نیز بهترتیب از ۲۷۰ هزار تومان و ۳۱۴ هزار تومان عبور کردند.
درهم امارات ۶۳ هزار و ۸۵۰ تومان و لیر ترکیه ۴۷۹۰ تومان معامله شدند.
بازار طلا نیز شاهد افزایش چشمگیری بود. قیمت سکه طرح جدید، موسوم به «امامی»، به ۲۴۰ میلیون تومان رسید. نیمسکه ۱۲۲ میلیون تومان، ربعسکه ۶۶ میلیون تومان و سکه گرمی ۳۵ میلیون تومان قیمتگذاری شدند.
تشدید فشارهای اقتصادی آمریکا بر جمهوری اسلامی
آمریکا در روزهای اخیر کارزار فشار اقتصادی بر جمهوری اسلامی را شدت بخشیده و میکوشد شریانهای مالی حکومت ایران را محدود کند.
محاصره دریایی، جلوگیری از فروش نفت ایران و مسدود کردن مسیرهای جابهجایی درآمدهای نفتی، از جمله محورهای این کارزار است.
وزارت خزانهداری آمریکا نیز از زمان آغاز کارزار «طرد اقتصادی»، چند بسته تحریمی علیه جمهوری اسلامی وضع کرده است.
در تازهترین مورد، وزارت خزانهداری آمریکا ۱۷ شهریور نام ۳۵ شرکت و یک فرد مرتبط با صنعت هوانوردی ایران را به فهرست تحریمهای خود افزود.
این فهرست شامل ۲۷ شرکت هواپیمایی ایرانی، هشت شرکت مستقر در خارج از ایران و یک شهروند مصری ساکن امارات متحده عربی است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، در روزهای اخیر بارها از وخامت اوضاع اقتصادی ایران سخن گفته و بر ادامه فشارها بر حکومت تاکید کرده است.
کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، ۱۵ شهریور اعلام کرد ایالات متحده میکوشد اقتصاد جمهوری اسلامی را «خفه کند» تا حکومت کنونی سیاستهای خود را تغییر دهد یا حکومتی جدید در ایران تشکیل شود.
او افزود: «بزرگترین نقش ارتش آمریکا این است که از صادرات نفت خام ایران، محصولات نفتی، گاز طبیعی و هر چیز دیگری جلوگیری کند.»
با وجود بحران شدید اقتصادی و افزایش فشارهای معیشتی بر مردم ایران، جمهوری اسلامی همچنان بر سیاست خارجی تنشآفرین خود، بهویژه رویارویی با آمریکا، تاکید دارد.
حملات سپاه پاسداران به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز و اقدامات گروههای نیابتی تهران، از جمله حوثیهای یمن، به تشدید تنشها در منطقه دامن زده است.
فرماندهی مرکزی ایالات متحده، سنتکام، شامگاه ۱۷ شهریور اعلام کرد در واکنش به حمله سپاه به یک ناو جنگی آمریکایی، پنج نفتکش مرتبط با این نهاد نظامی را هدف قرار داده و منهدم کرده است.
از سوی دیگر، سپاه ضمن تهدید به حمله به نفتکشها در سواحل کویت و بحرین، با موشکهای خوشهای یک پایگاه آمریکا در اردن را هدف قرار داد.
تنگه هرمز گذرگاه باریکی میان ایران و عمان است که پیش از آغاز جنگ در ۹ اسفند ۱۴۰۴، حدود یکپنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکرد.
با ادامه درگیری میان آمریکا و جمهوری اسلامی، بهای معاملات آتی نفت برنت صبح ۱۸ شهریور به ۱۰۰ دلار در هر بشکه رسید.
افزایش هزینه دارو و پرداخت نشدن معوقات، به نگرانیهای معیشتی کارگران و بازنشستگان تامین اجتماعی در ایران دامن زده است. فعالان صنفی بارها نسبت به کاهش قدرت خرید، افزایش هزینههای درمان و پیامدهای ادامه گرانیها هشدار دادهاند.
خبرگزاری ایلنا چهارشنبه ۱۸ شهریور در گزارشی درباره دغدغههای درمانی بیمهشدگان تامین اجتماعی نوشت مطرح شدن احتمال حذف ارز ترجیحی دارو، نگرانی کارگران و بازنشستگان از افزایش هزینههای درمان را بیشتر کرده است.
علیاکبر عیوضی، دبیر کانون بازنشستگان تامین اجتماعی استان تهران، به ایلنا گفت تهیه دارو و قیمت آن از اصلیترین مشکلات بیمهشدگان است و شوک ارزی دارو بر زندگی خانوادههای کارگری اثر گذاشته است.
عیوضی افزود سازمان تامین اجتماعی طبق قانون موظف است اقلام دارویی را در مراکز ملکی خود بهصورت رایگان در اختیار بیمهشدگان قرار دهد، اما این تکلیف در عمل اجرا نمیشود.
او هشدار داد حذف ارز ترجیحی دارو میتواند هزینههای دارویی کارگران و بهویژه بازنشستگان را چند برابر کند.
۱۲ شهریور، پایگاه خبری رویداد۲۴ به نقل از هادی احمدی، سخنگوی انجمن داروسازان ایران، گزارش داد استفاده از مسیرهای جایگزین برای تامین مواد اولیه و واردات ممکن است قیمت دارو را تا سه برابر افزایش دهد.
محمد هاشمی، سخنگوی سازمان غذا و دارو، ۲۷ مرداد گفت تغییر سیاست ارزی به معنای حذف ارز ترجیحی همه داروها یا آغاز موج تازه گرانی نیست و این تغییر تنها به نرخ ارز برخی مواد حدواسط و پیشسازهای مورد استفاده در تولید مواد اولیه دارویی مربوط است.
علی مدنیزاده، وزیر اقتصاد و دارایی، پنجم مرداد گفته بود طرح دارویار به اهدافش نرسیده و باید با انتقال یارانه دارو به بیمهها، ارز ترجیحی بهطور کامل حذف شود.
واردکنندگان بخش خصوصی دارو و مواد اولیه نیز همان زمان خواستار افزایش ۱۴۵ درصدی قیمت دارو شدند.
مهدی پیرصالحی، رییس سازمان غذا و دارو، اول مرداد گفت ارز ترجیحی دارو امسال حذف نمیشود، اما سیاست دولت حذف تدریجی آن است.
دبیر کانون بازنشستگان تامین اجتماعی استان تهران در بخش دیگری از سخنانش گفت انتقال یارانه دارو به بیمهها تنها زمانی موثر است که دولت افزایش هزینهها را کامل تقبل و قیمتها را کنترل کند.
عیوضی افزود در برخی مراکز دارویی، پس از ساعت ۲۳ ارتباط با بیمه تامین اجتماعی قطع و داروها با نرخ آزاد محاسبه میشوند.
به گفته او، هزینه سبد دارویی برخی بیماران خاص گاهی به ۸۰ تا ۱۲۰ میلیون تومان میرسد.
انتقاد از تاخیر در پرداخت معوقات بازنشستگان
امیر قامتی، فعال کارگری، ۱۸ شهریور در مصاحبه با ایلنا از پرداخت نشدن معوقات بازنشستگان تامین اجتماعی انتقاد کرد و گفت پس از گذشت شش ماه از سال، معوقات فروردین پرداخت شده، اما خبری از پرداخت باقی مطالبات نیست.
قامتی افزود پرداخت دیرهنگام معوقات، حتی اگر مبلغ آن ثابت باشد، قدرت خرید از دسترفته بازنشستگان را جبران نمیکند؛ زیرا در این فاصله هزینه کالاها، خدمات، مسکن و درمان افزایش یافته است.
او هشدار داد افزایش قیمت بنزین و حاملهای انرژی میتواند هزینه حملونقل، مواد غذایی و خدمات را بالا ببرد و فشار بیشتری بر خانوارهای دارای درآمد ثابت وارد کند.
این فعال صنفی تاکید کرد: «بازنشسته نمیتواند با عدد و رقمهای روی کاغذ زندگی کند؛ زندگی با قیمتهای بازار میگذرد.»
بر اساس محاسبه ایراناینترنشنال، با پایه مزد ماهانه ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار تومان و دلار بیش از ۲۳۰ هزار تومان، حداقل دستمزد کارگران در ایران اکنون معادل حدود ۷۲ دلار در ماه است.
همزمان، نرخ سوم بنزین از ۱۷ شهریور دو برابر شد و از لیتری پنج هزار تومان به ۱۰ هزار تومان رسید؛ دو نرخ سهمیهای ۱۵۰۰ و سه هزار تومانی بدون تغییر باقی ماندهاند.
فاطمه عزیزخانی، پژوهشگر ارشد مرکز پژوهشهای مجلس، خط فقر در سال ۱۴۰۵ را حدود ۳۲ میلیون تومان در کل کشور و بیش از ۶۲ میلیون تومان در تهران اعلام کرد.
او هشدار داد بدون ایجاد «شبکه امنیت اقتصادی»، حتی خانوارهای شاغل نیز ممکن است به زیر خط فقر سقوط کنند.
روزبه بوالهری، عضو تحریریه ایراناینترنشنال، نیز گفت همزمان با افزایش تورم و گسترش اعتراضهای صنفی، حکومت با وعدههای حمایتی و تشدید فشارهای امنیتی در پی مهار نارضایتیهاست.
ماشینآلات تولیپرس به مزایده گذاشته شد
ایلنا ۱۸ شهریور در گزارشی دیگر نوشت کارگران کارخانه تولیپرس در شهر صنعتی البرز قزوین از مزایده سه خط توزین و بستهبندی پودر شوینده خبر دادهاند.
به گفته آنان، سازمان تامین اجتماعی این ماشینآلات ساخت ایتالیا را بابت مطالبات معوقه، با قیمت پایه ۳۶ میلیارد تومان به مزایده عمومی گذاشته است.
عیدعلی کریمی، دبیر اجرایی خانه کارگر استان قزوین، گفت تولیپرس بیش از ۷۰ میلیارد تومان به سازمان تامین اجتماعی بدهکار است.
او افزود حدود یک ماه پیش، آخرین گروه کارگران، شامل ۱۰۰ تا ۱۱۰ نفر، به بیمه بیکاری فرستاده شدند و اکنون کارگری در خط تولید حضور ندارد.
کریمی علت اصلی تعطیلی کارخانه را سوءمدیریت مالک خصوصی دانست و گفت تامین اجتماعی برای وصول مطالبات خود چارهای جز توقیف اموال نداشته است.
او همچنین نسبت به سرنوشت زمین ۲۷ هکتاری تولیپرس و آینده کارگران ابراز نگرانی کرد.
تشدید فشارهای معیشتی همزمان با ادامه اعتراضهای صنفی در ایران رخ میدهد. شاغلان و بازنشستگان راهآهن ۱۷ شهریور مقابل وزارت راه و شهرسازی به پایین بودن حقوق و مزایا اعتراض کردند.
۱۶ شهریور نیز کارکنان نفت، بازنشستگان مخابرات و جویندگان کار در چند شهر، در اعتراض به مطالبات پرداختنشده، وضعیت معیشتی و مشکلات شغلی تجمع کردند.
همزمان با ادامه حملات روسیه به کییف، مقامهای اوکراین اعلام کردند حمله پهپادی روسیه به یک گذرگاه در مرز این کشور و مولداوی در منطقه اودسا، دو کشته بر جای گذاشت.
اوله کیپر، فرماندار منطقه اودسا، چهارشنبه ۱۸ شهریور در پیامرسان تلگرام نوشت دو غیرنظامی در نزدیکی گذرگاه استاروکوزاچه کشته و سه تن دیگر زخمی شدند.
به گزارش خبرگزاری رویترز، این حمله آتشسوزی گستردهای در پی داشت و تردد مسافران و خودروها در این گذرگاه مرزی بهطور موقت متوقف شد.
این رسانه همچنین به نقل از یک مقام محلی خبر داد حملات هوایی روسیه به منطقه میکولائیف در جنوب اوکراین در نزدیکی دریای سیاه، به زیرساختهای بندری، ترابری و غیرنظامی آسیب رساند.
در این حملات، یک نفر کشته و چند نفر دیگر زخمی شدند.
در سوی دیگر، خبرگزاری ریانووستی نیز به نقل از وزارت دفاع روسیه نوشت نیروهای این کشور یک کشتی باری را در دریای سیاه هدف قرار دادند.
روسیه اسفند ۱۴۰۰ کارزار نظامی خود را علیه اوکراین کلید زد و از آن زمان، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
ادامه حملات روسیه به کییف
سازمان خدمات اضطراری اوکراین اعلام کرد ارتش روسیه بامداد ۱۸ شهریور به کییف حمله کرد. این حمله منجر به وقوع چند آتشسوزی شد، اما تلفاتی به همراه نداشت.
ویتالی کلیچکو، شهردار کییف، هم از اصابت یک پهپاد روسی به ساختمانی ۱۶ طبقه خبر داد و گفت نیروهای امدادی به محل اعزام شدند.
در مقابل، خبرگزاری اینترفکس به نقل از وزارت دفاع روسیه گزارش داد انبار متعلق به یک شرکت سازنده قایقهای بدون سرنشین و پهپاد در کییف هدف قرار گرفت.
روسیه پس از وقفهای کوتاه بهدلیل سفر هیات مذاکرهکننده آمریکایی، حملات هوایی شدید خود به کییف را از سر گرفته است.
حملات ۱۷ شهریور روسیه به پایتخت اوکراین پنج کشته بر جای گذاشت.
یوهنی خمارا، وزیر دفاع اوکراین، ۱۷ شهریور اعلام کرد کییف با کمک متحدان خود و از محل وام اتحادیه اروپا، در حال عقد قرارداد برای خرید حدود هزار موشک آمریکایی سامانه پدافند هوایی پاتریوت است.
او گفت بخش عمده این موشکها در سالهای آینده تحویل کییف خواهد شد.
وزیر دفاع اوکراین خواستار ارسال فوری کمکهای بیشتر به این کشور برای مقابله با حملات روسیه شد.
خمارا همچنین افزود کمبود ۲۷ میلیارد دلاری منابع مالی مورد نیاز برای تامین پهپادها، اوکراین را با مشکل روبهرو کرده است.
حمله اوکراین به پایگاه دریایی نووراسییسک
رابرت برودی، فرمانده نیروهای سامانههای بدون سرنشین اوکراین، ۱۸ شهریور اعلام کرد نیروهای این کشور در عملیات شبانه علیه یک پایگاه دریایی در بندر نووراسییسک روسیه در دریای سیاه، چند شناور نظامی را هدف قرار دادند.
برودی گفت برخی از شناورهایی که در این عملیات «از دست رفتند»، حامل موشک بودند، اما شمار کشتیهای هدف قرارگرفته را مشخص نکرد.
در سوی دیگر، ونیامین کوندراتیف، فرماندار منطقه کراسنودار در جنوب روسیه، خبر داد حمله پهپادی اوکراین به شهر نووراسییسک چهار کشته بر جای گذاشت که در میان آنها یک کودک نیز دیده میشود.
کوندراتیف افزود در این حمله ۲۹ تن دیگر نیز مجروح شدند.
نووراسییسک که بارها هدف حملات پهپادی اوکراین قرار گرفته، یکی از مبادی اصلی صادرات نفت، فرآوردههای نفتی، غلات و دیگر کالاهای روسیه است.
ارتش اوکراین طی ماههای اخیر حملات خود را به زیرساختهای انرژی و دیگر تاسیسات روسیه افزایش داده است.
پالایشگاهها، پایانههای نفتی و انبارهای شرکت خردهفروشی اینترنتی «وایلدبریس» از جمله اهداف این حملات بودهاند.
کییف میگوید هدف از این کارزار، محروم کردن مسکو از منابع مالی مورد نیاز برای ادامه جنگ است.
چین پنجاهمین سالگرد درگذشت مائو تسهتونگ، بنیانگذار جمهوری خلق چین، را گرامی میدارد؛ رهبری که نزدیک به یکچهارم جمعیت جهان را زیر حاکمیت حزب کمونیست برد و میراثش همچنان بر آینده این کشور سایه افکنده است.
مائو ۹ سپتامبر ۱۹۷۶ در ۸۲ سالگی درگذشت. خبرگزاری رویترز چهارشنبه ۱۸ شهریور نوشت مرگ او بسیاری را عزادار کرد، اما شماری از کسانی که در دوران نزدیک به سه دهه زمامداریاش رنج کشیده بودند، از آن استقبال کردند.
مرگ مائو همچنین پایان «انقلاب فرهنگی» را شتاب بخشید؛ جنبش تودهای پرآشوبی که او در سال ۱۹۶۶ به راه انداخته بود.
حزب کمونیست چین بعدها انقلاب فرهنگی را اشتباهی بزرگ خواند که مسئولیت اصلی آن بر عهده مائو بود. با این حال، حزب کمونیست همچنان به مائو احترام میگذارد و دستاوردهای او را بیش از اشتباهاتش میداند.
تصویر ششمتری مائو بر فراز میدان تیانآنمن پکن، مرکز نمادین قدرت سیاسی چین، دیده میشود. پیکر مومیاییشده او نیز در تالار یادبود مائو نگهداری میشود؛ مکانی که بازدیدکنندگانی از سراسر کشور برای ادای احترام در برابر آن صف میکشند.
بسیاری از مردم چین همچنان مائو را منجی کشور میدانند. آرامگاه او نیز بهدنبال پیشبینیها درباره حضور شمار بیشتری از بازدیدکنندگان در سالگرد درگذشتش، ساعات بازدید چهارشنبه را افزایش داد.
مائو در سالهای پایانی عمر در حالی که سالخورده و بدگمان شده بود، دانشجویان و هوادارانش را علیه کسانی بسیج کرد که «دشمنان طبقاتی» میخواند.
همچنین رهبرانی که به «در پیش گرفتن راه سرمایهداری» متهم بودند، در میان اهداف این کارزار قرار گرفتند.
انقلاب فرهنگی چنان آشوبی به راه انداخت که ساختار اداری کشور از هم گسیخت، اقتصاد فلج شد و خشونت و آزار گسترده، جامعه را فرا گرفت.
آن دهه پرآشوب بر نسلهای بعدی رهبران چین، از جمله شی جینپینگ، رییسجمهوری کنونی این کشور، تاثیری عمیق و پیچیده گذاشت.
انقلاب فرهنگی چگونه زندگی شی جینپینگ را دگرگون کرد
شی جونگشون، پدر شی و معاون پیشین نخستوزیر چین، در آستانه انقلاب فرهنگی و در جریان آن از قدرت کنار گذاشته شد و بهشدت مورد آزار قرار گرفت. خانه آنها نیز غارت شد.
شی که در آن زمان نوجوان بود، «دانشآموزی مرتجع» خوانده شد، تحت بازجویی و آموزش سیاسی اجباری قرار گرفت و حتی او را به اعدام تهدید کردند.
او در مصاحبه با یک مجله دولتی در سال ۲۰۰۰ گفت: «چون روحیهای سرسخت داشتم و حاضر نبودم زیر بار زور بروم، جناح شورشی را از خودم رنجاندم. هر اتفاق بدی را گردن من میانداختند. هنوز ۱۵ سالم هم نشده بود.»
شی همچون بسیاری از همنسلانش، در سال ۱۹۶۹ به مناطق روستایی فرستاده شد و هفت سال را در روستایی فقیر در شمالغرب چین گذراند.
جوزف توریگیان، کارشناس سیاست چین در دانشگاه امریکن، گفت انقلاب فرهنگی تجربهای بود که شی را «عمیقا سرخورده کرد».
او افزود با این حال، شی همچنان جنبهای مثبت در این کارزار میدید.
به گفته توریگیان، این تجربه شی را مقاومتر کرد، خطرهای فروپاشی حکومت را به او نشان داد و این باور را در او پدید آورد که حزب برای حرکت بهسوی سوسیالیسم به نقشه راهی روشن نیاز دارد.
بازگشت شی به الگوی رهبری دوران مائو
شی تاکنون در سخنان علنی خود، مائو را نه مسئول رنجهای خانوادهاش دانسته و نه مسئول فجایع دیگری که خود شاهد آنها بوده است.
او از زمان رسیدن به بالاترین مقام رهبری چین در سال ۲۰۱۲ تاکید کرده است نباید دوران اصلاحات پس از مائو را دستاویزی برای نفی سالهای حکومت او قرار داد.
رویترز نوشت شی در عین حال، بیش از پیش به شیوههای دوران مائو روی آورده است.
رهبران پیشین چین، تحت تاثیر اصلاحات دنگ شیائوپینگ پس از مرگ مائو، میکوشیدند سلطه رهبر را با احتیاط محدود کنند.
شی اما آشکارا قدرت را در دستان خود متمرکز کرده، بر اقتدار فردیاش افزوده و همسویی ایدئولوژیک و انضباط سختگیرانه حزبی را در اولویت قرار داده است.
او در مسیری قرار دارد که پس از مائو، به باسابقهترین رهبر جمهوری خلق چین تبدیل شود.
شی هنجارهای مربوط به محدودیت دوره زمامداری را که در دوران اصلاحات برای جلوگیری از تمرکز بیش از اندازه قدرت و کاهش خطر شکلگیری مجدد کیش شخصیت وضع شده بودند، کنار گذاشته است.
نام شی رسما به ایدئولوژی حاکم افزوده و در اساسنامه حزب و قانون اساسی چین گنجانده شده است؛ جایگاهی که از زمان مائو تاکنون هیچ رهبر دیگری در دوران زمامداری خود به آن نرسیده بود.
کری براون، مدیر موسسه چین لائو در کینگز کالج لندن، گفت: «تصویرپردازی مائوئیستی، کاریزما و زبان و نمادهای ویژه آن همچنان قدرتی عظیم دارند.»
او اضافه کرد: «شی بخشی از این ویژگیها را با تاکید شدید بر ملیگرایی و عوامگرایی احیا کرده است.»
توریگیان نیز گفت یکی از دلایل خودداری شی از انتقاد صریحتر از مائو این است که او «میخواهد حزب را به دوران شکوهش بازگرداند؛ زمانی که شور و اشتیاق همه را تحت تاثیر قرار میداد».
به گفته او، پرسش اصلی این است که آیا رویکرد شی ماندگار خواهد شد یا اینکه او نیز مانند مائو، ناخواسته فشارهایی برای تغییر پدید خواهد آورد که پس از مرگش چین را به مسیری تازه ببرد.