تمرکز حملات آمریکا بر جنوب ایران و هدف قرار گرفتن پلها، تونلها، خطوط راهآهن و مسیرهای منتهی به بنادر و پایگاههای دریایی، گمانهزنیها درباره آمادهسازی برای یک عملیات زمینی محدود را افزایش داده است.
این حملات میتواند انتقال نیرو، مهمات و تجهیزات به سواحل جنوبی را مختل کند و آزادی عمل بیشتری برای مراحل بعدی جنگ فراهم آورد.
وزارت خارجه فرانسه سهشنبه ۳۰ تیر اعلام کرد کاردار سفارت جمهوری اسلامی در پاریس پس از بازداشت کارکنان سفارت فرانسه در تهران به این وزارتخانه احضار شده است.
این وزارتخانه افزود: «فرانسه انتظار دارد مقامهای جمهوری اسلامی درباره این حادثه شفافسازی کنند، عاملان آن را مجازات کنند و مطابق تعهدات بینالمللی خود، امنیت اماکن و کارکنان دیپلماتیک فرانسه را تضمین کنند.»
پیشتر ژان نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه، اعلام کرد دو نفر از کارکنان سفارت این کشور یکشنبه از سوی نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی برای چندین ساعت بازداشت و بازجویی شدند و یکی از آنها مورد ضربوشتم قرار گرفت. او این اقدام را نقض آشکار مصونیت دیپلماتیک دانست و از «تهدید و رفتار ارعابآمیز شدید» علیه این دو نفر خبر داد.
یک منبع آگاه در ایران به ایراناینترنشنال گفت وضعیت بهداشتی و درمانی در زندان دستگرد اصفهان بحرانی است و چند زندانی بر اثر بیماری عفونی جان باختهاند.
این منبع آگاه سهشنبه ۳۰ تیر به ایراناینترنشنال گفت، چند زندانی شامگاه دوشنبه ۲۹ تیر در پی ابتلا به بیماریهای عفونی جان باختندو مسئولان زندان پیکرهای آنها را شبانه و بدون اطلاعرسانی عمومی از زندان خارج کردند. شمار دقیق جانباختگان و هویت آنان تاکنون مشخص نیست.
این منبع مطلع وضعیت بهداشتی زندان را «غیرقابل باور» توصیف کرد و گفت شمار زیادی از زندانیان به عفونتهای دستگاه تنفسی، سینه و ریه مبتلا شدهاند، اما دسترسی آنها به پزشک، دارو و حتی آنتیبیوتیکهای ابتدایی بسیار محدود است.
به گفته این منبع، زندانیان برای مراجعه به بهداری باید نامنویسی کنند و از هر اتاقِ حدود ۴۰ نفره، تنها دو نفر در هفته میتوانند به مرکز درمانی زندان مراجعه کنند. این محدودیت در حالی اعمال میشود که گزارشهایی از گسترش بیماریهای عفونی و مننژیت در میان زندانیان منتشر شده است.
این منبع به نقل از زندانیان وضعیت زندان را اینطور توصیف کرد: «غذای زندان بسیار کم و بیکیفیت است. گاهی یک مرغ میان ۱۳ زندانی تقسیم میشود و همراه آن تنها مقدار کمی برنج در اختیارشان قرار میگیرد. در مقابل، فروشگاه زندان انواع کالاها، از جمله سیگار، فلاسک چای، نوشیدنی، قهوه و غذای سرد و گرم را با قیمتهایی بالاتر از نرخ معمول به زندانیان میفروشد. این منبع آگاه تاکید کرد دسترسی زندانیان کمبضاعت به مواد غذایی و اقلام ضروری دشوار شده است.»
طبق گفتههای این منبع، توزیع متادون نیز در زندان دستگرد متوقف شده و زندانیانِ تحتِ درمانِ وابستگی به مواد مخدر، هر روز از ساعت هفت صبح برای دریافت قرص «ب۲» یا بوپرنورفین در صف میایستند. به گفته این منبع، مسئولان بهداری این قرص را ابتدا پودر میکنند و سپس در اختیار زندانیان قرار میدهند.
این منبع نسبت به نحوه تجویز گسترده بوپرنورفین و وابسته شدن شماری از زندانیان به این دارو ابراز نگرانی کرد و گفت نبود نظارت پزشکی و برنامه درمانی مناسب، مشکلات جسمی و روانی زندانیان را تشدید کرده است.
شرایط بحرانی زندانیان تنها به زندان دستگرد اصفهان محدود نمیشود. ۲۲ تیر چند زندانی امنیتی محبوس در بندهای یک، دو و چهار تیپ شش زندان تهران بزرگ به ایراناینترنشنال گفتند زندانیان محبوس در این زندان به جای خواب کافی، آب گرم و دارو دسترسی ندارند و در معرض ابتلا به انواع بیماریها قرار گرفتهاند.
طبق روایت این منابع، تعداد زندانیان در ماههای اخیر دستکم دو برابر بیشتر از ظرفیت هر بند بوده است.
۱۶ تیر نیز تعدادی از زندانیان سیاسی بند ۶ این زندان از قطع آب، خاموش شدن کولرها و بسته شدن حمامها در این زندان خبر دادند و گفتند این اقدامات برای اعمال فشار بر آنان انجام شده است.
شهروندانی از سراسر ایران در پیامهای خود به ایراناینترنشنال به افزایش سرسامآور اجاره خانه اشاره کردند که حتی از مبلغ کل حقوق و دستمزد آنها پیشی گرفته است.
برخی مخاطبان از اصفهان، بابلسر، بندرعباس، تبریز، تهران، دزفول، سنندج، قزوین، کرمانشاه، گلپایگان، لاهیجان، مشهد، همدان و دهها شهر کوچک و بزرگ دیگر اشاره کردند چند ماه است که اجاره خانه خود را ندادهاند.
آنها تاکید کردند با وجود فشار صاحبخانه، نه توان تخلیه واحد فعلی را دارند نه پیدا کردن خانهای که در توان مالیشان باشد.
یک زن ۴۰ ساله که شغلش خدمات نظافتی است، گفت از زمستان سال گذشته تاکنون، به ندرت میتواند کار پیدا کند و چهار ماه است اجاره خانهاش عقب افتاده است.
مقایسه درآمد و اجاره
یک بازنشسته ساکن مشهد گفت با حقوق ۲۴ میلیون تومانی، ۲۱ میلیون تومان اجاره خانه میدهد.
یک کارمند وزارت بهداشت ساکن تهران نیز با اشاره به دستمزد ۲۸ میلیون تومانی خود، گفت اجاره خانهاش ۳۲ میلیون تومان است و معلمی ساکن شهری کوچک هم گفت نیمی از حقوق ۲۰ میلیون تومانیاش صرف اجاره میشود.
دهها روایت مشابه دیگر نیز درباره همگون نبودن دخل و خرج به دست ایراناینترنشنال رسیده است.
یک زن سرپرست خانوار گفت حقوق معلمی او با ۲۵ سال سابقه کار به تازگی به ۳۰ میلیون تومان رسیده که نیمی از آن صرف اجاره میشود.
او افزود: «با باقیمانده حقوقم اگر روزی صرفا یک هندوانه خالی هم بخوریم، به ته ماه نمیرسیم.»
شهروندی از همدان گفت: «این روزها گرانی و تورم، مردم را به جنون کشانده. اجاره خانهها از میزان دستمزد اکثر مردم بیشتر شده؛ با زیر ۲۰ میلیون تومان اجاره، اصلا واحدی برای اجاره پیدا نمیشود.»
یاسر عربی، عضو کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی، اواخر خرداد با اشاره به افزایش شدید اجارهبها گفته بود در بسیاری از موارد بیش از ۷۰ درصد درآمد خانوار صرف اجاره خانه میشود. وضعیتی که به گفته او بسیاری از مستاجران را به مهاجرت به حاشیه شهرها یا سکونت در واحدهای کوچک و کمکیفیت وادار کرده است.
اجارهبها حتی در شهرهای بسیار کوچک و روستاها هم افزایش داشته است.
شهروندی در یک نمونه، اشاره کرد صاحبِ خانهای کوچک در پادکدشت ورامین ۱۰۰ میلیون تومان رهن و ۷.۵ میلیون تومان اجاره میخواهد.
در کنار اینها، برخی کسبه به کساد بودن بازار در شش ماه اخیر اشاره کردند.
یک کاسب از جزیره کیش گفت با این درآمدهای ناچیز، اجاره مغازه و حتی پول قبوض برق و گاز را هم نمیتوان داد.
یک مشاور املاک تاکید کرد در ماههای اخیر بازار خرید و فروش ملک عملا در رکود کامل بوده است.
او با اشاره به افزایش «نجومی» قیمت خانه در تهران، گفت بسیاری از «طبقه متوسطیها» ناچار به کوچ به حاشیههای شهر و شهرکهای اقماری شدهاند.
پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند نرخ ثابتی برای افزایش اجاره وجود ندارد و درصد رشد، شهر به شهر و منطقه به منطقه، متفاوت است.
در یک نمونه، شهروندی ساکن قزوین از افزایش ۸۲ درصدی ودیعه مسکن خبر داد و گفت خانهای که سال گذشته با ۵۵۰ میلیون تومان پول پیش و ماهی سه میلیون تومان اجاره ماهانه در آن سکونت داشت، امسال ودیعهاش به یک میلیارد تومان افزایش یافته است.
شهروندی ساکن سنندج بدون اشاره به مبلغ ودیعه، گفت سال گذشته پنج میلیون تومان اجاره برای واحدی ۶۰ متری پرداخت میکردهاند اما امسال با ۱۰۰ درصد افزایش، باید ۱۰ میلیون تومان اجاره بپردازند.
در نمونهای دیگر، ودیعه با نزدیک به ۶۷ درصد افزایش از ۶۰۰ میلیون به یک میلیارد تومان و اجاره ماهانه با ۸۰ درصد رشد از ۱۵ میلیون تومان به ۲۷ میلیون تومان رسیده است.
در بابلسر نیز به گفته مخاطبان، اجارهها بین ۸۰ تا ۱۰۰ درصد افزایش داشته است.
شهروندی از این شهر گفت خانهای که سال گذشته اجارهاش ۱۹ میلیون تومان بود، الان صاحبخانه «با منت» میخواهد ۳۵ میلیون تومان اجاره دهد.
مخاطبی دیگر بدون اشاره به شهر محل سکونتش گفت: «من پارسال بعد از ازدواجم یک آپارتمان گرفتم با مبلغ ۸۰۰ میلیون رهن و ۱۰ میلیون تومان اجاره. امسال صاحبخانه گفته باید یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان رهن بدهی با ۲۵ میلیون تومان اجاره.»
ودیعه این خانه ۵۰ درصد و اجاره ماهانه آن ۱۵۰ درصد افزایش داشته است.
برخی شهروندان گفتند برای پرداخت اجاره، به ناچار به فروش طلا و خرج پساندازهای خود روی آوردهاند؛ با این حال نمیدانند اگر وضعیت به همین شکل ادامه پیدا کند، در ماههای آینده قرار است چطور از پسِ این هزینهها برآیند.
مخاطبی گفت: «درآمد مردم کم و قیمت همه چیز به شدت بالاست. مستاجرها جان به لب شدهاند. لعنت به جمهوری اسلامی که زندگی و جوانی ما را گرفت.»
یک منبع آگاه در ایران به ایراناینترنشنال گفت در پی بازداشت و آزار فیزیکی دو نفر از دیپلماتهای سفارت فرانسه در تهران، مقامهای فرانسوی در حال بررسی کاهش تعداد کارکنان این سفارتخانه هستند.
این منبع آگاه سهشنبه ۳۰ تیر به ایراناینترنشنال گفت نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی دو دیپلمات فرانسوی را بازداشت کردند و پس از انتقال به مکانی نامعلوم، مورد بازجویی قرار دادند.
به گفته او، این دو دیپلمات در جریان بازداشت و بازجویی، تحت آزار و فشار روانی قرار گرفتند و دستکم یکی از آنان با خشونت فیزیکی و ضربوشتم مواجه شد.
۲۹ تیر، ژان نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه، بازداشت «بیدلیل» و بازجویی از دو نفر از کارکنان سفارت این کشور در تهران را «نقض آشکار مصونیتهای دیپلماتیک» خواند.
بارو تاکید کرد به عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، اطلاع داده است که «این تعرضِ غیرقابلقبول به سلامت و امنیت کارکنان ما، پیامدهایی به دنبال خواهد داشت».
با این حال، عراقچی سهشنبه ۳۰ تیر در گفتوگویی تلفنی با وزیر امور خارجه فرانسه اقدامات دو تن از دیپلماتهای فرانسه در تهران را نامتعارف، مغایر با موازین دیپلماتیک و غیرقابل قبول خواند و گفت که رعایت قوانین و مقررات کشور پذیرنده و پایبندی به اصول و هنجارهای شناختهشده دیپلماتیک، لازمه تداوم فعالیت نمایندگیهای خارجی است.
عراقچی خواستار جلوگیری از تکرار چنین اقداماتی و اتخاذ تدابیر لازم از سوی دولت فرانسه شد.
افزایش نارضایتی کارکنان سفارت فرانسه
منبع آگاه ایراناینترنشنال همچنین اعلام کرد این حادثه به تشدید نگرانی و نارضایتی در میان کارکنان سفارت فرانسه در تهران انجامیده است.
بهگفته او، شماری از کارکنان سفارت درخواست کردهاند «فعلا» به فرانسه بازگردند، هرچند ماموریت آنها هنوز بهطور رسمی پایان نیافته است.
این منبع افزود مقامهای فرانسوی در حال بررسی پایان پیش از موعد ماموریت برخی کارکنان سفارتخانه و کاهش احتمالی تعداد آنها در تهران هستند.
ایراناینترنشنال با ارسال نامهای به وزارت امور خارجه فرانسه، درخواست کرد درباره وضعیت این دو دیپلمات، اقدامات احتمالی پاریس در واکنش به این حادثه و پیامدهای آن برای فعالیت سفارت فرانسه در تهران توضیح دهد.
تا زمان انتشار این خبر، وزارت امور خارجه فرانسه به پرسشهای ایراناینترنشنال پاسخ نداده است.
اقدام جمهوری اسلامی علیه دیپلماتهای فرانسوی در شرایطی صورت میگیرد که تنشهای منطقهای در روزهای اخیر افزایش یافته و گمانهزنیها درباره احتمال تبدیل دوباره رویارویی تهران و واشینگتن به جنگی تمامعیار بالا گرفته است.
روابط جمهوری اسلامی و فرانسه در سالهای اخیر تحت تاثیر مجموعهای از تنشها، بهویژه اختلافات بر سر برنامه هستهای تهران، قرار داشته است.
بازداشت چند شهروند فرانسوی در ایران طی سالهای گذشته نیز به تشدید اختلافات میان دو کشور دامن زد.
فعالان حقوق بشر اقدامات جمهوری اسلامی در بازداشت اتباع خارجی را «گروگانگیری حکومتی» میدانند و میگویند حکومت از این حربه برای تحت فشار گذاشتن سایر کشورها و گرفتن امتیاز از آنها استفاده میکند.
روزنامه جوان، وابسته به سپاه پاسداران، از مصاحبه اخیر عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، با جواد موگویی، مستندساز حکومتی، انتقاد کرد و نوشت افشای مسائلی از جمله نبود ارتباط میان عراقچی و مجتبی خامنهای، نباید در یک گفتوگوی رسانهای مطرح میشد.
در این مطلب آمده است: «تایید اطلاعات یا بیان جزییات روز واقعه شهادت رهبری یا عدم ارتباط وزیر خارجه کشور با رهبری، مسائلی نیست که بتوان به سادگی و با لبخند برای رسانهها فاش کرد.»
روزنامه جوان با اشاره به طرح موضوعاتی همچون نشانی برخی تونلهای زیرزمینی تهران و سقوط مشهد در جریان خیزش دیماه افزود در حالی که امنیت ملی در وضعیت جنگی کنونی با «تهدیدهای سخت و جدی» روبهرو شده، این پرسش مطرح است که آیا «هر سخنی را میتوان از تریبونهای عمومی بر زبان آورد؟»
به نوشته این رسانه وابسته به سپاه پاسداران، موضوعی که در شرایط عادی صرفا یک خبر، تحلیل یا محتوای سرگرمکننده است، در شرایط جنگی میتواند به «دادهای ارزشمند برای دشمن و عاملی برای تشویش افکار عمومی» تبدیل شود.
این روزنامه در ادامه انتقاد از اظهارات عراقچی نوشت: «صاحبان مسئولیت باید بدانند که هر کلمه و جمله در روزگار جنگ میتواند اثری فراتر از یک جمله داشته باشد.»
مصطفی خوشچشم، کارشناس حکومتی صداوسیما، نیز از مصاحبه اخیر وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی انتقاد کرد.
او استدلالهای عراقچی در این مصاحبه را «دمدستی» و «در حد تاکسی» توصیف کرد و آن را نشانه «فقر تفکر راهبردی» دانست.
روایت عراقچی از حفره امنیتی و عدم ارتباط با مجتبی خامنهای
عراقچی در گفتوگو با برنامه یوتیوبی «ماجرای جنگ» که ۲۸ تیر منتشر شد، اعلام کرد نه پیش از جنگ و نه در جریان آن، با مجتبی خامنهای دیدار یا ارتباطی نداشته است.
او در پاسخ به پرسشی درباره نقش رهبر جمهوری اسلامی در پذیرش آتشبس گفت ارتباط مستقیم با او در آن روزها دشوار بود و پیامرسانی از طریق رابطها انجام میگرفت.
عراقچی همچنین با اشاره به بمباران بیت علی خامنهای در آغاز جنگ گفت این حمله در نتیجه یک «حفره امنیتی» صورت گرفت و این حفره همچنان وجود دارد.
به گفته او، این حفره امنیتی بر جهتگیریها و روند تصمیمسازی نیز اثرگذار است.
محمد مهاجری، تحلیلگر حامی حکومت، ۳۰ تیر از سخنان عراقچی درباره وجود «حفره امنیتی» در ساختار جمهوری اسلامی حمایت کرد و گفت موضوع نفوذ اسرائیل در ایران «دیگر قابل کتمان نیست و امروز آنقدر آشکار شده که حتی مردم عادی نیز درباره آن صحبت میکنند».
او منتقدان وزیر خارجه جمهوری اسلامی را «کاسبان تحریم» خواند و هشدار داد: «سکوت درباره حفره امنیتی به ضرر کشور است.»
همزمان با بالا گرفتن حواشی مصاحبه اخیر عراقچی درباره نحوه ارتباط با رهبر جمهوری اسلامی، مسعود پزشکیان، رییس دولت، ۳۰ تیر در مراسم روز ملی گرامیداشت صنعت و معدن گفت ارتباط با مجتبی خامنهای «بیشتر شده» است.
او اضافه کرد: «امروز ارتباط ما با رهبر عزیز روزبهروز بیشتر شده و در سایه هدایتهای ایشان بهدنبال کاهش مشکلات هستیم.»
این اظهارات در حالی مطرح شد که مجتبی خامنهای از زمان انتصاب بهعنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی، در هیچ مراسم یا مکانی عمومی حاضر نشده و هیچ پیامی - صوتی یا تصویری - منتشر نکرده است.
پیامهای منتسب به او تنها بهصورت مکتوب منتشر میشوند.
غیبت طولانیمدت مجتبی خامنهای از انظار عمومی، ابهامها را درباره میزان نقشآفرینی او در اداره حکومت افزایش داده و به بحران مشروعیت جمهوری اسلامی دامن زده است.