یک نماینده مجلس: قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست نهادهای ممنوعه، تبعات سیاسی خواهد داشت
امیر حیاتمقدم، عضو هیاترییسه کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، در گفتوگو با خانه ملت اعلام کرد قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست نهادهای ممنوعه از سوی بریتانیا «تبعات سیاسی، حقوقی و دیپلماتیک» برای این کشور به همراه خواهد داشت.
حیاتمقدم گفت: «جمهوری اسلامی در زمان مناسب از ظرفیتهای حقوقی، سیاسی و دیپلماتیک برای پاسخ به این اقدام خصمانه استفاده خواهد کرد.»
وبسایت اکوایران از زندگی بیش از هفت میلیون نفر در سکونتگاههای غیررسمی در ایران خبر داد و با استناد به گزارش اخیر وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، نوشت افزایش مداوم هزینههای مسکن، روند گسترش حاشیهنشینی را تشدید کرده است.
اکوایران چهارشنبه ۲۴ تیر نوشت «زاغهنشینی»، «حاشیهنشینی» و زندگی در «سکونتگاههای غیررسمی» اصطلاحاتی هستند که برای توصیف شرایط نامناسب اسکان جمعیتهای فقیر مورد استفاده قرار میگیرند.
بر اساس این گزارش، ازدحام، بدمسکنی، دسترسی ناکافی به آب سالم و خدمات بهداشتی و نبود «امنیت تصرف»، از ویژگیهای اصلی این سکونتگاهها به شمار میروند.
«امنیت تصرف» به معنای برخورداری ساکنان از حمایت قانونی در برابر اخراج اجباری، آزار و دیگر تهدیدهای مرتبط با محل سکونت است.
اکوایران افزود حدود ۳۳ درصد از کل جمعیت شهری ایران، معادل بیش از ۲۰ میلیون نفر، در بافتهای ناکارآمد سکونت دارند که از این میان، حدود ۱۱ درصد جمعیت شهری، یعنی بیش از هفت میلیون نفر، در سکونتگاههای غیررسمی زندگی میکنند.
طبق آخرین گزارش وزارت کار، سهم مسکن در سبد هزینه خانوار تنها در سال ۱۴۰۳ با جهشی چشمگیر به ۴۰.۳ درصد افزایش یافت و انتظار میرود با تداوم نرخ صعودی تورم و هزینه مسکن، موجهای جدیدی از اسکان غیررسمی در کشور شکل بگیرد.
در ماههای اخیر، تورم فزاینده و افزایش چشمگیر قیمت کالاهای اساسی، فشار اقتصادی قابل توجهی بر خانوارها وارد آورده و معیشت بخش بزرگی از جامعه را با چالشهای جدی مواجه کرده است.
بر پایه آخرین دادههای مرکز آمار ایران، نرخ تورم نقطه به نقطه در خردادماه به حدود ۸۹ درصد و نرخ تورم سالانه به ۶۲ درصد رسید.
همچنین نرخ تورم نقطه به نقطه در مناطق روستایی از ۱۰۰ درصد عبور کرد و به ۱۰۸.۱ درصد افزایش یافت.
عوامل اصلی گسترش حاشیهنشینی
اکوایران در ادامه با استناد به گزارش وزارت کار نوشت تمرکزگرایی در امور سیاسی و اقتصادی، تضعیف معیشت روستایی و مشکلات بخش کشاورزی، غلبه سوداگری بر بازار مسکن و ضعف حکمرانی شهری، چهار عامل ساختاری اصلی در گسترش اسکان غیررسمی در ایران هستند.
این رسانه افزود: «برنامههای مرتبط با مسکن معمولا بهدلیل نگاه از بالا به پایین در سیاستگذاری و در نظر نگرفتن نیاز واقعی و مشارکت ساکنان تدوین شدهاند. مورد بعدی غلبه نگاه کالبدی است؛ تمرکز اصلی سیاستگذار بر فیزیک شهر و مسکن بوده و به مساله اشتغال و فقر شهری، توجه سیستمی نشده است.»
بر اساس این گزارش، افزایش مخارج مسکن، برخی خانوارها را ناچار کرده است برای کاهش هزینههای خود به مناطق حاشیهای شهرها مهاجرت کنند.
۲۲ خرداد، یاسر عربی، عضو کمیسیون عمران مجلس، با اشاره به افزایش شدید اجارهبها در کشور اعلام کرد در بسیاری از موارد، بیش از ۷۰ درصد درآمد خانوار صرف اجاره خانه میشود.
او هشدار داد وضعیت کنونی بسیاری از مستاجران را به مهاجرت به حاشیه شهرها یا سکونت در واحدهای کوچک و کمکیفیت وادار کرده است.
پیشتر در ۲۷ اردیبهشت، نشریه «پیام ما» از گسترش پدیده «خانههای اشتراکی» در تهران خبر داد و نوشت تشدید فشار اقتصادی سبب شده برخی مالکان و مستاجران در آپارتمانهای کوچک ۴۰ تا ۶۰ متری با یکدیگر همخانه شوند.
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، در نشست پارلمان درباره اقدامات برای مقابله با حملات به مراکز یهودیان، به قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست «گروههای ممنوعه» اشاره کرد.
نخستوزیر بریتانیا گفت: «با کسانی که به خشونت در خیابانهای ما دامن میزنند، برخورد خواهیم کرد.»
استارمر همچنین اعلام کرد دولت برای ریشه کردن یهودیستیزی تلاش میکند.
او از اختصاص یافتن «مبلغ بیسابقه» ۲۵۰ میلیون پوند برای حفاظت از جوامع یهودی خبر داد و افزود از اختیارات جدید برای قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست گروههای ممنوعه استفاده کردیم.
ابراهیم پیرزادیان، جانشین فرمانده یگان حفاظت منابع طبیعی و آبخیزداری، درباره افزایش خطر وقوع آتشسوزی در عرصههای جنگلی و مرتعی کشور، بهویژه جنگلهای زاگرسی، همزمان با اوج گرمای تابستان هشدار داد.
پیرزادیان چهارشنبه ۲۴ تیر در مصاحبه با ایرنا، خبرگزاری دولت جمهوری اسلامی، اعلام کرد مناطق زاگرسی از جمله در استانهای فارس، کهگیلویه و بویراحمد، خوزستان، لرستان، ایلام، کرمانشاه، چهارمحال و بختیاری و کردستان، بهدلیل شرایط اقلیمی و تراکم پوشش گیاهی، از کانونهای پرخطر وقوع آتشسوزی به شمار میروند.
او با اشاره به وسعت ۱۳۵ میلیون هکتاری عرصههای منابع طبیعی ایران گفت اقداماتی همچون تجهیز پایگاههای اطفای حریق، تامین پهپادهای پایش، بالگردهای آبپاش و تجهیزات انفرادی، ایجاد مخازن آب و راهاندازی سامانههای هوشمند کشف حریق، به ۱۳ هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز دارد.
به گفته پیرزادیان، سازمان منابع طبیعی در پی افزایش دمای هوا، کاهش رطوبت پوشش گیاهی، تداوم خشکسالی و پیامدهای تغییرات اقلیمی، «برنامهای جامع برای پیشگیری، آمادگی، مقابله و بازسازی پس از حریق» به اجرا گذاشته و نیروهای یگان حفاظت با حساسیت بیشتری در مناطق زاگرسی مستقر شدهاند.
او همچنین از کاهش ۷۰ درصدی شمار آتشسوزیها و کاهش ۹۰ درصدی مساحت عرصههای طعمه حریق در ۱۱۰ روز نخست سال جاری در مقایسه با مدت مشابه سال ۱۴۰۴ خبر داد و این آمار را نشانه «حضور میدانی و تاثیرگذار جنگلبانان» دانست.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که شماری از رسانههای محلی ۲۳ تیر از وقوع آتشسوزی گسترده در مناطق پادراز و مورکی ممسنی و پیشروی شعلهها به سمت کوه دکل، اشکان و روستاهای اطراف خبر دادند.
بر اساس این گزارشها، ساکنان منطقه برای مهار آتشسوزی خواستار کمکرسانی و اعزام امکانات بیشتر شدهاند.
وقوع آتشسوزیهای جنگلی و مرتعی در روزهای اخیر بار دیگر چالش کمبود امکانات اطفای حریق و انتقادها از عملکرد جمهوری اسلامی در حفاظت از منابع طبیعی ایران را برجسته کرده است.
این موضوع پیشتر نیز با واکنش افکار عمومی روبهرو شده است.
در پاییز ۱۴۰۴، ناتوانی و تعلل نهادهای حکومتی در مهار آتشسوزی جنگل الیت موجی از انتقادهای مردمی را برانگیخت.
آتشسوزیها سال ۱۴۰۴ به ۶۲ هزار هکتار از عرصههای طبیعی آسیب زد
جانشین فرمانده یگان حفاظت منابع طبیعی و آبخیزداری در ادامه، منشا ۹۵ درصد آتشسوزیها در عرصههای طبیعی را «انسانی» دانست و گفت سهلانگاری، بیاحتیاطی و رفتارهای پرخطر، از عوامل اصلی وقوع این حوادث هستند.
پیرزادیان ارتقای فرهنگ عمومی و آموزش جوامع محلی را در کنار اقدامات پیشگیرانه، از اولویتهای سازمان منابع طبیعی برشمرد.
او از شهروندان خواست از روشن کردن آتش در جنگلها و مراتع بپرهیزند و در صورت ضرورت، از خاموش شدن کامل آن اطمینان حاصل کنند.
پیرزادیان همچنین درباره رها کردن تهسیگار و بطریهای شیشهای در جنگلها و آتش زدن بقایای مزارع از سوی کشاورزان، هشدار داد.
به گفته او، سال گذشته ۲۵۰۰ فقره آتشسوزی به ۶۲ هزار هکتار از عرصههای جنگلی و مرتعی ایران آسیب جدی وارد آورد.
۲۴ تیر، قدرتالله مهدیخانی، مدیرکل مدیریت بحران استان قزوین، اعلام کرد آتشسوزی در باغها و مراتع روستای اسبمرد از توابع بخش مرکزی قزوین بیش از ۱۰ هکتار از اراضی منطقه را در بر گرفت.
او از مهار این حریق خبر داد و گفت «بیاحتیاطی یکی از کشاورزان در روشن کردن آتش و عدم کنترل آن»، دلیل وقوع این حادثه بود.
محمدصالح جوکار، رییس کمیسیون شوراها و امور داخلی مجلس، در گفتوگو با خانه ملت اعلام کرد آمریکاییها جرات ورود به عملیات زمینی در ایران را ندارند.
جوکار گفت: «در صورت چنین اقدامی، منطقه خلیج فارس به گورستان سربازان آمریکایی تبدیل خواهد شد و واشینگتن بهخوبی از این واقعیت آگاه است.»
رییس کمیسیون شوراها و امور داخلی افزود همه کارشناسان نظامی معتقدند جنگ زمینی، «اصلیترین عرصه شکست و نابودی نظامیان آمریکایی» خواهد بود و هرگونه اقدام نظامی زمینی علیه جمهوری اسلامی، هزینههای بسیار سنگینی برای ایالات متحده به همراه دارد.
جوکار گفت: «ادعاهایی مثل تصرف جزیره خارک یا کنترل زیرساختهای نفتی کشور، بیش از آنکه قابلیت اجرایی داشته باشد، بیانگر توهم، محاسبات نادرست و ناتوانی مقامات آمریکایی در درک واقعیات منطقه و قدرت جمهوری اسلامی است.»
او به سایت دیدهبان ایران نیز گفت: «آمریکا که هیچ، بزرگتر از آمریکا هم نمیتواند هیچ غلطی بکند. ترامپ و نیروهای او باید گورشان را از منطقه گم کنند و تنگه هرمز تحت کنترل جمهوری اسلامی است، نه یک کلمه بیشتر و نه یک کلمه کمتر.»
آمریکا از ساعت ۱۱:۳۰ شب سهشنبه به وقت تهران محاصره دریایی بنادر ایران را دوباره به اجرا گذاشته است. این اقدام همه بنادر ایران، چه در داخل و چه خارج از تنگه هرمز، را در بر میگیرد.
آمریکا پیشتر نیز بین آوریل تا ژوئن محاصره دریایی بنادر ایران را اجرا کرده بود؛ عملیاتی که از خاورمیانه تا اقیانوس هند امتداد داشت. اکنون با از سرگیری این اقدام، بار دیگر محدودیتهای دریایی علیه ایران وارد مرحله اجرا شده است.
اما محاصره دریایی دقیقا به چه معناست و چه محدودیتهایی ایجاد میکند؟
محاصره دریایی چیست؟
محاصره دریایی تنها یک اقدام نظامی نیست؛ بلکه ابزاری برای فشار اقتصادی نیز محسوب میشود. هدف آن جلوگیری از صادرات و واردات کشوری است که هدف محاصره قرار گرفته و در نتیجه، کاهش توان اقتصادی و نظامی آن است.
بر اساس راهنمای نیوپورت درباره حقوق جنگ دریایی، محاصره دریایی شامل توقیف محمولههای ممنوعه و همچنین توقیف یا نابودی اموال دشمن در دریاست.
آیا محاصره دریایی از نظر حقوق بینالملل قانونی است؟
حقوق بینالملل برای قانونی بودن محاصره دریایی چند شرط تعیین کرده است:
محاصره باید رسما اعلام شود و به کشتیهایی که ممکن است تحت تاثیر آن قرار گیرند، اطلاع داده شود.
قابلیت اجرا داشته باشد؛ یعنی نیروی محاصرهکننده باید کشتیها و هواپیماهای کافی برای اجرای آن در اختیار داشته باشد.
بدون تبعیض اعمال شود و کشتیهای همه کشورها را شامل شود، نه فقط یک کشور خاص.
هدف مستقیم آن نباید غیرنظامیان باشند، هرچند ممکن است غیرنظامیان نیز از پیامدهای آن آسیب ببینند.
نباید دسترسی به بنادر کشورهای بیطرف یا آبراههای بینالمللی را مسدود کند.
تنگه هرمز چه وضعیتی دارد؟
با وجود اجرای محاصره، تنگه هرمز بسته نشده است. دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، پیشتر گفته بود این آبراه برای کشتیرانی بینالمللی که ارتباطی با ایران ندارد، باز خواهد ماند.
یک ملوان آمریکایی بر عرشه ناوشکن «یواساس رافائل پرالتا» در حال رصد یک کشتی تجاری در دریای عرب، همزمان با گشتزنی این ناو برای اجرای محاصره دریایی آمریکا علیه جمهوری اسلامی.