مجتبی زارعی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، در شبکه ایکس نوشت جمهوری اسلامی «اروپای بدوی و وحشی» را به مراسم تشییع علی خامنهای راه نداد. زارعی نوشت اجازه ندادیم هیچ یک از روسای اروپایی در کنار آن «تابوت نور» پا بگذارند. او از مسعود پزشکیان و عباس عراقچی برای این تصمیم تشکر کرد.
مجتبی زارعی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس جمهوری اسلامی، در پیامی در شبکه ایکس نوشت جمهوری اسلامی اجازه نداد مقامهای اروپایی در مراسم تشییع علی خامنهای حضور داشته باشند.
زارعی در این پیام از «اروپای بدوی و وحشی» نام برد و نوشت جمهوری اسلامی اجازه نداد هیچیک از روسای کشورهای اروپایی در کنار آنچه او «تابوت نور» توصیف کرد، حضور پیدا کنند.
او همچنین از مسعود پزشکیان، رییسجمهوری و عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، برای این تصمیم تشکر کرد.
زارعی نوشت کشورهای اروپایی که به گفته او در «ترور» خامنهای سکوت کردند یا با دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا،همراه بودند، برای حضور در این مراسم در تهران دعوت نشدند.
او همچنین با اشاره به آلمان، فرانسه، انگلیس، بلژیک، ایتالیا و فنلاند، نوشت: «نگذاشتیم سیاستمداران بدوی آلمان، فرانسه، انگلیس، بلژیک، ایتالیا، فنلاند و...، لکه و رد ننگشان بر مصلی و کنار تابوت شهادت باقی بماند.»
زارعی در پایان از حضور نماینده صربستان در این مراسم قدردانی کرد و نوشت: «تشریک مساعی نماینده محترم صربستان موجب امتنان ایران متمدن است.»
اخبار چند سال اخیر و حتی توافقهای پیشنهادی جدید ترامپ نیز همگی حول محور کنترل غنیسازی اورانیوم چرخیدهاند، اما نشریه فوربس در تحلیلی، انگشت روی نقطهای گذاشته که تا حد زیادی از دید رسانهها و دیپلماتها پنهان مانده است: پلوتونیوم و نیروگاه هستهای بوشهر.
این تحلیل هشدار میدهد که تمرکز بیش از حد غرب بر روی مسیر «اورانیوم»، ممکن است چشم آنها را روی مسیر دوم و بالقوه خطرناکتر یعنی «پلوتونیوم» ببندد.
اما ماجرا چیست و چرا پسماند یک نیروگاه برق تجاری میتواند به یک دغدغه امنیتی تبدیل شود؟
قرارداد ایران و روسیه: روی کاغذ همه چیز امن است
نیروگاه بوشهر یک راکتور از نوع آب سبک است که با همکاری شرکت دولتی «روساتم» روسیه ساخته شده و کار آن تولید برق است. از همان ابتدا، برای اینکه خیال جامعه جهانی از بابت عدم انحراف این نیروگاه به سمت اهداف نظامی راحت باشد، یک قفل حقوقی محکم بر آن زده شد.
بر اساس قرارداد میان تهران و مسکو، روسیه متعهد است سوخت هستهای مورد نیاز نیروگاه را تامین کند. در مقابل، ایران موظف است پسماند یا همان «سوخت مصرفشده» نیروگاه را پس از خارج شدن از راکتور، به روسیه بازگرداند. چرا؟ چون این سوخت مصرفشده، حاوی مادهای به نام پلوتونیوم است که میتواند بهعنوان عنصر اصلی یک بمب اتمی عمل کند.
روی کاغذ، این قرارداد مانع از دسترسی ایران به پلوتونیوم میشود. اما دنیای واقعیت با روی کاغذ تفاوتهایی دارد.
چرا غرب از راکتورهای «آب سبک» کمتر میترسد؟
برای درک نگرانی فوربس، ابتدا باید تفاوت دو غول دنیای فناوری هستهای را بدانیم: راکتور آب سبک (مثل بوشهر) و راکتور آب سنگین (مثل طرح قدیم اراک).
در دنیای سیاست، کشورهای غربی همیشه از راکتورهای آب سنگین وحشت داشتهاند. دلیل آن ساده است، این راکتورها را میتوان در حین کار کردن و بدون خاموشی، سوخترسانی کرد. یعنی میشود میله سوخت را فقط چند هفته داخل راکتور گذاشت و سریع خارج کرد تا به ماده اصلی و سوپرمدل دنیای بمبسازی دست پیدا کرد.
پایه اصلی و مهندسی استاندارد یک بمب اتمی پلوتونیومی، بر اساس ایزوتوپ پلوتونیوم-۲۳۹ (ساختار پایه ۲۳۹) طراحی میشود. این ماده همان سوخت ایده ال، تمیز و پایداری است که برای ایجاد یک انفجار سهمگین هستهای به آن نیاز است.
در مقابل، راکتور آب سبک بوشهر تا حدودی خیال غرب را راحت میکرد، زیرا سوخت در آن باید سه تا پنج سال باقی بماند تا برق تولید کند. در این سالهای طولانی، اتمهای پلوتونیوم پایه ۲۳۹ تولید شده در طول واپاشی اورانیوم، مدام زیر بمباران نوترونی قرار میگیرند و یک ذره اضافی به خود جذب میکنند. اینجاست که ماده ناخواستهای به نام پلوتونیوم-۲۴۰ متولد میشود و خلوص ماده اولیه بمب پلوتونیومی را خراب میکند.
وجود پلوتونیوم-۲۴۰ یک کابوس برای طراحان وسازندگان بمب پلوتونیمی است، چرا که:
ریسکهای بزرگ: چرا پسماند داخل استخرها هنوز یک تهدید است؟
اگر پلوتونیوم بوشهر بهدلیل وجود ایزوتوپ مزاحم (پلوتونیوم-۲۴۰) اینقدر بدقلق است و خلوص پایه ۲۳۹ تسلیحاتی را ندارد، پس چرا فوربس هشدار میدهد؟ پاسخ این است: ساخت بمب با این ماده فوقالعاده دشوار است، اما «غیرممکن» نیست.
۱. انبار باروت در استخرهای بوشهر
سوخت هستهای وقتی از راکتور بوشهر خارج میشود، بهشدت داغ و خطرناک است و نمیتوان آن را به سرعت به روسیه فرستاد. این پسماندها باید چندین سال در استخرهای آب خنککننده در خود سایت بوشهر باقی بمانند تا دمای آنها افت کند. کارشناسان برآورد میکنند که در حال حاضر میزان زیادی پلوتونیوم در این استخرها جا خوش کرده است.
۲. مهندسی پیشرفته، ناممکن را ممکن میکند
نگرانی اصلی دانشمندان غربی این است که یک کشور با دسترسی به این حجم عظیم از پلوتونیوم، اگر تکنولوژی و مهندسی فوقسریع فشردهسازی را در اختیار داشته باشد، میتواند بر لجبازی و ناپایداری «پلوتونیوم-۲۴۰» غلبه کند و اتمهای پلوتونیوم پایه ۲۳۹ موجود در این مخلوط را به کار بگیرد. به عبارت سادهتر، اگر بتوان ماده را با چنان سرعتی فشرده کرد که فرصت «انفجار ناقص» پیدا نکند، حتی با همین پلوتونیوم ناخالص درون استخرها هم میتوان یک بمب اتمی ویرانگر ساخت.
۳. سناریو گریز ناگهانی و نقض توافق با روسیه
بزرگترین کابوس غرب این است که در یک موقعیت بحرانی، ایران تصمیم بگیرد توافقات خود با روسیه را زیر پا بگذارد، بازرسان آژانس را اخراج کند و بهصورت ناگهانی به سراغ این استخرهای خنککننده برود. دسترسی به این ذخایر پلوتونیوم آماده، بسیار سریعتر از راه اندازی هزاران سانتریفیوژ برای غنیسازی اورانیوم است. بازفرآوری شیمیایی این پلوتونیوم نیازی به کارخانههای غولپیکر ندارد و در آزمایشگاههای کوچک زیرزمینی هم شدنی است.
۴. تغییر موازنه در روابط ایران و روسیه
در زمان امضای قرارداد بوشهر، روسیه بهعنوان یک ناظر بیطرف بینالمللی عمل میکرد. اما امروز روابط تهران و مسکو به یک اتحاد نظامی و راهبردی عمیق تبدیل شده است. ناظران سیاسی نگرانند که در صورت بروز بحران، روسیه دیگر تمایل یا قدرت سیاسی لازم را برای وادار کردن ایران به بازگرداندن این پسماندها نداشته باشد و این کوه پلوتونیوم در خاک ایران باقی بماند.
در نهایت، تحلیل فوربس یک زنگ خطر دیپلماتیک است. راکتور آب سبک بوشهر اگرچه به دلیل ویژگیهای فنیاش مسیر سرراستی برای ساخت سلاح نیست و سوخت آن خلوص ایده ال پایه ۲۳۹ نظامی را ندارد، اما در دنیای سیاست و امنیت، هیچ احتمالی صفر نیست. ساخت بمب با پلوتونیوم درجه راکتور دشوار است، اما غیرممکن نیست.
اگر دولت ترامپ یا هر قدرت غربی دیگری بخواهد به یک توافق پایدار و واقعی با ایران دست یابد، باید تمرکز سنتی خود را از روی سانتریفیوژهای اورانیوم فراتر ببرد. نادیده گرفتن استخرهای سوخت مصرفشده در بوشهر، مانند قفل کردن در جلویی خانه و باز گذاشتن پنجره پشتی است.
معترضان که از اتحادیههای کارگری، گروههای جامعه مدنی و احزاب چپگرا بودند، همزمان با آغاز نشست دو روزه حزب آلترناتیو برای آلمان در ارفورت تجمع کردند. پلیس نیز با اعزام نیروهای کمکی از نقاط مختلف کشور، تدابیر امنیتی گستردهای را در محل اجرا کرد.
خبرگزاری رویترز شنبه ۱۳ تیر گزارش داد معترضان که تحت نظارت نیروهای پلیس ضدشورش بودند، با نشستن در مسیر بزرگراهها و جادههای منتهی به مرکز همایشها، تلاش کردند راه دسترسی به محل نشست را مسدود کنند.
پلیس شمار شرکتکنندگان در تجمعهای اعتراضی در ارفورت و مناطق اطراف آن را حدود ۱۵ هزار نفر اعلام کرد.
گئورگ بکر، سخنگوی ائتلاف ضد آلترناتیو برای آلمان با نام «مقاومت»، گفت: «میخواهیم روشن کنیم که چنین چیزی را تحمل نخواهیم کرد ... فاشیسم در آلمان در حال گسترش است.»
انتخابات ایالتی و امید حزب به پیروزی
نشست سالانه حزب آلترناتیو برای آلمان در حالی برگزار میشود که انتظار میرود آلیس وایدل و تینو کروپالا، رهبران مشترک این حزب، بار دیگر در سمت خود ابقا شوند.
این نشست همچنین پیش از انتخابات دو ایالت زاکسن-آنهالت و مکلنبورگ-فورپومرن برگزار میشود. انتخاباتی که حزب آلترناتیو برای آلمان امیدوار است زمینهساز نخستین حضورش در قدرت در سطح ایالتی و موفقیتهای بیشتر در سطح ملی باشد.
این حزب که بیش از یک دهه پیش تاسیس شد، با تکیه بر شعارهای ملیگرایانه، درخواست برای تشدید سیاستهای مهاجرتی و جلب آرای شهروندان ناراضی از عملکرد دولتها و سالها رکود اقتصادی، در نظرسنجیها با اختلاف از ائتلاف محافظهکار به رهبری فریدریش مرتس پیش افتاده است.
منتقدان، حزب آلترناتیو برای آلمان را به «ترویج سیاستها و دیدگاههای نژادپرستانه و مغایر با ارزشهای دموکراتیک آلمان» متهم میکنند و میگویند این حزب نظم قانون اساسی کشور را تهدید میکند.
احزاب اصلی آلمان نیز در چارچوب راهبرد موسوم به «دیوار آتش» هرگونه همکاری با این حزب را رد کردهاند. راهبردی که هدف آن منزوی کردن آلترناتیو برای آلمان و جلوگیری از حضور آن در دولتهای ائتلافی است.
رهبران این حزب اتهام مخالفت با بنیانهای دموکراتیک آلمان را رد میکنند.
آنها اوایل سال جاری نیز با حکم دادگاه، سازمان اطلاعات داخلی آلمان را ملزم کردند اجرای تصمیم پیشین خود مبنی بر طبقهبندی این حزب بهعنوان یک «گروه افراطی» را متوقف کند.
بر اساس تازهترین نظرسنجیها، حمایت از حزب آلترناتیو برای آلمان به ۲۹ درصد رسیده است، در حالی که میزان حمایت از ائتلاف محافظهکار دموکرات مسیحی و سوسیال مسیحی به رهبری فریدریش مرتس حدود ۲۲ درصد است.
این حزب همچنین اوایل سال جاری در دو انتخابات ایالتی در غرب آلمان نیز پیشرفت قابل توجهی داشت.
با این حال، بیشترین پایگاه رای آلترناتیو برای آلمان همچنان در ایالتهای شرق این کشور است. جایی که نظرسنجیها از بالاترین سطح نارضایتی رایدهندگان از احزاب سنتی حکایت دارند.
در ایالت زاکسن-آنهالت، جایی که تازهترین نظرسنجیها حمایت ۴۱ درصدی از آلترناتیو برای آلمان در برابر ۲۳ درصد برای حزب دموکرات مسیحی را نشان میدهند، این حزب به دنبال کسب اکثریت است و همچنین امیدوار است در ایالت مکلنبورگ-فورپومرن نیز به بزرگترین حزب تبدیل شود.
